ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜ ଗଚ୍ଛାଦ୍ଯ ପ୍ରହିତୋଽପ୍ସରସାଂଵରାମ୍। ଉର୍ଵଶୀଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ସୋପାତିଷ୍ଠତୁ ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ହେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ରାଜା, ଆଜି ତୁମେ ଯାଅ, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ନାୟକଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ନେଇ, ପୁରୁଷସିଂହ ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନେଇଯାଅ।
ଯଥା ନ ତାମଭିସୃତାଂ ଵିଦ୍ଯାଦସ୍ମନ୍ନିଯୋଗତଃ। ତଥା ତ୍ଵଯା ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀସଂସର୍ଗଵିଶାରଦ
ଏମିତି ଭଳି ଯୋଜନା କର, ଯେଉଁଠି ସେ ଜାଣିନପାରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ ଆମେ ପଠାଇଛୁ; ହେ ନାରୀ ସମ୍ପର୍କରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏହିପରି ଭାବେ କାମ କର।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସୋଽନୁଜ୍ଞାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵାସଵାତ୍। ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜୋଽପ୍ସରସମଭ୍ଯଗାଦୁର୍ଵଶୀଂ ଵରାମ୍
ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଇ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ରାଜା ଉର୍ବଶୀ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଦିତୋ ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵାଗତେନାର୍ଚିତସ୍ତଯା। ସୁଖାସୀନଃ ସୁଖାସୀନାଂ ସ୍ମିତପୂର୍ଵଂ ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଉର୍ବଶୀ ଚିହ୍ନିଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ; ସେ ଆରାମରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଉର୍ବଶୀ ମଧ୍ୟ ହସି ହସି କଥା କହିଲେ।
ଵିଦିତଂ ତେଽସ୍ତୁ ସୁଶ୍ରୋଣି ପ୍ରେଷିତୋଽହମିହାଗତଃ। ତ୍ରିଦିଵସ୍ଯୈକରାଜେନ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଭିନନ୍ଦିନା
ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବଳୀ, ତୁମେ ଜାଣ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ତିନି ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆସିଛି, ଯିଏ ତୁମର କୃପାରେ ଅତି ଖୁସି।
ଯଃ ସ ଦେଵମନୁଷ୍ଯେଷୁ ପ୍ରଖ୍ଯାତଃ ସହଜୈର୍ଗୁଣୈଃ। ଶ୍ରିଯା ଶୀଲେନ ରୂପେଣ ଶ୍ରୁତେନ ଚ ବଲେନ ଚ। ପ୍ରଖ୍ଯାତଃ ଶୌର୍ଯଵୀର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରପନ୍ନଃ ପ୍ରତିଭାନଵାନ୍
ଯିଏ ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ଗୁଣ, ତେଜ, ଚରିତ୍ର, ରୂପ, ଶିକ୍ଷା ଓ ବଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଶୌର୍ୟ ଓ ପ୍ରତାପରେ ନାମ କରିଛନ୍ତି, ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍—
ତେଜସ୍ଵୀ ସୌମ୍ଯୀଲଶ୍ଚ କ୍ଷମାଵାଞ୍ଜିତମତ୍ସରଃ। ସାଙ୍ଗୋପନିଷଦାନ୍ଵେଦାଂଶ୍ଚତୁରାଖ୍ଯାନପଞ୍ଚମାନ୍
ଯିଏ ତେଜସ୍ବୀ, ସାଧୁ, ଧୈର୍ୟଶୀଳୀ, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା, ସମସ୍ତ ବେଦ, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପନିଷଦ, ଚାରି ପ୍ରକାର ଓ ପାଞ୍ଚମ ଇତିହାସ ଜାଣନ୍ତି—
ଯୋଽଧୀତେ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ମେଧାଂ ଚାଷ୍ଟଗୁଣାଶ୍ରଯାମ୍। ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଦାକ୍ଷ୍ଯେଣ ପ୍ରସଵୈର୍ଵଯସାଽପି ଚ
ଯିଏ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି, ଅଷ୍ଟଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଦକ୍ଷତା, ଯଜ୍ଞ ଓ ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ଏକୋ ଵୈ ରକ୍ଷିତା ଚୈଵ ତ୍ରିଦିଵଂ ମଘଵାନିଵ। ଅକତ୍ଥନୋ ମାନଯିତା ସ୍ଥୂଲଲକ୍ଷ୍ଯଃ ପ୍ରିଯଂଵଦଃ
ସେ ଏକାକି ସ୍ୱର୍ଗର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ମଘବାନଙ୍କ ପରି; କେବେ ଆତ୍ମସ୍ତୁତି କରନ୍ତିନାହିଁ, ଅନ୍ୟମାନେକୁ ସମ୍ମାନ ଦେନ୍ତି, ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ମୃଦୁ କଥା କହନ୍ତି।
ସୁହୃଦଶ୍ଚାନ୍ନପାନେନ ଵିଵିଧେନାଭିଵର୍ଷତି। ସତ୍ଯଵାଗୂର୍ଜିତୋ ଵକ୍ତା ରୂପଵାନନହଂକୃତଃ
ସେ ନିଜ ସଙ୍ଗୀମାନେକୁ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଦେଇ ଖୁସି କରନ୍ତି, ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚତୁର, ରୂପବାନ୍ ଓ ଅହଂକାର ନଥିବା।
ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ କାନ୍ତଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଶ୍ଚ ସ୍ଥିରସଂଗରଃ। ପ୍ରାର୍ଥନୀଯୈର୍ଗୁଣଗଣୈର୍ମହେନ୍ଦ୍ରଵରୁଣୋପମଃ
ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କୃପାଳୁ, ଆକର୍ଷକ, ପ୍ରିୟ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପଶୀଳୀ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଗୁଣର ଧନୀ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସମାନ।
ଵିଦିତସ୍ତେଽର୍ଜୁନୋ ଵୀରଃ ସ ସ୍ଵର୍ଗଫଲମାପ୍ତଵାନ୍। ତଵ ଶକ୍ରାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ପାଦାଵଦ୍ଯପ୍ରପଦ୍ଯତାମ୍
ତୁମେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜାଣ, ସେ ଶୂରବୀର ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ପାଇଛନ୍ତି; ଶକ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେ ଏବେ ତୁମ ପାଦ ପଶ୍ଚାତ୍ ଯିଉନ୍ତୁ।
ଏଵମୁକ୍ତା ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ବହୁମାନ୍ଯ ଚ। ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚୋର୍ଵଶୀ ପ୍ରୀତା ଚିତ୍ରସେନମନିନ୍ଦିତା
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଉର୍ବଶୀ ହସିଲେ ଓ ନିଜକୁ ଗର୍ବିତ ମନେ କଲେ; ଦୋଷରହିତ ଉର୍ବଶୀ ଆନନ୍ଦରେ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଯତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ କଥିତଃ ସତ୍ଯୋ ଗୁଣୋଦ୍ଦେଶସ୍ତ୍ଵଯାଽନଘ। ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽନ୍ଯଂ ପ୍ରିଯଂ ନାରୀ ଵୃଣୁଯାତ୍କିମତୋଽର୍ଜୁନଂ
ତୁମେ ଯେଉଁ ଗୁଣ କହିଲ, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଠିକ୍; ଏହା ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାରୀ କେମିତି ଅର୍ଜୁନ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଚୟନ କରିପାରିବେ?
ତସ୍ଯ ଚାହଂ ଗୁଣୌଘେନ ଫଲ୍ଗୁନେ ଜାତମନ୍ମଥା। ଗଚ୍ଛତ୍ଵଂ ହି ଯାଥାକାମମାଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ସୁଖମ୍
ଫଳ୍ଗୁନ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଗୁଣ ଦେଖି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭଲପାଇଁଥିଲି; ସେ ଯେପରିଚାହେଁ ଯାଉ, ମୁଁ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବି।
ତତୋ ଵିସୃଜ୍ଯଗନ୍ଧର୍ଵଂ କୃତକୃତ୍ଯା ଶୁଚିସ୍ମିତା। ଉର୍ଵଶୀ ଚାକରୋତ୍ସ୍ନାନଂ ପାର୍ଥପ୍ରାର୍ଥନଲାଲସା
ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ଦେଇ, ନିଜ କାମ ସାରି ଶୁଭ୍ରହସିନୀ ଉର୍ବଶୀ ପାର୍ଥଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଆଶାକୁଳ ହୋଇ ସ୍ନାନ କଲେ।
ସ୍ନାନାଲଙ୍କାରନେପଥ୍ଯୈର୍ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଶୌଭନୈଃ। ଧନଂଜଯସ୍ଯ ରୂପେଣ ଶରୈର୍ମନ୍ମଥଚୋଦିତୈଃ
ଶୁଭ୍ର ସ୍ନାନ, ଅଳଙ୍କାର, ଭୂଷଣ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଆକୃତିରେ ଶୁଭ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରେମର ଶରରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।
ଅତିଵିଦ୍ଧେନ ମନସା ମନ୍ମଥେନ ପ୍ରଦୀପିତା। ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂସ୍ତୀର୍ଣେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ଶଯନୋତ୍ତମେ
ମନରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରେମରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଶୟନରେ, ଶୁଭ୍ର ଚାଦର ପିଛାଇ ଶୋଇଲେ।
ଚିତ୍ତସଂକଲ୍ପଭାଵେନ ସୁଚିତ୍ତାଽନନ୍ଯମାନସା। ମନୋରଥେନ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ରମଯନ୍ତୀଵ ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକାଗ୍ର ମନ ନେଇ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିଲେ ନାହିଁ, ମନର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କୁ ପାଇଁ ଖୁସି ହେଲେ।
ନିଶାମ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯନଂ ଵିଗାଢେ ରଜନୀମୁଖେ। ପ୍ରସ୍ଥିତା ସା ପୃଥୁଶ୍ରୋଣୀ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଭଵନଂ ମହତ୍
ରାତି ଗଭୀର ହେବାବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ଉଦୟ ଦେଖି, ସେ ବିଶାଳ ନିତମ୍ବ ଥିବା ମହିଳା, ପାର୍ଥଙ୍କ ମହାଳୟକୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ମୃଦୁକୁଞ୍ଚିତଦୀର୍ଘେଣ କୁସୁମୋତ୍ତମଧାରିଣା। କେଶପାଶେନ ଲଲନା ଗଚ୍ଛମାନା ଵ୍ଯରାଜତ
ମୃଦୁ, ଦୀର୍ଘ ଓ ହାଲୁକା ଭାବେ ମୁଡ଼ିଥିବା କେଶ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସେ ଜଣେ ନାରୀ ଚାଲିବା ବେଳେ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଲାଗୁଥିଲେ।
ଭ୍ରୂକ୍ଷେପାଲାପମାଧୁର୍ଯୈଃ କାନ୍ତ୍ଯା ସୌମ୍ଯତଯାଽପି ଚ। ଶଶିନଂ ଵକ୍ରଚନ୍ଦ୍ରେଣ ସାଽଽହ୍ଵଯନ୍ତୀଵ ଗଚ୍ଛତୀ
ମଧୁର ଭୃକୁଟି ଚାଳ, ମୃଦୁ କଥା, ଶୋଭା ଓ ସାଧୁତାରେ, ସେ ଚାଲିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଡାକୁଥିବା ପରି।
ଦିଵ୍ଯାଙ୍ଗରାଗୌ ସୁମୁଖୌ ଦିଵ୍ଯଚନ୍ଦନରୂଷିତୌ। ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯା ହାରରୁଚିରୌ ସ୍ତନୌ ତସ୍ଯା ଵଵଲ୍ଗତୁଃ
ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଓ ମୁହଁ, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ହାରରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଛାତି ଚାଲିବା ବେଳେ ହଲୁକା ହଲୁକା ହଲୁଥିଲା।
ସ୍ତନୋଦ୍ଵହନସଂକ୍ଷୋଭାତ୍ତାମ୍ଯମାନା ପଦେପଦେ। ତ୍ରିଵଲୀଦାମଚିତ୍ରେଣ ମଧ୍ଯେନାତୀଵ ଶେଭିନା
ଛାତିର ଭାରରେ ପ୍ରତି ପଦକୁ କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିବା, ତିନି ଭା ଓ ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ ତାଙ୍କର କମର ବହୁତ ଆକର୍ଷକ ଲାଗୁଥିଲା।
ରଥକୂବରଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ନିତମ୍ବୋନ୍ନତପୀଵରମ୍। ମନ୍ମଥାଯତନଂ ଶୁଭ୍ରଂ ରଶନାଦାମଭୂଷିତମ୍
ରଥର ଧୁରା ପରି ବିସ୍ତୃତ, ଉଚ୍ଚ ଓ ପୁଷ୍ଟ ତାଙ୍କର ନିତମ୍ବ, ପ୍ରେମର ନିବାସ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ରତ୍ନମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଋଷୀଣାମପି ଦିଵ୍ଯାନାଂ ମନୋଵ୍ଯାଘାତକାରଣମ୍। ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରଧରଂ ଭାତି ଜଘନଂ ନିରଵଦ୍ଯଵତ୍
ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ଦେଖି ମନ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ସେ ନିର୍ମଳ ଜଘନ୍ନ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅତି ଶୋଭାମୟ ଲାଗୁଥିଲା।
ଗୂଡଗୁଲ୍ଫଧରୌ ପାଦୌ ତାମ୍ରାଯତତଲାଙ୍ଗୁଲୀ। କୂର୍ମପୃଷ୍ଠୋନ୍ତୌ ଚାସ୍ଯାଃ ଶୋଭେତେ କିଙ୍କିଣୀକିଣୌ
ଲୁଚିଥିବା ଗୁଳ୍ଫ, ତାମ୍ର ଓ ଦୀର୍ଘ ତଳ ଓ ଆଙ୍ଗୁଳି, କୁର୍ମ ପୃଷ୍ଠ ପରି ଶେଷ ହେଉଥିବା, ତାଙ୍କର ପାଦ ଝୁଣ୍କାର ନୂପୁରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଲାଗୁଥିଲା।
ଶୀଧୁପାନେନ ଚାଲ୍ପେନ ତୁଷ୍ଟା ଚ ମଦନେନ ଚ। ଵିଲାସିତୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯତରାଽଭଵତ୍
ସାନା ମାତ୍ରାର ମଦ ପାଇଁ ଓ ପ୍ରେମରେ ତୃପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ଭଙ୍ଗୀରେ ଖେଳ କରି, ସେ ଅଧିକ ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସିଦ୍ଧଚାରଣଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସାଧ୍ଯୈର୍ଯାତି ଵିଲାସିନୀ। ବବ୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯେଽପି ଵୈ ସ୍ଵର୍ଗେ ଦର୍ଶନୀଯତମାକୃତିଃ
ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସାଧ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ; ସେ ଖେଳାଳି ମହିଳା ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକୃତି ଥିଲେ।
ସୁମୂକ୍ଷ୍ମେଣୋତ୍ତରୀଯେଣ ମେଘଵର୍ଣେନ ରାଜତା। ତନ୍ଵଭ୍ରପ୍ରାଵୃତା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଚନ୍ଦ୍ରଲେଖେନ ଗଚ୍ଛତି
ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ମେଘ ରଙ୍ଗର ଓ ରୌପ୍ୟ ଚମକ ଥିବା ଉପରି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସେ ମାନେ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସହିତ ତନୁ ମେଘ ପରି ଚାଲୁଥିଲେ।