ତତଃ ସୁତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଵିଵିନ୍ଧ୍ଯଯୋଃ। ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋ ରାଜନ୍ଯଥାପୂର୍ଵଂ ତଥାଽଭଵତ୍
ତାପରେ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ବିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଏକଥିରେ ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ଯାଭିସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଜଘ୍ନତୁଃ ଶରୈଃ। ଵିନଦନ୍ତୌ ମହାରାଜ ସିଂହାଵିଵ ମହାବଲୌ
ଉଭୟ ଏକାଉପରେ ଏକା ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଏକାଉପରେ ଏକା ବାଣ ମାରୁଥିଲେ, ରାଜା, ଦୁଇଟି ବଳଶାଳୀ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
ରୌକ୍ମିଣେଯସ୍ତତୋ ବାଣମଗ୍ନ୍ଯର୍କୋପମଵର୍ଚସମ୍। ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମହାସ୍ତ୍ରେଣ ସଂଦଧେ ଶତ୍ରୁନାଶନମ୍
ତାହାପରେ ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର, ମହାସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ବୀ ଏକ ବାଣ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଧନୁରେ ଧରିଲେ।
ସ ଵିଵିନ୍ଧ୍ଯାଯ ସକ୍ରୋଧଃ ସମାହୂଯ ମହାରଥଃ। ଚିକ୍ଷେପ ମେ ସୁତୋ ରାଜନ୍ସ ଗତାସୁରଥାପତତ୍
ମୋ ପୁଅ, ମହାରଥୀ, କ୍ରୋଧରେ ବିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ସେଇ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ସେ ବାଣ ତାଙ୍କୁ ମାରି ତଳେ ପକାଇଦେଲା।
ଵିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ନିହୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଚ ଵିକ୍ଷୋଭିତାଂ ଚମୂମ୍। କାମଗେନ ସ ସୌଭେନ ସାଲ୍ଵଃ ପୁନରୁପାଗମତ୍
ବିବିନ୍ଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ସେନାର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି, ସାଲ୍ବ ତାଙ୍କର ସୌଭ ନେଇ ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ପୁନି ଫେରିଆସିଲେ।
ତତୋ ଵ୍ଯାକୁଲିତଂ ସର୍ଵଂ ଦ୍ଵାରକାଵାସି ତଦ୍ବଲମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଲ୍ଵଂ ମହାବାହୋ ସୌଭସ୍ଥଂ ପୃଥିଵୀଗତମ୍
ତାପରେ, ମହାବାହୁ, ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ସୌଭ ଉପରେ ପୃଥିବୀରେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରକାବାସୀ ସେନା ଅସ୍ଥିର ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ନିର୍ଯାଯ କୌରଵ୍ଯ ଅଵସ୍ଥାପ୍ଯ ଚ ତଦ୍ବଲମ୍। ଆନର୍ତାନାଂ ମହାରାଜ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବାହାରି ଆସି, ଆନର୍ତ୍ତ ସେନାକୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କରି, କୌରବ ରାଜା, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ସର୍ଵେ ଭଵନ୍ତସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ମାଂ ଯୁଧି। ନିଵାରଯନ୍ତଂ ସଂଗ୍ରାମେ ବଲାତ୍ସୌଭଂ ସରାଜକମ୍
ସମସ୍ତେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ, ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖନ୍ତୁ, ମୁଁ କିପରି ବଳବାନ୍ ଭାବେ ସୌଭ ଓ ତାହାର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ରୋକିବି।
ଅଯଂ ସୌଭପତେଃ ସେନାମାଯସୈର୍ଭୁଜଗୈରିଵ। ଧନୁର୍ଭୁଜଵିନିର୍ମୁକ୍ତୈର୍ନାଶଯମ୍ଯଦ୍ଯ ଯାଦଵାଃ
ଆଜି, ଯାଦବମାନେ, ମୁଁ ମୋ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ଇସ୍ପାତ ନାଗ ଭଳି ବାଣରେ ସୌଭପତିଙ୍କ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି।
ଆଶ୍ଵସଧ୍ଵଂ ନ ଭୀଃ କାର୍ଯା ସୌଭରାଡଦ୍ଯ ନଶ୍ଯତି। ମଯାଽଭିପନ୍ନୋ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସସୌଭୋ ଵିନଶିଷ୍ଯତି
ଆଶା କରନ୍ତୁ, ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଆଜି ସୌଭର ରାଜା ନଶ୍ଟ ହେବ। ମୋ ଆକ୍ରମଣରେ ଦୁଷ୍ଟ ସେଇ ସୌଭ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ସଂହୃଷ୍ଟେ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ। ଧିଷ୍ଟିତଂ ତଦ୍ବଲଂ ଦ୍ଵାରି ଯୁଯୁଧେ ଚ ଯଥାସୁଖମ୍
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏପରି କହିବା ସହିତ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଥିବା ସେନା ଆନନ୍ଦରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ରୌକ୍ମିଣେଯୋ ଯାଦଵାନ୍ଯାଦଵର୍ଷଭ। ଦଂଶିତୈର୍ହରିଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ରଥମାସ୍ଥାଯ କାଞ୍ଚନମ୍
ଏପରି କହି, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିଥିବା ସୁନାରେ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଉଚ୍ଛ୍ରିତ୍ଯ ମକରଂ କେତୁଂ ଵ୍ଯାତ୍ତାନନମଲଙ୍କୃତମ୍। ଉତ୍ପତଦ୍ଭିରିଵାକାଶଂ ତୈର୍ହଯୈରନ୍ଵଯାତ୍ପରାନ୍
ମକର ଚିତ୍ର ଓ ବିକଟ ମୁହଁ ଅଳଙ୍କୃତ ପତାକା ଉଠାଇ, ସେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆକାଶକୁ ଲାଗି ଲାଗି ଲାଗିଥିବା ପରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ।
ଵିକ୍ଷିପନ୍ନାଦଯଂଶ୍ଚାପି ଧନୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମହାବଲୈଃ। ତୂଣଖଙ୍ଗଧରଃ ଶୂରୋ ବଦ୍ଧଗୋଧାଙ୍ଗୁଲିତ୍ରଵାନ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକ ତୀର-ଢାଲ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି, ଗୋଧା ଅଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖାଇ ଓ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ।
ସଵିଦ୍ଯୁଚ୍ଛୁରିତଂ ଚାପଂ ଵିହରନ୍ଵୈ ତଲାତ୍ତଲମ୍। ମୋହଯାମାସ ଦୈତେଯାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସୌଭନିଵାସିନଃ
ସେ ଧନୁଷ୍ୟ ମେଘରେ ବିଜୁଳି ଚମକିବା ପରି ଏକ ପାଉଁଠୁ ଅନ୍ୟ ପାଉଁଠୁ ଘୁରିଘୁରି ଦେଖାଉଥିଲେ, ଏହାର ଚମକରେ ସଉଭର ଦାଇତ୍ୟମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ଷିପତଶ୍ଚାପଂ ସଂଦଧାନସ୍ଯ ଚାସକୃତ୍। ନାନ୍ତରଂ ଦଦୃଶେ କଶ୍ଚିନ୍ନଘ୍ନିତଃ ଶାତ୍ରଵାନ୍ରଣେ
ସେ ପୁନିପୁନି ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି ଓ ତୀର ଛାଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ମୁଖସ୍ଯ ଵର୍ଣୋ ନ ଵିକଲ୍ପତେଽସ୍ଯ ଚେଲୁଶ୍ଚ ଗାତ୍ରାଣି ନ ଚାପି ତସ୍ଯ। ସିଂହୋନ୍ନତଂ ଚାପ୍ଯଭିଗର୍ଜତୋଽସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରାଵ ଲୋକୋଽଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯମଗ୍ର୍ଯମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁର ରଙ୍ଗ କେବେ ବଦଳିଲା ନାହିଁ, ଦେହ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ; ସେ ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଶୌର୍ୟ ଶୁଣିଥିଲେ।
ଜଲେଚରଃ କାଞ୍ଚନଯଷ୍ଟିସଂସ୍ଥୋ ଵ୍ଯାତ୍ତାନନଃ ଶତ୍ରୁବଲପ୍ରମାଥୀ। ଵିତ୍ରାସଯନ୍ରାଜତି ଵାହମୁଖ୍ଯେ ସାଲ୍ଵସ୍ଯ ସେନାପ୍ରମୁଖେ ଧ୍ଵଜାଗ୍ର୍ଯଃ
ସୁନାର ଦଣ୍ଡରେ ଥିବା ଜଳଚର ପତାକା, ବିକଟ ମୁହଁ ଅଳଙ୍କୃତ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ରଥର ମୁଣ୍ଡରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା, ସାଲ୍ବଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଥିଲା।
ତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ଵିନିଷ୍ପତ୍ଯ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନଃ। ସାଲ୍ଵମେଵାଭିଦୁଦ୍ରାଵ ଵିଧିତ୍ସୁଃ କଲହଂ ନୃପ
ତାପରେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୁରନ୍ତ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଧାଇଗଲେ, ରାଜା।
ଅଭିଯାନଂ ତୁ ଵୀରେଣ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ମହାରଣେ। ନାମର୍ଷଯତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଵଃ ସାଲ୍ଵଃ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହ
କିନ୍ତୁ, ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଆଗମନ ସାଲ୍ବ ରୋଷରେ ଅସହ୍ୟ ହେଲେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସରୋଷମହମତ୍ତୋ ଵୈ କାମଗାଦଵରୁହ୍ଯ ଚ। ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଯୋଧଯାମାସ ସାଲ୍ଵଃ ପରପୁରଂଜଯଃ
କ୍ରୋଧ ଓ ଅହଂକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, କାମଗା ରଥରୁ ଅବତରି, ସାଲ୍ବ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟୀ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତଯୋଃ ସୁତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ସାଲ୍ଵଵୃଷ୍ଣିପ୍ରଵୀରଯୋଃ। ସମେତା ଦଦୃଶୁର୍ଲୋକା ବଲିଵାସଵଯୋରିଵ
ସାଲ୍ବ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଲୋକେ ଏହାକୁ ବଳି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଦେଖିଲେ।
ତସ୍ଯ ମାଯାମଯୋ ଵୀର ରଥୋ ହେମପରିଷ୍କୃତଃ। ସପତାକଃ ସଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ସାନୁକର୍ଷଃ ସ ତୂଣଵାନ୍
ତାଙ୍କର ମାୟାମୟ ରଥ, ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ପତାକା, ଧ୍ୱଜ, ଯୋକ୍ ଓ ତୀର-ଢାଲ ସହିତ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଉଥିଲା, ହେ ବୀର।
ସ ତଂ ରଥଵରଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ସମାରୁହ୍ଯ କିଲ ପ୍ରଭୋ। ମୁମୋଚ ବାଣାନ୍କୌଖ୍ଯ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ ମହାବଲଃ
ସେ ଶ୍ରୀମୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସାଲ୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବହୁତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ବାଣମଯଂ ଵର୍ଷଂ ଵ୍ଯସୃଜତ୍ତରସା ରଣେ। ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଭୁଜଵେଗେନ ସାଲ୍ଵଂ ସଂମୋହଯନ୍ନିଵ
ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ତୀରର ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲେ; ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କର ବାହୁବଳରେ ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗିଲେ।
ସ ତୈରଭିହତଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ନାମର୍ଯତ ସୌଭରାଟ୍। ଶରାନ୍ଦୀପ୍ତାଗ୍ନିସଂକାଶାନ୍ମୁମୋଚ ତନଯେ ମମ
ସେ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇ ମଧ୍ୟ, ସଉଭର ରାଜା ପଛକୁ ହଟିଲେ ନାହିଁ, ବରଂ ଆଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ମୋ ପୁଅ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତମାପତନ୍ତଂ ବାଣୌଧଂ ସ ଚିଚ୍ଛେଦ ମହାବଲଃ। ତତଶ୍ଚାନ୍ଯାଞ୍ଶରାନ୍ଦୀପ୍ତାନ୍ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ସୁତେ ମମ
ସେ ତୀର ଧାରା ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ଏହାକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ମୋ ପୁଅ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ସ ସାଲ୍ଵବାଣୈ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵିଦ୍ଧୋ ରୁକ୍ମିଣିନନ୍ଦନଃ। ମୁମୋଚ ବାଣଂ ତ୍ଵରିତୋ ମର୍ମଭେଦିନମାହଵେ
ସାଲ୍ବଙ୍କ ତୀରରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁରନ୍ତ ଏକ ମର୍ମଭେଦୀ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତସ୍ଯ ଵର୍ମ ଵିଭିଦ୍ଯାଶୁ ସ ବାଣୋ ମତ୍ସୁତେରିତଃ। ଵିଵେଶ ହୃଦଯଂ ପତ୍ରୀ ସ ପପାତ ଭୃଶହତଃ
ମତ୍ସ୍ୟପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୀର ତାଙ୍କର କବଚକୁ ତୁରନ୍ତ ଭେଦି ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଭୟଙ୍କର ଆଘାତରେ ସେ ଭୂମିକୁ ଢେରି ପଡ଼ିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ଵୀରେ ସାଲ୍ଵରାଜେ ଵିଚେତସି। ସଂପ୍ରଦ୍ରବନ୍ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରା ଦାରଯନ୍ତୋ ଵସୁଂଧରାମ୍
ସେଇ ସାଲ୍ବ ରାଜା ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବାବେଳେ, ଦାନବମାନଙ୍କର ନେତାମାନେ ଭୂମିକୁ ଚିରିଦେଇ ତୁରନ୍ତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଆସିଲେ।