ଏଵଂ କର୍ମାଣି କୁର୍ଵନ୍ତି ସଂସାରଵିଜିଗୀଷଵଃ। ରାଗଦ୍ଵେଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଐଶ୍ଵର୍ଯଵଶମାଗତାଃ
ଏଭଳି ଯେମାନେ ସଂସାର ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଗ ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି, ଆତ୍ମଶକ୍ତିରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରାଃ ସାଧ୍ଯାସ୍ତଥାଽଽଦିତ୍ଯା ଵସଵୋଽଥ ତଥାଶ୍ଵିନୌ। ଯୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ସଂଯୁକ୍ତା ଧାରଯନ୍ତି ପ୍ରଜା ଇମାଃ
ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ—ଏମାନେ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତଥା ତ୍ଵମପି କୌନ୍ତେଯ ଶମମାସ୍ଥାଯ ପୁଷ୍କଲମ୍। ତପସା ସିଦ୍ଧିମନ୍ଵିଚ୍ଛ ଯୋଗସିଦ୍ଧିଂ ଚ ଭାରତ
ଏହିପରି, କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତିକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଅନୁସରି, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସଫଳତା ଓ ଯୋଗର ସିଦ୍ଧି ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କର, ଭାରତବଂଶୀ।
ପିତୃମାତୃମଯୀ ସିଦ୍ଧିଃ ପ୍ରାପ୍ତା କର୍ମମଯୀ ଚ ତେ। ତପସା ସିଦ୍ଧିମନ୍ଵିଚ୍ଛ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଭରଣାଯ ଵୈ
ମାତାପିତା ଓ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆଗରୁ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛ। ଏବେ ତପସ୍ୟା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ଲାଗି ନିଜ ସଫଳତା ଅନ୍ୱେଷଣ କର।
ସିଦ୍ଧା ହି ଯଦ୍ଯଦିଚ୍ଛନ୍ତି କୁର୍ଵତେ ତଦନୁଗ୍ରହମ୍। ତସ୍ମାତ୍ତପଃ ସମାସ୍ଥାଯ କୁରୁଷ୍ଵାତ୍ମମନୋରଥମ୍
ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ସେହି ଦୟାରେ ପାଇଥାନ୍ତି। ତେଣୁ ତୁମେ ତପସ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ନିଜ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କର।
ଶୌନକେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିଃ। `ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲଂ ପୂଜ୍ଯଵାକ୍ଯଂ ସୁଭାଷିତମ୍।' ପୁରୋହିତମୁପାଗମ୍ଯ ଭ୍ରାତୃମଧ୍ଯେଽବ୍ରଵୀଷିଦମ୍
ଏପରି ଶୌନକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଘା ବୋଲି ଖ୍ୟାତ, ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ସେମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟବାନ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜ ପୁରୋହିତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହିପରି କହିଲେ।
ପ୍ରସ୍ଥିତାନନୁଯାତାରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରନାଃ। ନ ଚାସ୍ମି ପୋଷଣେ ଶକ୍ତୋ ବହୁଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ
ବେଦ ଶିଖିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆମ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ।
ପରିତ୍ଯକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ଦାନଶକ୍ତିଶ୍ଚ ନାସ୍ତି ମେ। କଥମତ୍ର ମଯା କାର୍ଯଂ ତଦ୍ବୂହି ଭଗଵନ୍ମମ
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ଦେବାକୁ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମୁଁ କଣ କରିବି, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ମୁହୂର୍ତମିଵ ସ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଧର୍ମେଣାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାଂ ଗତିମ୍। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁଵାଚୈଦଂ ଧୌମ୍ଯୋ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭାବି, ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ବିଚାର କରି, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୌମ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ପୁରା ସୃଷ୍ଟାନି ଭୂତାନି ପୀଡ୍ଯନ୍ତେ କ୍ଷୁଧଯା ଭୃଶମ୍। ତତୋଽନୁକମ୍ପଂଯାଂ ତେଷାଂ ସଵିତା ସ୍ଵପିତା ଯଥା
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସବିତା, ପିତା ପରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୟା କରିଲେ।
ଗତ୍ଵୋତ୍ତସଯଣଂ ତେଜୋ ରସାନୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ। ଦକ୍ଷିଣାଯନମାଵୃତ୍ତୋ ମହୀଂ ଵର୍ଷତି ଵାରିଣା
ସେ ଉତ୍ତସୟନକୁ ଯାଇ, ନିଜ କିରଣ ଦ୍ୱାରା ରସ ଉଠାଇ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଦିଗକୁ ଘୁଞ୍ଚି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବର୍ଷା ହେଲେ।
କ୍ଷେତ୍ରଭୂତେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ନୋଷଧୀରୋଷଧୀଯତିଃ। ରଵେସ୍ତେଜଃ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଜନଯାମାସ ଵାରିଣା
ତାପରେ, ପୃଥିବୀ ଚାଷ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଲା, ଔଷଧି ଓ ଗଛଗଛାଳି ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ନେଇ, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନିଷିକ୍ତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରତେଜୋଭିଃ ସୂଯତେ ଜଗତୋ ରଵିଃ। ଓଷଧ୍ଯଃ ଷଡ୍ରସା ମେଧ୍ଯାସ୍ତଦନ୍ନଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ଭୁଵି
ଚନ୍ଦ୍ରର ତେଜ ଦ୍ୱାରା ଭିଜି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଛଅ ରସର ଶୁଦ୍ଧ ଔଷଧି ଉତ୍ପାଦନ କରେ, ଯାହା ପୃଥିବୀର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ହୁଏ।
ଏଵଂ ଭାନୁମଯଂ ହ୍ଯନ୍ନଂ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରାଣଧାରଣମ୍। ନାଥୋଽଯଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତସ୍ମାତ୍ତଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ଏହିପରି, ଖାଦ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କର।
ରାଜାନୋ ହି ମହାତ୍ମାନୋ ଯୋନିକର୍ମଵିଶୋଧିତାଃ। ଉଦ୍ଧରନ୍ତି ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାସ୍ତପ ଆସ୍ଥାଯ ପୁଷ୍କଲମ୍
ବଡ଼ମନା ରାଜାମାନେ, ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଂକଟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ଭୌମେନ କାର୍ତଵୀର୍ଯେଣ ଵୈନ୍ଯେନ ନହୁଷେଣ ଚ। ତପୋଯୋଗସମାଧିସ୍ଥୈରୁଦ୍ଧୃତା ହ୍ଯାପଦଃ ପ୍ରଜାଃ
ମହୀର ରାଜା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ, ବେଣ୍ୟ, ଓ ନହୁଷ, ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଆପଦ୍ରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ତଥା ତ୍ଵମପି ଧର୍ମାତ୍ମନ୍କର୍ମଣା ଚ ଵିଶୋଧିତଃ। ତପ ଆସ୍ଥାଯ ଧର୍ମେଣ ଦ୍ଵିଜାତୀନ୍ଭର ଭାରତ
ଏହିପରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାରତବଂଶୀ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ତପସ୍ୟା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କର।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧୌମ୍ଯେନ ତତ୍କାଲସଦୃଶଂ ଵଚଃ। ତତସ୍ତ୍ଵଧ୍ଯାପଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରଂ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍। ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ପରଂ ମନ୍ତ୍ରମାର୍ତସ୍ଯ ସତତଂ ପ୍ରିଯମ୍
ଏପରି ଧୌମ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ସମୟ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଃଖିତମାନେ ସଦା ପ୍ରୀତି ଭାବେ ରହନ୍ତି, ତାହା ଶିଖାଇଲେ।
[ଵିପ୍ରତ୍ଯାଗସମାଧିସ୍ଥଃ ସଂଯତାତ୍ମା ଦୃଢଵ୍ରତଃ। ଧର୍ମରାଜୋ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ତପ ଆତିଷ୍ଠଦୁତ୍ତମମ୍ ।।]
[ପରିତ୍ୟାଗ ଧ୍ୟାନରେ ଅବିଚଳ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ ଧର୍ମରାଜା, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।]
ପୁଷ୍ପୋପହାରୈର୍ବଲିଭିରର୍ଚଯିତ୍ଵା ଦିଵାକରମ୍। ସୋଽଵଗାହ୍ଯ ଜଲଂ ରାଜା ଦେଵସ୍ଯାଭିମୁଖୋଽଭଵତ୍
ଫୁଲ ଓ ବଳି ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ରାଜା ଜଳରେ ବିଶି, ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଦଢ଼ିଲେ।
ଗାଙ୍ଗେଯଂ ଵାର୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ପ୍ରାଣାଯାମେନ ତସ୍ଥିଵାନ୍। [ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତଵାଗ୍ଭୂତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରମାରବ୍ଧଵାଂସ୍ତତଃ
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିଜ ଶ୍ୱାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ସଂଯମିତ ବାଣୀ ସହିତ ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତ୍ଵଂ ଭାନୋ ଜଗତଶ୍ଚକ୍ଷୁସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମା ସର୍ଵଦେହିନାମ୍। ତ୍ଵଂ ଯୋନିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତ୍ଵମାଚାରଃ କ୍ରିଯାଵତାଂ
ହେ ଭାନୁ! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ, ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉତ୍ସ ତୁମେ, କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵଂ ଗତିଃ ସର୍ଵସାଙ୍ଖ୍ଯାନାଂ ଯୋଗିନାଂ ତ୍ଵଂ ପରାଯଣମ୍। ଅନାଵୃତାର୍ଗଲଦ୍ଵାରଂ ତ୍ଵଂ ଗତିସ୍ତ୍ଵଂ ମୁମୁକ୍ଷତାମ୍
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ତୁମେ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ମୁକ୍ତିକୁ ଆଶା କରୁଥିବାମାନେ ଯେପରି ଅବାରିତ ପଥ ଚାହାନ୍ତି, ସେହି ପଥ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵଯା ସଂଧାର୍ଯତେ ଲୋକସ୍ତ୍ଵଯା ଲୋକଃ ପ୍ରକାଶ୍ଯତେ। ତ୍ଵଯାପଵିତ୍ରୀକ୍ରିଯତେ ନିର୍ଵ୍ଯାଜଂ ପାଲ୍ଯତେ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଏହି ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଛ, ତୁମେ ଏହାକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଛ। ତୁମେ ଏହାକୁ ପବିତ୍ର କର, ଏବଂ କୌଣସି ଚଳାକି ଛାଡ଼ି, ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
ତ୍ଵାମୁପସ୍ଥାଯ କାଲେ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ। ସ୍ଵଶାଖାଵିହିତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈରର୍ଚନ୍ତ୍ଯୃଷିଗଣାର୍ଚିତ
ଯଥାସମୟରେ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଶାଖା ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି, ଯେପରି ସାଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତଵ ଦିଵ୍ଯଂ ରଥଂ ଯାନ୍ତମନୁଯାନ୍ତି ଵରାର୍ଥିନଃ। ସିଦ୍ଧଚାରଣଗନ୍ଧର୍ଵା ଯକ୍ଷଗୁହ୍ଯକପନ୍ନଗାଃ
ଯେମାନେ ଭଲ ଦାନ ପାଇଁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମର ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି—ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଗୁହ୍ୟକ ଓ ସର୍ପମାନେ।
ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ଵୈ ଦେଵାସ୍ତଥା ଵୈମାନିକା ଗଣାଃ। ସୋପେନ୍ଦ୍ରାଃ ସମହେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ତ୍ଵାମିଷ୍ଟ୍ଵାସିଦ୍ଧିମାଗତାଃ
ତେଇଁତିନି ତିନି ଦେବତା, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ତୁମକୁ ପୂଜି ସଫଳତା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।
ଉପଯାନ୍ତ୍ଯର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ତ୍ଵାଂ ଵୈ ପ୍ରାପ୍ତମନୋରଥାଃ। ଦିଵ୍ଯମନ୍ଦାରମାଲାଭିସ୍ତୂର୍ଣଂ ଵିଦ୍ଯାଧରୋତ୍ତମାଃ
ତୁମକୁ ପୂଜି ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦାର ମାଳା ନେଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତି।
ଗୁହ୍ଯାଃ ପିତୃଗଣାଃ ସପ୍ତ ଯେ ଦିଵ୍ଯା ଯେ ଚ ମାନୁଷାଃ। ତେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ତ୍ଵାମେଵ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯାଶୁ ପ୍ରଧାନତାମ୍
ଗୁହ୍ୟ ପିତୃମାନେ, ସପ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବ ପିତୃମାନେ, ତୁମକୁ ପୂଜି ଶୀଘ୍ର ମୁଖ୍ୟତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଵସଵୋ ମରୁତୋ ରୁଦ୍ରା ଯେ ଚ ସାଧ୍ଯା ମରୀଚିପାଃ। ଵାଲଖିଲ୍ଯାଦଯଃ ସିଦ୍ଧାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ଵଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ଗତାଃ
ବସୁ, ମାରୁତ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ମରୀଚିପ, ଏବଂ ଭଲାଖିଲ୍ୟ ଆଦି ସିଦ୍ଧମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି।