ଯଥା କୁନ୍ତୀ ଚ ମାଦ୍ରୀ ଚ ଶଚୀ ଚୈଵ ସମା ଇହ। ତଥା ଚ ଵଂଶଜନନୀ ତ୍ଵଂ ହି ମେଽଦ୍ଯ ଗରୀଯସୀ
ଯେପରି କୁନ୍ତୀ, ମାଦ୍ରୀ ଓ ଶଚୀ ମୋ ପାଇଁ ସମାନ, ସେପରି ବଂଶର ମାତା ଭାବରେ ତୁମେ ଆଜି ମୋ ପାଖରେ ଅଧିକ ଗରିମାମୟ।
ଗଚ୍ଛ ମୂର୍ଧ୍ନା ପ୍ରପନ୍ନୋସ୍ମି ପାଦୌ ତେ ଵରଵର୍ଣିନି। ତ୍ଵଂ ହି ମେ ମାତୃଵତ୍ପୂଜ୍ଯା ରକ୍ଷ୍ଯୋଽହଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ତ୍ଵଯା
ଯାଅ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ମାତୃସମାନ ପୂଜ୍ୟ, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମ ପୁଅ ପରି ରକ୍ଷା ପାଇବା ଉଚିତ୍।
ତତୋଽଵଧୂତା ପାର୍ଥେନ ଉର୍ଵଶୀ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତା। ଵେପନ୍ତୀ ଭ୍ରୁକୁଟୀକକ୍ରା ଶଶାପାଥ ଧନଂଜଯମ୍
ତାପରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହୋଇ, ଉର୍ବଶୀ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, କମ୍ପିତ ଏବଂ ଭୃକୁଟି ଚମକାଇ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ତଵ ପିତ୍ରାଽଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତାଂ ସ୍ଵଯଂ ଚ ଗୃହମାଗତାମ୍। ଯସ୍ମାନ୍ମାଂ ନାଭିନନ୍ଦେଥାଃ କାମବାଣଵଶଂଗତାମ୍
ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏବଂ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ ଘରକୁ ଆସିଥିଲି, ତଥାପି ମୁଁ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସିତ ହୋଇଥିଲି ବୋଲି ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ୱୀକାର କରିଲେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ନର୍ତକଃ ପାର୍ଥ ସ୍ତ୍ରୀମଧ୍ଯେ ମାନଵର୍ଜିତଃ। ଅପୁଂସ୍ତ୍ଵେନ ଚ ଵିଖ୍ଯାତଃ ପଣ୍ଢଵଦ୍ଵିଚରିଷ୍ଯସି
ତେଣୁ, ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନୃତ୍ୟକାରୀ ଭାବେ ରହିବ, ପୁରୁଷମାନେ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ଏବଂ ତୁମେ ଅପୁଂସକ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ, ପାଣ୍ଡବ ପରି ଘୁରିବ।
ଏଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଽର୍ଜୁନେ ଶାପଂ ସ୍ଫୁରିତୋଷ୍ଠୀ ଶ୍ଵସନ୍ତ୍ଯଥ। ପୁନଃ ପ୍ରତ୍ଯାଗତା କ୍ଷିପ୍ରମୁର୍ଵଶୀ ସ୍ଵଂ ନିଵେଶନମ୍
ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କ ଠୋଠ କମ୍ପିତ ଏବଂ ଶ୍ୱାସ ତୀବ୍ର ହୋଇ, ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପାର୍ଥୋପି ଲବ୍ଧ୍ଵା ଶାପଂ ତଂ ତାଂ ନିଶାଂ ଦୁଃଖିତୋଽଵସମ୍। ଵିଵକ୍ଷୁଶ୍ଚିତ୍ରସେନାଯ ପ୍ରାତଃ ସର୍ଵମହୃଷ୍ଟଵତ୍
ସେଇ ଶାପ ପାଇ ଥିବା ପାର୍ଥ ସେ ରାତିଟି ଦୁଃଖରେ କାଟିଲେ, ପ୍ରଭାତେ ସବୁ କଥା ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ଗନ୍ଧର୍ଵାଯ ଯଥାତଥମ୍। ନିଵେଦଯାମାସ ତଦା ଚିତ୍ରସେନାଯ ପାଣ୍ଡଵଃ
ତାପରେ ପ୍ରଭାତ ହେଲାପରେ, ପାଣ୍ଡବ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଘଟିଥିଲା ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିଦେଲେ।
ତଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଶାପଂ ଚୈଵ ଯଥାତଥମ୍। ଅଵେଦଯଚ୍ଚ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଚିତ୍ରସେନୋଽପି ସର୍ଵଶଃ
ଚିତ୍ରସେନ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା, ଏବଂ ଶାପଟି ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେ ସବୁକୁ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଖୋଲାସା କଲେ।
ତଦା ତ୍ଵାନାଯ୍ଯ ତନଯଂ ଵିଵିକ୍ତେ ହରିଵାହନଃ। ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ଶୁଭୈର୍ଵାକ୍ଯୈଃ ସ୍ମଯମାନୋଽଭ୍ଯଭାଷତ
ତାପରେ ହରିବାହନ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଏକାନ୍ତରେ ନେଇ, ମୃଦୁ ଓ ଶାନ୍ତିଦାୟକ କଥା କହି, ହସିକି ସେଠାରେ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ।
ସୁପୁତ୍ରାଦ୍ଯପୃଥା ତାତ ତ୍ଵଯା ପୁତ୍ରେଣ ସତ୍ତମ। ଋଷଯୋପି ହି ଧୈର୍ଯେଣ ଜିତା ଵୈ ତେ ମହାଭୁଜ
ପୁଅ, ତୁମ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ଥିବାରୁ କୁନ୍ତୀ ଧନ୍ୟ। ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଯଂ ଚ ଦତ୍ତଵତୀ ଶାପମୁର୍ଵଶୀ ତଵ ମାନଦ। ସ ଚାପି ତେଽର୍ଥକୃତ୍ତାତ ସାଧକଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଉର୍ବଶୀ ତୁମକୁ ଯେଉଁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ହେ ଗରିମାବାନ, ସେଠି ତୁମର କାମ ସିଦ୍ଧି ହେବ ଓ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେବ।
ଅଜ୍ଞାତଵାସୋ ଵସ୍ତଵ୍ଯୋ ଭଵଦ୍ଭିର୍ଭୂତଲେଽନଘ। ଵର୍ପେ ତ୍ରଯୋଦଶେ ଵୀର ତତ୍ର ତ୍ଵଂ ଗମଯିଷ୍ଯସି
ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମେ ତେରୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ଭୂମିରେ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପେ ବାସ କରିବାକୁ ପଡିବ; ସେଠି ତୁମେ ଏହି କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବ।
ତେନ ନର୍ତକଵେପେଣ ଅପୁଂସ୍ତ୍ଵେନ ତଥୈଵ ଚ। ଵର୍ଷମେକଂ ଵିହୃତ୍ଯୈଵ ତତଃ ପୁଂସ୍ତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ଓ ପୁରୁଷତ୍ୱ ହରାଇ ଏକ ବର୍ଷ କାଟିଲେ, ପରେ ପୁଣି ତୁମର ପୁରୁଷତ୍ୱ ଫେରିଆସିବ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଶକ୍ରେଣ ଫଲ୍ଗୁନଃ ପରଵୀରହା। ମୁଦଂ ପରମିକାଂ ଲେଭେ ନ ଚ ଶାପଂ ଵ୍ଯଚିନ୍ତଯତ୍
ଏପରି ଶକ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁବିରୋଧୀ ଫାଲ୍ଗୁନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ଶାପ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ନାହିଁ।
ଚିତ୍ରସେନେନ ସହିତୋ ଗନ୍ଧର୍ଵେଣ ଯଶସ୍ଵିନା। ରେମେ ସ ସ୍ଵର୍ଗଭଵନେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୋ ଧନଂଜଯଃ
ଯଶସ୍ବୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ସହିତ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ସ୍ୱର୍ଗର ମହଳରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ଯ ଇମାଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଧୃତିଂ ପାଣ୍ଡୁସୁତସ୍ଯ ଵୈ। ନ ତସ୍ଯ କାମଃ କାମେଷୁ ପାପକେଷୁ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଯେଉଁମାନେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟର କଥା ସଦା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନ ଖରାପ ଭୋଗବିଳାସରେ କେବେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ।
ଇଦମମରଵରାତ୍ମଜସ୍ଯ ଘୋରଂ ସୁଚି ଚରିତଂ ଵିନିଶାମ୍ଯ ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯ। ଵ୍ଯପଗତମଦଦମ୍ଭରାଗଦୋଷା- ସ୍ତ୍ରିଦିଵଗତାଽଭିରମନ୍ତି ମାନଵେନ୍ଦ୍ରାଃ
ଅମରମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କର ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ଆଚରଣ ଦେଖି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିବା ରାଜାମାନେ ଅହଂକାର, ଦମ୍ଭ ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡି ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।
ତତୋ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସମାଦାଯାର୍ଘ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍। ଶକ୍ରସ୍ଯ ମତମାଜ୍ଞାଯ ପାର୍ଥମାନର୍ଚୁର୍ଜସା
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉତ୍ତମ ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ, ଶକ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜାଣି, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
ପାଦ୍ଯମାଚମନୀଯଂ ଚ ପ୍ରତିଗ୍ରାହ୍ଯ ନୃପାତ୍ମଜମ୍। ପ୍ରଵେଶଯାମାସୁରଥୋ ପୁରନ୍ଦରନିଵେଶନମ୍
ସେମାନେ ପାଦଧୋଇବା ଓ ଆଚମନ କରିବା ପାଇଁ ପାଣି ଦେଲେ, ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ଗୃହକୁ ନେଇଗଲେ।
ଏଵଂ ସଂପୂଜିତୋ ଜିଷ୍ଣୁରୁଵାସ ଭଵନେ ପିତୁଃ। ଉପଶିକ୍ଷନ୍ମହାସ୍ତ୍ରାଣି ସସଂହାରାଣି ପାଣ୍ଡଵଃ
ଏପରି ସମ୍ମାନ ପାଇ, ଜିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭବନରେ ରହି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିବାରଣ କରିବା ଶିଖିଲେ।
ସ ଶକ୍ରହସ୍ତାଦ୍ଦଯିତଂ ଵଜ୍ରମସ୍ତ୍ରଂ ଦୁରୁତ୍ସହମ୍। ଅଶନିଂ ଚ ମହାନାଦାଂ ମେଘବୃଂହିତଲକ୍ଷଣାମ୍
ଶକ୍ରଙ୍କ ହାତରୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ମେଘ ଗର୍ଜନର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବଜ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଗୃହୀତାସ୍ତ୍ରସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯୋ ଭ୍ରାତୄନ୍ସସ୍ମାର ପାଣ୍ଡଵଃ। ପୁରନ୍ଦରନିଯୋଗାଚ୍ଚ ପଞ୍ଚାବ୍ଦମଵସତ୍ସୁଖମ୍
ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଏବଂ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ସୁଖରେ ରହିଲେ।
ତତଃ ଶକ୍ରୋଽବ୍ରଵୀତ୍ପାର୍ଥଂ କୃତାସ୍ତ୍ରଂ କାଲ ଆଗତେ। ନୃତ୍ତଂ ଗୀତଂ ଚ କୌନ୍ତେଯ ଚିତ୍ରସେନାଦଵାପ୍ନୁହି
ତାପରେ ଶକ୍ର, ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସମୟ ଆସିବା ପରେ କହିଲେ, 'ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଚିତ୍ରସେନଙ୍କଠାରୁ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଶିଖ।'
ଵାଦିତ୍ରଂ ଦୈଵଵିହିତଂ ନୃଲକେ ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ତେ। ମଦାଜ୍ଞଯା ଚ କୌନ୍ତେଯ ଶ୍ରେଯୋ ଵୈ ତେ ଭଵିଷ୍ତି
'ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ସଙ୍ଗୀତ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ମଣିଷମାନେ ଯାହା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ—ମୋ ଆଦେଶରେ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ହେବ।'
ସଖାଯଂ ପ୍ରଦଦୌ ଚାସ୍ଯ ଚିତ୍ରସେନଂ ପୁରନ୍ଦରଃ। ସ ତେନ ସହ ସଂଗମ୍ଯ ରେମେ ପାର୍ଥୋ ନିରାମଯଃ
ପୁରନ୍ଦର ତାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ସଖା ଭାବେ ଦେଲେ; ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ପାର୍ଥ ଦୁଃଖ ଛାଡି ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
କଦାଚିଦଟମାନସ୍ତୁ ମହର୍ଷିରଥ ଲୋମଶଃ। ଜଗାମ ଶକ୍ରଭଵନଂ ପୁରଂଦରଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଏକଥର, ମହାର୍ଷି ଲୋମଶ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଗଲେ।
ସ ସମେତ୍ଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଦେଵରାଜଂ ମହାମୁନିଃ। ଦଦର୍ଶାର୍ଧାସନଗତଂ ପାଣ୍ଡଵଂ ଵାସଵସ୍ଯ ହି
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ମହାମୁନି ଲୋମଶ ଦେବରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଦେଖିଲେ ଯେ, ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆଧା ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ତତଃ ଶକ୍ରାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତ ଆସନେ ଵିଷ୍ଟରୋତ୍ତରେ। ନିଷସାଦ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ
ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏହି ମହାର୍ଷି, ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏକ ବଡ଼ ଆସନରେ ବସିଲେ।
ତସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽଭଵଦ୍ବୁଦ୍ଧିଃ ପାର୍ଥମିନ୍ଦ୍ରାସନେ ସ୍ଥିତମ୍। କଥଂ ନୁ କ୍ଷତ୍ରିଯଃ ପାର୍ଥଃ ଶକ୍ରାସନମଵାପ୍ତଵାନ୍
ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—କିପରି ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସିଂହାସନ ପାଇଲେ?