ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଯୁଧ୍ଵା ପାର୍ଥେନ ଵୈ ମୁହୁଃ। ରଣେ ଜେତୁମଶକ୍ଯଂ ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତେ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅର୍ଜୁନ ସହ ବାରମ୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝି, ସେମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶାନ୍ତାସ୍ତେ ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ପାର୍ଥବାଣାଭିପୀଡିତାଃ। ସଦ୍ଵିପଂ ଵାସଵଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵତୋ ଦିଶମ୍
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ତୀରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ହାତୀକୁ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ପ୍ରାଚୀଂ ରୁଦ୍ରାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାଂ ମରୁତୋ ଯଯୁଃ। ଦିଶଂ ପ୍ରତୀଚୀଂ ଭୀତାସ୍ତେ ଵସଵଶ୍ଚ ତଥାଽଶ୍ଵିନୌ
ରୁଦ୍ର ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ, ମରୁତମାନେ ଦକ୍ଷିଣକୁ, ବସୁ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ ଭୟରେ ପଶ୍ଚିମକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଵା ଉଦଙ୍ମୁଖାଃ। ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵମୁଖା ଭୀତାଶ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ତୋଽସ୍ଯ ସାଯକାନ୍
ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ; ସାଧ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଉପରକୁ ଉଠିଗଲେ, ତାଙ୍କର ତୀର ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଏଵଂ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ତ୍ସର୍ଵତୋ ଦିଶମ୍। ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାଃ ପାର୍ଥମେଵ ସକାର୍ମୁକମ୍
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ, ବାରମ୍ବାର ଧନୁଷ୍ୟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଵିଦ୍ରୁତାନ୍ଦେଵସଙ୍ଘାଂସ୍ତାନ୍ରଣେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରନ୍ଦରଃ। ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜାଃ ପାର୍ଥଂ ବାଣୈରଵାକିରତ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପଳାଇଯିବା ଦେଖି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ଇନ୍ଦ୍ର ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ତୀରବର୍ଷା କଲେ।
ପାର୍ଥୋଽପି ଶକ୍ରଂ ଵିଵ୍ଯାଥ ମାନୁଷୋ ଵିବୁଧାଧିପମ୍
ପାର୍ଥ, ମାନବ ହେବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତତଃ ସୋଽଶ୍ମମଯଂ ଵର୍ଷଂ ଵ୍ଯସୃଜଦ୍ଵିବୁଧାଧିପଃ। ତଚ୍ଛରୈରର୍ଜୁନୋ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରତିଜାଘ୍ନେଽତ୍ଯମର୍ଷଣଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପଥରର ବର୍ଷା କରିଲେ; ଅର୍ଜୁନ ତାହାକୁ ତାଙ୍କର ତୀରରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ, ଏବଂ କିଛି ମଧ୍ୟ ଛାଡିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ସଂଵର୍ଧଯାମାସ ତଦ୍ଵର୍ଷଂ ଦେଵରାଡପି। ଭୂଯ ଏଵ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଜିଜ୍ଞାସୁଃ ସଵ୍ଯସାଚିନଃ
ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ବିଶାଳ ଶକ୍ତିକୁ ଆଉ ଏକଥର ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ସେଇ ବର୍ଷାକୁ ଆଉ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କଲେ।
ସୋଽଶ୍ମଵର୍ଷଂ ମହାଵେଗମିଷୁଭିଃ ପାଣ୍ଡଵୋଽପି ଚ। ଵିଲଯଂ ଗମଯାମାସ ହର୍ଷଯନ୍ପାକଶାସନମ୍
ପଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ ତୀବ୍ର ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଭୟଙ୍କର ପଥର ବର୍ଷାକୁ ଶେଷ କରିଦେଲେ, ଏହା ଦେଖି ପାକାଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହେଲେ।
ଉପାଦାଯ ତୁ ପାଣିଭ୍ଯାମଙ୍ଗଦଂ ନାମ ପର୍ଵତମ୍। ସଦ୍ରୁମଂ ଵ୍ଯସୃଜଚ୍ଛକ୍ରୋ ଜିଘାଂସୁଃ ଶ୍ଵେତଵାହନମ୍
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ୱେତବାହନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଅଙ୍ଗଦ ନାମକ ପାହାଡ଼କୁ ତାହାର ଗଛସହିତ ଉଠାଇ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନୋ ଵେଗଵଦ୍ଭିର୍ଜ୍ଵଲମାନୈରଜିହ୍ଯଗୈଃ। ବାଣୈର୍ଵିଧ୍ଵଂସଯାମାସ ଗିରିରାଜଂ ସହସ୍ରଧା
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସରପ୍ରତିମ ତୀରରେ ସେଇ ପାହାଡ଼କୁ ହଜାର ଟୁକୁଡ଼ା କରିଦେଲେ।
ଶକ୍ରଂ ଚ ପାତଯାମାସ ଶରୈଃ ପାର୍ଥୋ ମହାନ୍ଯୁଧି। ତତଃ ଶକ୍ରୋ ମହାରାଜ ରଣେ ଵୀରଂ ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ସେଇ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ ତୀରରେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ; ତାପରେ, ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ମହାବୀର ବୋଲି ଦେଖିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜେତୁମଶକ୍ଯଂ ତଂ ତେଜୋବଲସମନ୍ଵିତମ୍। ପରାଂ ପ୍ରୀତି ଯଯୌ ତତ୍ର ପୁତ୍ରଶୌର୍ଯେଣ ଵାସଵଃ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝି, ଇନ୍ଦ୍ର ସେଠାରେ ପୁଅଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ।
ତଦା ତତ୍ର ନ ତସ୍ଯାସ୍ତି ଦିଵି କଶ୍ଚିନ୍ମହାଯଶାଃ। ସମର୍ଥୋ ନିର୍ଜଯେ ରାଜନ୍ନପି ସାକ୍ଷାତ୍ପ୍ରଜାପତିଃ
ସେ ସମୟରେ, ରାଜା, ସ୍ୱର୍ଗରେ କେହି ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତତଃ ପାର୍ଥଃ ଶରୈର୍ହତ୍ଵା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସପନ୍ନଗାନ୍। ଦୀପ୍ତେ ଚାଗ୍ନୌ ମହାତେଜାଃ ପାତଯାମାସ ସନ୍ତତମ୍
ତାପରେ ପାର୍ଥ, ତାଙ୍କର ତୀରରେ ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନେକୁ ମାରି, ସେମାନେକୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଣିପୁଣି ପକାଇଲେ।
ପ୍ରତିଷେଧଯିତୁଂ ପାର୍ଥଂ ନ ଶେକୁସ୍ତତ୍ର କେଚନ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଵାରିତଂ ଶକ୍ରଂ ଦିଵି ଦେଵଗଣୈଃ ସହ
ସେଠାରେ କେହି ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଦେବମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଯଥା ସୁପର୍ଣଃ ସୋମାର୍ଥଂ ଵିବୁଧାନଜଯତ୍ପୁରା। ତଥା ଜିତ୍ଵା ସୁରାନ୍ପାର୍ଥସ୍ତର୍ପଯାମାସ ପାଵକମ୍
ଯେପରି ସୁପର୍ଣ୍ଣ ପୂର୍ବେ ସୋମ ଲାଗି ଦେବମାନେକୁ ଜିତିଥିଲେ, ସେପରି ପାର୍ଥ ଦେବମାନେକୁ ଜିତି ଅଗ୍ନିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ ସ୍ଵଵୀର୍ଯେଣ ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଵିଭାଵସୁମ୍। ରଥଂ ଧ୍ଵଜଂ ଚ ସହଯଂ ଦିଵ୍ଯାନସ୍ତ୍ରାଂଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ତାପରେ ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଏକ ରଥ, ପତାକା, ଘୋଡ଼ା ଓ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଲେ।
ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଚ ଧନୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତୂଣୀ ଚାକ୍ଷଯସାଯକୌ। ଏତାନ୍ଯପି ଚ ବୀଭତ୍ସୁର୍ଲେଭେ କୀର୍ତି ଚ ଭାରତ
ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ୍ୟ, ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀ ଓ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ଏବଂ, ଭାରତ, ଖ୍ୟାତି ମଧ୍ୟ ଲାଗିଲେ।
ଭୂଯୋଽପି ଶୃଣୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାର୍ଥୋ ଗତ୍ଵୋତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍। ଵିଜିତ୍ଯ ନଵଵର୍ଷାଂଶ୍ଚ ସପୁରାଂଶ୍ଚ ସପର୍ଵତାନ୍
ଏହା ପରେ ଆଉ ଶୁଣ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର; ପାର୍ଥ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇ, ସେଠାର ନଉଟି ଭୂମି, ସହର ଓ ପାହାଡ଼ମାନେକୁ ଜିତିଲେ।
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପଂ ଵଶେ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। ବଲାଜ୍ଜିତ୍ଵା ନୃପାନ୍ସର୍ଵାନ୍କରେ ଚଵିନିଵେଶ୍ଯ ଚ
ସମସ୍ତ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ନିଜ ଅଧିନରେ ନେଇ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ଜିତି ଓ ଦେୟ ଦେଇଲେ।
ରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ସର୍ଵାଣି ଗତ୍ଵା ଚୈଵ ପୁନଃ ପୁରୀମ୍। ତତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ରାଜସୂଯଂ କ୍ରତୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କାରଯାମାସ ଭାରତ
ସମସ୍ତ ମଣିମୂଳ୍ୟ ନେଇ, ପୁଣି ସହରକୁ ଫେରିଲେ; ତାପରେ, ଭାରତ, ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ।
ସ ତାନ୍ଯନ୍ଯାନି କର୍ମାଣି କୃତଵାନର୍ଜୁନଃ ପୁରା। ଅର୍ଜୁନେନ ସମୋ ଵୀର୍ଯେ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ନ କ୍ଵଚିତ୍
ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନ ପୂର୍ବେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ତିନି ଲୋକରେ ଅର୍ଜୁନ ସମାନ ଶୌର୍ୟ ଥିବା କେହି ନାହିଁ।
ଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ପିଶାଚୋରଗରାକ୍ଷସାଃ। ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣାଦଯଃ ସର୍ଵେ କୁରଵଶ୍ଚ ମହାରଥାଃ
ଦେବତା, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ସର୍ପ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ସମସ୍ତ କୁରୁବଂଶୀ ଶୂରବୀରମାନେ—
ଲୋକେ ସର୍ଵନୃପାଶ୍ଚୈଵ ଵୀରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଧନୁର୍ଧରାଃ। ଏତେ ପାର୍ଥଂ ରଣେ ଯୁକ୍ତାଃ ପ୍ରତିଯୋଦ୍ଧୁଂ ନ ଶକ୍ନୁଯୁଃ
ଏହି ସଂସାରର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧନୁର୍ଧର ଶୂରମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏକଠି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରଣରେ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅହଂ ହି ନିତ୍ଯଂ କୌରଵ୍ଯ ଫଲ୍ଗୁନଂ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତମ୍। ଅପଶ୍ଯଂ ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ତଂ ସମୁଦ୍ଵିଗ୍ନୋଽସ୍ମି ତଦ୍ଭଯାତ୍
ହେ କୌରବ, ମୁଁ ସଦା ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କୁ ମୋ ହୃଦୟରେ ରଖିଥାଏ; ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ମୋର ମନ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଯାଏ।
ଗୃହେ ଗୃହେ ଚ ପଶ୍ଯାମି ତାତ ପାର୍ଥମହଂ ସଦା। ଶରଗାଣ୍ଡୀଵସଂଯୁକ୍ତଂ ପାଶହସ୍ତମିଵାନ୍ତକମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ମୁଁ ସଦା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି, ସେ ତୀର ଓ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ଯେମିତି ପାଶ ଧରି ଆସନ୍ତି, ସେହିପରି।
ଅପି ପାର୍ଥସହସ୍ରାଣି ଭୀତଃ ପଶ୍ଯାମି ଭାରତ। ପାର୍ଥଭୂତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ନଗରଂ ପ୍ରତିଭାତି ମେ
ହେ ଭାରତ, ଭୟରେ ମୁଁ ହଜାର ହଜାର ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ସହର ମୋତେ ପାର୍ଥ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି ଲାଗୁଛି।
ପାର୍ଥମେଵ ହି ପଶ୍ଯାମି ରହିତେ ତାତ ଭାରତ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵପ୍ନଗତଂ ପାର୍ଥମୁଦ୍ଧମାମି ଵିଚେତନଃ
ହେ ପୁତ୍ର, ଏକାଠି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି; ସ୍ୱପ୍ନରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଉଠିଯାଏ।