ଵନେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଯଯୁଃ ପାର୍ଥାନ୍କ୍ରୋଧାମର୍ଷସମନ୍ଵିତାଃ। ଗର୍ହଯନ୍ତୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍କିଂ କୁର୍ମ ଇତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍
କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହ୍ୟତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ବନକୁ ଯାଇଲେ। ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କରି, 'ଆମେ କଣ କରିବୁ?' ବୋଲି କହିଲେ।
ଵାସୁଦେଵଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସର୍ଵେ ତେ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭାଃ। ପରିଵାର୍ଯୋପଵିଵିଶୁର୍ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ଅଭିଵାଦ୍ଯ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵିଷଣ୍ଣଃ କେଶଵୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଘେରି ବସିଲେ। କୁରୁମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ, ଦୁଃଖିତ କେଶବ କହିଲେ—
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ କର୍ଣସ୍ ଶକୁନେଶ୍ଚ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଦୁଃଶାସନଚତୁର୍ଥାନାଂ ଭୂମିଃ ପାସ୍ଯତି ଶୋଣିତମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଷ୍ଟ ଶକୁନି ଓ ଚତୁର୍ଥ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ଏ ଭୂମି ପିଉଥିବ।
ଏତାନ୍ନିହତ୍ଯ ସମରେ ଯେ ଚ ତେଷାଂ ପଦାନୁଗାଃ। ତାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ସହିତାନ୍ସ ନରାଧିପାନ୍
ଏମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ହାରିବେ।
ତତଃ ସର୍ଵେଽଭିଷିଞ୍ଚାମୋ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ନିକୃତ୍ଯାଽଭିଚରନ୍ଵଧ୍ଯ ଏଷ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ
ତାପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବା। ଏହି ହେଉଛି ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମ—ଯିଏ ଚଳାକି କରେ, ସେ ଅକ୍ଷମା ଅଟୁଟ ରହିବ।
ପାର୍ତାନାମଭିଷଙ୍ଗେଣ ତଥା କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ଜନାର୍ଦନମ୍। ଅର୍ଜୁନଃ ଶମଯାମାସ ଦିଧକ୍ଷନ୍ତମିଵ ପ୍ରଜାଃ
ପାର୍ଥମାନେ ପାଇଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କ୍ରୋଧିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଲେ, ଯେପରିକି ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଦହିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ରୋକାଯାଏ।
ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଂ କେଶଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୂର୍ଵଦେଵେଷୁ ଫଲ୍ଗୁନଃ। କୀର୍ତଯାମାସ କର୍ମାଣି ସତ୍ଯକୀର୍ତେର୍ମହାତ୍ମନଃ
କେଶବଙ୍କୁ ଏପରି କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ଫାଲ୍ଗୁନ ଆଦିଦେବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାତ୍ମା ସତ୍ୟକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପୁରୁଷସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ସତ୍ଯସ୍ଯାମିତତେଜସଃ। ପ୍ରଜାପତିପତେର୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ଲୋକନାଥସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଅପରିମିତ, ସତ୍ୟବାନ, ଅସୀମ ତେଜସ୍ୱୀ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନାୟକ, ବିଶ୍ୱର ମାଷ୍ଟର, ଜ୍ଞାନୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ—
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଯତ୍ରସାଯଂଗୃହୋ ମୁନିଃ। ଵ୍ଯଚରସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରା କୃଷ୍ଣ ପର୍ଵତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ କରୁଥିବା ମୁନି ଭାବେ ଘୁରିଥିଲେ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷଶତାନି ଚ। ପୁଷ୍କରେଷ୍ଵଵସଃ କୃଷ୍ଣଂ ତ୍ଵମପୋ ଭକ୍ଷଯନ୍ପୁରା
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଅଧିକ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ପୂର୍ବେ ପୁଷ୍କରରେ ତୁମେ କେବଳ ପାଣି ପିଇ ରହିଥିଲେ।
ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ଵିଶାଲାଯାଂ ବଦର୍ଯାଂ ମଧୁସୂଦନ। ଅତିଷ୍ଠ ଏକପାଦେନ ଵାଯୁଭକ୍ଷଃ ଶତଂ ସମାଃ
ବିଶାଳ ବଦରୀରେ, ହେ ମଧୁସୂଦନ, ତୁମେ ହାତ ଉପରେ ଉଠାଇ, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି କେବଳ ପବନ ଖାଇ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣାଜିନୋତ୍ତରାସଙ୍ଗଃ କୃଶୋ ଧମନିସଂତତଃ। ଆସୀଃ କୃଷ୍ଣ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ସତ୍ରେଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକେ
କଳା କୃଷ୍ଣାଜିନ ପିନ୍ଧି, ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶିରା ଫୁଟିଥିବା, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଯଜ୍ଞରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ବସିଥିଲେ।
ପ୍ରଭାସମପ୍ଯଥାସାଦ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯଜନାର୍ଚିତମ୍। ତତ୍ର କୃଷ୍ଣ ମହାତେଜା ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ପରେ, ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ପୂଜିଥିବା ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ କାଟିଥିଲେ।
ଆତିଷ୍ଠସ୍ତ୍ଵମଥୈକେନ ପାଦେନ ନିଯମସ୍ଥିତଃ। ଲୋକପ୍ରଵୃତ୍ତିହେତୋସ୍ତ୍ଵମିତି ଵ୍ଯାସୋ ମମାବ୍ରଵୀତ୍
ସେଠାରେ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ି ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏପରି କରିଥିଲେ ବୋଲି ବ୍ୟାସ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମାଦିରନ୍ତଶ୍ଚ କେଶଵଂ। ନିଧାନଂ ତପସାଂ କୃଷ୍ଣ ଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସନାତନଃ
ହେ କେଶବ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣାଶୁଣା ଅଛ, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ହେଉଛ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟାର ଆଧାର ଓ ଚିରନ୍ତନ ଯଜ୍ଞ।
ଯୋଗକର୍ତା ହୃଷୀକେଶଃ ସାଂଖ୍ଯକର୍ତା ସନାତନଃ। ଶୀଲସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଯୋଗାନାଂ କରଣଂ ନିଯମସ୍ଯ ଚ
ହେ ହୃଷୀକେଶ, ତୁମେ ଯୋଗର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂଖ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରର ଆଦିକର୍ତ୍ତା ଓ ଚିରନ୍ତନ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଯୋଗର ମୂଳ ଓ ନିୟମର କାରଣ।
ନିହତ୍ଯ ନରକଂ ଭୌମମାହୃତ୍ଯ ମଣିକୁଣ୍ଡଲେ। ପ୍ରଥମୋତ୍ପାଦିତଂ କୃଷ୍ଣ ମେଧ୍ଯମଶ୍ଵମଵାସୃଜଃ
ପୃଥିବୀରେ ନରକାସୁରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ମଣିକୁଣ୍ଡଳ ଆଣି, ପ୍ରଥମେ ତୁମେ ଯଜ୍ଞ ଅଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲ।
କୃତ୍ଵାତତ୍କର୍ମ ଲୋକାନାମୃଷଭଃ ସର୍ଵଲୋକଜିତ୍। ଅଵଧୀସ୍ତ୍ଵଂ ରଣେ ସର୍ଵାନ୍ସମେତାନ୍ଦୈତ୍ଯଦାନଵାନ୍
ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଜିତିଥିବା, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାଠି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବଙ୍କୁ ତୁମେ ବଧ କରିଥିଲ।
ତତଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରତ୍ଵଂ ଚ ସଂପ୍ରଦାଯ ଶଚୀପତେଃ। ମାନୁଷେଷୁ ମହାବାହୋ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତୋଽସି କେଶଵ
ତାପରେ, ଶଚୀଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତ୍ୱ ଦେଇ, ହେ ମହାବାହୁ କେଶବ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲ।
ସ ତ୍ଵଂ ନାରାଯଣୋ ଭୂତ୍ଵା ହରିରାସୀଃ ପରଂତପ। ବ୍ରହ୍ମା ସୋମଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମୋ ଧାତା ଯମୋଽନଲଃ
ଏପରି ଭାବେ ନାରାୟଣ ହୋଇ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ତୁମେ ହରି, ବ୍ରହ୍ମା, ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଧାତା, ଯମ ଓ ଅଗ୍ନି ହେଉଛ।
ଵାଯୁର୍ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ରୁଦ୍ରଃ କାଲଃ ଖଂ ପୃଥିଵୀ ଦିଶଃ। ଅଜଶ୍ଚରାଚରଗୁରୁଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ତୁମେ ବାୟୁ, ବୈଶ୍ରବଣ, ରୁଦ୍ର, କାଳ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଦିଗ, ଅଜ, ଚରାଚରଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ତୁରାଯଣାଦିଭିର୍ଦେଵ କ୍ରତୁଭିର୍ଭୂରଦକ୍ଷିଣୈଃ। ଅଯଜୋ ଭୂରିତେଜା ଵୈ କୃଷ୍ଣ ଚୈତ୍ରରଥେ ଵନେ
ତୁରାୟଣ ଆଦି ଯଜ୍ଞ ଓ ବହୁ ଦାନ ଦେଇ, ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲ।
ଶତଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ଜନାର୍ଦନ। ଏକୈକସ୍ମିଂସ୍ତଦା ଯଜ୍ଞେ ପରିପୂର୍ଣାନି ଦତ୍ତଵାନ୍
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସେଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ଶତ ଶତ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିଥିଲ।
ଅଦିତେରପି ପୁତ୍ରତ୍ଵମେତ୍ଯ ଯାଦଵନନ୍ଦନ। ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ଵିଖ୍ଯାତ ଇନ୍ଦ୍ରାଦଵରଜୋ ଵିଭୁଃ
ହେ ଯାଦବବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହୋଇ, ତୁମେ ବିଶ୍ୱରେ ବିଶ୍ନୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଓ ସମର୍ଥ।
ଶିଶୁର୍ଭୂତ୍ଵା ଦିଵଂ ଖଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ଚ ପରଂତପ। ତ୍ରିଭିର୍ଵିକ୍ରମଣୈଃ କୃଷ୍ଣ କ୍ରାନ୍ତଵାନସି ତେଜସା
ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ଶିଶୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁମେ ତୁମ ତେଜରେ ତିନି ପଦକ୍ରମରେ ଦିଗ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଦିଵମାକାଶମାଦିତ୍ଯସ୍ଯନ୍ଦନେ ସ୍ଥିତଃ। ଅତ୍ଯରୋଚଶ୍ଚ ଭୂତାତ୍ମନ୍ଭାସ୍କରଂ ସ୍ଵେନ ତେଜସା
ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଆକାଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥରେ ଦଢ଼ି ହେବାବେଳେ, ହେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା, ତୁମେ ତୁମ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲ।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵସହସ୍ରେଷୁ ତେଷୁତେଷୁ ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ। ଅଧର୍ମରୁଚଯଃ କୃଷ୍ଣ ନିହତାଃ ଶତଶୋଽସୁରାଃ
ହେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ସେହି ହଜାର ଅବତାରରେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଶତେ ଶତେ ଅଧର୍ମରେ ରତ ଅସୁରମାନେକୁ ବଧ କରିଥିଲ।
ସାଦିତା ମୌଖାଃ ପାଶା ନିଶୁମ୍ଭନରକୌ ହତୌ। କୃତଃ କ୍ଷେମଃ ପୁନଃ ପନ୍ଥାଃ ପୁରଂ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷଂ ପ୍ରତି
ମୌଖ୍ୟମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, ପାଶ ଛିଣ୍ଡାଗଲା, ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ନରକାସୁର ବଧ ହେଲେ; ପୁନିଥରେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁରକୁ ଯିବା ପଥ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲା।
ଜାରୂଥ୍ଯାମାହୁତିଃ କ୍ରାଥଃ ଶିଶୁପାଲୋ ନୃପୈଃ ସହ। ଜରାସନ୍ଧଶ୍ଚ ଶୈବ୍ଯଶ୍ଚ ଶତଧନ୍ଵା ଚ ନିର୍ଜିତଃ
ଜାରୂଥ୍ୟ, ଆହୁତି, କ୍ରାଥ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ଜରାସନ୍ଧ, ଶୈବ୍ୟ ଓ ଶତଧନ୍ବା — ସମସ୍ତେ ତୁମେ ହରାଇଥିଲ।
ତଥା ପର୍ଜନ୍ଯଘୋଷେଣ ରଥେନାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସା। ଅହାର୍ଷୀ ରୁକ୍ମିଣୀଂ ଭୈଷ୍ମୀଂ ରଣେ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ରୁକ୍ମିଣେ
ପର୍ଜ୍ୟନ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ରଥ ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁକ୍ମିଙ୍କୁ ହରାଇ, ତୁମେ ଭୈଷ୍ମୀ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ହରଣ କରିଥିଲ।