ତତସ୍ତାଂ ସ ନଦୀଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶ୍ଯନ୍ତର୍ଜଲେ ତଦା। କର୍ତୁଂ ରାଜଞ୍ଜଲକ୍ରୀଡାଂ ତତୋ ରାଜୋପଚକ୍ରମେ
ସେ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ଜଳ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା, ସେଠି ଜଳରେ ତାଙ୍କର ରାଣୀମାନେ ସହିତ ଖେଳ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ତତଃ କାଲେ ରାଵମୋ ରାକ୍ଷସୈଃ ସହ। ଲଙ୍କାଯା ଈଶ୍ଵରସ୍ତାତ ତଂ ଦେଶଂ ପ୍ରଯଯୌ ବଲୀ
ସେହି ସମୟରେ, ଲଙ୍କାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆସିଗଲେ।
ତତସ୍ତମର୍ଜୁନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନର୍ମଦାଯାଂ ଦଶାନନଃ। ନିତ୍ଯଂ କ୍ରୋଧପରୋ ଧୀରୋ ଵରଦାନେନ ମୋହିତଃ
ତାପରେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ନର୍ମଦାରେ ଅର୍ଜୁନକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ସଦା କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦୃଢ଼, ବର ପାଇଁ ମୋହିତ ହୋଇ ତାକି ରହିଲେ।
ଅଭ୍ଯଘାଵତ୍ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ଶମ୍ବରୋ ଯଥା। ଅର୍ଜୁନୋଽପ୍ଯଥ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଵଣଂ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯତ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଶମ୍ବର ମହେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନ ରାବଣକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
ତତସ୍ତୌ ଚକ୍ରତୁର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ରାଵଣଶ୍ଚାର୍ଜୁନଶ୍ଚ ଵୈ। ତତସ୍ତୁ ଦୁର୍ଜଯଂ ଵୀରଂ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତମ୍
ତାପରେ ରାବଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଁଜଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ। ବରଦାନର ଗର୍ବରେ ଅପରାଜିତ ଏହି ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅହଂକାର ଦେଖାଇଲେ।
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଜିତ୍ଵା ବଧ୍ଵା ରଣେ ବଲାତ୍। ବଧ୍ଵା ଧନୁର୍ଜ୍ଯଯା ରାଜନ୍ଵିଵେଶାଥ ପୁରୀଂ ସ୍ଵକାମ୍
ମଣିଷମାନଙ୍କର ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି ଶକ୍ତିବଳେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଧନୁଷର ତାରରେ ବାନ୍ଧି ରାଜା, ତୁମେ ତାପରେ ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ତୁ ତଂ ବନ୍ଧିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ରାଵଣଂ ତଦା। ମୋକ୍ଷଯାଣାସ ବନ୍ଧାଦ୍ଵୈ ପୁରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽର୍ଜୁନଂ ତଦା
ସେତେବେଳେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ରାବଣ ବନ୍ଧିତ ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ସହରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାବଣଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତଃ କଦାଚିତ୍ତେଜସ୍ଵୀ କାର୍ତଵୀର୍ଯୋର୍ଜୁନୋ ବଲୀ। ସମୁଦ୍ରତୀରଂ ଗତ୍ଵାଥ ଵିରଚନ୍ଦର୍ପମୋହିତଃ
ଏକଥର କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ, ଅହଂକାର ଓ ମୋହରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଗଲେ।
ଅଵାକିରଚ୍ଛିତଶରୈଃ ସମୁଦ୍ରଂ ସ ତୁ ଭାରତ। ତଂ ସମୁଦ୍ରୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିରଭାଷତ
ସେ ତିକ୍ତ ତୀରଧାରାରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବର୍ଷାଇଲେ, ହେ ଭାରତ। ତାପରେ ସମୁଦ୍ର ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ।
ଆଶୁଗାନ୍ଵୀର ମା ମୁଞ୍ଚ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାଣି ତେ। ମଦାଶ୍ରଯାଣି ସତ୍ଵାନି ତ୍ଵଦ୍ଵିସୃଷ୍ଟୈର୍ମହେଷୁଭିଃ। ବାଧ୍ଯନ୍ତେ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ତେଭ୍ଯୋ ଦେହ୍ଯଭଯଂ ଵିଭୋ
ହେ ବୀର, ଏମିତି ତୀବ୍ର ବାଣ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ। କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କଣ କରିଦେଉ? ମୋ ଭିତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣରେ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ।
ଦେହି ସିନ୍ଧୁପତେ ଯୁଦ୍ଧମଦ୍ଯୈଵ ତ୍ଵରଯା ମମ। ଅଥଵା ପୀଡଯାମି ତ୍ଵାଂ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ କୁରୁ ମାଚିରମ୍
ହେ ସମୁଦ୍ରର ମାଲିକ, ଆଜି ଏଠାରେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ, ତାହା ଦ୍ରୁତ କରନ୍ତୁ। ନହେଲେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେବି, ଏହିପାଇଁ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଲୋକେ ରାଜନ୍ମହାଵୀର୍ଯା ବହଵୋ ନିଵସନ୍ତି ଯେ। ତେଷାମେକେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁରୁ ଯୁଦ୍ଧଂ ମହାବଲ
ହେ ରାଜା, ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ଶୂରବୀର ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାକୁ ଚୟନ କରନ୍ତୁ, ଯେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ।
ମତ୍ସମୋ ଯଦି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଵରାଯୁଧଧରଃ କ୍ଵଚିତ୍। ଵିଦ୍ଯତେ ତଂ ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଯଃ ସମାସେତ ମା ମୃଧେ
ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ମୋ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ନାମ କହନ୍ତୁ, ଯେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ।
ମହର୍ଷିର୍ଜମଦଗ୍ନିସ୍ତୁ ଯଦି ରାଜନ୍ପରିଶ୍ରୁତଃ। ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ରଣଂ ଦାତୁଂ ଯଥାଵଦ୍ଵୈ ତଵାର୍ହତି
ହେ ରାଜା, ଯଦି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାର୍ଷି ଜମଦଗ୍ନି ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ତୁମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ। ନାରଦସ୍ଯ ଚ ଵୈ ପୂର୍ଵଂ କ୍ରୋଧେନ ମହତା ଵୃତଃ
ସମୁଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଓ ନାରଦଙ୍କ ପୂର୍ବ କଥା ମନେପକାଇ, ମାହିଷ୍ମତୀର ରାଜା ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରତିଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ କ୍ରୋଧେନ ସହ ଭାରତ। ସ ତମାଶ୍ରମମାଗତ୍ଯ କାମମେଵାନ୍ଵପଦ୍ଯତ
ତାପରେ ସେ ଭାରତ, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାମ କଲେ।
ସ କାମଂ ପ୍ରତିକୂଲାନି ଚକାର ସହ ବନ୍ଧୁଭିଃ। ଆଯାସଂ ଜନଯାମାସ ରାମସ୍ଯ ସ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ନିଜ ସହ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ବିରୋଧୀ କାମ କଲେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ଅନେକ କଷ୍ଟ ଦେଲେ।
ତତସ୍ତେଜଃ ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ରାମସ୍ଯାମିତତେଜସଃ। ପ୍ରଦହନ୍ନିଵ ସୈନ୍ଯାନି ରଶ୍ମିମାନିଵ ତେଜସା
ତାପରେ ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ରାମଙ୍କ ତେଜ ଦେହିଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ତେଜରେ ସେମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଜଳାଇଦେଲେ, ଯେପରି ରଶ୍ମିରେ ସବୁ ଦହିଯାଏ।
ଅଥ ତୌ ଚକ୍ରତୁର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋରିଵ
ତାପରେ ସେ ଦୁଇଁଜଣ, ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ତତଃ ପରଶୁମାଦାଯ ନୃପଂ ବାହୁସହସ୍ରିଣମ୍। ଚିଚ୍ଛେଦ ସହସା ରାମୋ ବହୁଶାଖମିଵ ଦ୍ରୁମମ୍
ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କ ପରଶୁ ନେଇ, ହଜାର ହାତ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ହଠାତ୍ କାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଅନେକ ଶାଖା ଥିବା ଗଛକୁ କାଟାଯାଏ।
ତଂ ହତଂ ପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମେତାସ୍ତସ୍ଯ ବାନ୍ଧଵାଃ। ଅସୀନାଦାଯ ଶକ୍ତୀଶ୍ଚ ରାମଂ ତେ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯନ୍
ସେ ମୃତ ଓ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନେ ତଳୱାର ଓ ଶକ୍ତି ନେଇ ରାମଙ୍କ ସାମ୍ନା କଲେ।
ରାମୋଽପି ରଥମାସ୍ଥାଯ ଧନୁରାଯମ୍ଯ ସତ୍ଵରଃ। ଵିସୃଜନ୍ପରମାସ୍ତ୍ରାଣି ଵ୍ଯଧମତ୍ପାର୍ଥିଵାନ୍ବଲୀ
ରାମ ମଧ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତୀବ୍ର ଧନୁଷ ଟାଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଶକ୍ତିରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ।
ତତସ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିଯା ରାଜଞ୍ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯଭଯାର୍ଦିତାଃ। ଵିଵିଶୁର୍ଗିରିଦୁର୍ଗାଣି ମୃଗାଃ ସିଂହଭଯାଦିଵ
ତାପରେ, ରାଜା, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପଳାଇଗଲେ, ଯେପରି ହରିଣମାନେ ସିଂହ ଭୟରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଲୁଚିଯାନ୍ତି।
ତେଷାଂ ସ୍ଵଵିହିତଂ କର୍ମ ତଦ୍ଭଯାନ୍ନାନୁତିଷ୍ଠତି। ପ୍ରଜା ଵୃଷଲତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମଦର୍ଶନାତ୍
ସେଇ ଭୟରେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାମ କରିପାରିଲେନି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖାଯିବା ନଥିବାରୁ ଲୋକମାନେ ଅଧୋପତିତ ହେଲେ।
ତଥା ଚ ଦ୍ରଵିଡାଃ କାଚାଃ ପୁଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଶବରୈଃ ସହ। ଵୃଷଲତ୍ଵଂ ପରିଗତା ଵିଚ୍ଛିନ୍ନାଃ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମିଣଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଦ୍ରାବିଡ଼, କାଚ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଏବଂ ଶବରମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅଧୋପତିତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତୁ ହତଵୀରାସୁ କ୍ଷତ୍ରିଯାସୁ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଦ୍ଵିଜୈରଭ୍ଯୁଦିତଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ତାନି ରାମୋ ନିହତ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପୁନିପୁନି ମାରାଯିବା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁଣି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଭବ କରିଲେ, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କୁ ପୁନି ନଶ୍ଚିନ୍ନ କଲେ।
ତତସ୍ତ୍ରିସ୍ମପ୍ତମେ ଯାତେ ରାମଂ ଵାଗଶରୀରିଣୀ। ଦିଵ୍ଯା ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁରା ସର୍ଵଲୋକପରିଶ୍ରୁତା
ଏଭଳି ଏକୋଇଶିଁଥର ଘଟିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମଧୁର ସ୍ୱର ରାମଙ୍କୁ କହିଲା।
ରାମରାମ ନିଵର୍ତସ୍ଵ ସ୍ଵଗୁଣଂ ନାତ୍ର ପଶ୍ଯସି। କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୂନିମାନ୍ପ୍ରାମୈର୍ଵିପ୍ରଯୁଜ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ
‘ରାମ, ରାମ, ଏଠାରେ ତୁମେ ନିଜ ଗୁଣ ଦେଖୁନାହାଁତ; ତୁମେ ପୁନିପୁନି ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଜୀବନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଉଛ।
ତଥୈଵ ତଂ ମହାତ୍ମାନମୃଚୀକପ୍ରମୁଖାସ୍ତଥା। ରାମରାମ ମହାଵୀର୍ଯ ନିଵର୍ତସ୍ଵେତ୍ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍
ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ଋଚୀକ ଆଦି ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ, ‘ରାମ, ରାମ, ମହାବୀର, ଏବେ ବନ୍ଦ କର।’
ପିତୁର୍ଵଧମସମୃଷ୍ଯଂସ୍ତୁ ରାମଃ ପ୍ରୋଵାଚ ତାନୃଷୀନ୍। ନାର୍ହା ହନ୍ତ ଭଵନ୍ତୋ ମାଂ ନିଵାରଯିତୁମିତ୍ଯୁତ
ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ସହିପାରିନଥିବା ରାମ ତାଁଠାରେ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ମୋତେ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଆପଣମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।’