ଭୋଜନେ ଭୀମସେନସ୍ଯ ପାପଃ ପ୍ରାକ୍ଷିପଯଦ୍ଵିଷମ୍। କାଲକୂଟଂ ନଵଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ସଂଭୃତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ଭୀମସେନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଦେଲା ବିଷ—ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ନୂଆ କାଳକୂଟ, ଛୁଆଁରେ ଭୟଙ୍କର ।
ତଜ୍ଜୀର୍ଣମଵିକାରେଣ ସହାନ୍ନେନ ଜନାର୍ଦନ। ସଶେଷତ୍ଵାନ୍ମହାବାହୋ ଭୀମସ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ସେହି ବିଷ ଭଳିଭାବେ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ପଚିଗଲା, କିଛି କ୍ଷତି ହେଲା ନାହିଁ, ଏହା ଭୀମଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହେ ମହାବାହୁ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ପ୍ରମାଣକୋଟ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ତଂ ତଥା ସୁପ୍ତଂ ଵୃକୋଦରମ୍। ବଦ୍ଧ୍ଵୈନଂ କୃଷ୍ଣ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ପୁରମାଵ୍ରଜତ୍
ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶୟନ ସମୟରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଘୁମେ ଥିବାବେଳେ ବାନ୍ଧି ଦେଲେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗାରେ ଫେଙ୍କି ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ ।
ଯଦା ଵିବୁଦ୍ଧଃ କୌନ୍ତେଯସ୍ତଦା ସଂଛିଦ୍ଯ ବନ୍ଧନମ୍। ଉଦତିଷ୍ଠନ୍ମହାବାହୁର୍ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଜାଗିଥିଲେ, ସେ ବନ୍ଧନ ଭାଙ୍ଗି ଉଠିଲେ, ମହାବଳୀ ଓ ମହାବୀର ଭୀମସେନ ।
ଆଶୀଵିଷୈଃ କୃଷ୍ଣସର୍ପୈଃ ସୁପ୍ତଂଚୈନମଦଂଶଯତ୍। ସର୍ଵେଷ୍ଵେଵାଙ୍ଗଦେଶେଷୁ ନ ମମାର ଚ ଶତ୍ରୁହା
ସେ ଘୁମେ ଥିବାବେଳେ କଳା ସାପମାନେ ବିଷ ଦେଇ କାମଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଭୀମ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଂଶରେ କାମଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ମରିଲେ ନାହିଁ ।
ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯଃ ସର୍ଵାନ୍ସର୍ପାନପୋଥଯତ୍। ସାରଥିଂ ଚାସ୍ଯ ଦଯିତମପହସ୍ତେନ ଜଘ୍ନିଵାନ୍
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଜାଗିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ସାପକୁ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାରଥିକୁ ନିଜ ହାତରେ ମାରିଦେଲେ ।
ପୁନଃ ସୁପ୍ତାନୁପାଧାକ୍ଷୀଦ୍ବାଲକାନ୍ଵାରଣାଵତେ। ଶଯାନାନାର୍ଯଯା ସାର୍ଧଂ କୋ ନୁ ତତ୍କର୍ତୁମର୍ହତି
ପୁଣି ସେ ଅରଣ୍ୟର ଆଶ୍ରୟରେ ଶୁଅଥିବା ପିଲାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି ରଖିଲେ। ଏମିତି ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ଶୋଇଥିବା ଏହି କାମ କିଏ କରିପାରିବ?
ଯତ୍ରାର୍ଯା ରୁଦତୀ ଭୀତା ପାଣ୍ଡଵାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍। ମହଦ୍ଵ୍ଯସନମାପନ୍ନା ଶିଖିନା ପରିଵାରିତା
ସେଠାରେ, ମହିଳା ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଏବଂ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମେ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛୁ, ଆଗିରେ ଘେରାଯାଇଛୁ।'
ହା ହତାସ୍ମି କୁଂତୋନ୍ଵଦ୍ଯ ଭଵେଚ୍ଛାନ୍ତିରିହାନଲାତ୍। ଅନାଥା ଵିନଶିଷ୍ଯାମି ବାଲକୈଃ ପୁତ୍ରକୈଃ ସହ
'ହା, ମୁଁ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି କୁନ୍ତୀ! ସମ୍ଭବତଃ ଏଠି ଆଗିରୁ ଶାନ୍ତି ମିଳିପାରେ। ଅସହାୟ ହୋଇ, ମୋ ପିଲାମାନେ ସହିତ ମୁଁ ନଷ୍ଟ ହେଯିବି।'
ତତ୍ର ଭୀମୋ ମହାବାହୁର୍ଵାଯୁଵେଗପରାକ୍ରମଃ। ଆର୍ଯାମାଶ୍ଵାସଯାମାସ ଭ୍ରାତୄଂଶ୍ଚାପି ଵୃକୋଦରଃ
ତେବେ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବାୟୁ ସମାନ ତୀବ୍ର ଭୀମ, ସେ ମହିଳା ଓ ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସ ଦେଲେ।
ଵୈନତେଯୋ ଯଥା ପକ୍ଷୀ ଗରୁତ୍ମାନ୍ପତତାଂଵରଃ। ତଥୈଵାଭିପତିଷ୍ଯାମି ଭଯଂଵୋ ନେହ ଵିଦ୍ଯତେ
'ଯେପରି ଚିଲିକା ରାଜା ଗରୁଡ଼ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ଡେଙ୍କା ମାରେ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ନେଇଯିବି; ଏଠି ତୁମମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।'
ଆର୍ଯାମଙ୍କେନ ଵାମେନ ରାଜାନଂ ଦକ୍ଷିଣେନ ଚ। ଅଂସଯୋଶ୍ଚ ଯମୌ କୃତ୍ଵା ପୃଷ୍ଠେ ବୀଭତ୍ସୁମେଵ ଚ
ସେ ବାମ କୋଳରେ ମହିଳାଙ୍କୁ, ଡାହାଣ କୋଳରେ ରାଜାଙ୍କୁ, ଦୁଇ କନ୍ଯାକୁ ଦୁଇ କନ୍ଧରେ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପିଠିରେ ବସାଇଲେ।
ସହସୋତ୍ପତ୍ଯ ଵେଗେନ ସର୍ଵାନାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଭ୍ରାତୄନାର୍ଯାଂ ଚ ବଲଵାନ୍ମୋକ୍ଷଯାମାସ ପାଵକାତ୍
ତାପରେ, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଉଡ଼ି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ—ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଓ ମାଆଙ୍କୁ—ନେଇ ଆଗିରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ।
ତେ ରାତ୍ରୌ ପ୍ରସ୍ଥିତାଂ ସର୍ଵେ ସହ ମାତ୍ରା ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଅଭ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ମହାରଣ୍ଯେ ହିଡିମ୍ବଵନମନ୍ତିକାତ୍
ସେଇ ଯଶସ୍ବୀମାନେ ମାଆ ସହିତ ରାତିରେ ଚାଲି, ମହାବନରେ ହିଡିମ୍ବା ଉଦ୍ୟାନ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଶ୍ରାନ୍ତାଃ ପ୍ରସୁପ୍ତାସ୍ତତ୍ରେମେ ମାତ୍ରା ସହ ସୁଦୁଃଖିତାଃ। ସୁପ୍ତାଂଶ୍ଚୈନାନଭ୍ଯଗଚ୍ଛଦ୍ଧିଡିମ୍ବା ନାମ ରାକ୍ଷସୀ
କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ତଳି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମାଆ ସହିତ ସେଠାରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଶୁଅଥିବାବେଳେ, ହିଡିମ୍ବା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ ସେଠାକୁ ଆସିଲା।
ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାଂସ୍ତତ୍ର ସୁପ୍ତାନ୍ମାତ୍ରା ସହ କ୍ଷିତୌ। ହୃଚ୍ଛଯେନାଭିଭୂତାତ୍ମା ଭୀମସେନମକାମଯତ୍
ସେଠାରେ ମାଆ ସହିତ ମାଟିରେ ଶୁଅଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ହିଡିମ୍ବାର ହୃଦୟ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଭରିଗଲା ଏବଂ ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଚାହିଲା।
ଭୀମସ୍ଯ ପାଦୌ କୃତ୍ଵା ତୁ ସ୍ଵଉତ୍ସଙ୍ଗେ ତତୋଽବଲା। ପର୍ଯମର୍ଦତ ସଂହୃଷ୍ଟା କଲ୍ଯାଣୀ ମୃଦୁପାଣିନା
ସେ ରାକ୍ଷସୀ, ଭୀମଙ୍କର ପାଦ ନିଜ ଆଂକୋଳରେ ରଖି, ଖୁସି ହୋଇ ମୃଦୁ ହାତରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ମନୋହର ଭାବେ ଛୁଇଁଲା।
ତାମବୁଦ୍ଧ୍ଯଦମେଯାତ୍ମା ବଲଵାନ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ। ପର୍ଯପୃଚ୍ଛତ ତାଂ ଭୀମଃ କିମିହେଚ୍ଛସ୍ଯନିନ୍ଦିତେ
ଅଦମ୍ୟ ଚିତ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ, ଏହି ଦେଖି ଜାଣିଲେ ଏବଂ ପଚାରିଲେ, 'ଏଠି କଣ ଚାହୁଁଛ, ନିର୍ମଳା?'
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ଭୀମେନ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ। ଭୀମସେନଂ ମହାତ୍ମାନମାହ ଚୈଵମନିନ୍ଦିତା
ଭୀମଙ୍କ ଏପରି ପଚାରା ପରେ, ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ଏହି ଦୋଷହୀନ ରାକ୍ଷସୀ, ମହାତ୍ମା ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲା:
ପଲାଯଧ୍ଵମିତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମମ ଭ୍ରାତୈଷ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଆଗମିଷ୍ଯତି ଵୋ ହନ୍ତୁଂ ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛତ ମାଚିରମ୍
'ତୁମେ ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ପଳାଅ। ମୋର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ, ତୁମମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେବେ; ତେଣୁ ଦେରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଚାଲିଯାଅ।'
ଅଥ ଭୀମୋଽଭ୍ଯୁଵାଚୈନାଂ ସାଭିମାନମିଦଂ ଵଚଃ। ନୋଦ୍ଵିଜେଯମହଂ ତସ୍ମାନ୍ନିହନିଷ୍ଯେଽହମାଗତମ୍
ତେବେ ଭୀମ ଗର୍ବରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ସେଠାରେ କିଛି ଭୟ କରୁନାହିଁ; ସେ ଆସିଲେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।'
ତଯୋଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସଂଜଲ୍ପମାଗଚ୍ଛଦ୍ରାକ୍ଷସାଧମଃ। ଭୀମରୂପୋ ମହାନାଦାନ୍ଵିସୃଜନ୍ଭୀମଦର୍ଶନଃ
ସେମାନଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଏଠାକୁ ଆସିଲା।
କେନ ସାର୍ଧଂ କଥଯସି ଆନଯୈନଂ ମମାନ୍ତିକମ୍। ହିଡିମ୍ବେ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମୋ ନ ଚିରଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
'ତୁମେ କାହା ସହ କଥାହେଉଛ? ହିଡିମ୍ବା, ତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣ। ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଦେବୁ—ଦେରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ!'
ସା କୃପାସଂଗୃହୀତେନ ହୃଦଯେନ ମନସ୍ଵିନୀ। ନୈନମୈଚ୍ଛତ୍ତଦାକର୍ତୁମନୁକ୍ରୋଶାଦନିନ୍ଦିତା
କିନ୍ତୁ ସେ ମହାନ ହୃଦୟବନ୍ତି ଜଣେ ଜଣାନୀ, ଦୟାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ଏହି କାମ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଦୟାବଶତଃ ନିର୍ମଳା।
ସ ନାଦାନ୍ଵିନଦନ୍ଘୋରାନ୍ରାକ୍ଷସଃ ପୁରୁଷାଦକଃ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ ଵେଗେନ ଭୀମସେନଂ ତଦା କିଲ
ମନୁଷ୍ୟମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟାନକ ଚିତ୍କାର କରି ବେଗରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟି ପଡ଼ିଲେ।
ତମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵେଗେନ ମହତା ବଲୀ। ଅଗୃହ୍ଣାତ୍ପାଣିନା ପାଣିଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ
ବଡ଼ ରୋଷ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଅତି ତେଜରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ତାଙ୍କର ହାତକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଶନିସମସ୍ପର୍ଶଂ ଵଜ୍ରସଂହନନଂ ଦୃଢମ୍। ସଂହତ୍ଯ ଭୀମସେନାଯ ଵ୍ଯାକ୍ଷିପତ୍ସହସା କରମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି କଠିନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଢ଼ି ଥିବା ହାତରେ ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଚାପି ଧରିଲେ।
ଗୃହୀତଂ ପାଣିନା ପାଣିଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ରକ୍ଷସା। ନାମୃଷ୍ଯତ ମହାବାହୁସ୍ତତ୍ରାକ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯଦ୍ଵୃକୋଦରଃ
ରାକ୍ଷସ ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୃକୋଦର ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ ଓ ସେଠାରେ ରୋଷିତ ହେଲେ।
ତଦାସୀତ୍ତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଭୀମସେନହିଡିମ୍ବଯୋଃ। ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଵିଦୁଷୋର୍ଘୋରଂ ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋରିଵ
ତାପରେ ଭୀମସେନ ଓ ହିଡିମ୍ବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଠି ଦୁହେଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ଏହା ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଭୟାନକ ଥିଲା।
ଵିକ୍ରୀଡ୍ଯ ସୁଚିରଂ ଭୀମୋ ରାକ୍ଷସେନ ସହାନଘ। ନିଜଘାନ ମହାଵୀର୍ଯସ୍ତଂ ତଦା ନିର୍ବଲଂ ବଲୀ
ଭୀମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରାକ୍ଷସ ସହ ଖେଳିଲେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ଶକ୍ତି ହୀନ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ଭଳି ପ୍ରହାର କରି ମାରିଦେଲେ।