ଦଷ୍ଟୋଷ୍ଠଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ତାମ୍ରାକ୍ଷଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତୋର୍ଧ୍ଵଶିରୋରୁହମ୍। ସାର୍କରଶ୍ମିତଡିଚ୍ଚକ୍ରଂ ସବଲାକମିଵାମ୍ବୁଦମ୍
ତାଙ୍କର ଠୋଠ ଓ ଦାଁତ ଚିରିଥିଲା, ଲାଲ ଆଖି, ଚୁଲି ଅଗ୍ନି ପରି ଉଠିଥିଲା, ମୁହଁ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିବା ମେଘପରି ବଡ଼ ଓ ଶାରସପକ୍ଷୀ ଭରିଥିଲା।
ସୃଜନ୍ତଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ମାଯାଂ ମହାନାଦନିନାଦିତମ୍। ମୁଞ୍ଚନ୍ତଂ ଵିପୁଲାନ୍ନାଦାନ୍ସତୋଯମିଵ ତୋଯଦମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ମାୟା ପ୍ରକାଶ କରି, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା, ଏବଂ ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ଛାଡ଼ୁଥିଲା, ଯେପରି ମେଘ ଜଳ ବର୍ଷା କରେ।
ତସ୍ଯ ନାଦେନ ସଂତ୍ରସ୍ତାଃ ପକ୍ଷିଣଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍। ଵିମୁକ୍ତନାଦାଃ ସଂପେତୁଃ ସ୍ଥଲଜା ଜଲଜୈଃ ସହ
ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗର ପକ୍ଷୀମାନେ, ଜଳ ଓ ଜମିରେ ରହୁଥିବାମାନେ, ଚୁପ୍ଚାପ ହୋଇ ସବୁଦିଗକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ସଂପ୍ରଦ୍ରୁତମୃଗଦ୍ଵୀପିମହିଷର୍କ୍ଷସମାକୁଲମ୍। ତଦ୍ଵନଂ ତସ୍ଯ ନାଦେନ ସଂପ୍ରସ୍ଥିତମିଵାଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଭୟପାଇ ମୃଗ, ବନ୍ୟ ପଶୁ, ମହିଷ ଓ ଭାଲୁ ଭଗଡ଼ିଯିବାରୁ, ସେଇ ଜଙ୍ଗଲ ଚଳିତ ହେଉଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ତସ୍ଯୋରୁଵାତାଭିହତାସ୍ତାମ୍ରପଲ୍ଲଵବାହଵଃ। ଵିଦୂରଜାତାଶ୍ଚ ଲତାଃ ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯନ୍ତି ପାଦପାନ୍
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୱାସରେ ତାମ୍ର ପତ୍ର ଥିବା ଗଛମାନେ ବେଙ୍କିଯାଉଥିଲେ, ଦୂରରେ ଥିବା ଲତାମାନେ ଗଛକୁ ଜୋରେ ଜଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେଽଥ ପ୍ରଵଵୌ ମାରୁତୋ ଭୃଶଦାରୁଣଃ। ରଜସା ସଂଵୃତଂ ତେନ ନଷ୍ଟର୍କ୍ଷମଭଵନ୍ନଭଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଝଡ଼ ବହିଲା, ଧୂଳିରେ ଆକାଶ ଢାକିଗଲା, ତାହାରେ ତାରା ଦୃଶ୍ୟ ହେଉନଥିଲା।
ପଞ୍ଚାନାଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାମଵିଜ୍ଞାତୋ ମହାରିପୁଃ। ପଞ୍ଚାନାମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ତୁ ଶୋକାଵେଶ ଇଵାତୁଲଃ
ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପରିଚିତ ଏହି ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ ସେଠାରେ ଦାଉଡ଼ିଆ ହୋଇ ଦଠିଲା, ଯେପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଦୂରାତ୍କୃଷ୍ଣାଜିନସମାଵୃତାନ୍। ଆଵୃଣୋତ୍ତଦ୍ଵନଦ୍ଵାରଂ ମୈନାକ ଇଵ ପର୍ଵତଃ
ସେ ଦୂରରୁ କଳା କୃଷ୍ଣାଜିନ ପିନ୍ଧିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଦେଖି, ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି ଜଙ୍ଗଲର ଦ୍ୱାରକୁ ଅଟକାଇ ଦଠିଲା।
ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଵିତ୍ରସ୍ତା କୃଷ୍ଣା କମଲଲୋଚନା। ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ ସଂତ୍ରାସାନ୍ନ୍ଯମୀଲଯତ ଲୋଚନେ
ସେଠାକୁ ଯିବାବେଳେ, କମଳ ନୟନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ, ଭୟରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ମୁହଁ ହୋଇଗଲା।
ଦୁଃଶାସନକରୋତ୍ସୃଷ୍ଟଵିପ୍ରକୀର୍ଣଶିରୋରୁହା। ପଞ୍ଚପର୍ଵତମଧ୍ଯସ୍ଥା ନଦୀଵାକୁଲତାଂ ଗତା
ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ହାତରେ ଖୋଲିଯାଇଥିବା ଚୁଲି, ପାଞ୍ଚ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଦଠିଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀ, ଏକ ବିଚଳିତ ନଦୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ।
ଵିମୁହ୍ଯମାନାଂ ତାଂ ତତ୍ର ଜଗୃହୁଃ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ପ୍ରସକ୍ତାନି ଵିଷଯେଷୁ ଯଥାରତିମ୍
ସେଠାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ସମ୍ଭାଳିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବିଷୟରୁ ଅଟକିଯାଏ।
ଅଥ ତାଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ମାଯାମୁତ୍ଥିତାଂ ଘୋରଦର୍ଶନାମ୍। ରକ୍ଷୋଘ୍ନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ଧୌମ୍ଯଃ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରଯୋଜିତୈଃ
ତାପରେ, ଉଠିଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ମାୟାକୁ ଧୌମ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ରାକ୍ଷସ ନାଶକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଠିକ୍ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରି, ନିବାରଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପଶ୍ଯତାଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ନାଶଯାମାସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସ ନଷ୍ଟମାଯୋଽତିବଲଃ କ୍ରୋଧଵିସ୍ଫାରିତେକ୍ଷଣଃ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଜ୍ୱାଳାମୟ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ମାୟାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ ଏବଂ ନିଜର ସତ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
କାମମୂର୍ତିଧରଃ କ୍ରୂରଃ କାଲକଲ୍ପୋ ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ତମୁଵାଚ ତତୋ ରାଜା ଦୀର୍ଘପ୍ରଜ୍ଞୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଭୟାନକ ଆକୃତିରେ, କାମନାର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ୱରୂପ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି, ଦୀର୍ଘଦୃଷ୍ଟି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
କୋ ଭଵାନ୍କସ୍ଯ ଵା କିଂ ତେ କ୍ରିଯତାଂ କାର୍ଯମୁଚ୍ଯତାମ୍। ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ତଦ୍ରକ୍ଷୋ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
"ତୁମେ କିଏ? କାହାର ପରିଚୟ? କ'ଣ ଚାହୁଁଛ? କେଉଁ କାମରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ସେ ରାକ୍ଷସ କହିଲା।
ଅହଂ ଵକସ୍ଯ ଵୈ ଭ୍ରାତା କିର୍ମୀର ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ। ଵନେଽସ୍ମିନ୍କାମ୍ଯକେ ଶୂନ୍ଯେ ନିଵସାମି ଗତଜ୍ଵରଃ
"ମୁଁ ବକାସୁରଙ୍କ ଭାଇ, କିର୍ମୀର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଶୂନ୍ୟ କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟରେ ନିର୍ବିଗ୍ନ ଭାବେ ବସି ଆସୁଛି।"
ଯୁଧି ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପୁରୁଷାନାହାରଂ ନିତ୍ଯମାଚରନ୍। କେ ଯୂଯମଭିସଂପ୍ରାପ୍ତା ଭକ୍ଷ୍ଯଭୂତା ମମାନ୍ତିକମ୍। ଯୁଧି ନିର୍ଜିତ୍ଯଵଃ ସର୍ଵାନ୍ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯେ ଗତଜ୍ଵରଃ
"ଯୁଦ୍ଧରେ ମଣିଷମାନେକୁ ହରାଇ, ସେମାନେକୁ ମୋ ଭୋଜନ କରିଥାଏ। ତୁମେ କିଏ, ଯେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ମୋର ଭକ୍ଷ୍ୟ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇ, ନିର୍ବିଗ୍ନ ଭାବେ ଭକ୍ଷିବି।"
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ଆଚଚକ୍ଷେ ତତଃ ସର୍ଵଂ ଗୋତ୍ରନାମାଦି ଭାରତ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତଙ୍କ ନାମ ଓ ବଂଶ ପରିଚୟ ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ପାଣ୍ଡଵୋ ଧର୍ମରାଜୋଽହଂ ଯଦି ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରମାଗତଃ। ସହିତୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସର୍ଵୈର୍ଭୀମସେନାର୍ଜୁନାଦିଭିଃ
"ମୁଁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯଦି ତୁମେ ଶୁଣିଥିବେ। ମୋ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଅଛି।"
ହୃତରାଜ୍ଯୋ ଵନେ ଵାସଂ ଵସ୍ତୁଂ କୃତମତିସ୍ତତଃ। ଵନମଭ୍ଯାଗତୋ ଘୋରମିଦଂ ତଵ ପରିଗ୍ରହମ୍
"ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ଅମେ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛୁ। ଏହି ଭୟାନକ ଅରଣ୍ୟ, ଯାହା ତୁମର ଅଧିକାର, ସେଠାକୁ ଆସିଛୁ।"
ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଗତ୍ଵା ରାକ୍ଷସୋ ଘୋରଦର୍ଶନଃ।' କିର୍ମୀରସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀଦେନଂ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଦେଵୈରିଦଂ ମମ। ଉପପାଦିତମଦ୍ଯେହ ଚିରକାଲାନ୍ମନୋରଥମ୍
ସେ ଭୟାନକ ଦେଖାଯାଉଥିବା କିର୍ମୀର ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ି, କହିଲା, "ଦେବତାମାନଙ୍କ କୃପାରେ, ଆଜି ମୋର ଦୀର୍ଘଦିନର ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।"
ଭୀମସେନଵଧାର୍ଥଂ ହି ନିତ୍ଯମଭ୍ଯୁଦ୍ଯତାଯୁଧଃ। ଚରାମି ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ନୈନଂ ଚାସାଦଯାମ୍ଯହମ୍
"ଭୀମସେନକୁ ମାରିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଘୁଞ୍ଚିଲି, କିନ୍ତୁ ସେକୁ ମିଳିଲି ନାହିଁ।"
ସୋଯମାସାଦିତୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଭ୍ରାତୃହା କାଙ୍କ୍ଷିତଶ୍ଚିରମ୍। ଅନେନ ହି ମମ ଭ୍ରାତା ବକୋ ଵିନିହତଃ ପ୍ରିଯଃ
"ଆଜି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେ ମୋ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି—ଯାହାକୁ ମୁଁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଖୋଜୁଥିଲି, ଯିଏ ମୋର ପ୍ରିୟ ଭାଇ ବକାକୁ ମାରିଥିଲା।"
ଵୈତ୍ରକୀଯଵନେ ରାଜନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଚ୍ଛଦ୍ମରୂପିଣା। ଵିଦ୍ଯାବଲମୁପାଶ୍ରିତ୍ଯ ନ ହ୍ମସ୍ତ୍ଯସ୍ଯୌରସଂ ବଲମ୍
"ଭୂତପୂର୍ବକାଳରେ ବୈତ୍ରକୀ ଅରଣ୍ୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭେଷ ଧାରଣ କରି, ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ଶକ୍ତିରେ ଭିତରି, ସେ ମୋ ଭାଇକୁ ମାରିଦେଇଥିଲା; ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମର ସମାନ କେହି ନାହିଁ।"
ହିଡିମ୍ବଶ୍ଚ ସଖା ମହ୍ମଂ ଦଯିତୋ ଵନଗୋଚରଃ। ହତୋ ଦୁରାତ୍ମନାଽନେନ ସ୍ଵସା ଚାସ୍ଯ ହୃତା ପୁରା
"ମୋର ପ୍ରିୟ ବନବାସୀ ବନ୍ଧୁ ହିଡିମ୍ବାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମାରିଦେଇଥିଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭଉଣୀକୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବେ ନେଇଯାଇଥିଲା।"
ସୋଯମଭ୍ଯାଗତୋ ମୂଢୋ ମମେଦଂ ଗହନଂ ଵନମ୍। ପ୍ରଚାରସମଯେଽସ୍ମାକମର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରେ ସ୍ଥିତେ ସମେ
"ଏହି ମୂର୍ଖ ଏବେ ମୋର ଗଭୀର ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଚରାଇଁ, ମଧ୍ୟରାତିରେ ସମସ୍ତ କିଛି ଶାନ୍ତ।"
ଅଦ୍ଯାସ୍ଯ ଯାତଯିଷ୍ଯାମି ତଦ୍ଵୈରଂ ଚିରସଂଭୃତମ୍। ତର୍ପଯିଷ୍ଯାମି ଚ ବକଂ ରୁଧିରେଣାସ୍ଯ ଭୂରିଣା
"ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରି, ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଜମା ଥିବା ଶତ୍ରୁତା ପୂରଣ କରିବି, ଏବଂ ବକାକୁ ତାଙ୍କର ରକ୍ତରେ ତୃପ୍ତ କରିଦେବି।"
ଅଦ୍ଯାହମନୃଣୋ ଭୂତ୍ଵା ଭ୍ରାତୁଃ ସଖ୍ଯୁସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଶାନ୍ତିଂ ଲବ୍ଧାସ୍ମି ପରମାଂ ହତ୍ଵା ରାକ୍ଷସକଣ୍ଟକମ୍
"ଆଜି ମୁଁ ମୋ ଭାଇ ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଋଣ ଶୋଧି, ଏହି ରାକ୍ଷସମଧ୍ୟରେ ଅନର୍ଥକୁ ମାରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିବି।"
ଯଦି ତେନ ପୁରା ମୁକ୍ତୋ ଭୀମସେନୋ ବକେନ ଵୈ। ଅଦ୍ଯୈନଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ପଶ୍ଯତସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
"ପୂର୍ବେ ଯଦି ଭୀମସେନ ବକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲେ, ତେବେ ଆଜି ତୁମର ସାମ୍ନାରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ଷିବି।"
ଏନଂ ହି ଵିପୁଲପ୍ରାଣମଦ୍ଯ ହତ୍ଵା ଵୃକୋଦରମ୍। ସଂଭକ୍ଷ୍ଯ ଜରଯିଷ୍ଯାମି ଯଥାଽଗସ୍ତ୍ଯୋ ମହାସୁରମ୍
"ଆଜି ଏହି ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନକୁ ମାରି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖାଇ ହଜମ କରିଦେବି, ଯେପରି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାଅସୁରକୁ ଗିଲିଥିଲେ।"