ଦେହି ସିନ୍ଧୁପତେ ଯୁଦ୍ଧମଦ୍ଯୈଵ ତ୍ଵରଯା ମମ। ଅଥଵା ପୀଡଯାମି ତ୍ଵାଂ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ କୁରୁ ମାଚିରମ୍
ହେ ସମୁଦ୍ରର ମାଲିକ, ଆଜି ଏଠାରେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ, ତାହା ଦ୍ରୁତ କରନ୍ତୁ। ନହେଲେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେବି, ଏହିପାଇଁ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଲୋକେ ରାଜନ୍ମହାଵୀର୍ଯା ବହଵୋ ନିଵସନ୍ତି ଯେ। ତେଷାମେକେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁରୁ ଯୁଦ୍ଧଂ ମହାବଲ
ହେ ରାଜା, ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ଶୂରବୀର ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାକୁ ଚୟନ କରନ୍ତୁ, ଯେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ।
ମତ୍ସମୋ ଯଦି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଵରାଯୁଧଧରଃ କ୍ଵଚିତ୍। ଵିଦ୍ଯତେ ତଂ ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଯଃ ସମାସେତ ମା ମୃଧେ
ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ମୋ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ନାମ କହନ୍ତୁ, ଯେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ।
ମହର୍ଷିର୍ଜମଦଗ୍ନିସ୍ତୁ ଯଦି ରାଜନ୍ପରିଶ୍ରୁତଃ। ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ରଣଂ ଦାତୁଂ ଯଥାଵଦ୍ଵୈ ତଵାର୍ହତି
ହେ ରାଜା, ଯଦି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାର୍ଷି ଜମଦଗ୍ନି ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ। ନାରଦସ୍ଯ ଚ ଵୈ ପୂର୍ଵଂ କ୍ରୋଧେନ ମହତା ଵୃତଃ
ସମୁଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଓ ନାରଦଙ୍କ ପୂର୍ବ କଥା ମନେପକାଇ, ମାହିଷ୍ମତୀର ରାଜା ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରତିଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ କ୍ରୋଧେନ ସହ ଭାରତ। ସ ତମାଶ୍ରମମାଗତ୍ଯ କାମମେଵାନ୍ଵପଦ୍ଯତ
ତାପରେ ସେ ଭାରତ, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାମ କଲେ।
ସ କାମଂ ପ୍ରତିକୂଲାନି ଚକାର ସହ ବନ୍ଧୁଭିଃ। ଆଯାସଂ ଜନଯାମାସ ରାମସ୍ଯ ସ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ନିଜ ସହ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ବିରୋଧୀ କାମ କଲେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ଅନେକ କଷ୍ଟ ଦେଲେ।
ତତସ୍ତେଜଃ ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ରାମସ୍ଯାମିତତେଜସଃ। ପ୍ରଦହନ୍ନିଵ ସୈନ୍ଯାନି ରଶ୍ମିମାନିଵ ତେଜସା
ତାପରେ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ରାମଙ୍କ ତେଜ ଦେହିଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ତେଜରେ ସେମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଜଳାଇଦେଲେ, ଯେପରି ରଶ୍ମିରେ ସବୁ ଦହିଯାଏ।
ଅଥ ତୌ ଚକ୍ରତୁର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋରିଵ
ତାପରେ ସେ ଦୁଇଁଜଣ, ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ତତଃ ପରଶୁମାଦାଯ ନୃପଂ ବାହୁସହସ୍ରିଣମ୍। ଚିଚ୍ଛେଦ ସହସା ରାମୋ ବହୁଶାଖମିଵ ଦ୍ରୁମମ୍
ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କ ପରଶୁ ନେଇ, ହଜାର ହାତ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ହଠାତ୍ କାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଅନେକ ଶାଖା ଥିବା ଗଛକୁ କାଟାଯାଏ।
ତଂ ହତଂ ପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମେତାସ୍ତସ୍ଯ ବାନ୍ଧଵାଃ। ଅସୀନାଦାଯ ଶକ୍ତୀଶ୍ଚ ରାମଂ ତେ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯନ୍
ସେ ମୃତ ଓ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନେ ତଳୱାର ଓ ଶକ୍ତି ନେଇ ରାମଙ୍କ ସାମ୍ନା କଲେ।
ରାମୋଽପି ରଥମାସ୍ଥାଯ ଧନୁରାଯମ୍ଯ ସତ୍ଵରଃ। ଵିସୃଜନ୍ପରମାସ୍ତ୍ରାଣି ଵ୍ଯଧମତ୍ପାର୍ଥିଵାନ୍ବଲୀ
ରାମ ମଧ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତୀବ୍ର ଧନୁଷ ଟାଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଶକ୍ତିରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିଯା ରାଜଞ୍ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯଭଯାର୍ଦିତାଃ। ଵିଵିଶୁର୍ଗିରିଦୁର୍ଗାଣି ମୃଗାଃ ସିଂହଭଯାଦିଵ
ତାପରେ, ରାଜା, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପଳାଇଗଲେ, ଯେପରି ହରିଣମାନେ ସିଂହ ଭୟରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଲୁଚିଯାନ୍ତି।
ତେଷାଂ ସ୍ଵଵିହିତଂ କର୍ମ ତଦ୍ଭଯାନ୍ନାନୁତିଷ୍ଠତି। ପ୍ରଜା ଵୃଷଲତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମଦର୍ଶନାତ୍
ସେଇ ଭୟରେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାମ କରିପାରିଲେନି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖାଯିବା ନଥିବାରୁ ଲୋକମାନେ ଅଧୋପତିତ ହେଲେ।
ତଥା ଚ ଦ୍ରଵିଡାଃ କାଚାଃ ପୁଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଶବରୈଃ ସହ। ଵୃଷଲତ୍ଵଂ ପରିଗତା ଵିଚ୍ଛିନ୍ନାଃ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମିଣଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଦ୍ରାବିଡ଼, କାଚ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଏବଂ ଶବରମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅଧୋପତିତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତୁ ହତଵୀରାସୁ କ୍ଷତ୍ରିଯାସୁ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଦ୍ଵିଜୈରଭ୍ଯୁଦିତଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ତାନି ରାମୋ ନିହତ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପୁନିପୁନି ମାରାଯିବା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁଣି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଭବ କରିଲେ, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କୁ ପୁନି ନଶ୍ଚିନ୍ନ କଲେ।
ତତସ୍ତ୍ରିସ୍ମପ୍ତମେ ଯାତେ ରାମଂ ଵାଗଶରୀରିଣୀ। ଦିଵ୍ଯା ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁରା ସର୍ଵଲୋକପରିଶ୍ରୁତା
ଏଭଳି ଏକୋଇଶିଁଥର ଘଟିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମଧୁର ସ୍ୱର ରାମଙ୍କୁ କହିଲା।
ରାମରାମ ନିଵର୍ତସ୍ଵ ସ୍ଵଗୁଣଂ ନାତ୍ର ପଶ୍ଯସି। କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୂନିମାନ୍ପ୍ରାମୈର୍ଵିପ୍ରଯୁଜ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ
‘ରାମ, ରାମ, ଏଠାରେ ତୁମେ ନିଜ ଗୁଣ ଦେଖୁନାହାଁତ; ତୁମେ ପୁନିପୁନି ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଜୀବନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଉଛ।
ତଥୈଵ ତଂ ମହାତ୍ମାନମୃଚୀକପ୍ରମୁଖାସ୍ତଥା। ରାମରାମ ମହାଵୀର୍ଯ ନିଵର୍ତସ୍ଵେତ୍ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍
ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ଋଚୀକ ଆଦି ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ, ‘ରାମ, ରାମ, ମହାବୀର, ଏବେ ବନ୍ଦ କର।’
ପିତୁର୍ଵଧମସମୃଷ୍ଯଂସ୍ତୁ ରାମଃ ପ୍ରୋଵାଚ ତାନୃଷୀନ୍। ନାର୍ହା ହନ୍ତ ଭଵନ୍ତୋ ମାଂ ନିଵାରଯିତୁମିତ୍ଯୁତ
ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ସହିପାରିନଥିବା ରାମ ତାଁଠାରେ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ମୋତେ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଆପଣମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।’
ନାର୍ହସି କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୂଂସ୍ତ୍ଵଂ ନିହନ୍ତୁଂ ଜଯତାଂ ଵର। ନ ହି ଯୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ତାତ ବ୍ରାହ୍ମଣେନସତା ନୃପାନ୍
‘ହେ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ; ଏହା ଠିକ୍ ନୁହଁ, ପୁଅ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନ୍ୟାୟରେ ରାଜାମାନେ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ।’
ପିତୄଣାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କ୍ରୋଧଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ ଭାର୍ଗଵଃ। ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରାଣି ନରମେଧଶତାନି ଚ
ପିତୃମାନେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ଭାର୍ଗବ ରାମ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତଟି ନରମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଇଷ୍ଟ୍ଵା ସାଗରପର୍ଯନ୍ତାଂ କାଶ୍ଯପାଯ ଦଦୌ ମହୀମ୍। ତେନ ରାମେଣ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ତୁଲ୍ଯସ୍ତାତ ଦଯଞ୍ଜଯଃ
ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଯଜ୍ଞ କରି କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ; ସେଇ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୟଞ୍ଜୟଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ, ହେ ପିତା।
କାର୍ତଵୀର୍ଯେଣ ଚ ରଣେ ତୁଲ୍ଯଃ ପାର୍ଥୋ ନ ସଂଶଯଃ। ରଣେ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପାର୍ଥଂ ଜେତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ ଯେପରି ଶୌର୍ୟ ଦେଖାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କେହି ହରାଇପାରିବେନି।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପୁରାଽଚିନ୍ତ୍ଯାନର୍ଜୁନସ୍ଯ ଚ ସାହସାନ୍। ଅର୍ଜୁନୋ ଧନ୍ଵିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦୁଷ୍କରଂ କୃତଵାନ୍ପୁରା
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ; ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ପୂର୍ବେ ଏକ ଅତି କଠିନ କାମ କରିଥିଲେ।
ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ପୁରେ ରାଜନ୍ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂଵର।। ଆବାଲଵୃଦ୍ଧସଙ୍କ୍ଷୋଭେ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସମାଗମେ। କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ ଜଲେ ମତ୍ସ୍ଯଂ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯଂ ସସର୍ଜ ହ
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସହରରେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବରରେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁବକ ବୃଦ୍ଧ ସମାବେଶରେ, ଅର୍ଜୁନ ଜଳରେ ଥିବା ଦୁର୍ଦ୍ଦୃଶ୍ୟ ମାଛକୁ ତୁରନ୍ତ ଆଘାତ କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵୈର୍ନୃପୈରସାଧ୍ଯଂ ତତ୍କାର୍ମୁକପ୍ରଵରଂ ଚ ଵୈ। କ୍ଷଣେନ ସଜ୍ଯମକରୋତ୍ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯେଉଁ ଧନୁଷକୁ ଚାପିପାରିଲେନି, ସେଇ ଧନୁଷକୁ ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଜାଇଦେଲେ।
ତତୋ ଯନ୍ତ୍ରମଯଂ ଵିଧ୍ଵା ଵିସାରଂ ଫଲ୍ଗୁନୋ ବଲୀ। କୃଷ୍ଣଯା ହେମମାଲ୍ଯେନ ସ୍କନ୍ଧେ ସ ପରିଵେଷ୍ଟିତଃ
ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଫଳ୍ଗୁନ ଯନ୍ତ୍ର ତୋଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ନେଇ ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ପିରିଦେଲେ।
ତତସ୍ତଯା ଵୃତଂ ପାର୍ଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵେ ନୃପାସ୍ତଦା। ରୋଷାତ୍ସର୍ଵାଯୁଧାନ୍ଗୃହ୍ଯ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଵୀରା ମହୌଜସଃ। ଵୈକର୍ତନଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସର୍ଵେ ପାର୍ଥମୁପାଦ୍ରଵନ୍
ତାପରେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଅର୍ଜୁନକୁ ବରିଛନ୍ତି; ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ବଳଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ରୋଷରେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ବୈକର୍ତ୍ତନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ।
ସ ସର୍ଵାନ୍ପାର୍ଥିଵାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ପାର୍ଥୋ ମହାବଲଃ। ଵାରଯିତ୍ଵା ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈରଜଯତ୍ତତ୍ର ସ ସ୍ଵଯମ୍
ସେଇ ସମସ୍ତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ରାଜାମାନେ ଦେଖି, ମହାବଳୀ ପାର୍ଥ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକି, ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ବିଜୟ ହେଲେ।