ଗତ୍ଵୋତ୍ତସଯଣଂ ତେଜୋ ରସାନୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ। ଦକ୍ଷିଣାଯନମାଵୃତ୍ତୋ ମହୀଂ ଵର୍ଷତି ଵାରିଣା
ସେ ଉତ୍ତସୟନକୁ ଯାଇ, ନିଜ କିରଣ ଦ୍ୱାରା ରସ ଉଠାଇ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଦିଗକୁ ଘୁଞ୍ଚି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବର୍ଷା ହେଲେ।
କ୍ଷେତ୍ରଭୂତେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ନୋଷଧୀରୋଷଧୀଯତିଃ। ରଵେସ୍ତେଜଃ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଜନଯାମାସ ଵାରିଣା
ତାପରେ, ପୃଥିବୀ ଚାଷ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଲା, ଔଷଧି ଓ ଗଛଗଛାଳି ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ନେଇ, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନିଷିକ୍ତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରତେଜୋଭିଃ ସୂଯତେ ଜଗତୋ ରଵିଃ। ଓଷଧ୍ଯଃ ଷଡ୍ରସା ମେଧ୍ଯାସ୍ତଦନ୍ନଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ଭୁଵି
ଚନ୍ଦ୍ରର ତେଜ ଦ୍ୱାରା ଭିଜି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଛଅ ରସର ଶୁଦ୍ଧ ଔଷଧି ଉତ୍ପାଦନ କରେ, ଯାହା ପୃଥିବୀର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ହୁଏ।
ଏଵଂ ଭାନୁମଯଂ ହ୍ଯନ୍ନଂ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରାଣଧାରଣମ୍। ନାଥୋଽଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତସ୍ମାତ୍ତଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ଏହିପରି, ଖାଦ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କର।
ରାଜାନୋ ହି ମହାତ୍ମାନୋ ଯୋନିକର୍ମଵିଶୋଧିତାଃ। ଉଦ୍ଧରନ୍ତି ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାସ୍ତପ ଆସ୍ଥାଯ ପୁଷ୍କଲମ୍
ବଡ଼ମନା ରାଜାମାନେ, ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଂକଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ଭୌମେନ କାର୍ତଵୀର୍ଯେଣ ଵୈନ୍ଯେନ ନହୁଷେଣ ଚ। ତପୋଯୋଗସମାଧିସ୍ଥୈରୁଦ୍ଧୃତା ହ୍ଯାପଦଃ ପ୍ରଜାଃ
ମହୀର ରାଜା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ, ବେଣ୍ୟ, ଓ ନହୁଷ, ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଆପଦ୍ରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ତଥା ତ୍ଵମପି ଧର୍ମାତ୍ମନ୍କର୍ମଣା ଚ ଵିଶୋଧିତଃ। ତପ ଆସ୍ଥାଯ ଧର୍ମେଣ ଦ୍ଵିଜାତୀନ୍ଭର ଭାରତ
ଏହିପରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାରତବଂଶୀ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ତପସ୍ୟା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କର।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧୌମ୍ଯେନ ତତ୍କାଲସଦୃଶଂ ଵଚଃ। ତତସ୍ତ୍ଵଧ୍ଯାପଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରଂ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍। ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ପରଂ ମନ୍ତ୍ରମାର୍ତସ୍ଯ ସତତଂ ପ୍ରିଯମ୍
ଏପରି ଧୌମ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ସମୟ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଃଖିତମାନେ ସଦା ପ୍ରୀତି ଭାବେ ରହନ୍ତି, ତାହା ଶିଖାଇଲେ।
[ଵିପ୍ରତ୍ଯାଗସମାଧିସ୍ଥଃ ସଂଯତାତ୍ମା ଦୃଢଵ୍ରତଃ। ଧର୍ମରାଜୋ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ତପ ଆତିଷ୍ଠଦୁତ୍ତମମ୍ ।।]
[ପରିତ୍ୟାଗ ଧ୍ୟାନରେ ଅବିଚଳ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ ଧର୍ମରାଜା, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।]
ପୁଷ୍ପୋପହାରୈର୍ବଲିଭିରର୍ଚଯିତ୍ଵା ଦିଵାକରମ୍। ସୋଽଵଗାହ୍ଯ ଜଲଂ ରାଜା ଦେଵସ୍ଯାଭିମୁଖୋଽଭଵତ୍
ଫୁଲ ଓ ବଳି ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ରାଜା ଜଳରେ ବିଶି, ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଦଢ଼ିଲେ।
ଗାଙ୍ଗେଯଂ ଵାର୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ପ୍ରାଣାଯାମେନ ତସ୍ଥିଵାନ୍। [ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତଵାଗ୍ଭୂତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରମାରବ୍ଧଵାଂସ୍ତତଃ
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିଜ ଶ୍ୱାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ସଂଯମିତ ବାଣୀ ସହିତ ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତ୍ଵଂ ଭାନୋ ଜଗତଶ୍ଚକ୍ଷୁସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମା ସର୍ଵଦେହିନାମ୍। ତ୍ଵଂ ଯୋନିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତ୍ଵମାଚାରଃ କ୍ରିଯାଵତାଂ
ହେ ଭାନୁ! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ, ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉତ୍ସ ତୁମେ, କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵଂ ଗତିଃ ସର୍ଵସାଙ୍ଖ୍ଯାନାଂ ଯୋଗିନାଂ ତ୍ଵଂ ପରାଯଣମ୍। ଅନାଵୃତାର୍ଗଲଦ୍ଵାରଂ ତ୍ଵଂ ଗତିସ୍ତ୍ଵଂ ମୁମୁକ୍ଷତାମ୍
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ତୁମେ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ମୁକ୍ତିକୁ ଆଶା କରୁଥିବାମାନେ ଯେପରି ଅବାରିତ ପଥ ଚାହାନ୍ତି, ସେହି ପଥ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵଯା ସଂଧାର୍ଯତେ ଲୋକସ୍ତ୍ଵଯା ଲୋକଃ ପ୍ରକାଶ୍ଯତେ। ତ୍ଵଯାପଵିତ୍ରୀକ୍ରିଯତେ ନିର୍ଵ୍ଯାଜଂ ପାଲ୍ଯତେ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଏହି ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛ, ତୁମେ ଏହାକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଛ। ତୁମେ ଏହାକୁ ପବିତ୍ର କର, ଏବଂ କୌଣସି ଚଳାକି ଛାଡ଼ି, ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
ତ୍ଵାମୁପସ୍ଥାଯ କାଲେ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ। ସ୍ଵଶାଖାଵିହିତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈରର୍ଚନ୍ତ୍ଯୃଷିଗଣାର୍ଚିତ
ଯଥାସମୟରେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଶାଖା ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି, ଯେପରି ସାଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତଵ ଦିଵ୍ଯଂ ରଥଂ ଯାନ୍ତମନୁଯାନ୍ତି ଵରାର୍ଥିନଃ। ସିଦ୍ଧଚାରଣଗନ୍ଧର୍ଵା ଯକ୍ଷଗୁହ୍ଯକପନ୍ନଗାଃ
ଯେମାନେ ଭଲ ଦାନ ପାଇଁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି—ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଗୁହ୍ୟକ ଓ ସର୍ପମାନେ।
ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ଵୈ ଦେଵାସ୍ତଥା ଵୈମାନିକା ଗଣାଃ। ସୋପେନ୍ଦ୍ରାଃ ସମହେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ତ୍ଵାମିଷ୍ଟ୍ଵାସିଦ୍ଧିମାଗତାଃ
ତେଇଁତିନି ତିନି ଦେବତା, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ତୁମକୁ ପୂଜି ସଫଳତା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।
ଉପଯାନ୍ତ୍ଯର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ପ୍ରାପ୍ତମନୋରଥାଃ। ଦିଵ୍ଯମନ୍ଦାରମାଲାଭିସ୍ତୂର୍ଣଂ ଵିଦ୍ଯାଧରୋତ୍ତମାଃ
ତୁମକୁ ପୂଜି ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦାର ମାଳା ନେଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତି।
ଗୁହ୍ଯାଃ ପିତୃଗଣାଃ ସପ୍ତ ଯେ ଦିଵ୍ଯା ଯେ ଚ ମାନୁଷାଃ। ତେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତ୍ଵାମେଵ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯାଶୁ ପ୍ରଧାନତାମ୍
ଗୁହ୍ୟ ପିତୃମାନେ, ସପ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବ ପିତୃମାନେ, ତୁମକୁ ପୂଜି ଶୀଘ୍ର ମୁଖ୍ୟତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଵସଵୋ ମରୁତୋ ରୁଦ୍ରା ଯେ ଚ ସାଧ୍ଯା ମରୀଚିପାଃ। ଵାଲଖିଲ୍ଯାଦଯଃ ସିଦ୍ଧାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ଵଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ଗତାଃ
ବସୁ, ମାରୁତ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ମରୀଚିପ, ଏବଂ ଭଲାଖିଲ୍ୟ ଆଦି ସିଦ୍ଧମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି।
ସବ୍ରହ୍ମକେଷୁ ଲୋକେଷୁ ସପ୍ତସ୍ଵପ୍ଯଖିଲେଷୁ ଚ। ନ ତଦ୍ଭୂତମହଂ ମନ୍ଯେ ଯଦର୍କାଦତିରିଚ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ ସପ୍ତ ଲୋକରେ, ମୁଁ ଭାବି ନପାଉଁ ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଅଛି।
ସନ୍ତି ଚାନ୍ଯାନି ସତ୍ଵାନିଵୀର୍ଯଵନ୍ତି ମହାନ୍ତି ଚ। ନ ତୁ ତେଷାଂ ତଥା ଦୀପ୍ତିଃ ପ୍ରଭାଵୋ ଵାଯଥା ତଵ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବଡ଼ ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଏମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବ ନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମର।
ଜ୍ଯୋତୀଷିତ୍ଵଯି ସର୍ଵାଣି ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଯୋତିଷାଂ ପତିଃ। ତ୍ଵଯିସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵେଭାଵାଶ୍ଚ ସାତ୍ତ୍ଵିକାଃ
ସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତି ତୁମରେ ଅଛି; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆଲୋକର ନାଥ। ସମସ୍ତ ଜୀବନ ଓ ଭଲପାଇବା ତୁମରେ ଅଛି; ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରାଣୀ ତୁମରେ ବସିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵତ୍ତେଜସା କୃତଂଚକ୍ରଂ ସୁନାଭଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ଦେଵାରୀଣାଂ ମଦୋ ଯେନ ନାଶିତଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନା
ତୁମର ତେଜରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା ସୁନାଭ ଚକ୍ର ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ବା ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ତ୍ଵମାଦାଯାଂଶୁଭିସ୍ତେଜୋ ନିଦାଘେ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍। ସର୍ଵୌଷଧିରସାନାଂ ଚ ପୁନର୍ଵର୍ଷାସୁ ମୁଞ୍ଚସି
ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ତୁମେ ତୁମର କିରଣରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଶକ୍ତି ଶୋଷଣ କର, ଏବଂ ବର୍ଷାକାଳରେ ସେହି ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଔଷଧିରସ ପାଇଁ ପୁନି ମୁକ୍ତ କର।
ତପନ୍ତ୍ଯନ୍ତେ ଦହନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ଗର୍ଜନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ତଥା ଘନାଃ। ଵିଦ୍ଯୋତନ୍ତେ ପ୍ରଵର୍ଷନ୍ତି ତଵ ପ୍ରାଵୃଷି ରଶ୍ମଯଃ
ଶେଷବେଳେ କିଛି ଜଳ ଉତ୍ତାପ ଦେଇଥାଏ, କିଛି ଜଳ ଜଳାଇଥାଏ, କିଛି ମେଘ ଗର୍ଜନ କରେ; ବର୍ଷାକାଳରେ ତୁମର କିରଣ ଚମକେ, ଗର୍ଜନ କରେ ଏବଂ ବର୍ଷା କରେ।
ନ ତଥା ସୁଖଯତ୍ଯଗ୍ନିର୍ନ ପ୍ରାଵାରା ନ କମ୍ବଲାଃ। ଶୀତଵାତାର୍ଦିତଂ ଲୋକଂ ଯଥା ତଵ ମରୀଚଯଃ
ଅଗ୍ନି, ଚଦର୍, କିମ୍ବା କମ୍ବଳ ଯେପରି ସୀତ ଓ ବାତରେ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକମାନେକୁ ସୁଖ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ, ତୁମର କିରଣ ଯେପରି ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ତ୍ରଯୋଦଶଦ୍ଵୀପଵତୀଂ ଗୋଭିର୍ଭାସଯସେ ମହୀମ୍। ତ୍ରଯାଣାମପି ଲୋକାନାଂ ହିତାଯୈକଃ ପ୍ରଵର୍ତସେ
ତୁମର କିରଣରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; ତିନି ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକା ଚଳିତ ହୁଅ।
ତଵ ଯଦ୍ଯୁଦଯୋ ନ ସ୍ଯାଦନ୍ଧଂ ଜଗଦିଦଂ ଭଵେତ୍। ନ ଚ ଧର୍ମାର୍ଥକାମେଷୁ ପ୍ରଵର୍ତେରନ୍ମନୀଷିଣଃ
ତୁମେ ଉଦୟ ନ କରିଥାନ୍ତି, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧାରରେ ଡୁବିଯାଇଥାନ୍ତା। ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକମାନେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ଲାଗିପଡିନଥାନ୍ତେ।
ଆଧାନପଶୁବନ୍ଧେଷ୍ଟିମନ୍ତ୍ରଯଜ୍ଞତପଃକ୍ରିଯାଃ। ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦଵାପ୍ଯନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରଵିଶାଂ ଗଣୈଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଆଧାନ, ପଶୁବଳି, ହୋମ, ମନ୍ତ୍ର, ଯଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ୟା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ତୁମର କୃପାରେ ସଫଳ କରନ୍ତି।