ଵୈନତେଯୋ ଯଥା ପକ୍ଷୀ ଗରୁତ୍ମାନ୍ପତତାଂଵରଃ। ତଥୈଵାଭିପତିଷ୍ଯାମି ଭଯଂଵୋ ନେହ ଵିଦ୍ଯତେ
'ଯେପରି ଚିଲିକା ରାଜା ଗରୁଡ଼ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ଡେଙ୍କା ମାରେ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ନେଇଯିବି; ଏଠି ତୁମମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।'
ଆର୍ଯାମଙ୍କେନ ଵାମେନ ରାଜାନଂ ଦକ୍ଷିଣେନ ଚ। ଅଂସଯୋଶ୍ଚ ଯମୌ କୃତ୍ଵା ପୃଷ୍ଠେ ବୀଭତ୍ସୁମେଵ ଚ
ସେ ବାମ କୋଳରେ ମହିଳାଙ୍କୁ, ଡାହାଣ କୋଳରେ ରାଜାଙ୍କୁ, ଦୁଇ କନ୍ଯାକୁ ଦୁଇ କନ୍ଧରେ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପିଠିରେ ବସାଇଲେ।
ସହସୋତ୍ପତ୍ଯ ଵେଗେନ ସର୍ଵାନାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଭ୍ରାତୄନାର୍ଯାଂ ଚ ବଲଵାନ୍ମୋକ୍ଷଯାମାସ ପାଵକାତ୍
ତାପରେ, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଉଡ଼ି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ—ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଓ ମାଆଙ୍କୁ—ନେଇ ଆଗିରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ।
ତେ ରାତ୍ରୌ ପ୍ରସ୍ଥିତାଂ ସର୍ଵେ ସହ ମାତ୍ରା ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଅଭ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ମହାରଣ୍ଯେ ହିଡିମ୍ବଵନମନ୍ତିକାତ୍
ସେଇ ଯଶସ୍ବୀମାନେ ମାଆ ସହିତ ରାତିରେ ଚାଲି, ମହାବନରେ ହିଡିମ୍ବା ଉଦ୍ୟାନ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଶ୍ରାନ୍ତାଃ ପ୍ରସୁପ୍ତାସ୍ତତ୍ରେମେ ମାତ୍ରା ସହ ସୁଦୁଃଖିତାଃ। ସୁପ୍ତାଂଶ୍ଚୈନାନଭ୍ଯଗଚ୍ଛଦ୍ଧିଡିମ୍ବା ନାମ ରାକ୍ଷସୀ
କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ତଳି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମାଆ ସହିତ ସେଠାରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଶୁଅଥିବାବେଳେ, ହିଡିମ୍ବା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ ସେଠାକୁ ଆସିଲା।
ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାଂସ୍ତତ୍ର ସୁପ୍ତାନ୍ମାତ୍ରା ସହ କ୍ଷିତୌ। ହୃଚ୍ଛଯେନାଭିଭୂତାତ୍ମା ଭୀମସେନମକାମଯତ୍
ସେଠାରେ ମାଆ ସହିତ ମାଟିରେ ଶୁଅଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ହିଡିମ୍ବାର ହୃଦୟ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଭରିଗଲା ଏବଂ ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଚାହିଲା।
ଭୀମସ୍ଯ ପାଦୌ କୃତ୍ଵା ତୁ ସ୍ଵଉତ୍ସଙ୍ଗେ ତତୋଽବଲା। ପର୍ଯମର୍ଦତ ସଂହୃଷ୍ଟା କଲ୍ଯାଣୀ ମୃଦୁପାଣିନା
ସେ ରାକ୍ଷସୀ, ଭୀମଙ୍କର ପାଦ ନିଜ ଆଂକୋଳରେ ରଖି, ଖୁସି ହୋଇ ମୃଦୁ ହାତରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ମନୋହର ଭାବେ ଛୁଇଁଲା।
ତାମବୁଦ୍ଧ୍ଯଦମେଯାତ୍ମା ବଲଵାନ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ। ପର୍ଯପୃଚ୍ଛତ ତାଂ ଭୀମଃ କିମିହେଚ୍ଛସ୍ଯନିନ୍ଦିତେ
ଅଦମ୍ୟ ଚିତ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ, ଏହି ଦେଖି ଜାଣିଲେ ଏବଂ ପଚାରିଲେ, 'ଏଠି କଣ ଚାହୁଁଛ, ନିର୍ମଳା?'
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ଭୀମେନ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ। ଭୀମସେନଂ ମହାତ୍ମାନମାହ ଚୈଵମନିନ୍ଦିତା
ଭୀମଙ୍କ ଏପରି ପଚାରା ପରେ, ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ଏହି ଦୋଷହୀନ ରାକ୍ଷସୀ, ମହାତ୍ମା ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲା:
ପଲାଯଧ୍ଵମିତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମମ ଭ୍ରାତୈଷ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଆଗମିଷ୍ଯତି ଵୋ ହନ୍ତୁଂ ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛତ ମାଚିରମ୍
'ତୁମେ ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ପଳାଅ। ମୋର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ, ତୁମମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେବେ; ତେଣୁ ଦେରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଚାଲିଯାଅ।'
ଅଥ ଭୀମୋଽଭ୍ଯୁଵାଚୈନାଂ ସାଭିମାନମିଦଂ ଵଚଃ। ନୋଦ୍ଵିଜେଯମହଂ ତସ୍ମାନ୍ନିହନିଷ୍ଯେଽହମାଗତମ୍
ତେବେ ଭୀମ ଗର୍ବରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ସେଠାରେ କିଛି ଭୟ କରୁନାହିଁ; ସେ ଆସିଲେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।'
ତଯୋଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସଂଜଲ୍ପମାଗଚ୍ଛଦ୍ରାକ୍ଷସାଧମଃ। ଭୀମରୂପୋ ମହାନାଦାନ୍ଵିସୃଜନ୍ଭୀମଦର୍ଶନଃ
ସେମାନଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଏଠାକୁ ଆସିଲା।
କେନ ସାର୍ଧଂ କଥଯସି ଆନଯୈନଂ ମମାନ୍ତିକମ୍। ହିଡିମ୍ବେ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମୋ ନ ଚିରଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
'ତୁମେ କାହା ସହ କଥାହେଉଛ? ହିଡିମ୍ବା, ତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣ। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଦେବୁ—ଦେରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ!'
ସା କୃପାସଂଗୃହୀତେନ ହୃଦଯେନ ମନସ୍ଵିନୀ। ନୈନମୈଚ୍ଛତ୍ତଦାକର୍ତୁମନୁକ୍ରୋଶାଦନିନ୍ଦିତା
କିନ୍ତୁ ସେ ମହାନ ହୃଦୟବନ୍ତି ଜଣେ ଜଣାନୀ, ଦୟାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ଏହି କାମ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଦୟାବଶତଃ ନିର୍ମଳା।
ସ ନାଦାନ୍ଵିନଦନ୍ଘୋରାନ୍ରାକ୍ଷସଃ ପୁରୁଷାଦକଃ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ ଵେଗେନ ଭୀମସେନଂ ତଦା କିଲ
ମନୁଷ୍ୟମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟାନକ ଚିତ୍କାର କରି ବେଗରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟି ପଡ଼ିଲେ।
ତମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵେଗେନ ମହତା ବଲୀ। ଅଗୃହ୍ଣାତ୍ପାଣିନା ପାଣିଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ
ବଡ଼ ରୋଷ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଅତି ତେଜରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ତାଙ୍କର ହାତକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଶନିସମସ୍ପର୍ଶଂ ଵଜ୍ରସଂହନନଂ ଦୃଢମ୍। ସଂହତ୍ଯ ଭୀମସେନାଯ ଵ୍ଯାକ୍ଷିପତ୍ସହସା କରମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି କଠିନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଢ଼ି ଥିବା ହାତରେ ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଚାପି ଧରିଲେ।
ଗୃହୀତଂ ପାଣିନା ପାଣିଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ରକ୍ଷସା। ନାମୃଷ୍ଯତ ମହାବାହୁସ୍ତତ୍ରାକ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯଦ୍ଵୃକୋଦରଃ
ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୃକୋଦର ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ ଓ ସେଠାରେ ରୋଷିତ ହେଲେ।
ତଦାସୀତ୍ତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଭୀମସେନହିଡିମ୍ବଯୋଃ। ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଵିଦୁଷୋର୍ଘୋରଂ ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋରିଵ
ତାପରେ ଭୀମସେନ ଓ ହିଡିମ୍ବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଠି ଦୁହେଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ଏହା ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟାନକ ଥିଲା।
ଵିକ୍ରୀଡ୍ଯ ସୁଚିରଂ ଭୀମୋ ରାକ୍ଷସେନ ସହାନଘ। ନିଜଘାନ ମହାଵୀର୍ଯସ୍ତଂ ତଦା ନିର୍ବଲଂ ବଲୀ
ଭୀମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରାକ୍ଷସ ସହ ଖେଳିଲେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ଶକ୍ତି ହୀନ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ଭଳି ପ୍ରହାର କରି ମାରିଦେଲେ।
ହତ୍ଵା ହିଡିମ୍ବଂ ଭୀମୋଽଥ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ହିଡିମ୍ବାମଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ଯସ୍ଯାଂ ଜାତୋ ଘଟୋତ୍କଟଃ
ହିଡିମ୍ବଙ୍କୁ ମାରିଦେଇ, ଭୀମ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଘଟୋଟ୍କଚ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତତଃ ସଂପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ସର୍ଵେ ସହ ମାତ୍ରା ପରଂତପାଃ। ଏକଚକ୍ରାମଭିମୁଖାଃ ସଂଵୃତା ବ୍ରାହ୍ମଣଵ୍ରଜୈଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମାଆ ସହିତ ଏକଚକ୍ରା ଦିଗରେ ଦୃତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦଳ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ପ୍ରସ୍ଥାନେ ଵ୍ଯାସ ଏଷାଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରିଯହିତେ ରତଃ। ତତୋଽଗଚ୍ଛନ୍ନେକଚକ୍ରାଂ ପାଣଅଡଵାଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ
ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କର ଉପଦେଷ୍ଟା ହେଲେ, ଯିଏ ସଦା ତାଙ୍କର ଭଲ ଓ ପ୍ରେମରେ ଲାଗିଥିଲେ; ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକଚକ୍ରାକୁ ଗଲେ।
ତତ୍ରାପ୍ଯାସାଦଯାମାସୁର୍ବକଂ ନାମ ମହାବଲମ୍। ପୁରୁଷାଦଂ ପ୍ରତିଭଯଂ ହିଡିମ୍ବେନୈଵ ସଂମିତମ୍
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବକାନାମକ ଏକ ଭୟଙ୍କର ମନୁଷ୍ୟମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମିଳିଲେ, ଯିଏ ହିଡିମ୍ବଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ତଂ ଚାପି ଵିନିହତ୍ଯୋଗ୍ରଂ ଭୀମଃ ପ୍ରହରତାଂ ଵରଃ। ସହିତୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସର୍ଵୈର୍ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ପୁରଂ ଯଯୌ
ସେହି ଭୟଙ୍କର ବକାସୁରଙ୍କୁ ମାରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସହରକୁ ଗଲେ।
ଲବ୍ଧାଽହମପି ତତ୍ରୈଵ ଵସତା ସଵ୍ଯସାଚିନା। ଯଥା ତ୍ଵଯା ଜିତା କୃଷ୍ଣରୁକ୍ମିଣୀ ଭୀଷ୍ମକାତ୍ମଜା
ସେଠାରେ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ସହ ବସିଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜିତା ହେଲି, ଯେପରି ତୁମେ କୃଷ୍ଣା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଭୀଷ୍ମକଙ୍କ ଝିଅ ଭାବେ ଜିତିଥିଲେ।
ଏଵଂ ସୁଯୁଦ୍ଧେ ପାର୍ଥେନ ଜିତାଽହଂ ମଧୁସୂଦନ। ସ୍ଵଯଂଵରେ ମହତ୍କର୍ମ କୃତ୍ଵା ନ ସୁକରଂ ପରୈଃ
ଏଭଳି ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧରେ, ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଜିତା ହେଲି, ହେ ମଧୁସୂଦନ, ସ୍ୱୟଂବରରେ ଏମିତି ଏକ ବଡ଼ କାମ କରାଗଲା, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନେ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ କ୍ଲେଶୈଃ ସୁବହୁଭିଃ କ୍ଲିଶ୍ଯମାନା ସୁଦୁଃଖିତା। ନିଵସାମ୍ଯାର୍ଯଯା ହୀନା କୃଷ୍ଣ ଧୌମ୍ଯପୁରଃସୁରା
ଏଭଳି ଅନେକ କଷ୍ଟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହୀନ ହୋଇ, ମୁଁ କୃଷ୍ଣା ଓ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ଆଗୁଆ କରି ରହୁଛି।
ତ ଇମେ ସିଂହଵିକ୍ରାନ୍ତା ଵୀର୍ଯେଣାଭ୍ଯଧିକାଃ ପରୈଃ। ନିହୀନୈଃ ପରିକ୍ଲିଶ୍ଯନ୍ତି ସମୁପେକ୍ଷନ୍ତି ମାଂ କଥଂ
ଏହି ସିଂହ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଶୌର୍ୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି ଓ ମୋତେ ଅବହେଳା କରୁଛନ୍ତି—ଏହିପରି କିପରି ସମ୍ଭବ?
ଏତାଦୃଶାନି ଦୁଃଖାନି ମହନ୍ତୀ ଦୁର୍ବଲୀଯସାମ୍। ଦୀର୍ଘକାଲଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତାଽସ୍ମି ପାପାନାଂ ପାପକର୍ମଣାମ୍
ଏଭଳି ବଡ଼ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଦୁର୍ବଳମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ପାପୀ ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘକାଳ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି।