ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ତ୍ଵହିତଂ ଵୈ ନିଗୃହ୍ଯ ପାଣ୍ଡୋଃ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରକୁରୁଷ୍ଵାଧିପତ୍ଯେ। `ଧ୍ରୁଵଂ ଵିନାଶସ୍ତଵ ପୁତ୍ରେଣ ଧୀମନ୍ ସବନ୍ଧୁଵର୍ଗେଣ ସହୈଵ ରାଜଭିଃ
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଏବଂ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଅ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ପୁଅମାନେ, ସମସ୍ତ ପରିବାର ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ ବିନାଶ ପାଇବେ।
ଚତୁର୍ଦଶେ ଚୈଵ ଵର୍ଷେ ନରେନ୍ଦ୍ର କୁଲକ୍ଷଯଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ରାଜସିଂହ। ତସ୍ମାତ୍କୁରୁଷ୍ଵାଧିପତ୍ଯେ ନରେନ୍ଦ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରିଷ୍ଠମ୍
ଚୌଦ୍ଦ ଓଷରେ, ରାଜା, ତୁମ ବଂଶର ନାଶ ହେବ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ। ସେଠିପାଇଁ, ଧର୍ମରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଅ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁର୍ହି ଵିମୁକ୍ତରାଗୋ ଧର୍ମୋଣେମାଂ ପୃଥିଵୀଂ ଶାସ୍ତୁ ରାଜନ୍। ତତୋ ରାଜନ୍ପାର୍ଥିଵାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ଵୈଶ୍ଯା ଇଵାସ୍ମାନୁପତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ସଦ୍ଯଃ
ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ଯିଏ ରାଗରୁ ମୁକ୍ତ, ଧର୍ମରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରୁନ୍ତୁ, ରାଜା। ତାପରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଆମକୁ ତୁରନ୍ତ ସେବା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ମାନ୍ୟମାନେ ନିଜ ମାଲିକଙ୍କୁ କରନ୍ତି।
ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ଶକୁନିଃ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନ୍ଭଜନ୍ତୁ। ଦୁଃଶାସନୋ ଯାଚତୁ ଭୀମସେନଂ ସଭାମଧ୍ଯେ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାତ୍ମଜାଂ ଚ
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଶକୁନି ଏବଂ ସୂତପୁତ୍ର, ରାଜା, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ। ଦୁଃଶାସନ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଭୀମସେନ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ଦୟା ଚାହିଁବ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ତ୍ଵଂ ପରିସାନ୍ତ୍ଵଯସ୍ଵ ରାଜ୍ଯେ ଚୈନଂ ସ୍ଥାପଯସ୍ଵାଭିପୂଜ୍ଯ। ତ୍ଵଯା ପୃଷ୍ଟଃ କିମହମନ୍ଯଦ୍ଵଦେଯ- ମେତତ୍କୃତ୍ଵା କୃତକୃତ୍ଯୋସି ରାଜନ୍
ତୁମେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମନ ରଖିବା ଉଚିତ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଅ। ରାଜା, ଏହା କରିଲେ ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ ହେବ; ଆଉ କ'ଣ କହିବି?
ଏତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଵିଦୁର ଯତ୍ତେ ସଭାଯା- ମିହ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମାଂ ଚ। ହିତଂ ତେଷାମହିତଂ ମାମକାନା- ମେତତ୍ସର୍ଵଂ ମମ ନାଵୈଦି ଚେତଃ
ଏହି ଉପଦେଶ, ବିଦୁର, ତୁମେ ଏଠାରେ ସଭାରେ ଯାହା କହିଛ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ମୋ ପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପକ୍ଷରେ ଖରାପ। ଏହି ସବୁକୁ ମୋ ମନ ମାନିପାରୁନି।
ଇଦଂ ତ୍ଵିଦାନୀଂ ଗତ ଏଵ ନିଶ୍ଚିତଂ ତେଷାମର୍ଥେ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯଦାତ୍ଥ। ତେନାଦ୍ଯ ମନ୍ଯେ ନାସି ହିତୋ ମମେତି କଥଂ ହି ପୁତ୍ରଂ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ତ୍ଯଜେଯମ୍
ଏବେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା: ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ତୁମେ ଯାହା କହିଛ। ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ଭାବୁଛି ତୁମେ ମୋ ପକ୍ଷରେ ନୁହଁ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କିପରି ମୋ ପୁଅକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି?
ଅସଂଶଯଂ ତେଽପି ମମୈଵ ପୁତ୍ରା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତୁ ମମ ଦେହାତ୍ପ୍ରମୂତଃ। ସ୍ଵଂ ଵୈ ଦେହଂ ପରହେତୋସ୍ତ୍ଯଜେତି କୋନୁ ବ୍ରୂଯାତ୍ସମତାମନ୍ଵଵେକ୍ଷନ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅ, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମୋ ଦେହରୁ ଜନ୍ମିଛି। ଅନ୍ୟର ଉପକାର ପାଇଁ କିଏ ନିଜ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବ? ଏହା ଭାବି କିଏ ସମତାର କଥା କହିପାରିବ?
ସ ମାଂ ଜିହ୍ମଂ ଵିଦୁର ସର୍ଵଂ ବ୍ରଵୀପି ମନ୍ଯୁଂ ତେଽହମଧିକଂ ଧାରଯାମି। ଯଥେଚ୍ଛକଂ ଗଚ୍ଛ ଵା ତିଷ୍ଠ ଵା ତ୍ଵଂ ସୁସାନ୍ତ୍ଵ୍ଯମାନାଽପ୍ଯସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଜହାତି
ବିଦୁର, ତୁମେ ମୋତେ ଟେଢ଼ା କହୁଛ, ଯଦିଓ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଛ। ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ଅଧିକ କ୍ରୋଧ ଧରିଛି। ଚାହିଁଲେ ଯାଅ କିମ୍ବା ରୁହ। ଯେପରି ଭଲଭାବେ ମନ ରଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅବିଶ୍ୱାସିନୀ ଜଣେ ନାରୀ ପତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇଥାଏ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽନ୍ଵପଦ୍ଯ- ଦନ୍ତର୍ଵେଶ୍ମ ସହସୋତ୍ଥାଯ ରାଜନ୍। ନେଦମସ୍ତୀତ୍ଯଥ ଵିଦୁରୋ ଭାପମାପ୍ପଃ ସଂପ୍ରାଦ୍ରଵଦ୍ଯତ୍ର ପାର୍ଥା ବଭୂଵୁଃ
ଏପରି କହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତୁରନ୍ତ ଉଠି ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଚଲିଗଲେ। ବିଦୁର ଭାବିଲେ—'ଏଠାରେ କିଛି ନାହିଁ'—ଏବଂ ଶୀଘ୍ରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଚଲିଗଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତୁ ଵନେ ଵାସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଭରତର୍ପଭାଃ। ପ୍ରଯଯୁର୍ଜାହ୍ନଵୀକୂଲାତ୍କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ସହାନୁଗାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଗଙ୍ଗା ତଟ ଛାଡି ନିଜ ଅନୁଗାମୀମାନେ ସହ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସରସ୍ଵତୀଦୃପଦ୍ଵତ୍ଯୌ ଯମୁନାଂ ଚ ନିଷେଵ୍ଯ ତେ। ଯଯୁର୍ଵନନୈଵ ଵନଂ ସତତଂ ପଶ୍ଚିମାଂ ଦିଶମ୍
ସେମାନେ ସରସ୍ୱତୀ, ଦୃପଦ୍ବତୀ ଓ ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଦେଖି, ଏକ ଅରଣ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସଦା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ।
ତତଃ ସରସ୍ଵତୀକୂଲେ ସମେଷୁ ମରୁଧନ୍ଵସୁ। କାମ୍ଯକଂ ନାମ ଦଦୃଶୁର୍ଵନଂ ମୁନିଜନପ୍ରିଯମ୍
ତାପରେ ସରସ୍ୱତୀ ତଟର ସମ ମାଟି ଓ ବାଲି ଭୂମିରେ, ସେମାନେ ମୁନିମାନେ ପ୍ରିୟ କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ।
ତତ୍ର ତେ ନ୍ଯଵସନ୍ଵୀରା ଵନେ ବହୁମୃଗଦ୍ଵିଜେ। ଅନ୍ଵାସ୍ଯମାନା ମୁନିଭିଃ ସାନ୍ତ୍ଵ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ଭାରତ
ସେଠାରେ ସେ ଶୂରମାନେ ବହୁ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କଲେ, ଏବଂ ମୁନିମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଓ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଵିଦୁରସ୍ତ୍ଵଥ ପାଣ୍ଡୂନାଂ ସଦା ଦର୍ଶନଲାଲସଃ। ଜଗାମୈକରଥେନୈଵ କାମ୍ଯକଂ ଵନମୃଦ୍ଧିମତ୍
ବିଦୁର, ସଦା ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ, ଏକା ରଥରେ ବସି ଧନୀ କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତତୋ ଗତ୍ଵା ଵିଦୁରଃ କାମ୍ଯକଂ ତ- ଚ୍ଛୀଘ୍ରୈରଶ୍ଵୈର୍ଵାହିତଃ ସ୍ଯନ୍ଦନେନ। ଦଦର୍ଶାସୀନଂ ଧର୍ମାତ୍ମାନଂ ଵିଵିକ୍ତେ ସାର୍ଧଂ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଭ୍ରାତୃଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ
ତାପରେ ବିଦୁର ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ନିଏଯାଇ କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦ୍ରୌପଦୀ, ଭାଇମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତୋଽପଶ୍ଯଦ୍ଵିଦୁରଂ ତୂର୍ଣମାରା- ଦଭ୍ଯାଯାନ୍ତଂ ସତ୍ଯସନ୍ଧଃ ସ ରାଜା। ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ଧାତରଂ ଭୀମସେନଂ କିଂନୁ କ୍ଷତ୍ତା ଵକ୍ଷ୍ଯତିନଃ ସମେତ୍ଯ
ତାପରେ ସତ୍ୟବାନ୍ ରାଜା ବିଦୁରଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଭାଇ ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ସେଇ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଆସିଲେ ପରେ ଆମକୁ କ'ଣ କହିବେ?'
କଚ୍ଚିନ୍ନାଯଂ ଵଚନାତ୍ସୌବଲସ୍ଯ ସମାହ୍ଵାତୁଂ ଦେଵନାଯୋପଯାତି। କଚ୍ଚିତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରଃ କୁଶଲୀ ଚାଽଯୁଧାନି ଜେଷ୍ଯତ୍ଯସ୍ମାକଂ ପୁନରେଵାକ୍ଷଵତ୍ଯାମ୍
ସେ କି ଶକୁନିଙ୍କ କଥାରେ ଆମକୁ ପୁଣି ଦ୍ୟୂତକ୍ରୀଡ଼ାକୁ ଡାକିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି? ସେ ଦୁଷ୍ଟ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ସେ ପୁଣି ଆମକୁ ଅକ୍ଷବତୀରେ ଦ୍ୟୂତରେ ହରାଇବେ କି?
ସମାହୂତଃ କେନଚିଦାହଵାଯ ନାହଂ ଶକ୍ତୋ ଭୀମସେନାପଯାତୁମ୍। ଗାଣ୍ଡୀଵେ ଚ ସଂଶଯିତେ କଥଂ ନୁ ରାଜ୍ଯପ୍ରାପ୍ତିଃ ସଂଶଯିତା ଭଵେନ୍ନଃ
ମୋତେ ଯଦି କେହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଡାକିବେ, ମୁଁ ପଛକୁ ହଟିପାରିବି ନାହିଁ, ଭୀମସେନ। ଏବଂ ଯଦି ଗାଣ୍ଡୀବ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ରହିଯାଏ, ତେବେ ଆମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇବା ନେଇ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବୁ କିପରି?
ତତ ଉତ୍ଥାଯ ଵିଦୁରଂ ପାଣ୍ଡଵେଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣନ୍ନୃପତେ ସର୍ଵ ଏଵ। ତୈଃ ସତ୍କୃତଃ ସ ଚ ତାନାଜମୀଢୋ ଯଥୋଚିତଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନ୍ସମେଯାତ୍
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଏବଂ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ସ୍ୱାଗତ କଲେ, ରାଜା। ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇ ବିଦୁର, ଅଜାମୀଢଙ୍କ ପୁଅ, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ସମାଶ୍ଵସ୍ତଂ ଵିଦୁରଂ ତେ ନରର୍ଷଭା- ସ୍ତତୋଽପୃଚ୍ଛନ୍ନାଗମନାଯ ହେତୁମ୍। ସ ଚାପି ତେଭ୍ଯୋ ଵିସ୍ତରତଃ ଶଶଂସ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଽମ୍ବିକେଯେ
ବିଦୁରଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଦେଖି, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆସିବାର କାରଣ ପଚାରିଲେ। ବିଦୁର ସେମାନଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେ ସବୁ ଖୁବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଦେଲେ।
ଅଵୋଚନ୍ମାଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽଭିଗୁପ୍ତ- ମଜାତଶତ୍ରୋ ପରିଗୃହ୍ଯାଭିପୂଜ୍ଯ। ଏଵଂ ଗତେ ସମତାମଭ୍ଯୁପେତ୍ଯ ପଥ୍ଯଂ ତେଷାଂ ମମ ଚୈଵ ବ୍ରଵୀହି
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ମୋତେ ଆଦର ଦେଇ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅପରାଧହୀନ, କହିଲେ: 'ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ଆସିଗଲାପରେ, ସେମାନେ ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ, ସେଇ କଥା କହ।'
ମଯାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଯତ୍କ୍ଷମଂ କୌରଵାଣାଂ ହିତଂ ପଥ୍ଯଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଚୈଵ। ତଦ୍ଵୈ ପଥ୍ଯଂ ତନ୍ମନୋ ନାଭ୍ଯୁପୈତି ତତଶ୍ଚାହଂ କ୍ଷମମନ୍ଯନ୍ନ ମନ୍ଯେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ କୌରବମାନେ ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ, ଭଲ ଏବଂ ହିତକର, ସେଇ କଥା କହିଥିଲି। କିନ୍ତୁ ସେହି ଉପଦେଶ ତାଙ୍କ ମନରେ ଲାଗିଲା ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବିନାହିଁ।
ପରଂ ଶ୍ରେଯଃ ପାଣ୍ଡଵେଯା ମଯୋକ୍ତଂ ନ ମେ ତଚ୍ଚ ଶୁତଵାନାମ୍ବିକେଯଃ। ଯଥାଽଽତୁରସ୍ଯେଵ ହି ପଥ୍ଯମୌପଧଂ ନ ରୋଚନତେ ସ୍ମାସ୍ଯ ତଦୁଚ୍ଯମାନମ୍
ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ କଥା କହିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁଅ ଏହାକୁ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ। ଯେପରି ରୋଗୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ମନେ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋ କଥା ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିଲା ନାହିଁ।
ନ ଶ୍ରେଯସେ ଯତତେଽଜାତଶତ୍ରୋ ସ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯେଵ ଗୃହେ ପ୍ରଦୁଷ୍ଟା। ଧ୍ରୁଵଂ ନ ରୋଚେଦ୍ଭରତର୍ଷଭସ୍ଯ ପତିଃ କୁମାର୍ଯା ଇଵ ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷଃ
ହେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ତୁମେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁନାହାଁ, ଯେପରି ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ଘରେ ଦୁଷ୍ଟ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଥାଏ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି ଛଅ ବର୍ଷର କନ୍ୟା ସହିତ ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ମାନେ ନାହାଁ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ଧ୍ରୁଵଂ ଵିନାଶୋ ନୃପ କୌରଵାଣାଂ ନ ଵୈ ଶ୍ରେଯୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ପରୈତି। ଯଥା ଚ ପର୍ଣେ ପୁଷ୍କରସ୍ଯାଵସିକ୍ତଂ ଜଲଂ ନ ତିଷ୍ଠେତ୍ପଥ୍ଯମୁକ୍ତଂ ତଥାଽସ୍ମିନ୍
ହେ ରାଜା, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୌରବମାନଙ୍କ ବିନାଶ ହେବ, କାରଣ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଭଲ ପଥ ଅନୁସରଣ କରୁନାହାଁ। ଯେପରି ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ପାଣି ଟିକି ରହେନାହିଁ, ସେପରି ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଲାଗି ରହେନାହିଁ।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମାଂ ଯସ୍ମିଞ୍ଶ୍ରଦ୍ଧା ତଵ ତତ୍ର ପ୍ରଯାହି। ନାହଂ ଭୂଯଃ କାମଯେ ତ୍ଵାଂ ସହାଯଂ ମହୀମିମାଂ ପାଲଯିତୁଂ ପୁରଂ ଵା
ତାପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମୋତେ କହିଲେ: 'ତୁମର ଯେଉଁଠାରେ ଭରସା ଅଛି, ସେଠାକୁ ଯାଅ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଚାହୁଁନାହିଁ, ଏହି ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଏହି ସହର ଚାଲାଇବା ପାଇଁ।'
ସୋହଂ ତ୍ଯକ୍ତୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ରାଜ୍ଞା ପ୍ରଶାସିତୁଂ ତ୍ଵାମୁପଯାତୋ ନରେନ୍ଦ୍ର। ତଦ୍ଵୈ ସର୍ଵଂ ଯନ୍ମଯୋକ୍ତଂ ସଭାଯାଂ ତଦ୍ଧାର୍ଯତାଂ ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୂଯଃ
ଏଭଳି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ହେ ରାଜା, ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ। ମୁଁ ସଭାରେ ଯାହା କହିଥିଲି, ତାହା ମନେ ରଖ, କାରଣ ମୁଁ ପୁଣି ସେଇ କଥା କହିବି।
କ୍ଲେଶୈସ୍ତୀର୍ଵ୍ରର୍ଯୁଜ୍ଯମାନଃ ସପତ୍ନୈଃ କ୍ଷମାଂ କୁର୍ଵନ୍କାଲମୁପାସତେ ଯଃ। ସଂଵର୍ଧଯନ୍ସ୍ତୋକମିଵାଗ୍ରିମାତ୍ମଵାନ୍ ସ ଵୈ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପୃଥିଵୀମେକ ଏଵ
ଯେଉଁଠି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରି, ଧୈର୍ୟ ଧରି ସମୟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରେ, ଏବଂ ନିଜ ଛୋଟ ସେନାକୁ ଅଗ୍ନି ପରି ପାଳନ କରେ, ସେଉଁଠି ଏକା ଲୋକ ଏହି ପୃଥିବୀର ଭୋଗ କରେ।
ଯସ୍ଯାଵିଭକ୍ତଂ ଵସୁ ରାଜନ୍ସହାଯୈ- ସ୍ତସ୍ଯ ଦୁଃଖସ୍ଯାଂଶଭାଜଃ ସହାଯାଃ। ସହାଯାନାମେଷ ସଂଗ୍ରଗଣେଽଭ୍ଯୁପାଯଃ ସହାଯାପ୍ତୌ ପୃଥିଵୀପ୍ରାପ୍ତିମାହୁଃ
ହେ ରାଜା, ଯାହାଙ୍କର ଧନ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଖଣ୍ଡ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖର ଅଂଶୀ ହୁଅନ୍ତି। ସହଯୋଗୀ ଜମା କରିବାର ଏହି ଉପାୟ, ସହଯୋଗୀ ମିଳିଲେ ପୃଥିବୀ ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି।