ଯତ୍ସମର୍ଥଂ ପାଣ୍ଡଵନାଂ ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ମା ଶୁଚଃ। ସତ୍ଯଂ ତେ ପ୍ରତିଜାନାମି ରାଜ୍ଞାଂ ରାଜ୍ଞୀ ଭଵିଷ୍ଯସି
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେଉଁ କାମ କରିପାରିବେ, ସେ ସବୁ କାମ ମୁଁ କରିବି; ଦୁଃଖ କରନି। ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଁ—ତୁମେ ରାଜନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୀ ହେବ।
ପତେଦ୍ଦ୍ଯୌର୍ହିମଵାଞ୍ଶୀର୍ଯେତ୍ପୃଥିଵୀ ଶକଲୀ ଭଵେତ୍। ଶୁଷ୍ଯେତ୍ତୋଯନିଧିଃ କୃଷ୍ଣେ ନ ମେ ମୋଘଂ ଵଚୋ ଭଵେତ୍
ଆକାଶ ଖସିପଡ଼ୁ, ହିମାଳୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଉ, ପୃଥିବୀ ଚିରିଯାଉ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ଶୁଖିଯାଉ, କୃଷ୍ଣେ, ତଥାପି ମୋର କଥା କେବେ ଫଳହୀନ ହେବ ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ରୌପଦୀ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରତିଵାକ୍ଯମଥାଚ୍ଯୁତାତ୍। ସାଚୀକୃତମଵୈକ୍ଷତ୍ସା ପାଞ୍ଚାଲୀ ମଧ୍ଯମଂ ପତିମ୍
ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।
ଆବଭାଷେ ମହାରାଜ ଦ୍ରୌପଦୀମର୍ଜୁନସ୍ତଦା। ମା ରୋଦୀଃ ଶୁଭତାମ୍ରାକ୍ଷି ଯଦାହ ମଧୁସୂଦନଃ। ତଥା ତଦ୍ଭଵିତା ଦେଵି ନାନ୍ଯଥା ଵରଵର୍ଣିନି
ତେବେ ମହାରାଜ, ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଶୁଭ ତାମ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ କାନ୍ଦନି। ମଧୁସୂଦନ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ, ଦେବୀ, ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ, ଶୁଭ ଚରିତ୍ରା'।
ଅହଂ ଦ୍ରୋଣଂ ହନିଷ୍ଯାମି ଶିଖଣ୍ଡୀ ତୁ ପିତାମହମ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଭୀମସେନଃ କର୍ଣଂ ହନ୍ତା ଧନିଜଯଃ
ମୁଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବି, ଶିଖଣ୍ଡୀ ପିତାମହଙ୍କୁ ମାରିବେ, ଭୀମସେନ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ମାରିବେ, ଧନଞ୍ଜୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବେ।
ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଵ୍ଯପାଶ୍ରିତ୍ଯ ଅଜେଯାଃ ସ୍ମ ରଣଏ ସ୍ଵସଃ। ଅପି ଵୃତ୍ରହଣା ଯୁଦ୍ଧେ କିଂ ପୁନର୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜୈଃ
ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ଭଉଣୀ; ବୃତ୍ର ହନନ କରିଥିବା ଦେବତା ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ କଣ କରିପାରିବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେଽଭିମୁଖା ଵୀରା ଵାସୁଦେଵମୁପାସ୍ଥିତଃ। ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ମହାବାହୁଃ କେଶଵୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ବୀରମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କେଶବ କଥା କହିଲେ।
ନୈତତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଭଵାନ୍ସ୍ଯାଦ୍ଵସୁଧାଧିପ। ଯଦ୍ଯହଂ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ସ୍ଯାଂ ରାଜନ୍ସନ୍ନିହିତଃ ପୁରା
ଯଦି ମୁଁ ସେ ସମୟରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ଥାନ୍ତି, ରାଜା, ତେବେ ଏପରି କଷ୍ଟ ଓ ରାଜ୍ୟ ହାରାଇବା ଦୁଃଖ ତୁମେ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ।
ଆଗଚ୍ଛେଯମହଂ ଦ୍ଯୂତମନାହୂତୋଽପି କୌରଵୈଃ। ଆମ୍ବିକେଯେନ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ରାଜ୍ଞା ଦୁର୍ଯୋଧନେନ ଚ। ଵାରଯେଯମହଂ ଦ୍ଯୂତଂ ବହୂନ୍ଦୋପାନ୍ପ୍ରଦର୍ଶଯନ୍
କୌରବମାନେ, ଆମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମୋତେ ଡାକିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଦ୍ୟୂତସଭାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି; ଅନେକ କାରଣ ଦେଖାଇ, ମୁଁ ଏହି ଦ୍ୟୂତ ରୋକିଥାନ୍ତି।
ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣୌ ସମାନାଯ୍ଯ କୃପଂ ବାହ୍ଲୀକମେଵ ଚ। ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ରାଜାନମଲଂ ଦ୍ଯୂତେନ କୌରଵ
ମୁଁ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, ବାହ୍ଲୀକ ଓ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଏକଠା କରିଥାନ୍ତି; କୌରବ, ତୁମେ ଦ୍ୟୂତ ଖେଳିବା ଉଚିତ ନଥିଲା।
ପୁତ୍ରାଣାଂ ତଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵନ୍ନିମିତ୍ତମିତି ପ୍ରଭୋ। ତତ୍ରାଚକ୍ଷମହଂ ଦୋଷାନ୍ଯୈର୍ଭଵାନ୍ଵ୍ଯତିରୋପିତଃ
ହେ ରାଜା, ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଏହି ସବୁ ଦୁଷ୍ୟମାନ କାରଣ ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଗାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହୁଛି।
ଵୀରସେନସୁତୋ ଯୈସ୍ତୁ ରାଜ୍ଯାତ୍ପ୍ରଭ୍ରଂଶିତଃ ପୁରା। ଅତର୍କିତଵିନାଶଶ୍ଚ ଦେଵନେନ ଵିଶାଂପତେ
ଏହି ଲୋକମାନେ ଭଳି ଭାବେ ବୀରସେନଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରିନଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସାତତ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରସଙ୍ଗସ୍ଯ ଵର୍ଣଯେଯଂ ଯଥାତଥମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାର ପ୍ରବାହ କିପରି ଘଟିଲା, ମୁଁ ଏହାକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ କହିବି।
ସ୍ତ୍ରିଯୋଽକ୍ଷା ମୃଗଯା ପାନମେତତ୍କାମସମୁତ୍ଥିତମ୍। ଦୁଃଖଂ ଚତୁଷ୍ଟଯ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯୈର୍ନରୋ ଭ୍ରଶ୍ଯତେ ଶ୍ରିଯଃ
ସ୍ତ୍ରୀ, ଦାୟିଁ, ଶିକାର ଓ ମଦ୍ୟପାନ—ଏହି ଚାରିଟି ଆସକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଦୁଃଖ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏକ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ହରାଇଦିଏ।
ତତ୍ରସର୍ଵତ୍ରଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ମନ୍ଯନ୍ତେ ଶାସ୍ତ୍ରକୋଵିଦାଃ। ଵିଶେଷତଶ୍ଚ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଦ୍ଯୂତେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ତଦ୍ଵିଦଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ କଣ କହିବା ଉଚିତ୍, ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତି; ତଥାପି, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଶେଷ କରି ଦାୟିଁକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।
ଏକାହାଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯନାଶୋଽତ୍ର ଧ୍ରୁଵଂ ଵ୍ଯସନମେଵ ଚ। ଅଭୁକ୍ତନାଶଶ୍ଚାର୍ଥାନାଂ ଵାକ୍ପାରୁଷ୍ଯଂ ଚ କେଵଲମ୍
ଦାୟିଁ ଖେଳରେ, ଏକ ଦିନରେ ନିଶ୍ଚିତ ଧନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ କେବଳ ଦୁଃଖ ମିଳେ; ଅପଯୋଗ ହୋଇନଥିବା ଧନ ମଧ୍ୟ ହାରାଯାଏ, ଏବଂ କେବଳ କଠୋର କଥା ହୁଏ।
ଏତଚ୍ଚାନ୍ଯଚ୍ଚ କୌରଵ୍ଯ ପ୍ରସଙ୍ଗିକଟୁକୋଦଯମ୍। ଦ୍ଯୂତେ ବ୍ରୂଯାଂ ମହାବାହୋ ସମାସାଦ୍ଯାମ୍ବିକାସୁତମ୍
ହେ କୌରବ, ମୁଁ ଦାୟିଁ ଖେଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଢ଼ିଆ ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯିବାବେଳେ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଯଦି ମଯା ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଵଚନଂ ମମ। ଅନାମଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ଧର୍ମଶ୍ଚ କୁରୂଣାଂ କୁରୁଵର୍ଦନ
ଯଦି ମୁଁ ଏପରି କହିଲେ, ସେ ମୋ କଥା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତେବେ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଧର୍ମ ରହିବ, ହେ କୁରୁବଢ଼ିଆ।
ନ ଚେତ୍ସ ମମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ୍ଣୀଯାନ୍ମଧୁରଂ ଵଚଃ। ପଥ୍ଯଂ ଚ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଗୃହ୍ଣୀଯାଂ ବଲେନ ତମ୍
କିନ୍ତୁ, ହେ ରାଜା, ଯଦି ସେ ମୋର ମୃଦୁ ଓ ଉପକାରୀ କଥା ଗ୍ରହଣ କରିନାହାନ୍ତି, ହେ ଭାରତମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି ରୋକିବି।
ଅଥୈନମଵିନୀତେନ ସୁହୃଦୋ ନାମ ଦୁର୍ହୃଦଃ। ସଭାସଦୋଽନୁଵର୍ତେରଂସ୍ତାଂଶ୍ଚ ଇନ୍ଯାଂ ଦୁରୋଦରାନ୍
ତେବେ, ତାଙ୍କର ଅନୁଶାସନ ନ ଥିବାରୁ, ତାଙ୍କର ଯେଉଁମାନେ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଶତ୍ରୁ; ମୁଁ ସଭାରେ ଏମିତି ସହଚରମାନେ ଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଦୂରେଇଦେବି ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେକୁ ବି ଅଲଗା କରିଦେବି।
ଅସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ତୁ କୌରଵ୍ଯ ମମାନର୍ତେଷ୍ଵଭୂତ୍ତଦା। ଯେନେଦଂ ଵ୍ଯସନଂ ପ୍ରାଜ୍ଞା ଭଵନ୍ତୋ ଦ୍ଯୂତକାରିତମ୍
ହେ କୌରବ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଉପସ୍ଥିତ ନଥିଲି, ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ, ତୁମେମାନେ ଦାୟିଁ ଖେଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛ।
ସୋହମେତ୍ଯ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ଵାରକାଂ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ। ଅଶ୍ରୌଷଂ ତ୍ଵାଂ ଵ୍ଯସନିନଂ ଯୁଯୁଧାନାଦ୍ଯଥାତଥମ୍
ସେହିପାଇଁ, ହେ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସି, ହେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଯୁୟୁଧାନ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛ ବୋଲି ଯଥାଯଥ ଶୁଣିଥିଲି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଚାହଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ରମାନସଃ। ତୂର୍ଣମଭ୍ଯାଗତୋସ୍ମିତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମୋ ଵିଶଂପତେ
ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ, ମୋ ମନ ବହୁତ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଗଲା; ଏହିପାଇଁ ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଦ୍ରୁତ ଆସିଛି, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ।
ଅହୋ କୃଚ୍ଛ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ମ ଭରତର୍ଷଭ। ସୋଽହଂ ତ୍ଵାଂ ଵ୍ଯସନେ ମଗ୍ନଂ ପଶ୍ଯାମି ସହ ସୋଦରୈଃ
ହାଏ, ହେ ଭାରତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛ; ଏହିପରି ଦେଖୁଛି ଯେ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ଭାଇମାନେ ବିପଦରେ ଡୁବିଛ।
ଅସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ କଥଂ କୃଷ୍ଣ ତଵାସୀଦ୍ଵୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନ। କ୍ଵ ଚାସୀଦ୍ଵିପ୍ରଵାସସ୍ତେ କିଂଚାକାର୍ଷୀଃ ପ୍ରଵାସତଃ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ଆନନ୍ଦ, କିପରି ତୁମେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ନଥିଲ? କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରବାସରେ ରହିବା ସମୟରେ କଣ କଲେ?
ସାଲ୍ଵସ୍ଯ ନଗରଂ ସୌଭଂ ଗତୋଽହଂ ଭରତର୍ଷଭ। ନିହନ୍ତୁଂ କୌରଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ର ମେ ଶୃଣୁ କାରଣମ୍
ହେ ଭାରତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ସଉଭ ନାମକ ନଗରକୁ ଗଲିଥିଲି, ହେ କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ; ଏହାର କାରଣ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
ମହାତେଜା ମହାଂଵାହୁର୍ଯଃ ସ ରାଜା ମହାଯଶାଃ। ଦମଘୋଷାତ୍ମଜୋ ଵୀରଃ ଶିଶୁପାଲୋ ମଯା ହତଃ
ଯିଏ ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା, ଦମଘୋଷଙ୍କ ପୁଅ ଶିଶୁପାଳ, ସେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞେ ତେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜସୂଯେଽର୍ହଣାଂ ପ୍ରତି। ସ ରୋଷଵଶମାପନ୍ନୋ ନାମୃଷ୍ଯତ ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍
ହେ ଭାରତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ରୋଷରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଂ ନିହତଂ ସାଲ୍ଵସ୍ତୀଵ୍ରରୋଷସମନ୍ଵିତଃ। ଉପାଯାଦ୍ଦ୍ଵାରକାଂ ଶୂନ୍ଯାମିହସ୍ଥେ ମଯି ଭାରତ
ସେ ବିରୋଧୀ ମରିଗଲା ବୋଲି ଶାଲ୍ବ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଥିବାବେଳେ ଶୂନ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସିଲା, ହେ ଭାରତ।
ସ ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧମକରୋଦ୍ବାଲକୈର୍ଵୃଷ୍ଣିପୁଙ୍ଗଵୈଃ। ନିଵୃତ୍ତଃ କାମଗଂ ସୌଭମାରୁହ୍ଯୈଵ ନୃଶଂସଵତ୍
ସେଠାରେ ଶାଲ୍ବ ଭୃଷଣ୍ଣୀ ଯୁବକମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲା, ତାପରେ ନିର୍ଦୟ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରି, ଇଚ୍ଛାମତେ ସୌଭ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଗଲା।