ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରଂ ତୁ କୌନ୍ତେଯୋ ଜଲାଦୁତ୍ତୀର୍ଯ ଧର୍ମଵିତ୍। ଜଗ୍ରାହ ପାଦୌ ଧୌମ୍ଯସ୍ଯ ଭ୍ରାତୄଂଶ୍ଚ ପରିଷସ୍ଵଜେ
ବର ପାଇ ନି, ଧର୍ମଜ୍ଞ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଜଳରୁ ବାହାରି, ଧୌମ୍ୟଙ୍କର ପାଦ ଧରିଲେ ଓ ଭାଇମାନୋଁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହ-ସଂଗମ୍ଯ ପଶ୍ଯମାନୋଽପଯାତ୍ପ୍ରାଭୁଃ। ମହାନସେ ତଦାନ୍ନଂ ତୁ ସାଧଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵଃ
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ସେଇ ପାଣ୍ଡବ ରନ୍ନାଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଖାଦ୍ୟ ପକାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସଂସ୍କୃତଂ ପ୍ରସଵଂ ଯାତି ସ୍ଵଲ୍ପମନ୍ନଂ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍। ଅକ୍ଷଯ୍ଯଂ ଵର୍ଧତେ ଚାନ୍ନଂ ତେନାଭୋଜଯତ ଦ୍ଵିଜାନ୍
ଅଳ୍ପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଚାରି ପ୍ରକାର ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହେଲା, ଏବଂ ବଢ଼ିଗଲା; ଏହିଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦ୍ୱିଜମାନୋଁକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ।
ଭୁକ୍ତଵତ୍ସୁ ଚ ଵିପ୍ରେଷୁ ଭୋଜଯିତ୍ଵାଽନୁଜାନପି। ଶେଷଂ ଵିଘସସଂଜ୍ଞଂ ତୁପଶ୍ଚାଦ୍ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରି ଶେଷେ, ଭାଇମାନୋଁକୁ ଖାଇଦେଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶେଷ ଅଂଶ, ଯାହାକୁ 'ବିଘସ' କୁହାଯାଏ, ତାହା ଖାଇଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଶେଷମଶ୍ନାତି ପାର୍ଷତୀ। [ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଂ ଭୁଜ୍ଯମାନାଯାଂ ତଦନ୍ନଂ କ୍ଷଯମେତି ଚ ।।]
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଶେଷେ, ଦ୍ରୌପଦୀ ଶେଷ ଅଂଶ ଖାଇଥିଲେ; ଦ୍ରୌପଦୀ ଖାଇବା ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।
ଏଵଂ ଦିଵାକରାତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦିଵାକରସମପ୍ରଭଃ। କାମାନ୍ମନୋଭିଲଷିତାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋଽଦଦାତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଏପରି ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁକୁ ମନରେ ଯାହା ଆଶା ଥିଲା, ସେସବୁ ପୂରଣ କରାଯାଇଲା।
ପୁରୋହିତପୁରୋଗାଶ୍ଚ ତିଥିନକ୍ଷତ୍ରପର୍ଵସୁ। ଇଜ୍ଯାର୍ଥେ ସଂପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଵିଧିମନ୍ତ୍ରପ୍ରମାଣତଃ
ପୁରୋହିତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ପର୍ବଦିନରେ, ସମସ୍ତେ ବିଧି ଓ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ତତଃ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନା ଧୌମ୍ଯେନ ସହ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଦ୍ଵିଜସଙ୍ଘୈଃ ପରିଵୃତାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ କାମ୍ଯକଂ ଵନମ୍
ତାପରେ, ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁକୁ ସହ ଘେରି, କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ପୁଷ୍ପୋପହାରବଲିଭିର୍ବହୁଶଶ୍ଚ ଯଥାଵିଧି। ସର୍ଵାତ୍ମଭୂତଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତପ୍ରାଣୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଫୁଲ ଓ ବଳି ଦେଇ, ବାରମ୍ବାର ଏବଂ ବିଧିମାନେ ଯଥାଯଥା, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ନିୟମିତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିଲେ।
ସ୍ତଵେନ କେନ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ସ ତୁ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଵିପ୍ରାର୍ଥମାରାଧିତଵାନ୍ସୂର୍ଯମଦ୍ଭୁତଵିକ୍ରମମ୍
ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁ ପାଇଁ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ମଯି ସ୍ନେହୋଽସ୍ତି ଚେଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯଦ୍ଯନୁଗ୍ରହଭାଗହମ୍। ଭଗଵନ୍ନାସ୍ତି ଚେଦ୍ଗୁଦ୍ଯଂ ତଚ୍ଚ ମେ ବ୍ରୂହି ସାଂପ୍ରତମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଭଲପାଉଛ, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଭଗବାନ୍, ଏଠି ମୋତେ କିଛି କରିବାକୁ ଅଛି କି ନାହିଁ, ସେଥିରେ ଏବେ ମୋତେ କହ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଂଵହିତୋ ରାଜଞ୍ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ। କ୍ଷଣଂ ଚ କୁରୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଗୁହ୍ଯଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ ହିତମ୍
ହେ ରାଜା, ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଧ୍ୟାନ ଧର। ଏକ କ୍ଷଣ ଅପେକ୍ଷା କର, ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ କହିବି।
ଧୌମ୍ଯେନ ତୁ ଯଥାପ୍ରୋକ୍ତଂ ପାର୍ଥାଯ ସୁମହାତ୍ମନେ। ନାମ୍ନାମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶତଂ ତଚ୍ଛୃଣୁ ଭୂପତେ
ଧୌମ୍ୟଙ୍କ କହିଥିବା ପ୍ରକାର, ହେ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଥ, ଏହି ପବିତ୍ର ଏକଶଅଠି ନାମ ଶୁଣ, ହେ ଭୂପତି, ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ସୂର୍ଯୋଽର୍ଯଭା ଭଗସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ପୂଷାଽର୍କଃ ସଵିତା ରଵିଃ। ଗଭସ୍ତିମାନଜଃ କାଲୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧାତା ପ୍ରଭାକରଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍ୟମା, ଭଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପୂଷା, ଅର୍କ, ସବିତା, ରବି, ଗଭସ୍ତିମାନ୍, ଅଜ, କାଳ, ମୃତ୍ୟୁ, ଧାତା, ପ୍ରଭାକର—
ପୃଥିଵ୍ଯାପଶ୍ଚ ତେଜଶ୍ଚ ଖଂ ଵାଯୁଶ୍ଚ ପରାଯଣମ୍। ସୋମୋ ବୃହସ୍ପତିଃ ଶୁକ୍ରୋ ବୁଧୋଽଙ୍ଗାରକ ଏଵ ଚ
ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ ଓ ବାୟୁ — ଏହିମାନେ ତୁମର ନିବାସ ସ୍ଥାନ। ସୋମ, ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର, ବୁଧ ଓ ଅଙ୍ଗାରକ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଂଶ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଵସ୍ଵାନ୍ଦୀପ୍ତାଂଶୁଃ ଶୁଚିଃ ଶୌରିଃ ଶନୈଶ୍ଚରଃ। ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ସ୍କନ୍ଦୋ ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ଯମଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ବିବସ୍ବାନ୍, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକର ଧାରୀ, ପବିତ୍ର, ଶୌରି, ଶନି, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ସ୍କନ୍ଦ, କୁବେର ଓ ଯମ — ସମସ୍ତେ ତୁମ ଅଂଶ।
ଵୈଦ୍ଯୁତୋ ଜାଠରଶ୍ଚାଗ୍ନିରୈନ୍ଧନସ୍ତେଜସାଂ ପତିଃ। ଧର୍ମଧ୍ଵଜୋ ଵେଦକର୍ତା ଵେଗାଙ୍ଗୋ ଵେଦଵାହନଃ
ବିଦ୍ୟୁତ, ଜଠରାଗ୍ନି, ହୋମ ଅଗ୍ନି, ଅଗ୍ନିର ମାଲିକ, ଧର୍ମର ପତାକା, ବେଦର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ବେଦବାହକ — ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଂଶ।
କୃତଂ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଶ୍ଚ କଲିଃ ସର୍ଵାମରାଶ୍ରଯଃ। କଲା କାଷ୍ଠା ମୁହୂର୍ତାଶ୍ଚ ପକ୍ଷା ମାସା ଋତୁସ୍ତଥା
କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି — ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। କଳା, କଷ୍ଠା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ପକ୍ଷ, ମାସ ଓ ଋତୁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଂଶ।
ସଂଵତ୍ସରକରୋଽଶ୍ଵତ୍ଥଃ କାଲଚକ୍ରୋ ଵିଭାଵସୁଃ। ପୁରୁଷଃ ଶାଶ୍ଵତୋ ଯୋଗୀ ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତଃ ସନାତନଃ
ବର୍ଷ ତିଆରିକର୍ତ୍ତା, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ, ସମୟର ଚକ୍ର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି, ଚିରଞ୍ଜୀବ ପୁରୁଷ, ଯୋଗୀ, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ସନାତନ — ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଂଶ।
ଲୋକାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ସୁରାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତମୋନୁଦଃ। ଵରୁଣଃ ସାଗରୋଂଶଶ୍ଚ ଜୀମୂତୋ ଜୀଵନୋଽରିହା
ସମସ୍ତ ଲୋକର ଦେଖାଶୁଣାକାରୀ, ଦେବତାଙ୍କର ମାଲିକ, ସୃଷ୍ଟିର ଶିଳ୍ପୀ, ଅନ୍ଧକାର ଦୂରକର୍ତ୍ତା, ବରୁଣ, ସାଗର, ସାଗରର ଅଂଶ, ମେଘ, ଜୀବନ ଦାତା, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ।
ଭୂତାଶ୍ରଯୋ ଭୂତପତି- ସର୍ଵଭୂତନିଷେଵିତଃ। `ମଣିଃ ସୁଵର୍ଣୋ ଭୂତାତ୍ମା କାମଦଃ ସର୍ଵତୋମୁଖଃ।' [ସ୍ରଷ୍ଟା ସଂଵର୍ତକୋ ଵହ୍ନିଃ ସର୍ଵସ୍ଯାଦିରଲୋଲୁପଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଧାର, ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମଣି, ସୁନା, ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖୁଥିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକ, ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତର ଆରମ୍ଭ, ଅଲଗା।
ଅନନ୍ତଃ କପିଲୋ ଭାନୁଃ କାମଦଃ ସର୍ଵତୋମୁଖଃ।] ଜଯୋ ଵିଶାଲୋ ଵରଦଃ ସର୍ଵଧାତୁନିଷେଚିତା
ଅନନ୍ତ, କପିଳ, ଉଜ୍ୱଳ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖୁଥିବା, ବିଜୟୀ, ବିଶାଳ, ବରଦାନ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଭରିଥିବା।
ମନଃ ସୁପର୍ଣୋ ଭୂତାଦିଃ ଶୀଘ୍ରଗଃ ପ୍ରାଣଧାରକଃ। ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ଧୂମକେତୁରାଦିଦେଵୋଽଦିତେଃ ସୁତଃ
ମନ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଦି, ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ପ୍ରାଣ ଧାରଣକାରୀ, ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଧୂମକେତୁ, ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତା, ଅଦିତିଙ୍କ ପୁଅ।
ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମାଽରଵିନ୍ଦାକ୍ଷଃ ପିତା ମାତା ପିତାମହଃ। ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରଂ ପ୍ରଜାଦ୍ଵାରଂ ମୋକ୍ଷଦ୍ଵାରଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ବାରୋଟି ରୂପ ଧାରୀ, ପଦ୍ମନୟନ, ପିତା, ମାଆ, ପିତାମହ, ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାର, ସନ୍ତାନର ଦ୍ୱାର, ମୋକ୍ଷର ଦ୍ୱାର, ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗ।
ଦେଵକର୍ତା ପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ। ଚରାଚରାତ୍ମା ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ମା ମୈତ୍ରେଣ ଵପୁଷାଽନ୍ଵିତଃ
ଦେବତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶାନ୍ତ ମନ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ, ଚଳାଞ୍ଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆତ୍ମା, ମିତ୍ରତାର ଶରୀର ଧାରୀ।
ଏତଦ୍ଵୈ କୀର୍ତନୀଯସ୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯାମିତତେଜସଃ। ନାମ୍ନାମଷ୍ଟଶତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶକ୍ରେଣୋକ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା
ଏହି ଅଟ୍ଠାଉଟି ପବିତ୍ର ନାମ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର, ମହାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି।
ଶକ୍ରାଚ୍ଚ ନାରଦଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଧୌମ୍ଯଶ୍ଚ ତଦନ୍ତରମ୍। ଧୌମ୍ଯାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠରଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍କମାନଵାପ୍ତଵାନ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ନାରଦ ପାଇଲେ, ତାପରେ ଧୌମ୍ୟ, ଧୌମ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପାଇଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଲେ।
ସୁରଗଣପିତୃଯକ୍ଷସେଵିତଂ ହ୍ଯସୁରନିଶାଚରସିଦ୍ଧଵନ୍ଦିତମ୍। ଵରକନକହୁତାଶନପ୍ରଭଂ ତ୍ଵମପି ମନସ୍ଯଭିଧେହି ଭାସ୍କରମ୍
ଦେବ, ପିତୃ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ଅସୁର, ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁଠି ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସୁନା ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
ସୂର୍ଯୋଦଯେ ଯଃ ସୁସମାହିତଃ ପଠେ- ତ୍ତ ପୁତ୍ରଦାରାନ୍ଧନରତ୍ନସଂଚଯାନ୍। ଲଭେତ ଜାତିସ୍ମରତାଂ ନରଃ ସଦା ଧୃତିଂ ଚ ମେଧାଂ ଚ ସ ଵିନ୍ଦତେ ପୁମାନ୍
ଯିଏ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ବେଳେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ପଢେ, ସେ ପୁଅ, ଜଣାଣୀ, ଧନ ଓ ରତ୍ନ ଲାଭ କରେ। ସେ ସଦା ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି, ଧୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।
[ଇମଂ ସ୍ତଵଂ ଦେଵଵରସ୍ଯ ଯୋ ନରଃ ପ୍ରକୀର୍ତଯେଚ୍ଛୁଚିସୁମନାଃ ସମାହିତଃ। ସ ମୁଚ୍ଯତେ ଶୋକଦଵାଗ୍ନିସାଗରା- ଲ୍ଲଭେତ କାମାନ୍ମନସା ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ଯିଏ ଏହି ଦେବମାନ୍ୟ ସ୍ତୁତିକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ପଢେ, ସେ ଶୋକର ସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ଓ ମନର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।