ତାମହଂ ମାଯଯୈଵାଶୁ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଵ୍ଯନାଶଯମ୍। ତସ୍ଯାଂ ହତାଯାଂ ମାଯାଯାଂ ଗିରିଶୃଙ୍ଗୈରଯୋଧଯତ୍
ସେଇ ମାୟାକୁ ମୁଁ ମୋର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ରୋକି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲି। ସେଇ ମାୟା ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ସେ ମୋ ଉପରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତୋଽଭଵତ୍ତମ ଇଵ ପ୍ରକାଶ ଇଵ ଚାଭଵତ୍। ଦୁର୍ଦିନଂ ସୁଦିନଂ ଚୈଵ ଶୀତମୁଷ୍ଣଂ ଚ ଭାରତ
ତାପରେ କେବେ ଅନ୍ଧାର, କେବେ ଆଲୋକ, କେବେ ଖରାପ ଦିନ, କେବେ ଭଲ ଦିନ, କେବେ ଶୀତ, କେବେ ଉଷ୍ଣତା ହେଉଥିଲା, ଓ ଭାରତ।
ଅଙ୍ଗାରପାଂସୁଵର୍ଷଂ ଚ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷଂ ଚ ଭାରତ। ଏଵଂ ମାଯାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣୋ ଯୋଧଯାମାସ ମାଂ ରିପୁଃ
ଏଠି ଅଗ୍ନିର ଝରଣା ଓ ଶସ୍ତ୍ରର ଝରଣା ପଡ଼ୁଥିଲା, ଓ ଭାରତ। ଏଭଳି ମାୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଶତ୍ରୁ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ଵିଜ୍ଞାଯ ତଦହଂ ସର୍ଵଂ ମାଯଯୈଵ ଵ୍ଯନାଶଯମ୍। ଯଥାକାଲଂ ତୁ ଯୁଦ୍ଧେନ ଵ୍ଯଧମଂ ସର୍ଵତଃ ଶରୈଃ
ମୁଁ ସେସବୁ ଚିହ୍ନି ପାଇ, ମୋର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲି। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁଁ ତୀର ଛାଡ଼ିଲି।
ତତୋ ହତାଯାଂ ଚ ମଯା ମାଯାଯାଂ ଯୁଧି ଦାନଵଃ। ମାଯାମନ୍ଯାଂ ମହାରାଜ ଚକାର ମତିମୋହିନୀମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଇ ମାୟାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲି ପରେ, ଦାନବ ଆଉ ଏକ ମନକୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଥିବା ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତତୋ ଵ୍ଯୋମ ମହାରାଜ ଶତସୂର୍ଯମିଵାଭଵତ୍। ଶତଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ କୌନ୍ତେଯ ସହସ୍ରାଯୁତତାରକମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଆକାଶ ଏମିତି ଲାଗିଲା ଯେ, ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଦଶହଜାର ତାରା ଅଛି, ଓ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର।
ତତୋ ନାଜ୍ଞାଯତ ତଦା ଦିଵାରାତ୍ରଂ ତଥା ଦିଶଃ। ତତୋଽହଂ ମୋହମାପନ୍ନଃ ପ୍ରଜ୍ଞାସ୍ତ୍ରଂ ସମଯୋଜଯମ୍
ତାପରେ ଦିନ ରାତି ଓ ଦିଗବଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ଭ୍ରମରେ ପଡିଗଲି ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲି।
ତଦସ୍ତ୍ରମସ୍ତମସ୍ତ୍ରେଣ ଵିଧୂତଂ ଶରତୂଲଵତ୍। ତଥା ତଦଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ତୁମୁଲଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍। ଲବ୍ଧାଲୋକସ୍ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁନଃ ଶତ୍ରୁମଯୋଧଯମ୍
ସେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଦିଆଗଲା, ଶରଦ ଋତୁର ପତଳା କପାସ ପରି ଉଡିଯାଇଲା। ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଓ କମ୍ପ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ହେଲା। ପୁଣି ଆଉ ଥରେ ଆଲୋକ ପାଇଁ, ରାଜା, ମୁଁ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲି।
ଏଵଂ ସ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ସାଲ୍ଵୋ ରାଜ୍ଞଂ ମହାରିପୁଃ। ଯୁଧ୍ଯମାନୋ ମଯା ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଵିଯଦଭ୍ଯଗମତ୍ପୁନଃ
ଏଭଳି, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ ସମାନ ଶାଲ୍ୱ, ରାଜାମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ, ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ିଗଲା।
ତତଃ ଶତଘ୍ନୀଶ୍ଚ ମହାଗଦାଶ୍ଚ ଦୀପ୍ତାଶ୍ଚ ଶୂଲାନ୍ମୁସଲାନସୀଂଶ୍ଚ। ଚିକ୍ଷେପ ରୋଷାନ୍ମଯି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିଃ ସାଲ୍ଵୋ ମହାରାଜ ଜଯାଭିକାଙ୍କ୍ଷୀ
ତାପରେ, ମହାରାଜ, ଜୟ ଲାଗି ଆତୁର ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଶାଲ୍ୱ ମୋ ଉପରେ ଶତଘ୍ନୀ, ବଡ଼ ଗଦା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶୂଳ, ମୁସଳ ଓ ତଳୱାର ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ତାନାଶୁଗୈରାପତତୋଽହମାଶୁ ନିଵାର୍ଯ ତୂର୍ଣଂ ଖଗମାନ୍ଖ ଏଵ। ଦ୍ଵିଧା ତ୍ରିତା ଚାଚ୍ଛିନମାଶୁ ମୁକ୍ତୈ- ସ୍ତତୋଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ନିନଦୋ ବଭୂଵ
ସେ ସମସ୍ତ ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ମୋ ଉପରେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶରେ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକିଦେଲି। କିଛିକୁ ଦୁଇ ଭାଗ, କିଛିକୁ ତିନି ଭାଗ କଟିଦେଲି। ଏହା ପରେ ଆକାଶରେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ତତଃ ଶତସହସ୍ରେଣ ଶରାଣାଂ ନତପର୍ଵଣାମ୍। ଦାରୁକଂ ଵାଜିନଶ୍ଚୈଵ ରଥଂ ଚ ସମଵାକିରତ୍
ତାପରେ, ଶତ ହଜାର ଭାଙ୍ଗା ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଶାଲ୍ୱ ଦାରୁକ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ଢାକିଦେଲା।
ତତୋ ମାମବ୍ରଵୀଦ୍ଵୀର ଦାରୁକୋ ଵିହ୍ଵଲନ୍ନିଵ। ସ୍ଥାତଵ୍ଯମିତି ତିଷ୍ଠାମି ସାଲ୍ଵବାଣପ୍ରପୀଡିତଃ। ଅଵସ୍ଥାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ଅଙ୍ଗଂ ମେ ଵ୍ଯଵସୀଦତି
ତାପରେ, ବୀର, ଦାରୁକ ମୋତେ କହିଲେ, ମୁଁ ଦୃଢ଼ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଶାଲ୍ୱଙ୍କର ତୀର ମୋତେ ବେଶି ଲାଗିଛି। ମୁଁ ଆଉ ଦଢ଼ ରହିପାରୁନି, ମୋ ଅଙ୍ଗ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଉଛି।
ଇତି ତସ୍ଯ ନିଶମ୍ଯାହଂ ସାରଥେଃ କରୁଣଂ ଵଚଃ। ଅଵେକ୍ଷମାଣୋ ଯନ୍ତାରମପଶ୍ଯଂ ଶରପୀଡିତମ୍
ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଃଖଦ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ମୁଁ ରଥଚାଳକ ଦିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ତୀରରେ ଅତିକ୍ରୁର ଭାବରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖିଲି।
ନ ତସ୍ଯୋରସି ନୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ନ କାଯେ ନ ଭୁଜଦ୍ଵଯେ। ଅନ୍ତରଂ ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଶ୍ଯାମ୍ଯନିଚିତଂ ଶରୈଃ
ହେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ଛାତି, ମୁଣ୍ଡ, ଶରୀର କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ବାହୁରେ ଏମିତି କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତୀର ଲାଗିନଥିଲା।
ସ ତୁ ବାଣଵରୋତ୍ପୀଡାଦ୍ଵିସ୍ରଵତ୍ଯସୃଗୁଲ୍ବଣମ୍। ଅଭିଵୃଷ୍ଟୋ ଯଥା ମେଘୈର୍ଗିରିର୍ଗୈରିକଧାତୁମାନ୍
ଅନେକ ତୀରର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ, ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ରକ୍ତ ଝରୁଥିଲା, ଯେପରି ମେଘରେ ଭିଜିଥିବା ଲାଲ ମାଟିର ପାହାଡ଼ରୁ ରସ ଝରେ।
ଅଭୀଶୁହସ୍ତଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୀଦନ୍ତଂ ସାରଥିଂ ରଣେ। ଅସ୍ତମ୍ଭଯଂ ମହାବାହୋ ସାଲ୍ଵବାଣପ୍ରପୀଡିତମ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାବୁକ ଧରିଥିବା ରଥଚାଳକ ଲୁଟିପଡ଼ୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଧରି ରଖିଲି, ଯଦ୍ୟପି ସେ ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ତୀରରେ ବେଶି ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ।
ଅଥ ମାଂ ପୁରୁଷଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଦ୍ଵାରକାନିଲଯୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ତ୍ଵରିତୋ ରଥମାରୋପ୍ଯ ସୌହୃଦାଦିଵ ଭାରତ
ତାପରେ, ଦ୍ୱାରକାରୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ପୁରୁଷ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ମୋ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲେ ଏବଂ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଭାବରେ ମୋତେ କହିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଆହୁକସ୍ଯ ଵଚୋ ଵୀର ତସ୍ଯୈଵ ପରିଚାରକଃ। ଵିଷଣ୍ଣଃ ସନ୍ନକଣ୍ଠେନ ତନ୍ନିବୋଧ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଆହୁକଙ୍କର ପରିଚାରକ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖଭରା କଣ୍ଠର ଉକ୍ତି ଶୁଣ, ଏହା ତୁମେ ଜାଣ।
ଦ୍ଵାରକାଧିପତିର୍ଵୀର ଆହ ତ୍ଵାମାହୁକୋ ଵଚଃ। କେଶଵୈହି ଵିଜାନୀଷ୍ଵ ଯତ୍ତ୍ଵାଂ ପିତୃସଖୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ହେ ବୀର, ଦ୍ୱାରକାର ନାୟକ ଆହୁକ ତୁମ ପାଖକୁ ଏହି ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଛନ୍ତି: 'ହେ କେଶବ, ତୁମ ପିତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ଜାଣ।'
ଉପଯାତ୍ଵା ତୁ ସାଲ୍ଵେନ ଦ୍ଵାରକାଂ ଵୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନ। ଵିଷକ୍ତେ ତ୍ଵଯି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଇତଃ ଶୂରସୁତୋ ବଲାତ୍
'ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଶାଲ୍ୱ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ଶୂରଙ୍କ ପୁଅ ତୁମ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଜୋରକରି ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି।'
ତଦଲଂ ସାଧୁଯୁଦ୍ଧେନ ନିଵର୍ତସ୍ଵ ଜନାର୍ଦନ। ଦ୍ଵାରକାମେଵ ରକ୍ଷସ୍ଵ କାର୍ଯମେତନ୍ମହତ୍ତଵ
'ଏହି ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ଏଠି ଥିଲାପରି, ଏବେ ଥାଉ। ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଦ୍ୱାରକାକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ତୁମର ବଡ଼ କାମ ଏବେ।'
ଇତ୍ଯହଂ ତସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରମଦୁର୍ମନାଃ। ନିଶ୍ଚଯଂ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି କର୍ତଵ୍ଯସ୍ଯେତରସ୍ଯ ଚ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୋର ମନ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲା ଏବଂ କଣ କରିବି କି କରିବିନା, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିଲିନି।
ସାତ୍ଯକିଂ ବଲଦେଵଂ ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ମହାଂରଥମ୍। ଜଗର୍ହେ ମନସା ଵୀର ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମହଦପ୍ରିଯମ୍
ହେ ବୀର, ସେ ଦୁଃଖଦ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ମୁଁ ମନରେ ସାତ୍ୟକି, ବଳରାମ ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀମାନେ, ଉପରେ ଦୋଷ ଦେଲି।
ଅହଂ ହି ଦ୍ଵାରକାଯାଶ୍ଚ ପିତୁଶ୍ଚ କୁରୁନନ୍ଦନ। ତେଷୁ ରକ୍ଷାଂ ସମାଧାଯ ପ୍ରଯାତଃ ସୌଭଯାତନେ
ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମୁଁ ଦ୍ୱାରକା ଓ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି, ସୌଭ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଚାଲିଗଲିଥିଲି।
ବଲଦେଵୋ ମହାବାହୁଃ କଚ୍ଚିଜ୍ଜୀଵତି ଶତ୍ରୁହା। ସାତ୍ଯକୀ ରୌକ୍ମିଣେଯଶ୍ଚ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସାମ୍ବପ୍ରଭୃତଯଶ୍ଚୈଵେତ୍ଯହମାସଂ ସୁଦୁର୍ମନାଃ
ବଳଭଦ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏଉଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି କି? ସାତ୍ୟକି, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅ, ଶୂରବୀର ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ଏହି ଭାବନାରେ ମୋ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏତେଷୁ ହି ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଜୀଵତ୍ସୁ ନ କଥଂଚନ। ଶକ୍ଯଃ ଶୂରସୁତୋ ହନ୍ତୁମପି ଵଜ୍ରଭୃତା ସ୍ଵଯମ୍
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏମାନେ ଯେଉଁଯେଉଁଯିଏ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଯିଏ ଶୂରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହି କଥା ବଜ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟ କହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ହତଃ ଶୂରସୁତୋ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଚୈତେ ପରାସଵଃ। ବଲଦେଵମୁଖାଃ ସର୍ଵ ଇତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ
ଶୂରଙ୍କ ପୁଅ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ମୋର ମନ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲା।
ସୋହଂ ସର୍ଵଵିନାଶଂ ତଂ ଚିନ୍ତଯାନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ। ଅଵିହ୍ଵଲୋ ମହାରାଜ ପୁନଃ ସାଲ୍ଵମଯୋଧଯମ୍
ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିନାଶକୁ ପୁନିପୁନି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି, ହେ ମହାରାଜ, ତଥାପି ମୁଁ ଅବିଚଳିତ ରହି, ସାଲ୍ବଙ୍କ ନଗରକୁ ପୁନି ଫେରିଲି।
ତଦୋଽପଶ୍ଯଂ ମହାରାଜ ପ୍ରପତନ୍ତମହଂ ତଦା। ସୌଭାଚ୍ଛୂରସୁତଂ ଵୀର ତତୋ ମାଂ ମୋହ ଆଵିଶତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ, ସୌଭ ରୁ ଶୂରଙ୍କ ପୁଅ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଗଲା।