ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ହତଃ କୋପାଦ୍ଯଵନଶ୍ଚ କଶେରୁମାନ୍। ହତଃ ସୌଭପତିଃ ସାଲ୍ଵସ୍ତ୍ଵଯା ସୌଭଂ ଚ ପାତିତମ୍
କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବଧ ହେଲେ, ଯବନ ଓ କଶେରୁମାନ ମଧ୍ୟ ହତ; ସୌଭପତି ଶାଲ୍ବ ତୁମେ ବଧ କରିଥିଲେ ଓ ସୌଭ ନଶ୍ଟ ହେଲା।
ଏଵମେତେ ଯୁଧି ହତା ଭୂଯଶ୍ଚାନ୍ଯାଞ୍ଶୃମୁଷ୍ଵ ହ। ଇରାଵତ୍ଯାଂ ହତୋ ଭୋଜଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯସମୋ ଯୁଧି। ଗୋପତିସ୍ତାଲକେତୁଶ୍ଚ ତ୍ଵଯା ଵିନିହତାଵୁଭୌ
ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏମାନେ ବଧ ହେଲେ; ଏବେ ଅନ୍ୟମାନେ ବି ଶୁଣ। ଇରାବତୀ ନଦୀରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ସମାନ ଯୋଦ୍ଧା ଭୋଜ, ଗୋପତି ଓ ତାଳକେତୁ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବଧ କରିଥିଲ।
ତାଂ ଚ ଭୋଗଵତୀଂ ପୁଣ୍ଯାମୃଷିକାନ୍ତାଂ ଜନାର୍ଦନ। ଦ୍ଵାରକାମାତ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ସମୁଦ୍ରଂ ଗମଯିଷ୍ଯସି
ହେ ଜନାର୍ଦନ, ତୁମେ ଯେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଋଷିମାନେ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ଦ୍ୱାରକାକୁ ନିଜର କରିବା ପରେ, ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବ।
ନ କ୍ରୋଧୋ ନ ଚ ମାତ୍ସର୍ଯଂ ନାନୃତଂ ମଧୁସୂଦନ। ତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠତି ଦାଶାର୍ହ ନ ନୃଶଂସ୍ଯଂ କୁତୋଽନୃଜୁ
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ତୁମରେ କେବେ କ୍ରୋଧ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ମିଥ୍ୟା କଥା, କ୍ରୁରତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାୟ ରହିନାହିଁ, ହେ ଦାଶାର୍ହ।
ଆସୀନଂ ଚୈତ୍ଯମଧ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ଦୀପ୍ଯମାନଂ ସ୍ଵତେଜସା। ଆଗମ୍ଯ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେଽଯାଚନ୍ତାଭଯମଚ୍ଯୁତ
ତୁମେ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ରକ୍ଷା ଚାହିଲେ।
ଯୁଗାନ୍ତେ ସର୍ଵଭୂତାନି ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ମଧୁସୂଦନ। ଆତ୍ମନୈଵାତ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ଜଗଦାସୀଃ ପରଂତପ
ଯୁଗର ଶେଷରେ, ହେ ମଧୁସୂଦନ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଆଣି ନେଉଛ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜର କରି ରଖ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ଯୁଗାଦୌ ତଵ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯ ନାଭିପଦ୍ମାଦଜାଯତ। ବ୍ରହ୍ମା ଚରାଚରଗୁରୁର୍ଯସ୍ଯେଦଂ ସକଲଂ ଜଗତ୍। ତଂ ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତୌ ଘୋରୌ ଦାନଵୌ ମଧୁକୈଟଭୌ
ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ, ତୁମର ନାଭିର କମଳରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଚଳାଚଳ ଜଗତଙ୍କର ଗୁରୁ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଛି; ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତଯୋର୍ଵ୍ଯତିକ୍ରମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ଭଵତୋ ହରେଃ। ଲଲାଟାଜ୍ଜାତଵାଞ୍ଶଂଭୁଃ ଶୂଲପାଣିସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ତାଙ୍କ ଅତିକ୍ରମ ଦେଖି, ତୁମେ ହେ ହରି, କ୍ରୋଧିତ ହେବାବେଳେ, ତୁମ ଲଳାଟରୁ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଓ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶମ୍ଭୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଇତ୍ଥଂ ତାଵପି ଦେଵେଶୌ ତ୍ଵଚ୍ଛରୀରସମୁଦ୍ଭଵୌ। ତ୍ଵନ୍ନିଯୋଗକରାଵେତାଵିତି ମେ ନାରଦୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି, ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏମାନେ ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ କାମ କରନ୍ତି—ଏହି କଥା ମୋତେ ନାରଦ କହିଥିଲେ।
ତଥା ନାରାଯଣ ପୁରା କ୍ରତୁଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ। ଇଷ୍ଟଵାଂସ୍ତ୍ଵଂ ମହାସତ୍ରଂ କୃଷ୍ଣ ଚୈତ୍ରରଥେ ଵନେ
ଏଭଳି, ହେ ନାରାୟଣ, ପୁରାତନ କାଳରେ ତୁମେ ଚୈତ୍ରରଥ ଅରଣ୍ୟରେ ବହୁ ଦାନ ସହିତ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲ, ହେ କୃଷ୍ଣ।
ନୈଵଂ ପରେ ନାପରେ ଵା କରିଷ୍ଯନ୍ତି କୃତାନି ଵା। ଯାନି କର୍ମାଣି ଦେଵ ତ୍ଵଂ ବାଲ ଏଵ ମହାବଲଃ
ଅନ୍ୟ କେହି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶକ୍ତି ତୁମେ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କେବେ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ନ କରିଛନ୍ତି, ହେ ଦେବ, ହେ ମହାବଳୀ।
କୃତଵାନ୍ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ବଲଦେଵସହାଯଵାନ୍। ଵୈରାଜଭଵନେ ଚାପି ବ୍ରହ୍ମଣା ନ୍ଯଵସଃ ସହ
ହେ କମଳନୟନ, ବଳରାମଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ବିରାଜାର ରାଜମହଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରିଥିଲ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାତ୍ମାନମାତ୍ମା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଃ। ତୂଷ୍ଣୀମାସୀତ୍ତତଃ ପାର୍ଥମିତ୍ଯୁଵାଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କହି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଚୁପ୍ଚାପ ହେଲେ; ତାପରେ ଜନାର୍ଦନ ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମମୈଵ ତ୍ଵଂ ତଵୈଵାହଂ ଯେ ମଦୀଯାସ୍ତଵୈଵ ତେ। ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ସ ମାଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯସ୍ତ୍ଵାମନୁ ସ ମାମନୁ
ତୁମେ ମୋର, ମୁଁ ତୁମର; ଯେମାନେ ମୋର, ସେମାନେ ତୁମର ମଧ୍ୟ; ଯେ ତୁମକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ମୋତେ ଘୃଣା କରେ; ଯେ ତୁମକୁ ଅନୁସରେ, ସେ ମୋତେ ଅନୁସରେ।
ନରସ୍ତ୍ଵମସି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ହରିର୍ନାରାଯଣୋ ହ୍ଯହମ୍। କାଲେ ଲୋକମିମଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ନରନାରାଯଣାଵୃଷୀ
ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନର, ଅପରାଜେୟ; ମୁଁ ହରି, ନାରାୟଣ; ସମୟ ଆସିଲେ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଋଷି, ନର ଓ ନାରାୟଣ, ଏହି ଲୋକକୁ ଆସିଛୁ।
ଅନନ୍ଯଃ ପାର୍ଥ ମତ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵତ୍ତଶ୍ଚାହଂ ତଥୈଵ ଚ। ନାଵଯୋରନ୍ତରଂ ଶକ୍ଯଂ ଵେଦିତୁଂ ଭରତର୍ଷଭ
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହଁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହଁ; ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ବୁଝିବା ସମ୍ଭବ ନୁହଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ପାଣ୍ଡଵଂ ସୁପ୍ରିଯଂ ଵଚଃ। ପ୍ରୀଯମାଣୋ ହୃଷୀକେଶସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ତତ୍ର ବଭୂଵ ସଃ
ଏଭଳି ପ୍ରିୟ କଥା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କହି, କମଳନୟନ ହୃଷୀକେଶ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଵଚନେ କେଶେଵେନ ମହାତ୍ମନା। ତସ୍ମିନ୍ଵୀରସମାଵାଯେ ସଂରବ୍ଧେଷ୍ଵଥ ରାଜସୁ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କ କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେଠାରେ ବୀର ଓ ରାଜାମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଥିଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନମୁଖୈର୍ଵୀରୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତା। ପାଞ୍ଚାଲୀ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷମାସୀନଂ ଯାଦଵୈଃ ସହ। ଅଭିଗମ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍କୃଷ୍ଣା ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣୈଷିଣୀ
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳୀ, ଯେଉଁଠାରେ କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣ ଯାଦବମାନେ ସହ ବସିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଶରଣ ଚାହିଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵାସୁଦେଵ ହୃଷୀକେଶ ଵାସଵାଵରଜାଚ୍ଯୁତ। ଦେଵଦେଵୋସି ଦେଵାନାମିତି ଦ୍ଵୈପାଯନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ହେ ବାସୁଦେବ, ହୃଷୀକେଶ, ବାସବଙ୍କ ଭାଇ, ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା—ଏହି କଥା ଦ୍ୱୈପାୟନ କହିଛନ୍ତି।
ପୂର୍ଵେ ପ୍ରଜାଭିସର୍ଗେ ତ୍ଵାମାହୁରେକଂ ପ୍ରଜାପତିମ୍। ସ୍ରଷ୍ଟାରଂ ସର୍ଵଲୋକାନାମସିତୋ ଦେଵଲୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ପ୍ରାଚୀନ ସୃଷ୍ଟିରେ, ଅସିତ ଦେବଳ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବୋଲି କହିଥିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଵମସି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ତ୍ଵଂ ଯଜ୍ଞୋ ମଧୁସୂଦନ। ଯଷ୍ଟାତ୍ଵମସି ତ୍ଵମସି ଯଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋ ଯଥାଽବ୍ରଵୀତ୍
ହେ ଦୁର୍ଜୟ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ମଧୁ ନାଶକ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଏବଂ ଯାହା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ; ଏହିପରି ଜାମଦଗ୍ନି କହିଛନ୍ତି।
ଋଷଯସ୍ତ୍ଵାଂ କ୍ଷମାମାହୁଃ ସତ୍ଯଂ ଚ ପରୁଷୋତ୍ତମ। ସତ୍ଯାଦ୍ଯଜ୍ଞୋସି ସଂଭୂତଃ କଶ୍ଯପସ୍ତ୍ଵାଂ ଯଥାଽବ୍ରଵୀତ୍
ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ଭୂମି ଓ ସତ୍ୟ ବୋଲି କହନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ। ସତ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହିପରି କଶ୍ୟପ ତୁମ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ।
ସାଧ୍ଯାନାମପି ଦେଵାନାଂ ଶିଵାନାମୀଶ୍ଵରେଶ୍ଵର। ଲୋକଭାଵନ ଲୋକେଶ ଯଥା ତ୍ଵାଂ ନାରଦୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ସାଧ୍ୟ, ଦେବତା ଓ ଶିବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଶାସକ, ଏହିପରି ନାରଦ କହିଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଶଂକରଶକ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ଦେଵଵୃନ୍ଦୈଃ ପୁନଃ ପୁନଃ। କ୍ରୀଡସେ ତ୍ଵଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ବାଲଃ କ୍ରୀଡନକୈରିଵ
ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପୁଣିପୁଣି ଖେଳ କର, ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ ଖେଳନା ସହିତ ଖେଳେ।
ଦ୍ଯୌଶ୍ଚ ତେ ଶିରସା ଵ୍ଯାପ୍ତା ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଚ ପୃଥିଵୀପ୍ରଭୋ। ଜଠରେ ଖମିମେ ଲୋକାଃ ପୁରୁଷୋସି ସନାତନଃ
ଆକାଶ ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ ବ୍ୟାପିଛି, ପୃଥିବୀ ତୁମ ପାଦ ତଳେ, ହେ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ଜଠରରେ ଅଛି, ତୁମେ ସନାତନ ପୁରୁଷ।
ଵିଦ୍ଯାତପୋଭିତପ୍ତାନାଂ ତପସା ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍। ଆତ୍ମଦର୍ଶନତୃପ୍ତାନାମୃଷୀଣାମସି ସତ୍ତମଃ
ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ତପିତ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ପବିତ୍ର କରିଛନ୍ତି ଓ ଆତ୍ମଦର୍ଶନରେ ତୃପ୍ତ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ପୁଣ୍ଯକୃତାମାହଵେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନାମ୍। ସର୍ଵଧର୍ମୋପପନ୍ନାନାଂ ତ୍ଵଂ ଗତିଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ତ୍ଵଂ ପ୍ରଭୁସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଭୁଶ୍ଚ ତ୍ଵଂ ଭୂତାତ୍ମା ତ୍ଵଂ ଵିଚେଷ୍ଟସେ
ଯେଉଁ ରାଜା ଋଷିମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛକୁ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଆଶ୍ରୟ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ପ୍ରଭୁ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବିଚରଣ କରୁଛ।
ଲୋକପାଲାଶ୍ଚ ଲୋକାଶ୍ଚ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଦିଶେ ଦଶ। ନଭଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ତ୍ଵଯି ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ଲୋକପାଳ, ସମସ୍ତ ଲୋକ, ତାରାମଣ୍ଡଳ, ଦଶ ଦିଗ, ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ—ସବୁ କିଛି ତୁମରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ମଂର୍ତ୍ଯତା ଚୈଵ ଭୂତାନାମମରତ୍ଵଂ ଦିଵୌକସାମ୍। ତ୍ଵଯି ସର୍ଵଂ ମହାବାହୋ ଲୋକକାର୍ଯଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅମରତ୍ୱ—ସମସ୍ତ ଜଗତର କାର୍ଯ୍ୟ, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମରେ ଅବସ୍ଥିତ।