ତଦ୍ବାଣଵର୍ଷଂ ତୁମୁଲଂ ଵିଷେହେ ସ ଚମୂପତିଃ। କ୍ଷେମଧୂର୍ତିର୍ମହାରାଜ ହିମଵାନିଵ ନିଶ୍ଚଲଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ତୀର ବର୍ଷାକୁ ସେନାପତି କ୍ଷେମଧୂର୍ତି ଅଡ଼ିଗଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ରହିଲେ।
ତତଃ ସାମ୍ବାଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷେମଧୂର୍ତିରପି ସ୍ଵଯମ୍। ମୁମୋଚ ମାଯାଵିହିତଂ ଶରଜାଲଂ ମହତ୍ତରମ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କ୍ଷେମଧୂର୍ତି ନିଜେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ତୀର ଜାଲ ସାମ୍ବ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ମାଯାମଯଂ ଜାଲଂ ମାଯଯୈଵ ଵିଦାର୍ଯସଃ। ସାମ୍ବଃ ଶରସହସ୍ରେଣ ରଥମସ୍ଯାଭ୍ଯଵର୍ଷତ
ତାପରେ ସାମ୍ବ ନିଜ ମାୟାରେ ମାୟାମୟ ଜାଲକୁ ଭେଦି, ରଥ ଉପରେ ହଜାର ଟିଏ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ।
ତତଃ ସ ଵିଦ୍ଧଃ ସାମ୍ବେନ କ୍ଷେମଧୂର୍ତିଶ୍ଚମୂପତିଃ। ଅପାଯାଜ୍ଜଵନୈରଶ୍ଵୈଃ ସାମ୍ବବାଣପ୍ରପୀଡିତଃ
ତାହାପରେ ସାମ୍ବଙ୍କ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ନାମକ ସେନାପତି ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ନେଇ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଵିପ୍ରଦ୍ରୁତେ ଶରେ ସାଲ୍ଵସ୍ଯାଥ ଚମୂପତୌ। ଵେଗଵାନ୍ନାମ ଦୈତେଯଃ ସୁତଂ ମେଽଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ବଲୀ
ସାଲ୍ବଙ୍କ ସେନାପତି ବାଣରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲାବେଳେ, ବଳଶାଳୀ ଭୂତବିର ବେଗବାନ୍ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ମୋ ପୁଅ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା।
ଅଭିପନ୍ନସ୍ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାମ୍ବୋ ଵୃଷ୍ଣିକୁଲୋଦ୍ଵହଃ। ଵେଗଂ ଵେଗଵତୋ ରାଜଂସ୍ତସ୍ଥୌ ଵୀରୋ ଵିଧାରଯନ୍
କିନ୍ତୁ ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ଗର୍ବ ସାମ୍ବ, ରାଜା, ବେଗବାନ୍ଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକି, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସ ଵେଗଵତି କୌନ୍ତେଯ ସାମ୍ବୋ ଵେଗଵତୀଂ ଗଦାମ୍। ଚିକ୍ଷେପ ତରସା ଵୀରୋ ଵ୍ଯାଵିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ତାହାପରେ ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବ, ସତ୍ୟବୀରତା ସହିତ, ବେଗବାନ୍ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଦା ବେଗରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତଯା ତ୍ଵଭିହତୋ ରାଜନ୍ଵେଗଵାନ୍ନ୍ଯପତଦ୍ଭୁଵି। ଵାତରୁଗ୍ଣଂ ଇଵ କ୍ଷୁଣ୍ଣୋ ଜୀର୍ଣମୂଲୋଵନସ୍ପତିଃ
ସେଇ ଗଦାରେ ଆଘାତ ପାଇ, ବେଗବାନ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ରାଜା, ଯେପରି ଝଡ଼ରେ ମୂଳ ଅପକ୍ଷୟ ହୋଇଥିବା ଗଛ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼େ।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ଵୀରେ ଗଦାରୁଗ୍ଣେ ମହାସୁରେ। ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ମହତୀଂ ସେନାଂ ଯୋଧଯାମାସ ମେ ସୁତଃ
ସେ ମହାଶୂର ଦାନବ ଗଦା ଆଘାତରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲାପରେ, ମୋ ପୁଅ ବଡ଼ ସେନା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଚାରୁଦେଷ୍ଣେନ ସଂସକ୍ତୋ ଵିଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ନାମ ଦାନଵଃ। ମହାରଥଃ ସମାଜ୍ଞାତୋ ମହାରାଜ ମହାଧନୁଃ
ତାହାପରେ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ବିବିନ୍ଧ୍ୟ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦାନବ ମହାରଥୀ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ତତଃ ସୁତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଵିଵିନ୍ଧ୍ଯଯୋଃ। ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋ ରାଜନ୍ଯଥାପୂର୍ଵଂ ତଥାଽଭଵତ୍
ତାପରେ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ବିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଏକଥିରେ ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ଯାଭିସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଜଘ୍ନତୁଃ ଶରୈଃ। ଵିନଦନ୍ତୌ ମହାରାଜ ସିଂହାଵିଵ ମହାବଲୌ
ଉଭୟ ଏକାଉପରେ ଏକା ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଏକାଉପରେ ଏକା ବାଣ ମାରୁଥିଲେ, ରାଜା, ଦୁଇଟି ବଳଶାଳୀ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
ରୌକ୍ମିଣେଯସ୍ତତୋ ବାଣମଗ୍ନ୍ଯର୍କୋପମଵର୍ଚସମ୍। ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ମହାସ୍ତ୍ରେଣ ସଂଦଧେ ଶତ୍ରୁନାଶନମ୍
ତାହାପରେ ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର, ମହାସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ବୀ ଏକ ବାଣ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଧନୁରେ ଧରିଲେ।
ସ ଵିଵିନ୍ଧ୍ଯାଯ ସକ୍ରୋଧଃ ସମାହୂଯ ମହାରଥଃ। ଚିକ୍ଷେପ ମେ ସୁତୋ ରାଜନ୍ସ ଗତାସୁରଥାପତତ୍
ମୋ ପୁଅ, ମହାରଥୀ, କ୍ରୋଧରେ ବିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ସେଇ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ସେ ବାଣ ତାଙ୍କୁ ମାରି ତଳେ ପକାଇଦେଲା।
ଵିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ନିହୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଚ ଵିକ୍ଷୋଭିତାଂ ଚମୂମ୍। କାମଗେନ ସ ସୌଭେନ ସାଲ୍ଵଃ ପୁନରୁପାଗମତ୍
ବିବିନ୍ଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ସେନାର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି, ସାଲ୍ବ ତାଙ୍କର ସୌଭ ନେଇ ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ପୁନି ଫେରିଆସିଲେ।
ତତୋ ଵ୍ଯାକୁଲିତଂ ସର୍ଵଂ ଦ୍ଵାରକାଵାସି ତଦ୍ବଲମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଲ୍ଵଂ ମହାବାହୋ ସୌଭସ୍ଥଂ ପୃଥିଵୀଗତମ୍
ତାପରେ, ମହାବାହୁ, ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ସୌଭ ଉପରେ ପୃଥିବୀରେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରକାବାସୀ ସେନା ଅସ୍ଥିର ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ନିର୍ଯାଯ କୌରଵ୍ଯ ଅଵସ୍ଥାପ୍ଯ ଚ ତଦ୍ବଲମ୍। ଆନର୍ତାନାଂ ମହାରାଜ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବାହାରି ଆସି, ଆନର୍ତ୍ତ ସେନାକୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କରି, କୌରବ ରାଜା, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ସର୍ଵେ ଭଵନ୍ତସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ମାଂ ଯୁଧି। ନିଵାରଯନ୍ତଂ ସଂଗ୍ରାମେ ବଲାତ୍ସୌଭଂ ସରାଜକମ୍
ସମସ୍ତେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ, ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖନ୍ତୁ, ମୁଁ କିପରି ବଳବାନ୍ ଭାବେ ସୌଭ ଓ ତାହାର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ରୋକିବି।
ଅଯଂ ସୌଭପତେଃ ସେନାମାଯସୈର୍ଭୁଜଗୈରିଵ। ଧନୁର୍ଭୁଜଵିନିର୍ମୁକ୍ତୈର୍ନାଶଯମ୍ଯଦ୍ଯ ଯାଦଵାଃ
ଆଜି, ଯାଦବମାନେ, ମୁଁ ମୋ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ଇସ୍ପାତ ନାଗ ଭଳି ବାଣରେ ସୌଭପତିଙ୍କ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି।
ଆଶ୍ଵସଧ୍ଵଂ ନ ଭୀଃ କାର୍ଯା ସୌଭରାଡଦ୍ଯ ନଶ୍ଯତି। ମଯାଽଭିପନ୍ନୋ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସସୌଭୋ ଵିନଶିଷ୍ଯତି
ଆଶା କରନ୍ତୁ, ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଆଜି ସୌଭର ରାଜା ନଶ୍ଟ ହେବ। ମୋ ଆକ୍ରମଣରେ ଦୁଷ୍ଟ ସେଇ ସୌଭ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ସଂହୃଷ୍ଟେ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ। ଧିଷ୍ଟିତଂ ତଦ୍ବଲଂ ଦ୍ଵାରି ଯୁଯୁଧେ ଚ ଯଥାସୁଖମ୍
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏପରି କହିବା ସହିତ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଥିବା ସେନା ଆନନ୍ଦରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ରୌକ୍ମିଣେଯୋ ଯାଦଵାନ୍ଯାଦଵର୍ଷଭ। ଦଂଶିତୈର୍ହରିଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ରଥମାସ୍ଥାଯ କାଞ୍ଚନମ୍
ଏପରି କହି, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିଥିବା ସୁନାରେ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଉଚ୍ଛ୍ରିତ୍ଯ ମକରଂ କେତୁଂ ଵ୍ଯାତ୍ତାନନମଲଙ୍କୃତମ୍। ଉତ୍ପତଦ୍ଭିରିଵାକାଶଂ ତୈର୍ହଯୈରନ୍ଵଯାତ୍ପରାନ୍
ମକର ଚିତ୍ର ଓ ବିକଟ ମୁହଁ ଅଳଙ୍କୃତ ପତାକା ଉଠାଇ, ସେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆକାଶକୁ ଲାଗି ଲାଗି ଲାଗିଥିବା ପରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ।
ଵିକ୍ଷିପନ୍ନାଦଯଂଶ୍ଚାପି ଧନୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମହାବଲୈଃ। ତୂଣଖଙ୍ଗଧରଃ ଶୂରୋ ବଦ୍ଧଗୋଧାଙ୍ଗୁଲିତ୍ରଵାନ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକ ତୀର-ଢାଲ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି, ଗୋଧା ଅଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖାଇ ଓ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ।
ସଵିଦ୍ଯୁଚ୍ଛୁରିତଂ ଚାପଂ ଵିହରନ୍ଵୈ ତଲାତ୍ତଲମ୍। ମୋହଯାମାସ ଦୈତେଯାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସୌଭନିଵାସିନଃ
ସେ ଧନୁଷ୍ୟ ମେଘରେ ବିଜୁଳି ଚମକିବା ପରି ଏକ ପାଉଁଠୁ ଅନ୍ୟ ପାଉଁଠୁ ଘୁରିଘୁରି ଦେଖାଉଥିଲେ, ଏହାର ଚମକରେ ସଉଭର ଦାଇତ୍ୟମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ଷିପତଶ୍ଚାପଂ ସଂଦଧାନସ୍ଯ ଚାସକୃତ୍। ନାନ୍ତରଂ ଦଦୃଶେ କଶ୍ଚିନ୍ନଘ୍ନିତଃ ଶାତ୍ରଵାନ୍ରଣେ
ସେ ପୁନିପୁନି ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି ଓ ତୀର ଛାଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ମୁଖସ୍ଯ ଵର୍ଣୋ ନ ଵିକଲ୍ପତେଽସ୍ଯ ଚେଲୁଶ୍ଚ ଗାତ୍ରାଣି ନ ଚାପି ତସ୍ଯ। ସିଂହୋନ୍ନତଂ ଚାପ୍ଯଭିଗର୍ଜତୋଽସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରାଵ ଲୋକୋଽଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯମଗ୍ର୍ଯମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁର ରଙ୍ଗ କେବେ ବଦଳିଲା ନାହିଁ, ଦେହ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ; ସେ ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଶୌର୍ୟ ଶୁଣିଥିଲେ।
ଜଲେଚରଃ କାଞ୍ଚନଯଷ୍ଟିସଂସ୍ଥୋ ଵ୍ଯାତ୍ତାନନଃ ଶତ୍ରୁବଲପ୍ରମାଥୀ। ଵିତ୍ରାସଯନ୍ରାଜତି ଵାହମୁଖ୍ଯେ ସାଲ୍ଵସ୍ଯ ସେନାପ୍ରମୁଖେ ଧ୍ଵଜାଗ୍ର୍ଯଃ
ସୁନାର ଦଣ୍ଡରେ ଥିବା ଜଳଚର ପତାକା, ବିକଟ ମୁହଁ ଅଳଙ୍କୃତ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ରଥର ମୁଣ୍ଡରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା, ସାଲ୍ବଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଥିଲା।
ତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ଵିନିଷ୍ପତ୍ଯ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନଃ। ସାଲ୍ଵମେଵାଭିଦୁଦ୍ରାଵ ଵିଧିତ୍ସୁଃ କଲହଂ ନୃପ
ତାପରେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୁରନ୍ତ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ସାଲ୍ବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଧାଇଗଲେ, ରାଜା।
ଅଭିଯାନଂ ତୁ ଵୀରେଣ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ମହାରଣେ। ନାମର୍ଷଯତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଵଃ ସାଲ୍ଵଃ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହ
କିନ୍ତୁ, ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଆଗମନ ସାଲ୍ବ ରୋଷରେ ଅସହ୍ୟ ହେଲେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।