ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ କାନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଶ୍ଚ ସ୍ଥିରସଂଗରଃ। ପ୍ରାର୍ଥନୀଯୈର୍ଗୁଣଗଣୈର୍ମହେନ୍ଦ୍ରଵରୁଣୋପମଃ
ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କୃପାଳୁ, ଆକର୍ଷକ, ପ୍ରିୟ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପଶୀଳୀ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଗୁଣର ଧନୀ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସମାନ।
ଵିଦିତସ୍ତେଽର୍ଜୁନୋ ଵୀରଃ ସ ସ୍ଵର୍ଗଫଲମାପ୍ତଵାନ୍। ତଵ ଶକ୍ରାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ପାଦାଵଦ୍ଯପ୍ରପଦ୍ଯତାମ୍
ତୁମେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜାଣ, ସେ ଶୂରବୀର ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ପାଇଛନ୍ତି; ଶକ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେ ଏବେ ତୁମ ପାଦ ପଶ୍ଚାତ୍ ଯିଉନ୍ତୁ।
ଏଵମୁକ୍ତା ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ବହୁମାନ୍ଯ ଚ। ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚୋର୍ଵଶୀ ପ୍ରୀତା ଚିତ୍ରସେନମନିନ୍ଦିତା
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଉର୍ବଶୀ ହସିଲେ ଓ ନିଜକୁ ଗର୍ବିତ ମନେ କଲେ; ଦୋଷରହିତ ଉର୍ବଶୀ ଆନନ୍ଦରେ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଯତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ କଥିତଃ ସତ୍ଯୋ ଗୁଣୋଦ୍ଦେଶସ୍ତ୍ଵଯାଽନଘ। ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽନ୍ଯଂ ପ୍ରିଯଂ ନାରୀ ଵୃଣୁଯାତ୍କିମତୋଽର୍ଜୁନଂ
ତୁମେ ଯେଉଁ ଗୁଣ କହିଲ, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଠିକ୍; ଏହା ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାରୀ କେମିତି ଅର୍ଜୁନ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଚୟନ କରିପାରିବେ?
ତସ୍ଯ ଚାହଂ ଗୁଣୌଘେନ ଫଲ୍ଗୁନେ ଜାତମନ୍ମଥା। ଗଚ୍ଛତ୍ଵଂ ହି ଯାଥାକାମମାଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସୁଖମ୍
ଫଳ୍ଗୁନ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଗୁଣ ଦେଖି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭଲପାଇଁଥିଲି; ସେ ଯେପରିଚାହେଁ ଯାଉ, ମୁଁ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବି।
ତତୋ ଵିସୃଜ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵଂ କୃତକୃତ୍ଯା ଶୁଚିସ୍ମିତା। ଉର୍ଵଶୀ ଚାକରୋତ୍ସ୍ନାନଂ ପାର୍ଥପ୍ରାର୍ଥନଲାଲସା
ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ଦେଇ, ନିଜ କାମ ସାରି ଶୁଭ୍ରହସିନୀ ଉର୍ବଶୀ ପାର୍ଥଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଆଶାକୁଳ ହୋଇ ସ୍ନାନ କଲେ।
ସ୍ନାନାଲଙ୍କାରନେପଥ୍ଯୈର୍ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶୌଭନୈଃ। ଧନଂଜଯସ୍ଯ ରୂପେଣ ଶରୈର୍ମନ୍ମଥଚୋଦିତୈଃ
ଶୁଭ୍ର ସ୍ନାନ, ଅଳଙ୍କାର, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଆକୃତିରେ ଶୁଭ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରେମର ଶରରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।
ଅତିଵିଦ୍ଧେନ ମନସା ମନ୍ମଥେନ ପ୍ରଦୀପିତା। ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂସ୍ତୀର୍ଣେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ଶଯନୋତ୍ତମେ
ମନରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରେମରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଶୟନରେ, ଶୁଭ୍ର ଚାଦର ପିଛାଇ ଶୋଇଲେ।
ଚିତ୍ତସଂକଲ୍ପଭାଵେନ ସୁଚିତ୍ତାଽନନ୍ଯମାନସା। ମନୋରଥେନ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ରମଯନ୍ତୀଵ ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକାଗ୍ର ମନ ନେଇ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିଲେ ନାହିଁ, ମନର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କୁ ପାଇଁ ଖୁସି ହେଲେ।
ନିଶାମ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯନଂ ଵିଗାଢେ ରଜନୀମୁଖେ। ପ୍ରସ୍ଥିତା ସା ପୃଥୁଶ୍ରୋଣୀ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଭଵନଂ ମହତ୍
ରାତି ଗଭୀର ହେବାବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ଉଦୟ ଦେଖି, ସେ ବିଶାଳ ନିତମ୍ବ ଥିବା ମହିଳା, ପାର୍ଥଙ୍କ ମହାଳୟକୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ମୃଦୁକୁଞ୍ଚିତଦୀର୍ଘେଣ କୁସୁମୋତ୍ତମଧାରିଣା। କେଶପାଶେନ ଲଲନା ଗଚ୍ଛମାନା ଵ୍ଯରାଜତ
ମୃଦୁ, ଦୀର୍ଘ ଓ ହାଲୁକା ଭାବେ ମୁଡ଼ିଥିବା କେଶ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସେ ଜଣେ ନାରୀ ଚାଲିବା ବେଳେ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଲାଗୁଥିଲେ।
ଭ୍ରୂକ୍ଷେପାଲାପମାଧୁର୍ଯୈଃ କାନ୍ତ୍ଯା ସୌମ୍ଯତଯାଽପି ଚ। ଶଶିନଂ ଵକ୍ରଚନ୍ଦ୍ରେଣ ସାଽଽହ୍ଵଯନ୍ତୀଵ ଗଚ୍ଛତୀ
ମଧୁର ଭୃକୁଟି ଚାଳ, ମୃଦୁ କଥା, ଶୋଭା ଓ ସାଧୁତାରେ, ସେ ଚାଲିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଡାକୁଥିବା ପରି।
ଦିଵ୍ଯାଙ୍ଗରାଗୌ ସୁମୁଖୌ ଦିଵ୍ଯଚନ୍ଦନରୂଷିତୌ। ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯା ହାରରୁଚିରୌ ସ୍ତନୌ ତସ୍ଯା ଵଵଲ୍ଗତୁଃ
ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଓ ମୁହଁ, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ହାରରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଛାତି ଚାଲିବା ବେଳେ ହଲୁକା ହଲୁକା ହଲୁଥିଲା।
ସ୍ତନୋଦ୍ଵହନସଂକ୍ଷୋଭାତ୍ତାମ୍ଯମାନା ପଦେପଦେ। ତ୍ରିଵଲୀଦାମଚିତ୍ରେଣ ମଧ୍ଯେନାତୀଵ ଶେଭିନା
ଛାତିର ଭାରରେ ପ୍ରତି ପଦକୁ କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିବା, ତିନି ଭା ଓ ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ ତାଙ୍କର କମର ବହୁତ ଆକର୍ଷକ ଲାଗୁଥିଲା।
ରଥକୂବରଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ନିତମ୍ବୋନ୍ନତପୀଵରମ୍। ମନ୍ମଥାଯତନଂ ଶୁଭ୍ରଂ ରଶନାଦାମଭୂଷିତମ୍
ରଥର ଧୁରା ପରି ବିସ୍ତୃତ, ଉଚ୍ଚ ଓ ପୁଷ୍ଟ ତାଙ୍କର ନିତମ୍ବ, ପ୍ରେମର ନିବାସ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ରତ୍ନମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଋଷୀଣାମପି ଦିଵ୍ଯାନାଂ ମନୋଵ୍ଯାଘାତକାରଣମ୍। ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରଧରଂ ଭାତି ଜଘନଂ ନିରଵଦ୍ଯଵତ୍
ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ଦେଖି ମନ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ସେ ନିର୍ମଳ ଜଘନ୍ନ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅତି ଶୋଭାମୟ ଲାଗୁଥିଲା।
ଗୂଡଗୁଲ୍ଫଧରୌ ପାଦୌ ତାମ୍ରାଯତତଲାଙ୍ଗୁଲୀ। କୂର୍ମପୃଷ୍ଠୋନ୍ତୌ ଚାସ୍ଯାଃ ଶୋଭେତେ କିଙ୍କିଣୀକିଣୌ
ଲୁଚିଥିବା ଗୁଳ୍ଫ, ତାମ୍ର ଓ ଦୀର୍ଘ ତଳ ଓ ଆଙ୍ଗୁଳି, କୁର୍ମ ପୃଷ୍ଠ ପରି ଶେଷ ହେଉଥିବା, ତାଙ୍କର ପାଦ ଝୁଣ୍କାର ନୂପୁରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଲାଗୁଥିଲା।
ଶୀଧୁପାନେନ ଚାଲ୍ପେନ ତୁଷ୍ଟା ଚ ମଦନେନ ଚ। ଵିଲାସିତୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯତରାଽଭଵତ୍
ସାନା ମାତ୍ରାର ମଦ ପାଇଁ ଓ ପ୍ରେମରେ ତୃପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ଭଙ୍ଗୀରେ ଖେଳ କରି, ସେ ଅଧିକ ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସିଦ୍ଧଚାରଣଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସାଧ୍ଯୈର୍ଯାତି ଵିଲାସିନୀ। ବବ୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯେଽପି ଵୈ ସ୍ଵର୍ଗେ ଦର୍ଶନୀଯତମାକୃତିଃ
ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସାଧ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ; ସେ ଖେଳାଳି ମହିଳା ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକୃତି ଥିଲେ।
ସୁମୂକ୍ଷ୍ମେଣୋତ୍ତରୀଯେଣ ମେଘଵର୍ଣେନ ରାଜତା। ତନ୍ଵଭ୍ରପ୍ରାଵୃତା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଚନ୍ଦ୍ରଲେଖେନ ଗଚ୍ଛତି
ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ମେଘ ରଙ୍ଗର ଓ ରୌପ୍ୟ ଚମକ ଥିବା ଉପରି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସେ ମାନେ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସହିତ ତନୁ ମେଘ ପରି ଚାଲୁଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତାତିଦୁଷ୍ପ୍ରାପା ମନସାଽପି ଵିକର୍ମଭିଃ। ଭଵନଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯ ଶୁଚିସ୍ମିତା
ତାପରେ, ଯିଏକି ମନରେ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ସେ ଶୁଭ୍ରହସିନୀ ଫଳ୍ଗୁନ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଭବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ର ଦ୍ଵାରମନୁପ୍ରାପ୍ତା ଦ୍ଵାରସ୍ଥୈଶ୍ଚ ନିଵେଦିତା। ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉର୍ଵଶୀ ଶୁଭଲୋଚନା
ସେଠାରେ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଶୁଭ୍ର ନୟନ ଥିବା ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଗଲା।
ଉପାତିଷ୍ଠତ ତଦ୍ଵେଶ୍ମ ନିର୍ମଲଂ ସୁମନୋହରମ୍। ସ ଶଙ୍କିତମନା ରାଜନ୍ପ୍ରତ୍ଯଗଚ୍ଛତ ତାଂ ନିଶି
ସେ ନିର୍ମଳ ଓ ମନୋହର ଘରକୁ ସେଠାକୁ ଯାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାତିରେ ସନ୍ଦେହଭରା ମନେ ସେ ପୁଣି ଫେରିଆସିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଚୋର୍ଵଶୀଂ ପାର୍ଥୋ ଲଜ୍ଜାସଂଵୃଲୋଚନଃ। ତଦାଽଭିଵାଦନଂ କୃତ୍ଵା ଗୁରୁପୂଜାଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତଵାନ୍
ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅର୍ଜୁନ ଲଜ୍ଜାରେ ଚକ୍ଷୁ ନମାଇଲେ, ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଯେପରି ଆଦର ଦିଅଯିବା ଉଚିତ, ସେପରି ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଅଭିଵାଦଯେ ତ୍ଵାଂ ଶିରସା ପ୍ରଵରାପ୍ସରସାଂଵରେ। କିଂ ଚାଗମନକୃତ୍ଯଂ ତେ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ଯଥାତଥମ୍। କିମାଜ୍ଞାପଯସେ ଦେଵି ପ୍ରେଷ୍ଯସ୍ତେଽହମୁପସ୍ଥିତଃ
ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, 'ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅପ୍ସରା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ଆପଣ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି, ଦୟାକରି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସମସ୍ତ କଥା କହନ୍ତୁ। ମୋତେ କଣ ଆଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ସେବକ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ।'
ଅକାମଂ ଫଲ୍ଗୁନଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଇଙ୍ଗିତଜ୍ଞା ତଦୋର୍ଵଶୀ। ଗନ୍ଧର୍ଵଵଚନଂ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରାଵଯାମାସ ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ଅନିଚ୍ଛା ଚିହ୍ନରେ ବୁଝି, ଚିହ୍ନ ପଢ଼ିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଉର୍ବଶୀ, ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କୁ କୁହିଦେଲେ।
ଯଥା ମେ ଚିତ୍ରସେନେନ କଥିତଂ ମନୁଜୋତ୍ତମ। ନତ୍ତେଽହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ଚାହମିହାଗତା
ମୋତେ ଯେପରି ଚିତ୍ରସେନ କହିଥିଲେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଏବଂ ମୁଁ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେବି।
ଉପସ୍ତାନେ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ ଵର୍ତମାନେ ମନୋରମେ। ତଵାଗମନତୁଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ପରମୋତ୍ସଵେ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମନୋହର ସଭା ଚାଲିଥିଲା, ଏବଂ ତୁମ ଆଗମନରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଉତ୍ସବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଚୈଵ ସାନ୍ନିଧ୍ଯମାଦିତ୍ଯାନାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ। ସମାଗମେଽଶ୍ଵିନୋଶ୍ଚୈଵ ଵସୂନାଂ ଚ ନରୋତ୍ତମ
ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ବସୁମାନେ, ହେ ନରୋତ୍ତମ, ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଥିଲେ।
ମହର୍ଷୀଣାଂ ଚ ସଙ୍ଘେଷୁ ରାଜର୍ଷିପ୍ରଵରେଷୁ ଚ। ସିଦ୍ଧଚାରଣଯକ୍ଷେଷୁ ମହୋରଗଗଣେଷୁ ଚ
ମହାଋଷିମାନଙ୍କ ଏବଂ ରାଜାଋଷିମାନଙ୍କ ସଭାରେ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଯକ୍ଷ ଓ ବଡ଼ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳନ ହୋଇଥିଲା।