ଅନ୍ଯେ ଚ ଯାଦଵାଃ ସର୍ଵେ ବଲଦେଵପୁରୋଗମାଃ। ଏକମେଵ ପରେ କୃଷ୍ଣଂ ଗଜଵାଜିରଥୈର୍ଯୁତାଃ
ବଳଦେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଯାଦବମାନେ ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥ ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ।
ଅଥାସାଦ୍ଯ ଵନେ ଯାନ୍ତଂ ପରିଵାର୍ଯ ଧନଞ୍ଜଯମ୍। ଚକ୍ରୁର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧା ବହୁକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ଯାଦଵାଃ
ଅର୍ଜୁନ ଜଙ୍ଗଲ ମାଧ୍ୟରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଅନେକ କୋଟି ଯାଦବମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଏକ ଏଵ ତୁ ପାର୍ଥସ୍ତୈର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଚକ୍ରେ ସୁଦାରୁଣମ୍। ତେନ ତେଷାଂ ସମଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ମୁହୂର୍ତଂ ପ୍ରବଭୂଵ ହ
କିନ୍ତୁ ପାର୍ଥ ଏକା ଏକା ତାଙ୍କ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇପକ୍ଷର ଯୁଦ୍ଧ ସମାନ ହେଇ ରହିଲା।
ତତଃ ପାର୍ଥୋ ରଣେ ସର୍ଵାନ୍ଵାରଯିତ୍ଵା ଶିତୈଃ ଶରୈଃ। ବଲାଦ୍ଵିଜିତ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵୀରସ୍ତାନ୍ସର୍ଵଯାଦଵାନ୍। ତାଂ ସୁଭଦ୍ରାମଥାଦାଯ ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ଵିଵେଶ ହ
ତାପରେ, ରାଜା, ପାର୍ଥ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରୋକି, ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଭୂଯଃ ଶୃଣୁ ମହାରାଜ ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯ ଚ ସାହସମ୍। ଦଦୌ ସ ଵହ୍ନେର୍ବିଭତ୍ସୁଃ ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ଖାଣ୍ଡଵଂ ଵନମ୍
ଏବେ ଆପଣ ମହାରାଜା, ଫଳ୍ଗୁନାଙ୍କ ସାହସ ଆଉ ଶୁଣନ୍ତୁ; ବିଭତ୍ସୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଖାଣ୍ଡବବନ ଦେଲେ।
ଲବ୍ଧମାତ୍ରେ ତୁ ତେନାଥ ଭଗଵାନ୍ହଵ୍ଯଵାହନଃ। ଭକ୍ଷିତୁଂ ଖାଣ୍ଡଵଂ ରାଜଂସ୍ତତ୍ରସ୍ଥାନୁପଚକ୍ରମେ
ଅଗ୍ନି ଖାଣ୍ଡବବନ ପାଇଲେ, ସେ ତାହା ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ରାଜା।
ତତସ୍ତଂ ଭକ୍ଷଯନ୍ତଂ ଵୈ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଵିଭାଵସୁମ୍। ରଥା ଧନ୍ଵୀ ଶରାନ୍ଗୃହ୍ଯ ସ କଲାପଯୁତଃ ପ୍ରଭୁଃ। ପାଲଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵଵୀର୍ଯେଣ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ସବ୍ୟସାଚୀ, ରଥ, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ନେଇ ତାଙ୍କ ରଥୀ ସହିତ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଖାଣ୍ଡବବନ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷା କଲେ।
ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହେନଦ୍ରସ୍ତୁ ମେଘାଂସ୍ତାନ୍ସନ୍ଦିଦେଶ ହ। ତେନୋକ୍ତା ମେଘସଙ୍ଘାସ୍ତେ ଵଵର୍ଷୁରତିଵୃଷ୍ଟିଭିଃ
ଏହା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଇନ୍ଦ୍ର ମେଘମାନେକୁ ପଠାଇଲେ; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମେଘମାନେ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା କରିଲେ।
ତତୋ ମେଘଗାଣାନ୍ପାର୍ଥଃ ଶରଵ୍ରାତୈଃ ସମାନ୍ତତଃ। ଖଗମୈର୍ଵାରଯାମାସ ତଦାଶ୍ଚର୍ଯମିଵାଭଵତ୍
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ଚାରିପଟେ ମେଘମାନଙ୍କୁ ତୀରବର୍ଷା କରି ରୋକିଦେଲେ; ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗୁଥିଲା।
ଵାରିତାନ୍ମେଘସଙ୍ଘାଂଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପୁରନ୍ଦରଃ। ପାଣ୍ଡରଂ ଗଜମାସ୍ଥାଯ ସର୍ଵଦେଵଗଣୈର୍ଵୃତଃ। ଯଯୌ ପାର୍ଥେନ ସଂଯୋଦ୍ଧୁଂ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଖାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ଚ
ମେଘମାନେ ଚିଥରିଯିବା କଥା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ସେ ସବୁ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ସ୍ୱେତ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅର୍ଜୁନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଏବଂ ଖଣ୍ଡବ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ।
ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ମରୁତଶ୍ଚୈଵ ଵସଵଶ୍ଚାଶ୍ଵିନୌ ତଦା। ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ନିଶ୍ଵେଦେଵାଶ୍ଚ ଭାରତ। ଗନ୍ଧର୍ଵାଶ୍ଚୈଵ ସହିତା ଅନ୍ଯେ ଦେଵଗଣାଶ୍ଚ ଯେ
ସେଇ ସମୟରେ ରୁଦ୍ର, ମରୁତ, ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଆଦିତ୍ୟ, ସାଧ୍ୟ, ଦେବଗଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ଶସ୍ତ୍ରସମ୍ପନ୍ନା ଦୀପ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵତେଜସା। ଧନଞ୍ଜଯଂ ଜିଘାଂସନ୍ତଃ ପ୍ରପେତୁର୍ଵିବୁଧାଧିପାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କ ସହ ଏଗିଯାଇଲେ।
ଯୁଗାନ୍ତେ ଯାନି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନିମିତ୍ତାନି ମହାନ୍ତ୍ଯପି। ସର୍ଵାଣି ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନିମିତ୍ତାନି ମହୀପତେ
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଯୁଗାନ୍ତରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସେଠାରେ ରାଜା, ସବୁଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
ତତୋ ଦେଵଗମାଃ ସର୍ଵେ ପାର୍ଥଂ ସମଭିଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ। ଅସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ତାଂ ଦେଵମଯୀଂ ଚମୂମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ସେ ଦେବମୟ ସେନାକୁ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ କିଛି ଭୟ କଲେନି।
ତ୍ଵରିତଃ ଫଲ୍ଗୁନୋ ଗୃହ୍ଯ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଂସ୍ତାନାଶୁଗାଂସ୍ତଦା। ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତସ୍ଥୌ କାଲ ଇଵାତ୍ଯଯେ
ଫଳ୍ଗୁନ ତୁରନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ତୀବ୍ର ତୀର ଧରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ସେ ଯେମିତି ସମୟ ଶେଷରେ ଅଡିଯାଏ, ସେଭଳି ଅଡି ରହିଲେ।
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ବୀଭତ୍ସୁଂ ସପୁରନ୍ଦରାଃ। ଅଵାକିରଞ୍ଛରଵ୍ରାତୈର୍ମାନୁଷଂ ତଂ ମହୀପତେ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ମାନବ ଉପରେ ତୀରର ବର୍ଷା କରିଲେ, ରାଜା।
ତତଃ ପାର୍ଥୋ ମହାତେଜା ଗାଣ୍ଡିଵଂ ଗୃହ୍ଯ ସତ୍ଵରଃ। ଵାରଯାମାସ ଦେଵାନାଂ ଶରଵ୍ରାତୈଃ ଶରାଂସ୍ତଦା
ତୁରନ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ତୀରବର୍ଷାକୁ ନିଜ ତୀରରେ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
ପୁନଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ମର୍ତ୍ଯଂ ତଂ ସୁଭହାବଲାଃ। ନାନାଶସ୍ତ୍ରୈର୍ଵଵର୍ଷୁସ୍ତଂ ସଵ୍ଯସାଚୀ ମହୀପତେ
ପୁଣିଥରେ, କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ଅଡି ରହିଲେ।
ତାନ୍ପାର୍ଥଃ ଶସ୍ତ୍ରଵର୍ଷାନ୍ଵୈ ଵିସୃଷ୍ଟାନ୍ଵିବୁଧୈସ୍ତଦା। ଦ୍ଵିଧା ତ୍ରିଧା ସ ଚିଚ୍ଛେଦ ସ ଏଵ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ଅର୍ଜୁନ ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଛାଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାକୁ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଦୁଇ ଓ ତିନି ଭାଗ କରି କଟିଦେଲେ।
ପୁନଶ୍ଚ ପାର୍ଥଃ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମଣ୍ଡଲୀକୃତକାର୍ମୁକଃ। ଦେଵସଙ୍ଘାଞ୍ଛରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈରର୍ପଯନ୍ଵୈ ସମନ୍ତତଃ
ପୁଣି ଅର୍ଜୁନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଧନୁଷ୍ୟକୁ ମଣ୍ଡଳାକାରେ ତାଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଚାରିପଟେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଯୁଧ୍ଵା ପାର୍ଥେନ ଵୈ ମୁହୁଃ। ରଣେ ଜେତୁମଶକ୍ଯଂ ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତେ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅର୍ଜୁନ ସହ ବାରମ୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝି, ସେମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶାନ୍ତାସ୍ତେ ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ପାର୍ଥବାଣାଭିପୀଡିତାଃ। ସଦ୍ଵିପଂ ଵାସଵଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵତୋ ଦିଶମ୍
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ତୀରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ହାତୀକୁ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ପ୍ରାଚୀଂ ରୁଦ୍ରାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାଂ ମରୁତୋ ଯଯୁଃ। ଦିଶଂ ପ୍ରତୀଚୀଂ ଭୀତାସ୍ତେ ଵସଵଶ୍ଚ ତଥାଽଶ୍ଵିନୌ
ରୁଦ୍ର ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ, ମରୁତମାନେ ଦକ୍ଷିଣକୁ, ବସୁ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ ଭୟରେ ପଶ୍ଚିମକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଵା ଉଦଙ୍ମୁଖାଃ। ସାଧ୍ଯାଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵମୁଖା ଭୀତାଶ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ତୋଽସ୍ଯ ସାଯକାନ୍
ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ; ସାଧ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଉପରକୁ ଉଠିଗଲେ, ତାଙ୍କର ତୀର ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଏଵଂ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ତ୍ସର୍ଵତୋ ଦିଶମ୍। ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାଃ ପାର୍ଥମେଵ ସକାର୍ମୁକମ୍
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ, ବାରମ୍ବାର ଧନୁଷ୍ୟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଵିଦ୍ରୁତାନ୍ଦେଵସଙ୍ଘାଂସ୍ତାନ୍ରଣେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରନ୍ଦରଃ। ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜାଃ ପାର୍ଥଂ ବାଣୈରଵାକିରତ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପଳାଇଯିବା ଦେଖି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ଇନ୍ଦ୍ର ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ତୀରବର୍ଷା କଲେ।
ପାର୍ଥୋଽପି ଶକ୍ରଂ ଵିଵ୍ଯାଥ ମାନୁଷୋ ଵିବୁଧାଧିପମ୍
ପାର୍ଥ, ମାନବ ହେବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତତଃ ସୋଽଶ୍ମମଯଂ ଵର୍ଷଂ ଵ୍ଯସୃଜଦ୍ଵିବୁଧାଧିପଃ। ତଚ୍ଛରୈରର୍ଜୁନୋ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରତିଜାଘ୍ନେଽତ୍ଯମର୍ଷଣଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପଥରର ବର୍ଷା କରିଲେ; ଅର୍ଜୁନ ତାହାକୁ ତାଙ୍କର ତୀରରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ, ଏବଂ କିଛି ମଧ୍ୟ ଛାଡିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ସଂଵର୍ଧଯାମାସ ତଦ୍ଵର୍ଷଂ ଦେଵରାଡପି। ଭୂଯ ଏଵ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଜିଜ୍ଞାସୁଃ ସଵ୍ଯସାଚିନଃ
ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ବିଶାଳ ଶକ୍ତିକୁ ଆଉ ଏକଥର ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ସେଇ ବର୍ଷାକୁ ଆଉ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କଲେ।
ସୋଽଶ୍ମଵର୍ଷଂ ମହାଵେଗମିଷୁଭିଃ ପାଣ୍ଡଵୋଽପି ଚ। ଵିଲଯଂ ଗମଯାମାସ ହର୍ଷଯନ୍ପାକଶାସନମ୍
ପଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ ତୀବ୍ର ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଭୟଙ୍କର ପଥର ବର୍ଷାକୁ ଶେଷ କରିଦେଲେ, ଏହା ଦେଖି ପାକାଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହେଲେ।