ଅସ୍ମିନ୍ନୂନଂ ମହାରଣ୍ଯେ ଭ୍ରାତରଃ ସୁହୃଦଶ୍ଚ ତେ। ତ୍ଵତ୍କଥାଃ କଥଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଚାରଣା ଋଷଯସ୍ତଥା
ଏହି ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଭାଇମାନେ, ମିତ୍ରମାନେ, ଚାରଣ ଓ ଋଷିମାନେ ତୁମ କଥା କହିବେ।
ଯତ୍ତେ କୁନ୍ତୀ ମହାବାହୋ ଜାତସ୍ଯୈଚ୍ଛଦ୍ଧନଞ୍ଜଯ। ତତ୍ତେଽସ୍ତୁ ସର୍ଵଂ କୌନ୍ତେଯ ଯଥା ଚ ସ୍ଵଯମିଚ୍ଛସି
ତୁମ ଜନ୍ମବେଳେ ମା କୁନ୍ତୀ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ, ଓ ତୁମେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ସେ ସବୁ ତୁମ ପାଖରେ ହେଉ, ହେ କୌନ୍ତେୟ।
ଵସୁଦେଵସ୍ଵସା ଦେଵୀ ତ୍ଵାମାର୍ଯା ପୁନରାଗତମ୍। ପଶ୍ଯତୁ ତ୍ଵାଂ ପୃଥା ପାର୍ଥ ସହସ୍ରାକ୍ଷମିଵାଦିତିଃ
ବସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ, ମହିଳା ପୃଥା, ତୁମକୁ ପୁନି ଫେରିଆସିବାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆଦିତି ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ନୂନଂ ତେ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵେ ତ୍ଵତ୍କଥାଭିଃ ପ୍ରଜାଗରେ। ରଂସ୍ଯନ୍ତେ ତଵ କର୍ମାଣି କୀରତ୍ଯନ୍ତଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଭାଇ ରାତିରେ ତୁମ କଥା କହି, ପୁନିପୁନି ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ତୁତି କରି ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ।
ନ ଚ ନଃ ପାର୍ଥ ଭୋଗେଷୁ ନ ଧନେ ନୋତ ଜୀଵିତେ। ତୁଷ୍ଟିର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଭଵିତ୍ରୀ ଵା ତ୍ଵଯି ଦୀର୍ଘପ୍ରଵାସିନି
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୂରେ ରହିଲେ, ଆମେ ଭୋଗ, ଧନ କିମ୍ବା ଜୀବନରେ କେବେ ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଶାନ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଯି ନଃ ପାର୍ଥ ସର୍ଵେଷାଂ ସୁଖଦୁଃଖେ ପ୍ରତିଷ୍ଠତେ। ଜୀଵିତଂ ମରଣଂ ଚୈଵ ରାଜ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯମେଵ ଚ
ହେ ପାର୍ଥ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ଜୀବନ-ମୃତ୍ୟୁ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଏଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ଆପୃଷ୍ଟୋ ନୋସି କୌନ୍ତେଯ ସ୍ଵସ୍ତି ପ୍ରାପ୍ନୁହି ପାଣ୍ଡଵ। କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ଵସ୍ତିମନ୍ତଂ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁନରାଗତମ୍
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ତୁମେ ଆମଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲ, ତୁମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଶସ୍ତ୍ର ଶିଖି ଶୁଭ ନିୟତି ସହିତ ତୁମକୁ ପୁନି ଦେଖିବି।
ବଲଵଦ୍ଭିର୍ଵିରୁଦ୍ଧଂ ନ କାର୍ଯମେତତ୍ତ୍ଵଯାଽନଘ। ପ୍ରଯାହ୍ଯଵିଘ୍ନେଯୈଵାଶୁ ଵିଜଯାଯ ମହାବଲ
ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ନିର୍ମଳ ମନ୍ୟ, ଅବିଘ୍ନ ଭାବେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ମହାବଳୀ, ବିଜୟ ଲାଗି।
ହ୍ରୀଃ ଶ୍ରୀଃ କୀର୍ତିର୍ଧୃତିଃ ପୁଷ୍ଟିରୁମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସରସ୍ଵତୀ। ଇମା ଵୈ ତଵ ପାନ୍ଥସ୍ ପାଲଯନ୍ତୁ ଧନଞ୍ଜଯ
ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ଉମା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ—ଏହି ଦେବୀମାନେ ତୁମର ପଥରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାଽଽଶିଷଃ କୃଷ୍ଣା ଵିରରାମ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ କହି, ଯଶସ୍ୱିନୀ କୃଷ୍ଣା ନିରବ ହେଲେ।
ତତଃପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ଭ୍ରାତୄନ୍ଧୌମ୍ଯଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ। ପ୍ରାତିଷ୍ଠତ ମହାବାହୁଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ରୁଚିରଂ ଧନୁଃ
ତାପରେ, ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନେ ଓ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଚମକୁଥିବା ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଶନୈରିଵ ଦିଶଂ ଵୀର ଉଦୀଚୀଂ ଭରତର୍ଷଭ। ସଂହରଂସ୍ତରସା ଵୃକ୍ଷାଁଲ୍ଲତା ଵଲ୍ଲୀଶ୍ଚ ଭାରତ। ଅସଜ୍ଜମାନୋ ଵୃକ୍ଷେଷୁ ଜଗାମ ସୁମହାବଲଃ
ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ନୀରବେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଲେ, ଶକ୍ତିରେ ଗଛ, ଲତା, ବେଳ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ଗଛରେ ଅଟକିଲେ ନାହିଁ, ସେ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତସ୍ଯ ମାର୍ଗାଦପାକ୍ରାମନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ଗଚ୍ଛତଃ। ଯୁକ୍ତସ୍ଯୈନ୍ଦ୍ରେଣ ଯୋଗେନ ପରାକ୍ରାନ୍ତସ୍ଯ ଶୁଷ୍ମିଣଃ
ସେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କର ପଥରୁ ସରିଯାଉଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ସାହରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ।
ସୋଽଗଚ୍ଛତ୍ପର୍ଵତାଂସ୍ତାତ ତପୋଧନନିଷେଵିତାନ୍। ଦିଵ୍ଯଂ ହୈମଵତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦେଵଜୁଷ୍ଟଂ ପରଂତପଃ
ସେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ହିମାଳୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଗଚ୍ଛତ୍ପର୍ଵତଂ ପୁଣ୍ଯମେକାହ୍ନୈଵ ମହାମନାଃ। ମନୋଜଵଗତିର୍ଭୂତ୍ଵା ଯୋଗଯୁକ୍ତୋ ଯଥାଽନିଲଃ
ଅଟଳ ମନ ଓ ଯୋଗଶକ୍ତି ସହିତ, ପବନ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ସେ ଏକ ଦିନରେ ସେଇ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ଅଟକି ଦେଖିଲେ।
ହିମଵନ୍ତମତିକ୍ରମ୍ଯ ଗନ୍ଧମାଦନମେଵ ଚ। ଅତ୍ଯକ୍ରାମତ୍ସ ଦୁର୍ଗାଣି ଦିଵାରାତ୍ରମତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ସେ ହିମବନ୍ତ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ ଚାଲିଯାଇ, ଦିନ ଓ ରାତି ଅବିରତ ଭାବେ କଠିନ ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରିକୀଲଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତତୋଽତିଷ୍ଠଦ୍ଧନଂଜଯଃ। `ଗତ୍ଵା ସ ଷଡହୋରାତ୍ରାନ୍ସପ୍ତମେଽହନି ପାଣ୍ଡଵଃ
ଇନ୍ଦ୍ରକୀଳ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ଧନଞ୍ଜୟ ସେଠି ବିଶ୍ରାମ କଲେ; ଛଅ ଦିନ ଓ ରାତି ଯାତ୍ରା କରି, ସପ୍ତମ ଦିନରେ ପାଣ୍ଡବ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରସ୍ଥେନ୍ଦ୍ରକୀଲସ୍ଯ ଶୁଭେ ତପୋଯୋଗପରୋଽଭଵତ୍। ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ନ ଚାଙ୍ଗାନି ପ୍ରାସ୍ପନ୍ଦଯତ କିଂଚନ
ଇନ୍ଦ୍ରକୀଳ ପାହାଡ଼ର ଶୁଭ୍ର ଶିଖରରେ, ସେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗରେ ଲିନ ହେଲେ, ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଦେହର କୌଣସି ଅଂଶ ନ ହଲାଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।
ସମାହିତାତ୍ମା ନିଯତଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷସୁତୋଽଚ୍ଯୁତଃ'। ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ସ ଶୁଶ୍ରାଵ ତିଷ୍ଠେତି ସ ଵଚସ୍ତଦା
ସେ ଧୃଢ଼ ମନ ଓ ନିୟମିତ ଚିତ୍ତରେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆକାଶରୁ 'ଥମ୍' ବୋଲି ଏକ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵତୋ ଦୃଷ୍ଟିଂ ଚାରଯାମାସ ରପାଣ୍ଡଵଃ। ଅଥାପଶ୍ଯତ୍ସଵ୍ଯସାଚୀ ଵୃକ୍ଷମୂଲେ ତପସ୍ଵିନମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପାଣ୍ଡବ ଚାରିପଟେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ, ଏବଂ ସବ୍ୟସାଚୀ ଗଛ ତଳେ ଏକ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯା ଶ୍ରିଯା ଦୀପ୍ଯମାନଂ ପିଙ୍ଗଲଂ ଜଟିଲଂ କୃଶମ୍। ସୋଽବ୍ରଵୀଦର୍ଜୁନଂ ତତ୍ରସ୍ଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାତପାଃ
ସେ ଦେଖିଲେ, ପିଙ୍ଗଳ କେଶ, ଜଟା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦୁର୍ବଳ ଦେହ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ତପସ୍ୱୀ; ସେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସେଠି ଦେଖି, କଥା କହିଲେ।
କସ୍ତ୍ଵଂ ତାତେହ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଧନୁଷ୍ମାନ୍କଵଚୀ ଶରୀ। ନିବଦ୍ଧାଽସିତଲତ୍ରାଣଃ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମମନୁଵ୍ରତଃ
କିଏ ତୁମେ, ପୁଅ, ଏଠାକୁ ଧନୁଷ୍ୟ, କବଚ, ଏବଂ କଳା ଅଙ୍ଗୁଳି ରକ୍ଷା ପିନ୍ଧି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଆସିଛ?
ନେହ ଶସ୍ତ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଶାନ୍ତାନାମେଷ ଆଲଯଃ। ଵିନୀତକ୍ରୋଧହର୍ଷାଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଏଠାରେ ଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା ଶାନ୍ତ, ଶାନ୍ତିପ୍ରିୟ, ଦମିତ କ୍ରୋଧ ଓ ଆନନ୍ଦ ଥିବା ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ।
ନେହାସ୍ତି ଧନୁଷା କାର୍ଯଂ ନ ସଂଗ୍ରାମୋଽତ୍ର କର୍ହିଚିତ୍। ନିକ୍ଷିପୈତଦ୍ଧନୁସ୍ତାତ ପ୍ରାପ୍ତୋସି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଏଠାରେ ଧନୁଷ୍ୟର କୌଣସି କାମ ନାହିଁ, କେବେଁ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଧନୁଷ୍ୟ ରଖିଦେ, ପୁଅ, କାରଣ ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ।
ଇତ୍ଯନନ୍ତୌଜସଂ ଵୀରଂ ଯଥା ଚାନ୍ଯଂ ପୃଥଗ୍ଜନମ୍। ତଥା ହସନ୍ନିଵାଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋଽର୍ଜୁନମବ୍ରଵୀତ୍। ନ ଚୈନଂ ଚାଲଯାମାସ ଧୈର୍ଯାତ୍ସୁଧୃତନିଶ୍ଚଯମ୍
ଏଭଳି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଯେପରି ହସି ହସି କହୁଥିଲେ, ସେପରି ବାରମ୍ବାର କହିଲେ; କିନ୍ତୁ ଧୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରିଲେ ନାହିଁ।
ତମୁଵାଚ ତତଃ ପ୍ରୀତଃ ସ ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ। ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଶକ୍ରୋଽହମରିସୂଦନ
ତାପରେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ଖୁସି ହୋଇ, ହସି ହସି କହିଲେ: 'ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ମାଗ; ଭଲ ହେଉ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ।'
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଧନଂଜଯଃ। ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ସୂରଃ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ ଧନଞ୍ଜୟ ହାତ ଜୋଡି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଈପ୍ସିତୋ ହ୍ଯେଷ ଵୈ କାମୋ ଵରଂ ଚୈନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ। ତ୍ଵତ୍ତୋଽଦ୍ଯ ଭଗଵନ୍ନସ୍ତ୍ରଂକୃତ୍ସ୍ନମିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତମ୍
ଏହି ଆଶା ମୋର ପ୍ରବଳ ଇଚ୍ଛା; ଏହି ଦୟା କରି ଦିଅ; ଭଗବାନ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଶିଖିବାକୁ ଚାହେଁ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ତଂ ପ୍ରୀତାତ୍ମା ପ୍ରହସନ୍ନିଵ। ଇହ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ଯ କିଂ କାର୍ଯମସ୍ତ୍ରୈସ୍ତଵ ଧନଂଜଯ
ମହେନ୍ଦ୍ର ହସି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ତୁମ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର କଣ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି, ଧନଞ୍ଜୟ?"
କାମାନ୍ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତୋସି ପରମାଂ ଗତିମ୍। ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ଧନଂଜଯଃ
"ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କର, ସେଉଁଠିରେ ରହିପାରିବା ପାଇଁ ଚୟନ କର; ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ।" ଏପରି କହିବା ପରେ, ଧନଞ୍ଜୟ ସହସ୍ରନେତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।