ଚଲେଦ୍ଵି ହିମଵାନ୍ସ୍ଥାନାନ୍ନିଷ୍ପ୍ରଭଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦିଵାକରଃ। ଶୈତ୍ଯଂ ସୋମାତ୍ପ୍ରଣଶ୍ଯେତ ମତ୍ସତ୍ଯଂ ଵିଚଲେଦ୍ଯଦି
ମୋ ସତ୍ୟ କମ୍ପିଗଲେ, ହିମାଳୟ ତାହାର ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଦେଉ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଦେଉ, ଚନ୍ଦ୍ରର ଶୀତଳତା ନଷ୍ଟ ହେଉ।
ନ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି ଚେଦ୍ରାଜ୍ଯମିତୋ ଵର୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶେ। ଦୁର୍ଯୋଧନୋଽଭିସତ୍କୃତ୍ଯ ସତ୍ଯମେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇନଦେଲେ, ତେବେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବା ପରେ ଏହି ସତ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତି ପାର୍ଥେ ତୁ ଶ୍ରୀମାନ୍ମାଦ୍ରଵତୀସୁତଃ। ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଵିପୁଲଂ ବାହୁଂ ସହଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ, ଶୂରବୀର ସହଦେବ ତାଙ୍କର ମଜବୁତ ବାହୁକୁ ଧରିଲେ।
ସୌବଲସ୍ଯ ଵଧଂ ପ୍ରେପ୍ସୁରିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତନଯନୋ ନିଃ ଶ୍ଵସନ୍ନିଵ ପନ୍ନଗଃ
ସଉବଳଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖି, ନାଗ ଭଳି ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ସହଦେବ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଅକ୍ଷାନ୍ଯାନ୍ମନ୍ଯସେ ମୂଢ ଗାନ୍ଧାରାଣାଂ ଯଶୋହର। ନୈତେଽକ୍ଷା ନିଶିତା ବାଣାସ୍ତ୍ଵଯୈତେ ସମରେ ଵୃତାଃ
ମୂଢ଼, ତୁମେ ଭାବୁଛ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୟୁତର ଗୋଟି, ଗାନ୍ଧାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନାଶ କରୁଥିବା! ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୟୁତ ନୁହେଁ, ଏହା ଯୁଦ୍ଧର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଯାହା ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛ।
ଯଥା ଚୈଵୋକ୍ତଵାନ୍ଭୀମସ୍ତ୍ଵାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସବାନ୍ଧଵମ୍। କର୍ତାହଂ କର୍ମଣସ୍ତସ୍ଯ କୁରୁ କାର୍ଯାଣି ସର୍ଵଶଃ
ଭୀମ ଯେପରି ତୁମେ ଓ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଥିଲେ, ସେହି କାମକୁ ମୁଁ ସଫଳ କରିବି; ହେ କୁରୁ, ତୁମେ ଯାହା କରିବାକୁ ଉଚିତ, ସେସବୁ କର।
ହନ୍ତାଽସ୍ମି ତରସା ଯୁଦ୍ଧେ ତ୍ଵାମେଵହେ ସବାନ୍ଧଵମ୍। ଯଦି ସ୍ଥାସ୍ଯସି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମେଣ ସୌବଲ
ଯଦି ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ରୁହ, ସଉବଳ, ତେବେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଓ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ଶକ୍ତିରେ ମାରିଦେବି।
ସହଦେଵଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନକୁଲୋଽପି ଵିଶାମ୍ପତେ। ଦର୍ଶନୀଯତମୋ ନୄଣାମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସହଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଦର୍ଶନୀୟ ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ସୁତେଯଂ ଯଜ୍ଞସେନସ୍ଯ ଦ୍ଯୂତେଽସ୍ମିନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜୈଃ। ଯୈର୍ଵାଚଃ ଶ୍ରାଵିତା ରୂକ୍ଷାଃ ସ୍ଥିତୈର୍ଦୁର୍ଯୋଧନପ୍ରିଯେ
ଏହି ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦ୍ୟୁତରେ ଜିତିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ରୁଖା କଥା କହିଥିଲେ।
ତାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ଦୁର୍ଵୃତ୍ତାନ୍ମୁମୂର୍ଷୂନ୍କାଲନୋଦିତାନ୍। ଗମଯିଷ୍ଯାମି ଭୂଯିଷ୍ଠାନହଂ ଵୈଵସ୍ଵତକ୍ଷଯମ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁର୍ଚରିତ୍ର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶଙ୍କୁ ମୁଁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି।
ଉଲୂକଂ ଚ ଦୁରାତ୍ମାନଂ ସୌବଲସ୍ଯ ସୁତଂ ପ୍ରିଯମ୍। କ୍ରୂରଂ ହନ୍ତାଽସ୍ମି ସମରେ ତଂ ଵୈ କ୍ରୂରଂ ନରାଧମମ୍
ଏବଂ ସଉବଳଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅ ଉଲୂକ, ଯିଏ କ୍ରୁର ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ, ମୁଁ ସେଇ କ୍ରୁରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ମାରିଦେବି।
ନିଦେଶାଦ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ପଦଵୀଂ ଚରନ୍। ନିର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଂ ପୃଥିଵୀଂ କର୍ତାଽସ୍ମି ନଚିରାଦିଵ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରି, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଶୂନ୍ୟ କରି ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି।
ଏଵଂ ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାଯତବାହଵଃ। ପ୍ରତିଜ୍ଞା ବହୁଲାଃ କୃତ୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମୁପାଗମନ୍
ଏଭଳି, ସେଇ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ବିସ୍ତାର କରି, ବହୁତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଆମନ୍ତ୍ରଯାମି ଭରତାଂସ୍ତଥା ଵୃଦ୍ଧଂ ପିତାମହମ୍।। ରାଜାନଂ ସୋମଦତ୍ତଂ ଚ ମହାରାଜଂ ଚ ବାହ୍ଲିକମ୍
ମୁଁ ଭାରତବଂଶୀମାନେ, ବୃଦ୍ଧ ପିତାମହ, ରାଜା ସୋମଦତ୍ତ, ଏବଂ ବଡ ରାଜା ବାହ୍ଲିକଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି।
ଦ୍ରୋଣଂ କୃପଂ ନୃପାଂଶ୍ଚାନ୍ଯାନଶ୍ଵତ୍ଥାମାନମେଵ ଚ। ଵିଦୁରଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ମୁଁ ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ବିଦୁର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେକୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି।
ସୌମଦତ୍ତିଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଵିକର୍ଣଂ ଚ ମହାମତିମ୍'। ଯୁଯୁତ୍ସୁଂ ସଞ୍ଜଯଂ ଚୈଵ ତଥୈଵାନ୍ଯାନ୍ସଭାସଦଃ
ମୁଁ ପ୍ରବଳ ସୌମଦତ୍ତି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଯୁୟୁତ୍ସୁ, ସଞ୍ଜୟ ଏବଂ ସଭାର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି।
ଗାନ୍ଧାରୀଂ ଚ ମହାଭାଗାଂ ମାତରଂ ଚ ତଥା ପୃଥାମ୍'। ସର୍ଵାନାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଗଚ୍ଛାମି ଦ୍ରଷ୍ଟାଽସ୍ମି ପୁନରେତ୍ଯ ଵଃ
ମୁଁ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ ମୋର ମାଆ ପୃଥାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ମୁଁ ଚାଲିଯାଉଛି, ପୁଣି ଫେରି ଆସି ତୁମମାନେକୁ ଦେଖିବି।
ନ ଚ କିଞ୍ଚିଦଥୋଚୁସ୍ତଂ ହ୍ରିଯାଽଽସନ୍ନା ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ମନୋଭିରେଵ କଲ୍ଯାଣଂ ଦଧ୍ଯୁସ୍ତେ ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ସେମାନେ ଲଜ୍ଜାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମନରେ ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଭଲ ହେଉ ବୋଲି ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଆର୍ଯା ପୃଥା ରାଜପୁତ୍ରୀ ନାରଣ୍ଯଂ ଗନ୍ତୁମର୍ହତି। ସୁକୁମାରୀ ଚ ଵୃଦ୍ଧା ଚ ନିତ୍ଯଂ ଚୈଵ ସୁଖୋଚିତା
ଆର୍ୟା ପୃଥା, ରାଜକୁମାରୀ, ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେ ସୁକୁମାର, ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସଦା ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ।
ଇହ ଵତ୍ସ୍ଯତି କଲ୍ଯାଣୀ ସତ୍କୃତା ମମ ଵେଶ୍ମନି। ଇତି ପାର୍ଥା ଵିଜାନୀଧ୍ଵମଗଦଂ ଵୋଽସ୍ତୁ ସର୍ଵଶଃ
ଏଠାରେ ମୋ ଘରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେଇ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ ରୁହନ୍ତୁ; ଏହିପରି ଜାଣନ୍ତୁ, ହେ ପାର୍ଥପୁତ୍ରମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ନ ହେଉ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽବ୍ରୁଵନ୍ସର୍ଵେ ଯଥା ନୋ ଵଦସେଽନଘ। ତ୍ଵଂ ପିତୃଵ୍ଯଃ ପିତୃସମୋ ଵଯଂ ଚ ତ୍ଵତ୍ପରାଯଣାଃ
ଏହିପରି କହି ସମସ୍ତେ କହିଲେ, "ଯେପରି ଆପଣ ଆମକୁ କହୁଛନ୍ତି, ଆମେ ସେହିପରି କରିବା। ଆପଣ ଆମ ପିସା ଏବଂ ପିତା ସମାନ; ଆମେ ସବୁବେଳେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ଭର କରିଛୁ।"
ଯଥାଽଽଜ୍ଞାପଯସେ ଵିଦ୍ଵଂସ୍ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମୋ ଗୁରୁଃ। ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦପି କର୍ତଵ୍ଯଂ ତଦ୍ଵିଧତ୍ସ୍ଵ ମହାମତେ
ଯେପରି ଆପଣ ଆଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି, ଆମେ ସେହିପରି କରିବା। କାରଣ ଆପଣ ଆମ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ। ଆଉ କିଛି କରିବା ଦରକାର ଥିଲେ, ଦୟାକରି ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଵିଜାନୀହି ମମେଦଂ ଭରତର୍ଷଭ। ନାଧର୍ମେଣ ଜିତଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵ୍ଯଥତେ ଵୈ ପରାଜଯେ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି କଥା ମୋ ଠାରୁ ଜାଣ; ଭାରତବଂଶୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟାୟରେ ହାରିଥିବା କେହି ମଧ୍ୟ ହାରରେ ଦୁଃଖ ପାଏ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ଵୈ ଧର୍ମଂ ଵିଜାନୀଷେ ଯୁଦ୍ଧେ ଜେତା ଧନଞ୍ଜଯଃ। ହନ୍ତାଽରୀଣାଂ ଭୀମସେନୋ ନକୁଲସ୍ତ୍ଵର୍ଥସଙ୍ଗ୍ରହୀ
ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଜିତିବେ; ଭୀମସେନ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିବେ; ନକୁଳ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ।
ସଂଯନ୍ତା ସହଦେଵସ୍ତୁ ଧୌମ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଦୁତ୍ତମଃ। ଧର୍ମାର୍ଥକୁଶଲା ଚୈଵ ଦ୍ରୌପଦୀ ଧର୍ମଚାରିଣୀ
ସହଦେବ ନିୟମ ରଖିବେ; ଧୌମ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ; ଡ୍ରୌପଦୀ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଥିବା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵେ ତଥୈଵ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ। ପରୈରଭେଦ୍ଯାଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟାଃ କୋ ଵୋନ ନ ସ୍ପୃହଯେଦିହ
ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପରକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ମଧୁର; ବାହାର ଲୋକ ତୁମମାନେକୁ ଭାଙ୍ଗିପାରିବେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ଏଠାରେ କିଏ ତୁମମାନେକୁ ଚାହିବେ ନାହିଁ?
ଏଷ ଵୈ ସର୍ଵକଲ୍ଯାଣଃ ସମାଧିସ୍ତଵ ଭାରତ। ନୈନଂ ଶତ୍ରୁର୍ଵିଷହତେ ଶକ୍ରେଣାପି ସମୋଽପ୍ଯୁତ
ଏହି ତୁମର ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳକାମନା ଭରା ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ, ଭାରତ। ଏହାକୁ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ହିମଵତ୍ଯନୁଶିଷ୍ଟୋଽସି ମେରୁସାଵର୍ଣିନା ପୁରା। ଦ୍ଵୈପାଯନେନ କୃଷ୍ଣେନ ନଗରେ ଵାରଣାଵତେ
ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ହିମାଳୟ, ମେରୁ ପର୍ବତର ସୁନା ରଙ୍ଗ ଥିବା ମହାପୁରୁଷ ଓ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଠାରୁ ବାରଣାବତ ନଗରରେ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲ।
ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗେ ଚ ରାମେଣ ଦୃଷ୍ଟଦ୍ଵତ୍ଯାଂ ଚ ଶମ୍ଭୁନା। ଅଶ୍ରୌଷୀରସି ତସ୍ଯାପି ମହର୍ଷେରଞ୍ଜନଂ ପ୍ରତି
ଭୃଗୁ ପର୍ବତରେ ରାମ ଓ ଦୃଷ୍ଟଦ୍ୱତୀ ନଦୀପାରେ ଶିବଙ୍କ ଠାରୁ ତୁମେ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲ; ଏବଂ ସେ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଠାରୁ ଅଞ୍ଜନା ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲ।
କଲ୍ମାଷୀତୀରସଂସ୍ଥସ୍ଯ ଗତସ୍ତ୍ଵଂ ଶିଷ୍ଯତାଂ ଭୃଗୋଃ। ଦ୍ରଷ୍ଟା ସଦା ନାରଦସ୍ତେ ଧୌମ୍ଯସ୍ତେଽଯଂ ପୁରୋହିତଃ
ତୁମେ କଳ୍ମାଷୀ ନଦୀପାରେ ଥିବା ଭୃଗୁଙ୍କ ଠାରେ ଶିଷ୍ୟ ହୋଇଥିଲ; ନାରଦ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ଦେଖନ୍ତି; ଧୌମ୍ୟ ତୁମର ପୁରୋହିତ।