ତସ୍ଯ ତେ ଶମ ଏଵାସ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଭରତର୍ଷଭ। କୁରୁ ମେ ଵଚନଂ ରାଜନ୍ମା ମୃତ୍ଯୁଵଶମନ୍ଵଗାଃ
ଏହିପରି, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ତୁମର ଶାନ୍ତି ହେଉ। ମୋ କଥା ଶୁଣ, ରାଜା, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହେଉନି।
ଏଵଂ ତୁ ବ୍ରୁଵତସ୍ତସ୍ଯ ମୈତ୍ରେଯସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ। ଊରୁଂ କରିକରାକାରଂ କରେଣାଭିଜଘାନ ତଃ
ମୈତ୍ରେୟ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ନିଜ ହାତରେ ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ ପରି ଥାଇକୁ ମାରିଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ଚରଣେନୋଲ୍ଲିଖନ୍ମହୀମ୍। ନକିଂଚିଦୁକ୍ତ୍ଵା ଦୁର୍ମେଧାସ୍ତସ୍ଥୌ କିଂଚିଦଵାଙ୍ମୁଖଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନ ହସିଲେ, ପାଦରେ ମାଟି ଖୁଁଦିଲେ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ସେଠାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଉଭେଇ ରହିଲେ।
ତମଶୁଶ୍ରୂଷମାଣଂ ତୁ ଵିଲିଖନ୍ତଂ ଵସୁଂଧରାମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ରାଜନ୍ମୈତ୍ରେଯଂ କୋପ ଆଵିଶତ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ ଶୁଣୁଥିବା ସତ୍ୱେ ମାଟି ଖୁଁଦୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜା, ମୈତ୍ରେୟ ଋଷିଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଆସିଗଲା।
ସ କୋପଵଶମାପନ୍ନୋ ମୈତ୍ରେଯୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ। ଵିଧିନା ସଂପ୍ରଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଶାପାଯାସ୍ଯ ମନୋ ଦଧେ
କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ମହାମୁନି ମୈତ୍ରେୟ, ଭାଗ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ମନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ।
ତତଃ ସ ଵାର୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ କୋପସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ। ମୈତ୍ରେଯୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ତମଶପଦ୍ଦୁଷ୍ଟଚେତସମ୍
ତାପରେ, ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ମୈତ୍ରେୟ ଦୁଷ୍ଟମନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ମାମନାଦୃତ୍ଯ ନେମାଂ ଵାଚଂ ଚିକୀର୍ଷସି। ତସ୍ମାଦସ୍ଯାତିମାନସ୍ଯ ସଦ୍ଯଃ ଫଲମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ତୁମେ ମୋତେ ଅଦରକରି ଏହି ଉପଦେଶ ମାନୁନାହାଁ, ତେଣୁ ଏହି ଅହଂକାରର ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦେଖିବ।
ତ୍ଵଦଭିଦ୍ରୋହସଂଯୁକ୍ତଂ ଯୁଦ୍ଧମୁତ୍ପତ୍ସ୍ଯତେ ମହତ୍। ଯତ୍ର ଭୀମୋ ଗଦାଘାତୈସ୍ତଵୋରୁଂ ଭେତ୍ସ୍ଯତେ ବଲୀ
ତୁମର ଶତ୍ରୁତା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯେଉଁଠାରେ ଭୀମ ତୁମର ଉରୁକୁ ଗଦା ଘାତରେ ଭାଙ୍ଗିଦେବେ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତେ ଵଚନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହୀପତିଃ। ପ୍ରସାଦଯାମାସ ମୁନିଂ ନୈତଦେଵଂ ଭଵେଦିତି
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ମୁନିଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, 'ଏଭଳି ଘଟୁନାହିଁ' ବୋଲି।
ଶମଂ ଯାସ୍ଯତି ଚେତ୍ପୁତ୍ରସ୍ତଵ ରାଜନ୍ଯଦା ତଦା। ଶାଯୋ ନ ଭଵିତା ତାତ ଵିପରୀତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମର ପୁଅ ଯଦି ଶାନ୍ତି ଚାହେ, ରାଜା, ତେବେ ଏହି ଶାପ ଲାଗୁ ହେବନାହିଁ; ଯଦି ଅନ୍ୟଥା କରିବ, ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବ।
ସଵିଲକ୍ଷସ୍ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଦୁର୍ଯୋଧନପିତା ତଦା। ମୈତ୍ରେଯଂ ପ୍ରାହ କିର୍ମୀରଃ କଥଂ ଭୀମେନ ପାତିତଃ
ଲଜ୍ଜିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପିତା, ତାପରେ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଭୀମ କିପରି କିର୍ମୀରଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ?'
ନାହଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯସୂଯା ତେ ନ ତେ ଶୁଶ୍ରୂଷତେ ସୁତଃ। ଏଷ ତେ ଵିଦୁରଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାସ୍ଯତି ଗତେ ମଯି
ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବିନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ମୋପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ରଖ, ତୁମ ପୁଅ ମୋ କଥା ଶୁଣେନାହିଁ। ମୁଁ ଚାଲିଗଲା ପରେ ବିଦୁର ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେବେ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୈତ୍ରେଯଃ ପ୍ରାତିଷ୍ଠତ ଯଥାଗତମ୍। କିର୍ମୀରଵଧସଂଵିଗ୍ନୋ ଭଯଂ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ଯଯୌ
ଏଭଳି କହି, ମୈତ୍ରେୟ ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ, ସେମିତି ଚାଲିଗଲେ। କିର୍ମୀରଙ୍କ ବଧ ଭାବି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
କିର୍ମୀରସ୍ଯ ଵଧଂ କ୍ଷତ୍ତଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି କଥ୍ଯତାମ୍। ରକ୍ଷସା ଭୀମସେନସ୍ଯ କଥମାସୀତ୍ସମାଗମଃ
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ମୁଁ କିର୍ମୀରଙ୍କ ବଧ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଭୀମସେନ କିପରି ସେଇ ରାକ୍ଷସ ସହିତ ମିଶିଥିଲେ, କହ।
ଶୃଣୁ ଭୀମସ୍ଯ କର୍ମେଦମତିମାନଷକର୍ମଣଃ। ଶ୍ରୁତପୂର୍ଵଂ ମଯା ତେଷାଂ କଥାନ୍ତେଷୁ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଭୀମଙ୍କର ଏହି ଅତିଶୟ ଗର୍ବ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏହି କଥାକୁ ମୁଁ ଅନେକଥର ଶୁଣିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଗଳ୍ପ ଶେଷରେ ଏହାକୁ ପୁନିପୁନି କହାଯାଏ।
ଇତଃ ପ୍ରଯାତା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡଵା ଦ୍ଯୂତନିର୍ଜିତାଃ। ଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ରିଭିରହୋରାତ୍ରୈଃ କାମ୍ଯକଂ ନାମ ତଦ୍ଵନମ୍
ହେ ରାଜା, ତାହାଠାରୁ ଡାଇସରେ ହାରିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ତିନି ଦିନ ଓ ତିନି ରାତିରେ କାମ୍ୟକ ନାମକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ରାତ୍ରୌ ନିଶୀଥେ ତ୍ଵାଭୀଲେ ଗତେଽର୍ଧସମଯେ ନୃପ। ପ୍ରଚାରେ ପୁରୁଷାଦାନାଂ ରକ୍ଷସାଂ ଘୋରକର୍ମଣାମ୍
ରାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଯେତେବେଳେ ଅଧା ରାତି କଟିଗଲା, ସେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମାନବ ଖାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଠାରେ ଘୁରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତଦ୍ଵନଂ ତାପସା ନିତ୍ଯମଶେଷା ଵନଚାରିଣଃ। ଦୂରାତ୍ପରିହରନ୍ତି ସ୍ମ ପୁରୁଷାଦଭଯାତ୍କିଲ
ଏହି ମାନବ ଖାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଭୟରେ, ସେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା ସମସ୍ତ ତାପସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲବାସୀମାନେ ସେଠାକୁ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ାଇଯାଉଥିଲେ।
ତେଷାଂ ପ୍ରଵିଶତାଂ ତତ୍ର ମାର୍ଗମାଵୃତ୍ଯ ଭାରତ। ଦୀପ୍ତାକ୍ଷଂ ଭୀଷଣଂ ରକ୍ଷଃ ମୋଲ୍ମୁକଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ବେଳେ, ଭୟଙ୍କର ଦୀପ୍ତ ଆଖି ଥିବା କିର୍ମିର ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ସେମାନଙ୍କ ରାସ୍ତା ଅଟକାଇ ଦାଉଡ଼ିଆ ହେଲା।
ବାହୂ ମହାନ୍ତୌ କୃତ୍ଵା ଚ ତଥାସ୍ଯଂ ଚ ଭଯାନକମ୍। ସ୍ଥିତମାଵୃତ୍ଯପନ୍ଥାନଂ ଯେନ ଯାନ୍ତି କୁରୂଦ୍ଵହାଃ
ସେ ନିଜ ହାତକୁ ବଡ଼ କରି, ମୁହଁକୁ ଭୟଙ୍କର କରି, ସେଠାରେ ଦାଉଡ଼ିଆ ହୋଇ ଦାଉଡ଼ିଆ ହେଲା, ଯେଉଁପଥରେ କୁରୁବୀରମାନେ ଯାଉଥିଲେ।
ଦଷ୍ଟୋଷ୍ଠଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ତାମ୍ରାକ୍ଷଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତୋର୍ଧ୍ଵଶିରୋରୁହମ୍। ସାର୍କରଶ୍ମିତଡିଚ୍ଚକ୍ରଂ ସବଲାକମିଵାମ୍ବୁଦମ୍
ତାଙ୍କର ଠୋଠ ଓ ଦାଁତ ଚିରିଥିଲା, ଲାଲ ଆଖି, ଚୁଲି ଅଗ୍ନି ପରି ଉଠିଥିଲା, ମୁହଁ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିବା ମେଘପରି ବଡ଼ ଓ ଶାରସପକ୍ଷୀ ଭରିଥିଲା।
ସୃଜନ୍ତଂ ରାକ୍ଷସୀଂ ମାଯାଂ ମହାନାଦନିନାଦିତମ୍। ମୁଞ୍ଚନ୍ତଂ ଵିପୁଲାନ୍ନାଦାନ୍ସତୋଯମିଵ ତୋଯଦମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ମାୟା ପ୍ରକାଶ କରି, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା, ଏବଂ ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ଛାଡ଼ୁଥିଲା, ଯେପରି ମେଘ ଜଳ ବର୍ଷା କରେ।
ତସ୍ଯ ନାଦେନ ସଂତ୍ରସ୍ତାଃ ପକ୍ଷିଣଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍। ଵିମୁକ୍ତନାଦାଃ ସଂପେତୁଃ ସ୍ଥଲଜା ଜଲଜୈଃ ସହ
ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗର ପକ୍ଷୀମାନେ, ଜଳ ଓ ଜମିରେ ରହୁଥିବାମାନେ, ଚୁପ୍ଚାପ ହୋଇ ସବୁଦିଗକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ସଂପ୍ରଦ୍ରୁତମୃଗଦ୍ଵୀପିମହିଷର୍କ୍ଷସମାକୁଲମ୍। ତଦ୍ଵନଂ ତସ୍ଯ ନାଦେନ ସଂପ୍ରସ୍ଥିତମିଵାଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଭୟପାଇ ମୃଗ, ବନ୍ୟ ପଶୁ, ମହିଷ ଓ ଭାଲୁ ଭଗଡ଼ିଯିବାରୁ, ସେଇ ଜଙ୍ଗଲ ଚଳିତ ହେଉଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ତସ୍ଯୋରୁଵାତାଭିହତାସ୍ତାମ୍ରପଲ୍ଲଵବାହଵଃ। ଵିଦୂରଜାତାଶ୍ଚ ଲତାଃ ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯନ୍ତି ପାଦପାନ୍
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୱାସରେ ତାମ୍ର ପତ୍ର ଥିବା ଗଛମାନେ ବେଙ୍କିଯାଉଥିଲେ, ଦୂରରେ ଥିବା ଲତାମାନେ ଗଛକୁ ଜୋରେ ଜଡ଼ିଯାଉଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେଽଥ ପ୍ରଵଵୌ ମାରୁତୋ ଭୃଶଦାରୁଣଃ। ରଜସା ସଂଵୃତଂ ତେନ ନଷ୍ଟର୍କ୍ଷମଭଵନ୍ନଭଃ
ସେଇ ସମୟରେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଝଡ଼ ବହିଲା, ଧୂଳିରେ ଆକାଶ ଢାକିଗଲା, ତାହାରେ ତାରା ଦୃଶ୍ୟ ହେଉନଥିଲା।
ପଞ୍ଚାନାଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାମଵିଜ୍ଞାତୋ ମହାରିପୁଃ। ପଞ୍ଚାନାମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ତୁ ଶୋକାଵେଶ ଇଵାତୁଲଃ
ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପରିଚିତ ଏହି ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ ସେଠାରେ ଦାଉଡ଼ିଆ ହୋଇ ଦଠିଲା, ଯେପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଦୂରାତ୍କୃଷ୍ଣାଜିନସମାଵୃତାନ୍। ଆଵୃଣୋତ୍ତଦ୍ଵନଦ୍ଵାରଂ ମୈନାକ ଇଵ ପର୍ଵତଃ
ସେ ଦୂରରୁ କଳା କୃଷ୍ଣାଜିନ ପିନ୍ଧିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଦେଖି, ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି ଜଙ୍ଗଲର ଦ୍ୱାରକୁ ଅଟକାଇ ଦଠିଲା।
ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଵିତ୍ରସ୍ତା କୃଷ୍ଣା କମଲଲୋଚନା। ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ ସଂତ୍ରାସାନ୍ନ୍ଯମୀଲଯତ ଲୋଚନେ
ସେଠାକୁ ଯିବାବେଳେ, କମଳ ନୟନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ, ଭୟରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ମୁହଁ ହୋଇଗଲା।
ଦୁଃଶାସନକରୋତ୍ସୃଷ୍ଟଵିପ୍ରକୀର୍ଣଶିରୋରୁହା। ପଞ୍ଚପର୍ଵତମଧ୍ଯସ୍ଥା ନଦୀଵାକୁଲତାଂ ଗତା
ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ହାତରେ ଖୋଲିଯାଇଥିବା ଚୁଲି, ପାଞ୍ଚ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଦଠିଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀ, ଏକ ବିଚଳିତ ନଦୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲେ।