ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ମଯା ଵିସ୍ତରେଣେଦମବ୍ରଵୀତ୍। ରୋଧଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ସାଲ୍ଵେନ ହାର୍ଦିକ୍ଯୋ ରାଜସତ୍ତମ
ମୁଁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ହାର୍ଦ୍ଦିକ୍ୟ ରାଜା ସାଲ୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତିର କଥା ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଲେ।
ତତୋଽହଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵମଶେଷତଃ। ଵିନାଶେ ସାଲ୍ଵରାଜସ୍ଯ ତଦୈଵାକରଵଂ ମତିମ୍
ଏହିପରି ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସାଲ୍ବ ରାଜାଙ୍କ ବିନାଶ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣି, ମୁଁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କଲି।
ତତୋଽହଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ପୁରେ ଜନମ୍ ।। ରାଜାନମାହୁକଂ ଚୈଵ ତଥୈଵାକନଦୁନ୍ଦୁଭିମ୍
ତାପରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସହରର ଲୋକମାନେ, ରାଜା ଆହୁକ ଓ ଅକୃରଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କଥା କହିଲି।
ସର୍ଵାନ୍ଵୃଷ୍ଣିପ୍ରଵୀରାଂଶ୍ଚ ହର୍ଷଯନ୍ନବ୍ରୁଵଂ ତଦା। ଅପ୍ରମାଦଃ ସଦା କାର୍ଯୋ ନଗରେ ଯାଦଵର୍ଷଭାଃ
ସେବେଳେ, ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣି ନାୟକମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି, ମୁଁ କହିଲି: 'ହେ ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସହରରେ ସଦା ସଚେତନ ରହିବା ଦରକାର।'
ସାଲ୍ଵରାଜଵିନାଶାଯ ପ୍ରଯାତଂ ମାଂ ନିବୋଧତ। ନାହତ୍ଵା ତଂ ନିଵର୍ତିଷ୍ଯେ ପୁରୀଂ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପ୍ରତି
ମୁଁ ସାଲ୍ବ ରାଜାଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଯାଉଛି, ଏହି କଥା ଜାଣି ରଖ; ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିବି ନାହିଁ।
ସସାଲ୍ଵଂ ସୌଭନଗରଂ ହତ୍ଵା ଦ୍ରଷ୍ଟାସ୍ମି ଵଃ ପୁନଃ। ତ୍ରିଃସାମା ହନ୍ଯତାମେଷା ଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ଶତ୍ରୁଭୀଷଣା
ସାଲ୍ବ ଓ ସୌଭନଗରକୁ ନଶ୍ଟ କରି, ମୁଁ ପୁଣି ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବି; ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଦୁନ୍ଦୁଭିକୁ ତିନିଥର ଉଲୁଂଠା।
ତେ ମଯାଽଽଶ୍ଵାସିତା ଵୀରା ଯଥାଵଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। ସର୍ଵେ ମାମବ୍ରୁଵନ୍ହୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଯାହି ଜହିଶାତ୍ରଵାନ୍
ମୋର ଏପରି ଆଶ୍ବାସନ ପାଇ ଶୂରମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ: 'ଯାଆ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାର।'
ତୈଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମଭିର୍ଵୀରୈରାଶୀର୍ଭିରଭିନନ୍ଦିତଃ। ଵାଚଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଭଵମ୍
ସେଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟ ଥିବା ଶୂରମାନେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳପାଠ କରାଇ, ମୋ ମୁଣ୍ଡ ତୁମ ପାଖରେ ନମାଇଲି।
ଶୈବ୍ଯସୁଗ୍ରୀଵଯୁକ୍ତେନ ରଥେନାନାଦଯନ୍ଦିଶଃ। ପ୍ରଧ୍ମାଯ ଶଙ୍ଖପ୍ରଵରଂ ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯମହଂ ନୃପ
ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ନାମକ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଧ୍ୱନି କରି, ମୁଁ ପଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖକୁ ବଜାଇଲି।
ପ୍ରଯାତୋସ୍ମି ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ବଲେନ ମହତା ଵୃତଃ। କ୍ଲୃପ୍ତେନ ଚତୁରଙ୍ଗେଣ ଯତ୍ତେନ ଜିତକାଶିନା
ହେ ନରସିଂହ, ବଡ଼ ସେନା ଓ ଚତୁରଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଯାଦବ ନାୟକମାନେ ସହିତ, ମୁଁ ଯାତ୍ରା କଲି।
ସମତୀତ୍ଯ ବହୂନ୍ଦେଶାନ୍ଗିରୀଂଶ୍ଚ ବହୁପାଦପାନ୍। ସରାଂସି ସରିତଶ୍ଚୈଵ ମାର୍ତିକାଵତମାସଦମ୍
ଅନେକ ଦେଶ, ଗିରି ଓ ବହୁ ଗଛ ଥିବା ପାହାଡ଼, ଝିଲିକ ଓ ନଦୀ ଅଟିକି, ମୁଁ ମାର୍ତ୍ତିକାବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲି।
ତତ୍ରାଶ୍ରୌଷଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସାଲ୍ଵଂ ସାଗରମନ୍ତିକାତ୍। ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ସୌଭମାସ୍ଥାଯ ତମହଂ ପୃଷ୍ଠତୋଽନ୍ଵଗାମ୍
ସେଠାରେ, ହେ ନରସିଂହ, ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ ସାଲ୍ବ ସୌଭ ରଥରେ ବସି, ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଯାଇଲି।
ଦୃଷ୍ଟଵାନସ୍ମି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାଲ୍ଵରାଜମଥାନ୍ତିକେ।' ତତଃ ସାଗରମାସାଦ୍ଯ କୁକ୍ଷୌ ତସ୍ଯ ମହୋର୍ମିଣଃ। ସମୁଦ୍ରନାଭ୍ଯାଂ ସାଲ୍ଵୋଽଭୂତ୍ସୌଭମାସ୍ଥାଯ ଶତ୍ରୁହନ୍
ମୁଁ ରାଜା ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖିଲି; ତାପରେ, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ଥିବା ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି, ସାଲ୍ବ ଶତ୍ରୁ ହନନ କରିବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ନାଭିରେ ସୌଭ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲେ।
ସ ମାମାଲୋକ୍ଯ ସହସା ସେନାଂ ସ୍ଵାଂ ପ୍ରାହିଣୋନ୍ମୃଧେ। ମଦ୍ବାହୁନା ଚ ସେନାଯାଂ ଶିଷ୍ଟାଯାଂ କିଂଚିଦେଵ ଚ
ମୋତେ ହଠାତ୍ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପଠାଇଲେ; ମୋର ବଳରେ ତାଙ୍କ ସେନାର କିଛି ଅଂଶ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲା।
ସ ସମାଲୋକ୍ଯ ସହସା ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଆହ୍ଵଯାମାସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଯୁଦ୍ଧାଯୈଵ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ମୋତେ ଦେଖି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ସାଲ୍ବ ହସୁଥିବା ପରି ପୁନିପୁନି ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଶାର୍ଙ୍ଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତୈର୍ବହୁଭିର୍ମର୍ମଭେଦିଭିଃ। ପୁରଂ ନାସାଦ୍ଯତ ଶରୈସ୍ତତୋ ମାଂ ରୋଷ ଆଵିଶତ୍
ମୋ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବହୁତ ଶର ତାଙ୍କ ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ତଥାପି ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲି ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୋ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଉପଜିଲା।
ସ ଚାପି ପାପପ୍ରକୃତିର୍ଦୈତେଯାପଶଦୋ ନୃପ। ମଯ୍ଯଵର୍ଷତ ଦୁର୍ଧର୍ଷଃ ଶରଧାରାଃ ସହସ୍ରଶଃ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବର, ଦୈତ୍ୟ ବଂଶଜ ରାଜା, ମୋ ପ୍ରତି ହଜାର ହଜାର ଶରର ବର୍ଷା କଲେ।
ସୈନିକାନ୍ମମ ସୂତଂ ଚ ହଯାଂଶ୍ଚ ସ ସମାକିରତ୍। ଅଚିନ୍ତଯନ୍ତସ୍ତୁ ଶରାନ୍ଵଯଂ ଯୁଧ୍ଯାମ ଭାରତ
ସେ ମୋ ସେନା, ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଶରରେ ଢାକିଦେଲେ; ତଥାପି ଆମେ ଶରକୁ ଗଣନା ନକରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲୁ, ହେ ଭାରତ।
ତତଃ ଶତସହସ୍ରାଣି ଶରାଣାଂ ନତପର୍ଵଣାମ୍। ଚିକ୍ଷିପୁଃ ସମରେ ଵୀରା ମଯି ସାଲ୍ଵପଦାନୁଗାଃ
ତାପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ସାଲ୍ବଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ସେହି ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଉପରେ ଶତ-ହଜାର ଟିଁକା ଥିବା ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତେ ହଯାଂଶ୍ଚ ରଥଂ ଚୈଵ ଧ୍ଵଜଂ ଦାରୁକମେଵ ଚ। ଛାଦଯାମାସୁରସୁରାସ୍ତୈର୍ବାଣୈର୍ମର୍ମଭେଦିଭିଃ
ସେହି ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁମାନେ ଦେହର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶକୁ ଭେଦିଯାଏ, ସେମାନେ ମୋର ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ପତାକା ଏବଂ ଦାରୁକଙ୍କୁ ଏମିତି ଢାକିଦେଲେ।
ନ ହଯା ନ ରଥୋ ଵୀର ନ ଧ୍ଵଜୋ ନ ଚ ଦାରୁକଃ। ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ଶରୈଶ୍ଛନ୍ନାସ୍ତଥାଽହଂ ସୈନିକାଶ୍ଚ ମେ
ଏତେ ତୀରରେ ଆମେ ଏମିତି ଢାକାଯାଇଥିଲୁ, ଯେ ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ପତାକା, ଦାରୁକ, ମୁଁ କିମ୍ବା ମୋର ସେନା କାହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।
ତତୋଽହମପି କୌନ୍ତେଯ ଶରାଣାମଯୁତାନ୍ବହୂନ୍। ଆମନ୍ତ୍ରିତାନାଂ ଧନୁଷା ଦିଵ୍ଯେନ ଵିଧିନାଽକ୍ଷିପମ୍
ତାପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋର ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅନେକ ଦଶ ହଜାର ତୀର ମୋତେ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିବା ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲି।
ନ ତତ୍ରଵିଷଯସ୍ତ୍ଵାସୀନ୍ମମ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଭାରତ। ଖେ ଵିଷକ୍ତଂ ହି ତତ୍ସୌଭଂ କ୍ରୋଶମାତ୍ର ଇଵାଭଵତ୍
ଓ ଭାରତ, ସେଠାରେ ମୋ ସେନା ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ରହିଲାନାହିଁ; କାରଣ ସେଇ ସୌଭ ଆକାଶରେ ଝୁଲୁଥିଲା ଏବଂ ଏକ ଚିତ୍କାର ଦୂରିରେ ଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ତତସ୍ତେ ପ୍ରେକ୍ଷକାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵା ଵୈ ଦିଵମାସ୍ଥିତାଃ। ହର୍ଷଯାମାସୁରୁଚ୍ଚୈର୍ମାଂ ସିଂହନାଦତଲସ୍ଵନୈଃ
ତାପରେ, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ସବୁଠାରୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ସିଂହନାଦ ଓ ଢୋଲର ଧ୍ୱନିରେ ମୋତେ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ମତ୍କାର୍ମୁକଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଦାନଵାନାଂ ମହାରଣେ। ଅଙ୍ଗେଷୁ ରୁଧିରାକ୍ତାସ୍ତେ ଵିଵିଶୁଃ ଶଲଭା ଇଵ
ମୋର ଧନୁଷ୍ୟରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୀରଗୁଡ଼ିକ ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦେହରେ ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିଯାଇ ପୋକା ପରି ପ୍ରବେଶ କରିଲା।
ତତୋ ହଲହଲାଶବ୍ଦଃ ସୌଭମଧ୍ଯେ ଵ୍ଯଵର୍ଧତ। ଵଧ୍ଯତାଂ ଵିଶିଖୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ପତତାଂ ଚ ମହାର୍ଣଵେ
ତାପରେ, ସୌଭ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇ ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ପଡ଼ୁଥିଲେ।
ତେ ନିକୃତ୍ତଭୁଜସ୍କନ୍ଧାଃ କବନ୍ଧାକୃତିଦର୍ଶନାଃ। ନଦନ୍ତୋ ଭୈରଵାନ୍ନାଦାନ୍ନିପତନ୍ତି ସ୍ମ ଦାନଵାଃ। ପତିତାସ୍ତେଽପି ଭକ୍ଷ୍ଯନ୍ତେ ସମୁଦ୍ରାଂଭୋନିଵାସିଭିଃ
ସେଇ ଦାନବମାନେ ଯାହାଙ୍କ ହାତ ଓ କନ୍ଧ କଟାଯାଇଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ନଥିବା ଦେହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି କରି ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଉଥିଲେ।
ତତୋ ଗୋକ୍ଷୀରକୁନ୍ଦେନ୍ଦୁମୃଣାଲରଜତପ୍ରଭମ୍। ଜଲଜଂ ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯଂ ଵୈ ପ୍ରାଣେନାହମପୂରଯମ୍
ତାପରେ, ଗାଈ ଦୁଧ, କୁନ୍ଦ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମଣି, ଚାନ୍ଦି ପରି ଧଳା ଚମକୁଥିବା ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖକୁ ମୁଁ ମୋର ଶ୍ୱାସରେ ପୂରିଲି।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପତିତାଂସ୍ତତ୍ର ସାଲ୍ଵଃ ସୌଭପତିସ୍ତତଃ। ମାଯାଯୁଦ୍ଧେନ ମହତା ଯୋଧଯାମାସ ମାଂ ଯୁଧି
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ପଡ଼ିଯାଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ସୌଭର ମାଲିକ ସାଲ୍ବ ବଡ଼ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତତୋ ଗଦା ହଲାଃ ପ୍ରାସାଃ ଶୂଲଶକ୍ତିପରଶ୍ଚଥାଃ। ଅସଯଃ ଶକ୍ତିକୁଲିଶପାଶର୍ଷ୍ଟିକନପାଃ ଶରାଃ। ପଟ୍ଟସାଶ୍ଚ ଭୁଶୁଣ୍ଡ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରପତନ୍ତ୍ଯନିଶଂ ମଯି
ତାପରେ, ଗଦା, ହାଲ, ବାଣ, ଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ତଳୱାର, ଶକ୍ତି, ବଜ୍ର, ପାଶ, ଗଦା, ତୀର, ଚଉଡ଼ା ତଳୱାର ଓ ଗୁଲି ଅବିରତ ଭାବେ ମୋ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିଲା।