ମନ୍ଯୁନା ହି ସମାଵିଷ୍ଟାଃ ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତ୍ଵମିତୌଜସଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂ ସଭାଂ ନୀତାଂ ଧର୍ମପତ୍ନୀଂ ଯଶସ୍ଵିନୀଂ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରକୋପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମହାନ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଧର୍ମପତ୍ନୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସଭାରେ ଟାଣି ନେଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଦୁଃଶାସନସ୍ଯ ତା ଵାଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୈ କଟୁକୋଦଯାଃ। କର୍ଣସ୍ଯ ଚ ମହାରାଜ ନ ସ୍ଵପ୍ସ୍ଯନ୍ତୀତି ମେ ମତିଃ
ଦୁଃଶାସନ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର କଠୋର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଭାବୁଛି, ରାଜା, ସେମାନେ ଏହି ଦୁଃଖରେ ଶୟନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଶ୍ରୁତଂ ହି ତେ ମହାରାଜ ଯଥା ପାର୍ଥେନ ସଂଯୁଗେ। ଏକାଦଶତନୁଃ ସ୍ଥାଣୁର୍ଧେନୁଷା ପରିତୋଷିତଃ
ରାଜା, ତୁମେ ଶୁଣିଛ, ଯେଉଁପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ କଉଡ଼ିଏ ଦେଇ ଏକାଦଶ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଷ୍ଠାଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ।
କୈରାତଂ ଵେଷମାସ୍ଥାଯ ଯୋଧଯାମାସ ଫଲ୍ଗୁନମ୍। ଜିଜ୍ଞାସୁଃ ସର୍ଵଦେଵେଶଃ କପର୍ଦୀ ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନାୟକ, ଜଟାଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ କିରାଟ ବେଶ ଧାରଣ କରି, ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଲେଭେ ପାଶୁପତଂ ଚାପି ପରମାସ୍ତ୍ରଂ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ।' ତତ୍ରୈନଂ ଲୋକପାଲାସ୍ତେ ଦର୍ଶଯାମାସୁରର୍ଜୁନମ୍। ଅସ୍ତ୍ରହେତୋଃ ପରାକ୍ରାନ୍ତଂ ତପସା କୌରଵର୍ଷଭମ୍
ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅର୍ଜୁନ ପାଶୁପତ ନାମକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ର ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା କୌରବମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ପାଖରେ ଦେଖାଇଥିଲେ।
ନୈତଦୁତ୍ସହତେ ଚାନ୍ଯୋ ଲବ୍ଧୁମନ୍ଯତ୍ର ଫଲ୍ଗୁନାତ୍। ସାକ୍ଷାଦ୍ଦର୍ଶନମେତେଷାମୀଶ୍ଵରାଣାଂ ନରୋ ଭୁଵି
ଏହି ଭୂମିରେ ଫଳ୍ଗୁନ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମଣିଷ ଏମିତି ଦେବତାମାନେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ରଖେନାହିଁ।
ମହେଶ୍ଵରେଣ ଯୋ ରାଜନ୍ନ ଜୀର୍ଣୋ ଗ୍ରସ୍ତମୂର୍ତିମାନ୍। କସ୍ତମୁତ୍ସହତେ ଵୀରୋ ଯୁଦ୍ଧେ ଜରଯିତୁଂ ପୁମାନ୍
ରାଜା, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ଅପରିଜିତ ଥିବା ଏମିତି ବୀରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରିବ?
ଆସାଦିତମିଦଂ ଘୋରଂ ତୁମୁଲଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍। ଦ୍ରୌପଦୀଂ ପରିକର୍ଷଦ୍ଭିଃ କୋପଯଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକାରୀ ଘଟଣା ଘଟିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ରେଗିଯାଇଥିଲେ।
ଯତ୍ର ଵିସ୍ଫୁରମାଣୌଷ୍ଠୋ ଭୀମଃ ପ୍ରାହ ଵଚୋଽର୍ଥଵତ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନେନୋରୂ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଦର୍ଶିତାଵୁଭୌ
ସେଠାରେ, ଭୀମଙ୍କ ଠୋଡ଼ ରେଗି ଫଫାଡ଼ିଉଠିଲା, ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କର ଉଭୟ ଉରୁ ଦେଖାଯିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଊରୁଂ ଭେତ୍ସ୍ଯାମି ତେ ପାପ ଗଦଯା ଵଜ୍ରକଲ୍ପଯା। ତ୍ରଯୋଦଶାନାଂ ଵର୍ଷାଣାମନ୍ତେ ଦୁର୍ଦ୍ଯୂତଦେଵିନଃ
ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ଜୁଆଡ଼ିଆ, ତେର ଦିନ ପରେ ମୁଁ ମୋର ବଜ୍ର ସମାନ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ତୋର ଉରୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବି।
ସର୍ଵେ ପ୍ରହରତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵେଚାମିତତେଜସଃ। ସର୍ଵେସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଵାଂସୋ ଦେଵୈରପି ସୁଦୁର୍ଜଯାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପାର, ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ।
ମନ୍ଯେ ମନ୍ଯୁସମୁଦ୍ଭୂତାଃ ପୁତ୍ରାଣାଂ ତଵ ସଂଯୁଗେ। ଅନ୍ତଂ ପାର୍ଥାଃ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଵୀର୍ଯାମର୍ଷସମନ୍ଵିତାଃ
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ରାଜା, ପ୍ରକୋପରେ ଉତ୍ତିଜିତ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କର ଶେଷ କରିଦେବେ।
କିଂ କୃତଂ ସୂତ କର୍ଣେନ ଵଦତା ପରୁଷଂ ଵଚଃ। ପର୍ଯାପ୍ତଂ ଵୈରମେତାଵଦ୍ଯତ୍କୃଷ୍ଣା ସା ସଭାଂ ଗତା
ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଏତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥା କହି କଣ ଉପକାର କଲେ? କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆଣିବା ସହିତ ଏହି ଶତ୍ରୁତା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।
ଅପୀଦାନୀଂ ମମ ସୁତାସ୍ତିଷ୍ଠେରନ୍ମନ୍ଦଚେତସଃ। ଯେଷାଂ ଭ୍ରାତା ଗୁରୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଵିନଯେ ନାଵତିଷ୍ଠତେ
ମୋର ପୁଅମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ମନ ଅବୁଦ୍ଧି, ଏବେ ମଧ୍ୟ ଦଢ଼ ରହିପାରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷା ଦେବାରେ ଅସମର୍ଥ।
ମମାପି ଵଚନଂ ସୂତ ନ ଶୁଶ୍ରୂଷତି ମନ୍ଦଭାକ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ଚକ୍ଷୁଷା ହୀନଂ ନିର୍ଵିଚେଷ୍ଟମଚେତସମ୍
ମୋର କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଅବୁଦ୍ଧି ମଣିଷ ଶୁଣୁନାହିଁ, ସେ ମୋତେ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଓ ଅସହାୟ ଦେଖି ମୋତେ ଅବହେଳା କରେ।
ଯେ ଚାସ୍ଯ ସଚିଵା ମନ୍ଦାଃ କର୍ଣସୌବଲକାଦଯଃ। ତେ ତସ୍ଯ ଭୂଯସୋ ଦୋଷାନ୍ଵର୍ଧଯନ୍ତି ଵିଚେତସଃ
ତାଙ୍କର ମୂଢ଼ ସଚିବମାନେ, କର୍ଣ୍ଣ, ସୌବଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କର ଅବିବେକକୁ ଆଉ ବଢ଼ାଇ ତାଙ୍କର ଦୋଷକୁ ଅଧିକ କରୁଛନ୍ତି।
ସ୍ଵୈରଂ ମୁକ୍ତା ହ୍ଯପି ଶରାଃ ପାର୍ଥେନାମିତତେଜସା। ନିର୍ଦହେଯୁର୍ମମ ସୁତାନ୍କିଂପୁନର୍ମନ୍ଯୁନେରିତାଃ
ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାର୍ଥ ଯଦି ଇଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ବାଣ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋ ପୁଅମାନେକୁ ଦଗ୍ଧ କରିପାରିବ; ପ୍ରକୋପରେ ଛାଡ଼ିଲେ ତ ଏହା ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର।
ପାର୍ଥବାହୁବଲୋତ୍ସୃଷ୍ଟା ମହାଚାପଵିନିଃସୃତାଃ। ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରମୁଦିତାଃ ସାଦଯେଯୁଃ ସୁରାନପି
ପାର୍ଥଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା, ବଡ଼ ଧନୁରୁ ନିଷ୍ପାଦିତ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଉଚ୍ଚାରିତ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଦେବତାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ପତିତ କରିପାରିବ।
ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରୀ ଚ ଗୋପ୍ତା ଚ ସୁହୃଚ୍ଚୈଵ ଜନାର୍ଦନଃ। ହନିସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯନାଥଃ ସ କିଂନୁ ତସ୍ ନ ନିର୍ଜିତମ୍
ଯାହାଙ୍କର ଉପଦେଷ୍ଟା, ରକ୍ଷକ ଓ ବନ୍ଧୁ ହେଲେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯିଏ ତିନି ଲୋକର ନାଥ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସଂହାର କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି କିପରି କେହି କେବେ ହାରିପାରିବ?
ଇଦଂ ହି ସୁମହଚ୍ଚିତ୍ରମର୍ଜୁନସ୍ଯେହ ସଂଜଯ। ମହାଦେଵେନ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଯତ୍ସମେତ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ସଞ୍ଜୟ, ଏଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ହେଉଛି—ଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ମହାଦେବ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଖାଣ୍ଡଵେ ଯତ୍କୃତଂ ପୁରା। ଫଲ୍ଗୁନେନ ସହାଯାର୍ଥେ ଵହ୍ନେର୍ଦାମୋଦରେଣ ଚ
ଖଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଫଳ୍ଗୁନ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦାମୋଦରଙ୍କ ସହ ଯାହା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏହାକୁ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଥିଲେ।
ସର୍ଵଥା ନ ହି ମେ ପୁତ୍ରାଃ ସହାମାତ୍ଯାଃ ସବାନ୍ଧଵାଃ। କ୍ରୁଦ୍ଧେ ପାର୍ଥେ ଚ ଭୀମେ ଚ ଵାସୁଦେଵେ ଚ ସାତ୍ଵତେ
ମୋର ପୁଅମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ, କେଉଁସି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ, କ୍ରୋଧିତ ପାର୍ଥ, ଭୀମ ଓ ସାତ୍ୱତ ବଂଶର ବାସୁଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯଦିଦଂ ଶୋଚିତଂ ରାଜ୍ଞା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଵୈ ମୁନେ। ପ୍ରଵ୍ରାଜ୍ଯପାଣ୍ଡଵାନ୍ଵୀରାନ୍ସର୍ଵମେତନ୍ନିର୍ରଥକମ୍
ମୁନି, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯେଉଁ ଦୁଃଖ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ବନବାସକୁ ପଠାଇଥିଲେ, ସେସବୁ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଗଲା।
କଥଂ ଚ ରାଜପୁତ୍ରଂ ତମୁପେକ୍ଷେତାଲ୍ପଚେତସମ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନ୍କୋପଯାନଂ ମହାରଥାନ୍
ରାଜପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଯିଏ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧିର, ସେ କିପରି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ମହାବୀରମାନେଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି, ସେମାନେକୁ ରିଷ୍ଟ କରିପାରିଲେ?
କିମାସୀତ୍ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ଵନେ ଭୋଜନମୁଚ୍ଯତାମ୍। ଵନ୍ଯଂ ଵାଽପ୍ଯଵା କୃଷ୍ଟମେତଦାଖ୍ଯାତୁ ନୋ ଭଵାନ୍
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ କଣ ଖାଉଥିଲେ? ସେମାନେ ବନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ନା କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଖାଉଥିଲେ? ଦୟାକରି ଏହା ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।
ଵାନେଯଂ ଚ ମୃଗାଂଶ୍ଚୈଵ ଶୁଦ୍ଧୈର୍ବାଣୈର୍ନିପାତିତାନ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ନିଵେଦ୍ଯାଗ୍ରମଭୁଞ୍ଜତା ମହାରଥାଃ
ଅରଣ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ବାଣରେ ମୃଗମାନେକୁ ଶିକାର କରି, ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ଦେଇ, ପରେ ନିଜେ ଖାଉଥିଲେ।
ତାଂସ୍ତୁ ଶୂରାନ୍ମହେଷ୍ଵାସାଂସ୍ତଦା ନିଵସତୋ ଵନେ। ଅନ୍ଵଯୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣା ରାଜନ୍ସାଗ୍ନଯୋଽନଗ୍ନଯସ୍ତଥା
ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ଶୂର ବିରାଟ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବାବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—ଅଗ୍ନି ସହିତ ଓ ଅଗ୍ନି ବିନା—ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ଯାଉଥିଲେ, ରାଜା।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ସ୍ନାତକାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଦଶ ମୋକ୍ଷଵିଦାଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଯାନ୍ବିଭର୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ଅଧ୍ୟୟନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଜଣା ଦଶଜଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୋଷଣ କରୁଥିଲେ, ରାଜା।
ରୁରୂନ୍କୃଷ୍ଣମୃଗାଂଶ୍ଚୈଵ ମେଧ୍ଯାଂଶ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ମନୋରମାନ୍। ବାଣୈରୁନ୍ମଥ୍ଯ ଵିଵିଧୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମୃଗ—ହରିଣ, କୃଷ୍ଣମୃଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପଶୁମାନେ—କୁ ବାଣରେ ଶିକାର କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ କରୁଥିଲେ।
ନ ତତ୍ର କଶ୍ଚିଦ୍ଦୁର୍ଵର୍ଣୋ ଵ୍ଯାଧିତୋ ଵାଽପି ଦୃଶ୍ଯତେ। କୃଶୋ ଵା ଦୁର୍ବଲୋ ଵାଽପି ଦୀନୋ ଭୀତୋପି ଵା ପୁନାଃ
ସେଠାରେ କେହି ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବର୍ଣ୍ଣ, ରୋଗୀ, କ୍ଷୀଣ, ଦୁର୍ବଳ, ଦୁଃଖିତ କିମ୍ବା ଭୟଭୀତ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ।