କୃପଶ୍ଚ ଵୃଷସେନଶ୍ଚ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ଜଯଦ୍ରଥଃ। ଵାହ୍ଲୀକଃ ସୋମଦତ୍ତଶ୍ଚ ଭୂରିର୍ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲଃ
କୃପ, ବୃଷସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଜୟଦ୍ରଥ, ବାହ୍ଳିକ, ସୋମଦତ୍ତ, ଭୂରି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଶକୁନିଃ ସସୁତଶ୍ଚୈଵ ନୃପାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଚ କୌରଵାଃ। ନୈତେ ସର୍ଵେ ରଣୋଦ୍ଯୁକ୍ତାଃ ପାର୍ଥଂ ସୋଢୁମଶକ୍ନୁଵନ୍
ଶକୁନି ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଅନ୍ୟ କୌରବ ରାଜାମାନେ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବେନି।
ଅର୍ଜୁନେନ ସମୋ ଲୋକେ ନାସ୍ତି ଵୀର୍ଯେ ଧନୁର୍ଧରଃ। ଯୋଽର୍ଜୁନେନାର୍ଜୁନସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ଦ୍ଵିବାହୁର୍ବହୁବାହୁନା
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେହି ଧନୁର୍ଧର ସମାନ ନାହିଁ; ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ନିଜେ, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଅନେକ ହାତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମାନ।
କସ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଃ ପୁମାନ୍ଵୀରୋ ବୀଭତ୍ସୁସମଵିକ୍ରମଃ। ତଂ ଯେ ଵ୍ରୂହି ମହାଵୀର୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପୁତ୍ରକ
ହେ ପୁଅ, ତୁମେ କେଉଁ ନାମକୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ବୀର ଭାବରେ କହିଛ? ତୁମେ ଯେଉଁ ମହାବୀରଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଛ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଚରିତଂ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାତ୍ମନଃ। ଅଵ୍ଯକ୍ତପ୍ରଭଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ
ହେ ରାଜା, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଗଳ୍ପ ଶୁଣ; ବ୍ରହ୍ମା, ଅଦୃଶ୍ୟ ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋଽତ୍ରିଃ ସୁତୋ ଵିଦ୍ଵାନତ୍ରେଃ ପୁତ୍ରୋ ନିଶାକରଃ। ସୋମସ୍ଯ ତଦୁ ବୁଧଃ ପୁତ୍ରୋ ବୁଧସ୍ଯ ତୁ ପୁରୂରଵାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ଅତ୍ରି ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ର) ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ସୋମଙ୍କୁ ବୁଧ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ବୁଧଙ୍କୁ ପୁରୁରବା ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାପ୍ଯଧ ସୁତୋଽପ୍ଯାଯୁରାଯୋସ୍ତୁ ନହୁଷଃ ସୁତଃ। ନହୁଶସ୍ଯ ଯଯାତିସ୍ତୁ ଯଯାତେସ୍ତନୁଜୋ ଯଦୁଃ?
ଆୟୁଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲା, ସେହି ପୁଅ ନହୁଷ। ନହୁଷଙ୍କୁ ଯୟାତି ଜନ୍ମିଲେ, ଯୟାତିଙ୍କୁ ଯଦୁ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।
ଯଦୋଃ ପୁତ୍ରୋ ମହାରାଜ ସହସ୍ରୈଜେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ। ସହସୌଜସୁତୋ ରାଜଞ୍ଛକ୍ରଦାସେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ?
ମହାରାଜ, ଯଦୁଙ୍କ ପୁଅ ସହସ୍ରଜ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସହସ୍ରଜଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ରଦାସ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲେ।
ଶକ୍ରଦାନସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ହେହଯୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ। ହେହଯସ୍ଯାଭଵତ୍ପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମନେତ୍ର ଇତି ଶ୍ରୁତଃ?
ଶକ୍ରଦାସଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେହୟ ନାମକ ରାଜା ହେଲେ। ହେହୟଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନେତ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଧର୍ମନେତ୍ରସ୍ଯ ତୁ କୃତୀ କୃତଵୀର୍ଯସ୍ତୁ କାର୍ତିଜଃ। କୃତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ତନଯୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନୋ ବଲିନାଂ ଵରଃ?
ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ କୃତି ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ କୃତବୀର୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। କୃତବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ ଚାର୍ଜୁନୋ ମହାରାଜ ତପୋ ଘୋରଂ ଚକାର ହ। ସାଗ୍ରଂ ଵର୍ଷାଯୁତଂ ଜଜ୍ଞ ଇତ୍ଯେଵଂ ମେ ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା?
ମହାରାଜ, ସେ ଅର୍ଜୁନ ଭୟାନକ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପ କଲେ, ଏହି କଥା ପୁରାତନ କାଳରୁ ଶୁଣିଛି।
ତଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ରାଜନ୍ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା। ସସମୁଦ୍ରାକରା ତାତ ଵିଧିନୋଗ୍ରେଣ ଵୈ ଜିତା?
ଏଭଳି ଭୟାନକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ, ରାଜା, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସହର, ସମୁଦ୍ର ଓ ହ୍ରଦ ସହିତ ଜିତିଥିଲେ।
ସ ଚାର୍ଜୁନୋଽଥ ତେଜସ୍ଵୀ ତପଃ ପରମଦୁଶ୍ଚରମ୍। ଦତ୍ତମାରାଧଯାମାସ ସୋଽର୍ଜୁନୋଽତ୍ରିସୁତଂ ମୁନିମ୍
ଏହି ତପସ୍ୟା ପରେ, ତେଜସ୍ବୀ ଅର୍ଜୁନ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁଅ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ମୁନିଙ୍କୁ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ତସ୍ଯ ଦତ୍ତୋ ଵରାନ୍ପ୍ରାଦାଚ୍ଚତୁରଃ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ଵୈ। ପୂର୍ଵଂ ବାହୁସହସ୍ରଂ ତୁ ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ପରମୋ ଵରଃ
ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟି ବର ଦେଲେ, ରାଜା। ପ୍ରଥମେ ଅର୍ଜୁନ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ହଜାରଟି ହାତ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଧର୍ମେ ପ୍ରୀଯମାଣସ୍ଯ ସଦ୍ଭିସ୍ତତ୍ର ନିଵାରଣମ୍। ଧର୍ମେଣ ପୃଥିଵୀଂ ଜିତ୍ଵା ଧର୍ମେଣୈଵ ହି ରଞ୍ଜନମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଅଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ, ଭଲ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଥିଲେ। ଧର୍ମରେ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ।
ସଙ୍ଗ୍ରାମାନ୍ସୁବହୂନ୍କୃତ୍ଵା ହତ୍ଵା ଚାରୀନ୍ସହସ୍ରଶଃ। ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଯତମାନସ୍ଯ ଵଧଶ୍ଚୈଵାଧିକାଦ୍ରଣୈ
ସେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ହଜାର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରচେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ବାହୁସହସ୍ରଂ ତୁ ଯୁଧ୍ଯତଃ କିଲ ଭାରତ। ରଥୋ ଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ସଞ୍ଜଜ୍ଞ ଇତ୍ଯେଵଂ ମେ ଶ୍ରୁତଂ ପରା
ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ହଜାରଟି ହାତ ସହିତ ଏକ ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜ ଦେଖାଗଲା, ଏହି କଥା ପୁରାତନ କାଳରୁ ଶୁଣିଛି।
ତଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ରାଜନ୍ତ୍ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା। ସସମୁଦ୍ରାକରା ତାତ ଵିଧିନୋଗ୍ରେଣ ଵୈ ଜିତା
ଏଭଳି ଭୟାନକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ, ରାଜା, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସହର, ସମୁଦ୍ର ଓ ହ୍ରଦ ସହିତ ଜିତିଥିଲେ।
ଚାର୍ଜୁନୋଽଥ ତେଜସ୍ଵୀ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରୋ।़ଭଵତ୍। ଚ ରାଜା ମହାଯଜ୍ଞାନାଜହାର ମହାବଲଃ। ପ୍ରଶଶାସ ମହାବାହୁର୍ମହୀଂ ସ ଚ ସମା ବହୂଃ
ତେଜସ୍ବୀ ଅର୍ଜୁନ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହେଲେ। ମହାବଳୀ ରାଜା ଅନେକ ମହାଯଜ୍ଞ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୃଥିବୀକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ଶାସନ କଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ କଦାଚିଦ୍ଵୈ ରାଜନ୍ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ। ନର୍ମଦାଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତାଂ ତୁ ଦାରୈର୍ଯଯୌ ସହ
ତାପରେ, ରାଜା, ମାହିଷ୍ମତୀର ଅର୍ଜୁନ ଏକଦିନ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ତାଙ୍କର ଜନାନୀମାନେ ସହିତ ଗଲେ, ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତସ୍ତାଂ ସ ନଦୀଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶ୍ଯନ୍ତର୍ଜଲେ ତଦା। କର୍ତୁଂ ରାଜଞ୍ଜଲକ୍ରୀଡାଂ ତତୋ ରାଜୋପଚକ୍ରମେ
ସେ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ଜଳ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା, ସେଠି ଜଳରେ ତାଙ୍କର ରାଣୀମାନେ ସହିତ ଖେଳ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ତତଃ କାଲେ ରାଵମୋ ରାକ୍ଷସୈଃ ସହ। ଲଙ୍କାଯା ଈଶ୍ଵରସ୍ତାତ ତଂ ଦେଶଂ ପ୍ରଯଯୌ ବଲୀ
ସେହି ସମୟରେ, ଲଙ୍କାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆସିଗଲେ।
ତତସ୍ତମର୍ଜୁନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନର୍ମଦାଯାଂ ଦଶାନନଃ। ନିତ୍ଯଂ କ୍ରୋଧପରୋ ଧୀରୋ ଵରଦାନେନ ମୋହିତଃ
ତାପରେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ନର୍ମଦାରେ ଅର୍ଜୁନକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ସଦା କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦୃଢ଼, ବର ପାଇଁ ମୋହିତ ହୋଇ ତାକି ରହିଲେ।
ଅଭ୍ଯଘାଵତ୍ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ଶମ୍ବରୋ ଯଥା। ଅର୍ଜୁନୋଽପ୍ଯଥ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଵଣଂ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯତ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଶମ୍ବର ମହେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନ ରାବଣକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
ତତସ୍ତୌ ଚକ୍ରତୁର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ରାଵଣଶ୍ଚାର୍ଜୁନଶ୍ଚ ଵୈ। ତତସ୍ତୁ ଦୁର୍ଜଯଂ ଵୀରଂ ଵରଦାନେନ ଦର୍ପିତମ୍
ତାପରେ ରାବଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଁଜଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ। ବରଦାନର ଗର୍ବରେ ଅପରାଜିତ ଏହି ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅହଂକାର ଦେଖାଇଲେ।
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଜିତ୍ଵା ବଧ୍ଵା ରଣେ ବଲାତ୍। ବଧ୍ଵା ଧନୁର୍ଜ୍ଯଯା ରାଜନ୍ଵିଵେଶାଥ ପୁରୀଂ ସ୍ଵକାମ୍
ମଣିଷମାନଙ୍କର ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି ଶକ୍ତିବଳେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଧନୁଷର ତାରରେ ବାନ୍ଧି ରାଜା, ତୁମେ ତାପରେ ନିଜ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ତୁ ତଂ ବନ୍ଧିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ରାଵଣଂ ତଦା। ମୋକ୍ଷଯାଣାସ ବନ୍ଧାଦ୍ଵୈ ପୁରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽର୍ଜୁନଂ ତଦା
ସେତେବେଳେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ରାବଣ ବନ୍ଧିତ ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ସହରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାବଣଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତଃ କଦାଚିତ୍ତେଜସ୍ଵୀ କାର୍ତଵୀର୍ଯୋର୍ଜୁନୋ ବଲୀ। ସମୁଦ୍ରତୀରଂ ଗତ୍ଵାଥ ଵିରଚନ୍ଦର୍ପମୋହିତଃ
ଏକଥର କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ, ଅହଂକାର ଓ ମୋହରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଗଲେ।
ଅଵାକିରଚ୍ଛିତଶରୈଃ ସମୁଦ୍ରଂ ସ ତୁ ଭାରତ। ତଂ ସମୁଦ୍ରୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିରଭାଷତ
ସେ ତିକ୍ତ ତୀରଧାରାରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବର୍ଷାଇଲେ, ହେ ଭାରତ। ତାପରେ ସମୁଦ୍ର ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ।
ଆଶୁଗାନ୍ଵୀର ମା ମୁଞ୍ଚ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାଣି ତେ। ମଦାଶ୍ରଯାଣି ସତ୍ଵାନି ତ୍ଵଦ୍ଵିସୃଷ୍ଟୈର୍ମହେଷୁଭିଃ। ବାଧ୍ଯନ୍ତେ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ତେଭ୍ଯୋ ଦେହ୍ଯଭଯଂ ଵିଭୋ
ହେ ବୀର, ଏମିତି ତୀବ୍ର ବାଣ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ। କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କଣ କରିଦେଉ? ମୋ ଭିତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୁମର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣରେ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ।