ଵ୍ଯତିକ୍ରମଂ ମେ ଭଗଵନ୍କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ଶଂକର। ଭଗଵନ୍ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷୀ ପ୍ରାପ୍ତୋସ୍ମୀମଂ ମହାଗିରିମ୍
ଭଗବାନ ଶଙ୍କର, ମୋ ଅପରାଧକୁ ମାଫ କର। ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଆଶାରେ ମୁଁ ଏହି ମହାପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଦଯିତଂ ତଵ ଦେଵେଶ ତାପସାଲଯମୁତ୍ତମମ୍। ପ୍ରସାଦଯେ ତ୍ଵାଂ ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ଏହି ତାପସ ଆଶ୍ରମ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଣମ୍ୟ ଭଗବାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।
କୃତୋ ମଯାଽଯମଜ୍ଞାନାଦ୍ଵିମର୍ଦୋ ଯସ୍ତ୍ଵଯା ସହ। ଶରଣଂ ପ୍ରତିପନ୍ନାଯ ତତ୍କ୍ଷମସ୍ଵାଦ୍ଯ ଶଂକର
ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନରୁ ତୁମ ସହିତ ଏହି ବିରୋଧ କରିଥିଲି। ଏବେ ମୁଁ ଶରଣ ନେଇଛି, ଶଙ୍କର, ଦୟାକରି ଏହି ଅପରାଧକୁ ମାଫ କର।
ତମୁଵାଚ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରହସନ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ। ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ରୁଚିରଂ ବାହୁଂ କ୍ଷାନ୍ତମିତ୍ଯେଵ ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ହସି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ; ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ବାହୁ ଧରି, 'ଫଳ୍ଗୁନ, ତୁମ ଅପରାଧକୁ ମୁଁ କ୍ଷମା କଲି' ବୋଲି କହିଲେ।
ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତାତ୍ମା ଭଗଵାନ୍ହରଃ। ପୁନଃ ପାର୍ଥଂ ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵମୁଵାଚ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ଭଗବାନ୍ ହର, ଦୟାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ, ଦୁଇହାତରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପୁଣିଥରେ ସାନ୍ତ୍ବନା ଶବ୍ଦ କହିଲେ ।
ଗଙ୍ଗାଙ୍ଗିତଜଟଃ ଶର୍ଵଃ ପାର୍ଥସ୍ଯାମିତତେଜସଃ। ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ରୁଚିରଂ ବାହୁଂ ଵୃତ୍ତଂ ତାମ୍ରତଲାଙ୍ଗୁଲିମ୍
ଗଙ୍ଗା ଧାରିଥିବା ଜଟାଧାରୀ ଶର୍ବ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅସୀମ ତେଜସ୍ୱୀ ରୂପରେ, ତାଙ୍କର ରୂପସି ଗୋଳାକାର ବାହୁ ଓ ତାମ୍ର ଅଙ୍ଗୁଳି ଧରିଲେ ।
ନରସ୍ତ୍ଵଂ ପୂର୍ଵଦେହେ ଵୈ ନାରାଯଣସହାଯଵାନ୍। ବଦର୍ଯାଂ ତପ୍ତଵାନୁଗ୍ରଂ ତପୋ ଵର୍ଷାଯୁତାନ୍ବହୂନ୍
ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ତୁମେ ଏକ ମଣିଷ ଥିଲେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ସହ ଥିଲେ, ଏବଂ ବଦରୀରେ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ତ୍ଵଯି ଵା ପରମଂ ତେଜୋ ଵିଷ୍ଣୌ ଵା ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ। ଯୁଵାଭ୍ଯାଂ ପୁରୁଷାଗ୍ର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ତେଜସା ଧାର୍ଯତେ ଜଗତ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ ତୁମେ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି; ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଟିକିଛି ।
ଶକ୍ରାଭିଷେକେ ସୁମହଦ୍ଧନୁର୍ଜଲଦନିଃସ୍ଵନମ୍। ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଦାନଵାଃ ଶସ୍ତାସ୍ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣେନ ଚ ପ୍ରଭୋ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ, ତୁମେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ଭଳି ଧ୍ୱନି ହେଉଥିବା ବଡ଼ ଧନୁଷ ଧରିଥିଲେ; ତୁମେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ବିନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ।
ତଦେତଦେଵ ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ତଵ ପାର୍ଥ କରୋଚିତମ୍। ଭାଯାମାସ୍ଥାଯ ତଦ୍ଗ୍ରସ୍ତଂ ମଯା ପୁରୁଷସତ୍ତମ
ଏହି ଗାଣ୍ଡୀବ ତୁମ ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ, ହେ ପାର୍ଥ; ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଧରିଥିଲି, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ତୂଣୌ ଚାପ୍ଯକ୍ଷଯୌ ଭୂଯସ୍ତଵ ପାର୍ଥ କରୋଚିତୌ। ଭଵିଷ୍ଯତି ଶରୀରଂ ଚ ନୀରୁଜଂ କୁରୁନନ୍ଦନ
ତୁମ ପାଇଁ ଅସୀମ ତୀର ଥାଲି ମଧ୍ୟ ଯଥୋଚିତ; ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ତୁମ ଶରୀର ଦୁଃଖ ରହିତ ହେବ ।
ପ୍ରୀତିମାନସ୍ମି ଵୈ ପାର୍ଥ ଭଵାନ୍ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ। ଗୃହାଣ ଵରମସ୍ମତ୍ତଃ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ଯନ୍ନରର୍ଷଭ
ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ପାର୍ଥ, କାରଣ ତୁମେ ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ପରାକ୍ରମୀ; ମୋ ଠାରୁ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କର, ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଅ ।
ନ ତ୍ଵଯା ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିତ୍ପୁମାନ୍ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ଭାରତ। ଦିଵି ଵା ଵର୍ତତେ ତ୍ରଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରଧାନମରିଂଦମ
ହେ ଭାରତ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ତୁମ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ ।
ଵରଂ ଦଦାସି ଚେନ୍ମହ୍ଯଂ କାମଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵୃଷଧ୍ଵଜ। କାମଯେ ଦିଵ୍ଯାମସ୍ତ୍ରଂ ତଦ୍ଧୋରଂ ପାଶୁପତଂ ପ୍ରଭୋ
ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ପ୍ରେମରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛନ୍ତି, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ର ଚାହେଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ ।
ଯତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଶିରୋ ନାମ ରୌଦ୍ରଂ ଭୀମପରାକ୍ରମମ୍। ଯୁଗାନ୍ତେ ଦାରୁଣେ ପ୍ରାପ୍ତେ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସଂହରତେ ଜଗତ୍
ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବ୍ରହ୍ମଶିର ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ଯୁଗାନ୍ତରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ।
[କର୍ଣଭୀଷ୍ମକୃପଦ୍ରୋଣୈର୍ଭଵିତା ତୁ ମହାହଵଃ। ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମହାଦେଵ ଜଯେଯଂ ତାନ୍ଯଥା ଯୁଧି ।।]
[କର୍ଣ୍ଣ, ଭୀଷ୍ମ, କୃପା ଓ ଦ୍ରୋଣ ସହ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ; ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ସେମାନେଠାରେ ଯଥାଯଥ ଜୟ ପାଉ ।]
ଜଯେଯଂ ଯେନ ସଂଗ୍ରାମେ ଦାନଵାନ୍ରାକ୍ଷସାଂସ୍ତଥା। ରାଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵ ପିଶାଚାଂଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାନଥପନ୍ନଗାନ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ରାଜା, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ପୁନି ନାଗମାନେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ପାଇପାରିବି ।
ଯସ୍ମିଞ୍ଶୂଲସହସ୍ରାଣି ଗଦାଶ୍ଚୋଗ୍ରପ୍ରଦର୍ଶନାଃ। ଶରାଶ୍ଚାଶୀଵିଷାକାରାଃ ସଂଭଵନ୍ତ୍ଯନୁମନ୍ତ୍ରିତାଃ
ଏହି ଅସ୍ତ୍ରରେ ହଜାର ହଜାର ତ୍ରିଶୂଳ, ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଓ ସରପ ଭଳି ତୀର ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କଲେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ ।
ଯୁଧ୍ଯେଯଂ ଯେନ ଭୀଷ୍ମେଣ ଦ୍ରୋଣେନ ଚ କୃପେଣ ଚ। ସୂତପୁତ୍ରେଣ ଚ ରଣେ ନିତ୍ଯଂ କଟୁକଭାଷିଣା
ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପା ଓ ସଦା କଠୋର କଥା କହୁଥିବା ସୂତପୁତ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବି ।
ଏଷ ମେ ପ୍ରଥମଃ କାମୋ ଭଗଵନ୍ଭଗନେତ୍ରହନ୍। ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵିନିର୍ବୃତ୍ତଃ ସମର୍ଥଃ ସ୍ଯାମହଂ ଯଥା ।। x ଭଵ ଉଵାଚ
ହେ ଭଗବାନ୍, ଭଗନେତ୍ର ନାଶକ, ଏହି ମୋର ପ୍ରଥମ ଇଚ୍ଛା; ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ଯେପରି ସମର୍ଥ ହେବି, ସେପରି ହେଉ ।
ଦଦାମି ତେଽସ୍ତ୍ରଂ ଦଯିତମହଂ ପାଶୁପତଂ ଵିଭୋ। ସମର୍ଥୋ ଧାରଣେ ମୋକ୍ଷେ ସଂହାରେଽପି ଚ ପାଣ୍ଡଵ
ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ପ୍ରିୟ ପାଶୁପତା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଉଛି, ହେ ପାଣ୍ଡବ; ତୁମେ ଏହାକୁ ଧାରଣ, ମୋକ୍ଷ ଓ ସଂହାର କରିବାରେ ସମର୍ଥ ।
ନ ତଦ୍ଵେଦ ମହେନ୍ଦ୍ରୋପି ନ ଯମୋ ନ ଚ ଯକ୍ଷରାଟ୍। ଵରୁଣୋପ୍ଯଥଵା ଵାଯୁଃ କୁତୋ ଵେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ
ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ମହେନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ଯକ୍ଷରାଜ, ବରୁଣ କିମ୍ବା ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ ମଣିଷମାନେ କିପରି ଜାଣିପାରିବେ?
ନ ତ୍ଵଯା ସହସା ପାର୍ଥ ମୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପୁରୁଷେ କ୍ଵଚିତ୍। ଜଗଦ୍ଵିନିର୍ଦହେତ୍ସର୍ଵମଲ୍ପତେଜସି ପାତିତମ୍
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ କେବେ ବି ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅତି ଶୀଘ୍ର କିମ୍ବା ଅସାବଧାନ ଭାବରେ କୌଣସି ଲୋକଙ୍କୁ ଉପରେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଏହା କୌଣସି ଦୁର୍ବଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଲାଗିଯିବ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ।
ଅବଧ୍ଯୋ ନାମ ନାସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ। ମନସା ଚକ୍ଷୁଷା ଵାଚା ଧନୁଷା ଚ ନିପାତ୍ଯତେ
ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ, କୌଣସି ଜଣେ ଏହାରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ମନ, ଚକ୍ଷୁ, କଥା ଓ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରାଯାଇପାରିବ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵରିତଃ ପାର୍ଥଃ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ। ଉପସଂଗୃହ୍ଯ ଵିଶ୍ଵେଶମଧୀଷ୍ଵେତ୍ଯଥ ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ପାର୍ଥ ଶୀଘ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯାଇ, 'ମୋତେ ଶିଖାଅ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵଧ୍ଯାପଯାମାସ ସରହସ୍ଯନିଵର୍ତନମ୍। ତଦସ୍ତ୍ରଂ ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମୂର୍ତିମନ୍ତମିଵାନ୍ତକମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ ସହିତ, ସେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶିଖାଇଦେଲେ, ଯାହା ଦେଖିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ ଦେହଧାରଣ କରିଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ଉପତସ୍ଥେ ମହାତ୍ମାନଂ ଯଥା ତ୍ର୍ଯକ୍ଷମୁମାପତିମ୍। ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତଚ୍ଚାପି ପ୍ରୀତିମାନର୍ଜୁନସ୍ତଦା
ଅର୍ଜୁନ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଖରେ ଏମିତି ଦଉଡିଗଲେ, ଯେପରି ତିନି-ନୟନ ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖରେ ଯାଏ। ସେ ଏହାକୁ ଅନନ୍ଦ ଓ ଆଦର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତତଶ୍ଚଚାଲ ପୃଥିଵୀ ସପର୍ଵତଵନଦ୍ରୁମା। ସସାଗରଵନୋଦ୍ଦେଶା ସଗ୍ରାମନଗରାକରା
ତାପରେ ପୃଥିବୀ ସହ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଗଛ, ସାଗର, ଅଞ୍ଚଳ, ଗ୍ରାମ ଓ ନଗର ସମେତ କମ୍ପିଉଠିଲା।
ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିଘୋଷାଶ୍ଚ ଭେରୀଣାଂ ଚ ସହସ୍ରଶଃ। ତସ୍ମିନମୁହୂର୍ତେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ନିର୍ଘାତଶ୍ଚ ମହାନଭୂତ୍
ଏହି ସମୟରେ ଶଂଖ, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଓ ହଜାର ହଜାର ବେରୀର ଶବ୍ଦ ଚାରିପାଖରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଲା; ଏକ ବଡ଼ ତଡ଼ିତ ମାନେ ବିଜୁଳିର ଗର୍ଜନ ହେଲା।
ଅଥାସ୍ତ୍ରଂ ଜାଜ୍ଵଲଦ୍ଧୋରଂ ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯାମିତୌଜସଃ। ମୂର୍ତିମଦ୍ଵିଷ୍ଠିତଂ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଦଦୃଶୁର୍ଦେଵଦାନଵାଃ
ତାପରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତିର ଦୀପ୍ତିମାନ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦେଖାଗଲା; ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ।