ଅକାରାଦୀନି ନାମାନି ଅର୍ଜୁନଗ୍ରସ୍ତଚେତସଃ। ଅଶ୍ଵାକ୍ଷରାମ୍ବୁଜାଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରାସଂ ସଞ୍ଜନଯନ୍ତି ମେ
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ମୋର ମନ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି; ଅକ୍ଷର, ନାମ, ଏବଂ 'ଅଶ୍ୱ', 'ଅକ୍ଷ', 'ଅମ୍ବୁଜ' ଇତ୍ୟାଦି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଭୟ ଦେଇଯାଏ।
ନାସ୍ତି ପାର୍ଥାଦୃତେ ତାତ ପରଵୀରାଦ୍ଭଯଂ ମମ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଂ ଵା ବଲିଂ ଵାପି ହନ୍ଯାଦ୍ଧି ଵିଜଯୋ ରଣେ
ହେ ପୁତ୍ର, ପାର୍ଥ ଛାଡି ମୋତେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ନେଇ ଭୟ ନାହିଁ; ପ୍ରହ୍ଲାଦ କିମ୍ବା ବଲିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇପାରିବେ।
ତସ୍ମାତ୍ତେନ ମହାରାଜ ଯୁଦ୍ଧଂ ନସ୍ତାତ ନ କ୍ଷମମ୍। ଅହଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଜ୍ଞୋ ନିତ୍ଯଂ ଦୁଃଖଂ ଵହାମି ଚ
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ମହାରାଜ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣି, ସଦା ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛି।
ପୁରା ହି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ଯେ ମାରୀଚସ୍ଯ ଯଥା ଭଯମ୍। ଭଵେଦ୍ରାମେ ମହାଵୀର୍ଯେ ତଥା ପାର୍ଥେ ଭଯଂ ମମ
ଯେପରି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ମାରୀଚ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ଏବେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ ଭାବୁଛି।
ଜାନାମ୍ଯେଵ ମହଦ୍ଵୀଯଂ ଜିଷ୍ଣୋରେତଦ୍ଦୁରାସଦମ୍। ଏତଦ୍ଵୀରସ୍ଯ ପାର୍ଥସ୍ଯ କାର୍ଷୀସ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ଵିପ୍ରିଯମ୍
ମୁଁ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ; ତଥାପି, ହେ ଶୂରବୀର, ତୁମେ ପାର୍ଥଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାମ କରିଛ।
ଦ୍ଯୂତଂ ଵା ଶସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧଂ ଵା ଦୁଵାକ୍ଯଂ ଵା କଥଞ୍ଚନ। ଏତେଷ୍ଵେଵଂ କୃତେ ତସ୍ଯ ଵିଗ୍ରହଶ୍ଚୈଵ ଵୋ ଭଵେତ୍
ଚେଷ୍ଟା କର, ଯେଉଁଠି ଦ୍ୟୂତ, ଶସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା କଠୋର କଥା ହୁଏ—ଏହା ହେଲେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧରେ ପଡ଼ିବ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ର ପାର୍ଥେନ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନେହେନ ଵର୍ତଯ। ଯଶ୍ଚ ପାର୍ଥେନ ସମ୍ବନ୍ଧୋ ଵର୍ତତେ ଚେନ୍ନରୋ ଭୁଵି
ତେଣୁ, ପୁତ୍ର, ସଦା ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନେହରେ ବ୍ୟବହାର କର; ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯିଏ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖେ—
ତସ୍ଯ ନାସ୍ତି ଭଯଂ କିଞ୍ଚିତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଭାରତ। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଜିଷ୍ଣୁନା ଵତ୍ସ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନେହେନ ଵର୍ତଯ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଲୋକରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ହେ ଭାରତ; ତେଣୁ, ପୁତ୍ର, ସଦା ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନେହରେ ବ୍ୟବହାର କର।
ଦ୍ଯୂତେ ପାର୍ଥସ୍ଯ କୌରଵ୍ଯ ମାଯଯା ନିକୃତିଃ କୃତା। ତସ୍ମାଦ୍ଵି ନୋ ଜଯସ୍ତାତ ଅନ୍ଯୋପାଯେନ ନୋ ଭଵେତ୍
ଦ୍ୟୂତରେ, ହେ କୌରବ, ପାର୍ଥଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଳାକି ଓ ଧୋଖା ହୋଇଥିଲା; ତେଣୁ, ବିଜୟ ଆମ ପକ୍ଷରେ ହେବ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ଉପାଯଶ୍ଚ ନ କର୍ତଵ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତି ଭାରତ। ପାର୍ଥାନ୍ପ୍ରତି ପୁରା ଵତ୍ସ ବହୂପାଯାଃ କୃତାସ୍ତ୍ଵଯା
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଉ କୌଣସି ଚାଳ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ଭାରତ; ପୂର୍ବରୁ, ପୁତ୍ର, ପାର୍ଥଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତୁମେ ବହୁ ଉପାୟ କରିଛ।
ତାନୁପାଯାନ୍ହି କୌନ୍ତେଯା ବହୁଶୋ ଵ୍ଯତିଚକ୍ରମୁଃ। ତସ୍ମାଦ୍ଵିତଂ ଜୀଵିତାଯ ନଃ କୁଲସ୍ଯ ଜନସ୍ଯ ଚ
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନମାନେ ସେସବୁ ଚାଳକୁ ଅନେକଥର ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଆମ ଜୀବନ, ଘର ଓ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ଶାନ୍ତିକୁ ବାଛିବା।
ତ୍ଵଂ ଚିକୀର୍ଷସି ଚେଦ୍ଵତ୍ସ ସମିତ୍ରଃ ସହବାନ୍ଧଵଃ। ସଭ୍ରାତୃକସ୍ତ୍ଵଂ ପାର୍ଥେନ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନେହେନ ଵର୍ତଯ
ଯଦି ତୁମେ, ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର, ବାନ୍ଧବ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ଭଲ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସଦା ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନେହରେ ବ୍ୟବହାର କର।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତଦା। ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ତୁ ଵିଧିନା ଚୋଦିତୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେତେବେଳେ କିଛି ସମୟ ଭାବିଲେ। ଭାଗ୍ୟର ଉତ୍ତେଜନାରେ ସେ କହିଲେ।
ପୁନର୍ଦୀଵ୍ଯାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵନଵାସାଯ ପାଣ୍ଡଵୈଃ। ଏଵମେତାନ୍ଵଶେ କର୍ତୁଂ ଶକ୍ଷ୍ଯାମଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ।।ଷ
ଆମେ ପୁଣି ଜୁଆ ଖେଳିବା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜଣ୍ଗଲକୁ ଯିବା ପାଇଁ। ଏହିପରି ଭାବେ ଆମେ ସେମାନେକୁ ଆମ ଅଧୀନରେ ରଖିପାରିବୁ।
ତେ ଵା ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ଵଯଂ ଵା ଦ୍ଯୂତନିର୍ଜିତାଃ। ପ୍ରଵିଶେମ ମହାରଣ୍ଯମଜିନୈଃ ପ୍ରତିଵାସିତାଃ
ସେମାନେ କିମ୍ବା ଆମେ, ଯେଉଁମାନେ ଜୁଆରେ ହାରିବୁ, ବାରୋ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାବନରେ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ରହିବାକୁ ପଡିବ।
ତ୍ରଯୋଦଶଂ ଚ ସ୍ଵଜନୈରଜ୍ଞାତାଃ ପରିଵତ୍ସରମ୍। ଜ୍ଞାତାଶ୍ଚ ପୁନରନ୍ଯାନି ଵନେ ଵର୍ଷାଣି ଦ୍ଵାଦଶ
ତେରୋ ବର୍ଷରେ ଆମେ କିମ୍ବା ସେମାନେ, ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଜଣା ହୋଇ ରହିବା। ଯଦି ଚିହ୍ନଟ ହେବା, ତେବେ ପୁଣି ବାରୋ ବର୍ଷ ଜଣ୍ଗଲରେ ରହିବାକୁ ପଡିବ।
ନିଵସେମ ଵଯଂ ତେ ଵା ତଥା ଦ୍ଯୂତଂ ପ୍ରଵର୍ତତାମ୍। ଅକ୍ଷାନୁପ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ଦ୍ଯୂତମିଦଂ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵଃ
ଆମେ କିମ୍ବା ସେମାନେ, ଏହିପରି ଭାବେ ରହିବା। ଏଭଳି ଭାବେ ଜୁଆ ଚାଲୁ ରହୁ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁଣି ଏହି ଖେଳ ଖେଳନ୍ତୁ।
ଏତତ୍କୃତ୍ଯତମଂ ରାଜନ୍ନସ୍ମାକଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଅଯଂ ହି ଶକୁନିର୍ଵେଦ ସଵିଦ୍ଯାମକ୍ଷସମ୍ପଦମ୍
ହେ ରାଜା, ଏହା ଆମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉପକୃତିକର। ଶକୁନି ଏହି ଜୁଆର କଳା ଓ ଦକ୍ଷତା ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।
ଦୃଢମୂଲଂ ଵଯଂ ରାଜ୍ଯେ ମିତ୍ରାଣି ପରିଗୃହ୍ଯ ଚ। ସାରଵଦ୍ଵିପୁଲଂ ସୈନ୍ଯଂ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଚ ଦୁରାସଦମ୍
ଆମେ ରାଜ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଛୁ, ମିତ୍ରମାନେକୁ ଆପଣା କରିଛୁ। ଆମର ସେନା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଶାଳ ଓ ଅପରାଜେୟ, ଆଦର ପାଇଥିବା।
ତେ ଚ ତ୍ରଯୋଦଶଂ ଵର୍ଷଂ ପାରଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଚେଦ୍ଵ୍ରତମ୍। ଜେଷ୍ଯାମସ୍ତାନ୍ଵଯଂ ରାଜତ୍ରୋଚତାଂ ତେ ପରନ୍ତପ
ଯଦି ସେମାନେ ତେରୋ ବର୍ଷର ବ୍ରତ ପୂରଣ କରିପାରିବେ, ତେବେ ଆମେ ସେମାନେକୁ ହରାଇବୁ। ଏହି ବିଷୟ ଆପଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରନ୍ତୁ।
ତୂର୍ଣଂ ପ୍ରତ୍ଯାନଯସ୍ଵୈତାନ୍କାମଂ ଵ୍ଯଧ୍ଵଗତାନପି। ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ପୁନର୍ଦ୍ଯୂତମିଦଂ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେମାନେ ଯେଉଁଠିକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁରନ୍ତ ସେମାନେକୁ ଡାକନ୍ତୁ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁଣି ଏହି ଜୁଆ ଖେଳନ୍ତୁ।
ତତୋ ଦ୍ରୋଣଃ ସୋମଦତ୍ତୋ ବାହ୍ଲୀକଶ୍ଚୈଵ ଗୌତମଃ। ଵିଦୁରୋ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵୈଶ୍ଯାପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ, ସୋମଦତ୍ତ, ବାହ୍ଲୀକ, ଗୌତମ, ବିଦୁର, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୈଶ୍ୟପୁତ୍ର,
ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ମହାରଥଃ। ମା ଦ୍ଯୂତମିତ୍ଯଭାଷନ୍ତ ଶମୋଽସ୍ତ୍ଵିତି ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶାନ୍ତନୁବଂଶୀ ଓ ମହାରଥୀ ବିକର୍ଣ୍ଣ—ସମସ୍ତେ କହିଲେ, 'ଜୁଆ ହେଉନାହିଁ', ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଶାନ୍ତି ହେଉ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଅକାମାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସୁହୃଦାମର୍ଥଦର୍ଶିନାମ୍। ଅକରୋତ୍ପାଣ୍ଡଵାହ୍ଵାନଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସୁତପ୍ରିଯଃ
କିନ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତି ଅତି ଆସକ୍ତ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ ଭଲ ବୁଝି ମନା କଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଡାକିଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀନ୍ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଜନେଶ୍ଵରମ୍। ପୁତ୍ରହାର୍ଦାଦ୍ଧର୍ମଯୁକ୍ତା ଗାନ୍ଧାରୀ ଶୋକକର୍ଶିତା
ତାପରେ ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ପୁଅ ପ୍ରତି ସ୍ନେହଶୀଳ ଗାନ୍ଧାରୀ, ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଜାତେ ଦୁର୍ଯୋଧନେ କ୍ଷତ୍ତା ମହାମତିରଭାଷତ। ନୀଯତାଂ ପରଲୋକାଯ ସାଧ୍ଵଯଂ କୁଲପାଂସନଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନ ଜନ୍ମ ନେବାବେଳେ, ଜ୍ଞାନୀ ସାରଥି କହିଥିଲେ: 'ଏହି କୁଳ ନାଶକୁ ପରଲୋକକୁ ପଠାଯାଉ।'
ଵ୍ଯନଦଜ୍ଜାତମାତ୍ରୋ ହି ଗୋମାଯୁରିଵ ଭାରତ। ଅନ୍ତୋ ନୂନଂ କୁଲସ୍ଯାସ୍ଯ କୁରଵସ୍ତନ୍ନିବୋଧତ
ଓ ଭାରତ, ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସେ ଶିଆଳର ଭଳି ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଏହି କୁଳର ଅନ୍ତର ଚିହ୍ନ।
ମା ନିମଜ୍ଜୀଃ ସ୍ଵଦୋଷେଣ ମହାପ୍ସୁ ତ୍ଵଂ ହି ଭାରତ। ମା ବାଲାନାମଶିଷ୍ଟାନାମଭିମଂସ୍ଥା ମତିଂ ପ୍ରଭୋ
ଓ ଭାରତ, ନିଜ ଦୋଷରେ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯିବାନି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅବିବେକୀ ଓ ଅନଅନୁଶାସିତ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମତକୁ ମଞ୍ଜୁର କରନ୍ତୁନାହିଁ।
ମା କୁଲସ୍ଯ କ୍ଷଯେ ଘୋରେ କାରଣଂ ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି। ବଦ୍ଧଂ ସେତୁଂ କୋ ନୁ ଭିନ୍ଦ୍ଯାଦ୍ଧମେଚ୍ଛାନ୍ତଂ ଚ ପାଵକମ୍
କୁଳର ଭୟଙ୍କର ନାଶର କାରଣ ହେବେନି। ଭଲ ଭାବେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ବନ୍ଧକୁ କିଏ ଭାଙ୍ଗିବ? ନିର୍ବଳ ଅଗ୍ନିକୁ କିଏ ନିମିଳାଇବାକୁ ଚାହେବ?
ଶମେ ସ୍ଥିତାନ୍କୋ ନୁ ପାର୍ଥାନ୍କୋପଯେଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। ସ୍ମରନ୍ତଂ ତ୍ଵାମାଜମୀଢଂ ସ୍ମାରଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପୁନଃ
ଶାନ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ କିଏ ରାଗିବ? ଓ ଭାରତବଂଶୀ, ତୁମ ପୂର୍ବଜ ଅଜମୀଢ଼ଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ମନେ ପକାଇବି।