ରୂପଂ ସୁଦର୍ଶନସ୍ଯାସୀଦାକାଶେ ପତତସ୍ତଦା। ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯେଵ ସୂର୍ଯସ୍ ଯୁଗାନ୍ତେ ପ୍ରତପିଷ୍ଯତଃ
ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ତାହାର ରୂପ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଯୁଗ ଶେଷରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତପିବା।
ତତ୍ସମାସାଦ୍ଯ ନଗରଂ ସୌଭଂ ଵ୍ଯପଗତତ୍ଵିଷମ୍। ମଧ୍ଯେନ ପାଟଯାମାସ କ୍ରକଚୋ ଦାର୍ଵିଵୋଚ୍ଛ୍ରିତମ୍
ଏହା ସୌଭ ନଗରକୁ ଆଘାତ କରି, ଯାହାର ତେଜ ଅପସାରିଯାଇଥିଲା, ମଝିରୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରିଦେଲା, ଯେପରି ଏକ ଦରି ଉଚ୍ଚ ଗଛକୁ ଚିରିଦିଏ।
ଦ୍ଵିଧା କୃତଂ ତତଃ ସୌଭଂ ସୁଦର୍ଶନବଲାଦ୍ଧତମ୍। ମହେଶ୍ଵରଶରୋଦ୍ଧୂତଂ ପପାତ ତ୍ରିପୁରଂ ଯଥା
ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ସୌଭ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଗଲା, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଏହା ତ୍ରିପୁରା ପରି ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ସୌଭେ ଚକ୍ରମାଗାତ୍କରଂ ମମ। ପୁନଶ୍ଚାଦାଯ ଵେଗେନ ସାଲ୍ଵାଯେତ୍ଯହମବ୍ରୁଵମ୍
ସୌଭ ପଡ଼ିଯିବା ପରେ, ଚକ୍ରଟି ମୋ ହାତକୁ ଫେରିଆସିଲା। ମୁଁ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଧରି, 'ସାଲ୍ବ ପାଇଁ!' ବୋଲି କହିଲି।
ତତଃ ସାଲ୍ଵଂ ଗଦାଂ ଗୁର୍ଵୀମାଵିଧ୍ଯନ୍ତେ ମହାହଵେ। ଦ୍ଵିଧା ଚକାର ସହସା ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ଚ ତେଜସା
ତାପରେ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ, ମୁଁ ଭାରୀ ଗଦା ଦେଇ ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ଗଦା ତେଜରେ ଜ୍ୱାଳି ଉଠିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ଵିନିହତେ ଵୀରେ ଦାନଵାସ୍ତ୍ରସ୍ତଚେତସଃ। ହାହାଭୂତା ଦିଶୋ ଜଗ୍ମୁରର୍ଦିତା ମମ ସାଯକୈଃ
ସେ ବୀର ବଧ ହେବା ପରେ, ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲେ, ମୋ ତୀରରେ ଆହତ ହୋଇ, 'ହାହା' କରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତତୋଽହଂସମଵସ୍ଥାପ୍ଯରଥଂ ସୌଭସମୀପତଃ। ଶଙ୍ଖଂ ପ୍ରଧ୍ମାପ୍ଯ ହର୍ଷେଣ ସୁହୃଦଃ ପର୍ଯହର୍ଷଯମ୍
ତାପରେ, ମୁଁ ମୋ ରଥକୁ ସୌଭ ନିକଟରେ ରଖି, ଆନନ୍ଦରେ ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗିଲି, ମୋ ସହଯୋଗୀମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ତନ୍ମେରୁଶିଖରାକାରଂ ଵିଧ୍ଵସ୍ତାଟ୍ଟାଲଗୋପୁରମ୍। ଦହ୍ଯମାନମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତାଃ ସଂପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ମେରୁ ଶିଖର ପରି ଆକୃତି ଥିବା, ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ଗ ଓ ଦ୍ୱାର ଥିବା, ଜଳୁଥିବା ସୌଭକୁ ଦେଖି, ସେଠାର ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ଏଵଂ ନିହତ୍ଯ ସମରେ ସୌଭଂ ସାଲ୍ଵଂ ନିପାତ୍ଯ ଚ। ଆନର୍ତାତ୍ପୁନରାଗମ୍ଯ ସୁହୃଦାଂ ପ୍ରୀତିମାଵହମ୍
ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧରେ ସୌଭ ଓ ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ଆନର୍ତ୍ତରୁ ଫେରି ଆସିଲି, ଯାହାରେ ମୋ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତଦେତତ୍କାରଣଂ ରାଜନ୍ନାଗମଂ ନାଗସାହ୍ଵଯମ୍। ଯଦ୍ଯାଗାଂ ପରଵୀରଘ୍ନ ନ ହି ଜୀଵେତ୍ସୁଯୋଧନଃ
ହେ ରାଜା, ଏହିଠାରେ ମୋ ଆସିବା ଓ ନାଗମାନେକୁ ଡାକିବାର କାରଣ ଏହି; ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା ସୁୟୋଧନ ବଞ୍ଚି ପାରିବ ନାହିଁ।
ମଯ୍ଯାଗତେଽଥଵା ଵୀର ଦ୍ଯୂତଂ ନ ଭଵିତା ତଥା। ଅଦ୍ଯାହଂ କିଂ କରିଷ୍ଯାମି ଭିନ୍ନସେତୁରିଵୋଦକମ୍
ହେ ବୀର, ମୁଁ ଆସିଲେ ପୁଣି ସେଇ ଦ୍ୟୂତ କ୍ରୀଡା ହେବ ନାହିଁ; ଆଜି ମୁଁ କଣ କରିବି, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବନ୍ଧରୁ ଅଲଗା ହୋଇଥିବା ପାଣି ପରି?
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାବାହୁଃ କୌରଵଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ଶ୍ରୀମାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ମଧୁସୂଦନଃ
ଏପରି କହି, ମହାବାହୁ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମଧୁସୂଦନ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, କୌରବଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଭିଵାଦ୍ଯ ମହାବାହୁର୍ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ରାଜ୍ଞା ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାତୋ ଭୀମେନ ଚ ମହାଭୁଜଃ
ମହାବାହୁ କୃଷ୍ଣ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ ଓ ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ପରିଷ୍ଵକ୍ତଶ୍ଚାର୍ଜୁନେନ ଯମାଭ୍ଯାଂ ଚାଭିଵାଦିତଃ। ସଂମାନିତଶ୍ଚ ଧୌମ୍ଯେନ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଚାର୍ଚିତୋଶ୍ରୁଭିଃ
ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଯମଜ ଭ୍ରାତାମାନେ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ, ଧୌମ୍ୟ ଆଦର କଲେ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁରେ ପୂଜା କଲେ।
ସୁଭଦ୍ରାମଭିମନ୍ଯୁଂ ଚ ରଥମାରୋପ୍ଯ କାଞ୍ଚନମ୍। ଆରୁରୋହ ରଥଂ କୃଷ୍ଣଃ ପାଣ୍ଡଵୈରଭିପୂଜିତଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଦର କରି, କୃଷ୍ଣ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ବସାଇ, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵଯୁକ୍ତେନ ରଥେନାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସା। ଦ୍ଵାରକାଂ ପ୍ରଯଯୌ କୃଷ୍ଣଃ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ, କୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯତେ ଦାଶାର୍ହେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋପି ପାର୍ଷତଃ। ଦ୍ରୌପଦେଯାନୁପାଦାଯ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵପୁରଂ ତଦା
ତାପରେ ଦୃଢ଼ ଦାଶାର୍ହ ଓ ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ନେଇ ନିଜ ନଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଧୃଷ୍ଟକେତୁଃ ସ୍ଵସାରଂ ଚ ସମାଦାଯାଥ ଚେଦିରାଟ୍। ଜଗାମ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରମ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ତିମତୀଂ ପୁରୀମ୍
ଚେଦିରାଜ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ନେଇ, ଶୁକ୍ତିମତୀ ନଗର ଦେଖି ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
କେକଯାଶ୍ଚାପ୍ଯନୁଜ୍ଞାତାଃ କୌନ୍ତେଯେନାମିତୌଜସା। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରଯଯୁସ୍ତେଽପି ଭାରତ
କେକୟମାନେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ଭାରତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ଵିଶଶ୍ଚୈଵ ତଥାଵିଷଯଵାସିନଃ। ଵିସୃଜ୍ଯମାନାଃ ସୁଭୃଶଂ ନ ତ୍ଯଜନ୍ତି ସ୍ମ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସାଧାରଣ ଲୋକ ଓ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନେ, ବିଦାୟ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏତେ ଭଲପାଉଥିଲେ।
ସମଵାଯଃ ସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୁମହାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ। ଆସୀନ୍ମହାତ୍ମନାଂ ତେଷାଂ କାମ୍ଯକେ ଭରତର୍ଷଭ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟରେ ସେଇ ସମାବେଶ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା, ଏହା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ ଵିପ୍ରାଂସ୍ତାନନୁମାନ୍ଯ ମହାମନାଃ। ଶଶାସ ପୁରୁଷାନ୍କାଲେ ରଥାନ୍ଯୋଜଯତେତି ଵୈ
ମହାମନା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଯଥାସମୟରେ ଲୋକମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଓ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗାଇବାକୁ କହିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଦଶାର୍ହାଧିପତୌ ପ୍ରଯାତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଚ। ଯମୌ ଚ କୃଷ୍ଣ ଚ ପୁରୋହିତଶ୍ଚ ରଥାନ୍ମହାର୍ହାନ୍ପରମାଶ୍ଵଯୁକ୍ତାନ୍
ଦାଶାର୍ହ ନାୟକ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ, ଯମଜ ଭ୍ରାତା, କୃଷ୍ଣା ଓ ପୁରୋହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ରଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
ଅସ୍ଥାଯ ଵୀରାଃ ସହିତା ଵନାଯ ପ୍ରତସ୍ଥିରେ ଭୂତପତିପ୍ରକାଶାଃ। ହିରଣ୍ଯନିଷ୍କାନ୍ଵସନାନି ଗାଶ୍ଚ ଗଦାଯ ଶିକ୍ଷାକ୍ଷରମନ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଭ୍ଯଃ
ସେହି ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଜଣେ ଭୂତପତି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଅଳଙ୍କାର, ସୁନା ମୁଦ୍ରା, ପୋଶାକ, ଗାଈ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାଇଁ ଗଦା ନେଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରେଷ୍ଯାଃ ପୁରୋ ଵିଂଶତିରାତ୍ତଶସ୍ତ୍ରା ଧନୂଂଷି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଶରାଂଶ୍ଚ ଦୀପ୍ତାନ୍। ମୌର୍ଵୀଶ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରାଣି ଚ ସାଯକାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ସମାଦାଯ ଜଘନ୍ଯମୀଯୁଃ
କୁଳି ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବିଶି ଦଳିଆ ସେବକମାନେ ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ, ସେମାନେ ଧନୁଷ, ଶସ୍ତ୍ର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶର, ଧନୁର ତାର, ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଶର ନେଇ, ସମସ୍ତେ ପଛକୁ ଯାଇଲେ।
ତତ୍ସତୁ ଵାସାଂସି ଚ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯା ଧାତ୍ର୍ଯଶ୍ଚ ଦାସ୍ଯଶ୍ଚ ଵିଭୂଷଣଂ ଚ। ତଦିନ୍ଦ୍ରସେନସ୍ତ୍ଵରିତଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଜଘନ୍ଯମେଵୋପଯଯୌ ରଥେନ
ରାଜକୁମାରୀଙ୍କର ପୋଶାକ, ଧାତ୍ରୀ, ଦାସୀ ଓ ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଏକତ୍ର କରି, ରଥରେ ରଖି ପଛକୁ ଗଲେ।
ତତଃ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମୁପେତ୍ଯ ପୌରାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚକ୍ରୁରଦୀନସତ୍ଵାଃ। ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାଭ୍ଯଵଦନ୍ପ୍ରସନ୍ନା ମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ କୁରୁଜାଙ୍ଗଲାନାମ୍
ତାପରେ ସେହି କୁରୁମାନ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସହରବାସୀମାନେ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅଟୁଟ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ, ଏବଂ କୁରୁଜଙ୍ଗଳ ଅଞ୍ଚଳର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।
ସ ଚାପି ତାନଭ୍ଯଵଦତ୍ପ୍ରସନ୍ନଃ ସହୈଵ ତୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଧର୍ମରାଜଃ। ତସ୍ଥୌ ଚ ତତ୍ରାଧିପତିର୍ମହାତ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜନୌଘଂ କୁରୁଜାଙ୍ଗଲାନାମ୍
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧୁର ମନରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ନିଜ ଭାଇମାନେ ସହିତ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ମହାତ୍ମା ସେଠାରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଉଡ଼ିଥିବା କୁରୁଜଙ୍ଗଳ ଲୋକମାନେକୁ ଦେଖି ଦଢ଼ ହେଲେ।
ପିତେଵ ପୁତ୍ରେଷୁ ସ ତେଷୁ ଭାଵଂ ଚକ୍ରେ କୁରୂଣାମୃଷଭୋ ମହାତ୍ମା। ତେ ଚାପି ତସ୍ମିନ୍ଭରତପ୍ରବର୍ହେ ତଥା ବଭୂଵୁଃ ପିତରୀଵ ପୁତ୍ରାଃ
ସେ ମହାତ୍ମା, କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କୁ ପିତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ଯେପରି ମମତା ଦେଖାନ୍ତି, ସେହିପରି ଭାବ ଦେଖାଇଲେ। ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତବଂଶୀ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ପୁଅମାନେ ପିତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଦେଖନ୍ତି, ସେପରି ଭାବନା ରଖିଲେ।
ତତସ୍ତମାସାଦ୍ଯ ମହାଜନୌଘାଃ କୁରୁପ୍ରଵୀରଂ ପରିଵାର୍ଯ ତସ୍ଥୁଃ। ହାନାଥ ହାଧର୍ମ ଇତି ବ୍ରୁଵାଣା ହୀତାଶ୍ଚ ସର୍ଵେଽଽଶ୍ରୁମୁଖା ବଭୂଵୁଃ
ତାପରେ ସେହି କୁରୁମାନ୍ୟ ବୀରଙ୍କୁ ଘେରି ଏକ ବଡ଼ ଭିଡ଼ ଜମା ହେଲା। ସେମାନେ 'ହା ନାଥ! ହା ଧର୍ମ! ଏହା ଅନ୍ୟାୟ!' ବୋଲି କହି, ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁ ହେଲେ।