ସର୍ଵୋପାଯୈର୍ନିହନ୍ତଵ୍ଯାଃ ଶତ୍ରଵଃ ଶତ୍ରୁସୂଦନ। ପୁରା ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ବଲାଦ୍ଵାପି ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି ତଵାହିତମ୍
ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ଦଳିବା ଦରକାର, କାରଣ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ।
ତେ ଵଯଂ ପାଣ୍ଡଵଧନୈଃ ସର୍ଵାନ୍ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ଯଦି ତାନ୍ଯୋଧଯିଷ୍ଯାମଃ କିଂ ଵୈ ନିଃ ପରିହାସ୍ଯତି
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଧନ ଦେଇ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଯଦି ପରେ ଆମେ ସେମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଚାଲେଉଛୁ, ତେବେ କଣ ଅକ୍ଷତ ରହିବ?
ଅହୀନାଶୀଵିଷାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ନାଶାଯ ସମୁପସ୍ଥିତାନ୍। କୃତ୍ଵା କଣ୍ଠେ ଚ ପୃଷ୍ଠେ ଚ କଃ ସମୁତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହତି
କ୍ରୋଧିତ ବିଷାକ୍ତ ସାପକୁ ଗଳା ଓ ପିଠିରେ ରଖି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ନାଶକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିଏ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିବା ସାହସ କରିପାରିବ?
ଆତ୍ତଶସ୍ତ୍ରା ରଥଗତାଃ କୁପିତାସ୍ତାତ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ନିଃଶେଷାନ୍ନଃ କରିଷ୍ଯନ୍ତି କ୍ରୁଦ୍ଧା ହ୍ଯାଶୀଵିଷା ଇଵ
ପିତା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ପରି ଆମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ।
ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନୋ ଯାତି ଵିଧୃତ୍ଯ ପରମେଷୁଧୀ। ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ମୁହୁରାଦତ୍ତେ ନିଃଶ୍ଵସଂଶ୍ଚ ନିରୀକ୍ଷତେ
ଅର୍ଜୁନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆମୋର ଧରି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ନେଇ, ଆଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ସେ ବାରମ୍ବାର ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରି, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି।
ଗଦାଂ ଗୁର୍ଵୀ ସମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ତ୍ଵରିତଶ୍ଚ ଵୃକୋଦରଃ। ସ୍ଵରଥଂ ଯୋଜଯିତ୍ଵାଽଶୁ ନିର୍ଯାତ ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ଭୀମ ସେ ଭାରୀ ଗଦା ଉଠାଇ, ତ୍ୱରାରେ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଯୋଗାଇ, ତେଜରେ ଯାଉଛନ୍ତି—ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ନକୁଲଃ ଖହ୍ଗମାଦାଯ ଚର୍ମ ଚାପ୍ଯର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଵତ୍। ସହଦେଵଶ୍ଚ ରାଜା ଚ ଚକ୍ରୁରାକାରମିଙ୍ଗିତୈଃ
ନକୁଳ ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ଢାଲ ନେଇଛନ୍ତି; ସହଦେବ ଓ ରାଜା ଉଭୟ ଉଙ୍ଗିତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ତେ ତ୍ଵାସ୍ଥାଯ ରଥାନ୍ସର୍ଵେ ବହୁଶସ୍ତ୍ରପରିଚ୍ଛଦାନ୍। ଅଭିଘ୍ନାନ୍ତୋ ରଥଵ୍ରାତାନ୍ସେନାଯୋଗାଯ ନିର୍ଯଯୁଃ
ସମସ୍ତେ ଅନେକ ଶସ୍ତ୍ର ସଜିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରଥୀମାନେକୁ ପରାଜିତ କରି, ସେନା ଯୋଗାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ନ କ୍ଷଂସ୍ଯନ୍ତେ ତଥାଽସ୍ମାଭିର୍ଜାତୁ ଵିପ୍ରକୃତା ହି ତେ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପରିକ୍ଲେଶଂ କସ୍ତେଷାଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହତି
ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛୁ, ସେମାନେ କେବେ ମାନିବେନି; ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଉପରେ ଯେଉଁ କଷ୍ଟ ଦିଆଯାଇଛି, କିଏ ତାହାକୁ ମାନିପାରିବ?
ନ ପଶ୍ଯାମି ରଣେ କ୍ରଦ୍ଧୁଂ ବୀଭତ୍ସୁଂ ପ୍ରତିଵାରଣମ୍। ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ କର୍ଣଶ୍ଚ ଦ୍ରୌଣିଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଵରଃ
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବା ଲୋକ କେହି ଦେଖୁନାହିଁ—ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
କୃପଶ୍ଚ ଵୃଷସେନଶ୍ଚ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ଜଯଦ୍ରଥଃ। ଵାହ୍ଲୀକଃ ସୋମଦତ୍ତଶ୍ଚ ଭୂରିର୍ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲଃ
କୃପ, ବୃଷସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଜୟଦ୍ରଥ, ବାହ୍ଳିକ, ସୋମଦତ୍ତ, ଭୂରି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଶକୁନିଃ ସସୁତଶ୍ଚୈଵ ନୃପାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଚ କୌରଵାଃ। ନୈତେ ସର୍ଵେ ରଣୋଦ୍ଯୁକ୍ତାଃ ପାର୍ଥଂ ସୋଢୁମଶକ୍ନୁଵନ୍
ଶକୁନି ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଅନ୍ୟ କୌରବ ରାଜାମାନେ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବେନି।
ଅର୍ଜୁନେନ ସମୋ ଲୋକେ ନାସ୍ତି ଵୀର୍ଯେ ଧନୁର୍ଧରଃ। ଯୋଽର୍ଜୁନେନାର୍ଜୁନସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ଦ୍ଵିବାହୁର୍ବହୁବାହୁନା
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେହି ଧନୁର୍ଧର ସମାନ ନାହିଁ; ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ନିଜେ, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଅନେକ ହାତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମାନ।
କସ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଃ ପୁମାନ୍ଵୀରୋ ବୀଭତ୍ସୁସମଵିକ୍ରମଃ। ତଂ ଯେ ଵ୍ରୂହି ମହାଵୀର୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପୁତ୍ରକ
ହେ ପୁଅ, ତୁମେ କେଉଁ ନାମକୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ବୀର ଭାବରେ କହିଛ? ତୁମେ ଯେଉଁ ମହାବୀରଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଛ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଚରିତଂ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାତ୍ମନଃ। ଅଵ୍ଯକ୍ତପ୍ରଭଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ
ହେ ରାଜା, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଗଳ୍ପ ଶୁଣ; ବ୍ରହ୍ମା, ଅଦୃଶ୍ୟ ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋଽତ୍ରିଃ ସୁତୋ ଵିଦ୍ଵାନତ୍ରେଃ ପୁତ୍ରୋ ନିଶାକରଃ। ସୋମସ୍ଯ ତଦୁ ବୁଧଃ ପୁତ୍ରୋ ବୁଧସ୍ଯ ତୁ ପୁରୂରଵାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ଅତ୍ରି ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ର) ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ସୋମଙ୍କୁ ବୁଧ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ବୁଧଙ୍କୁ ପୁରୁରବା ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାପ୍ଯଧ ସୁତୋଽପ୍ଯାଯୁରାଯୋସ୍ତୁ ନହୁଷଃ ସୁତଃ। ନହୁଶସ୍ଯ ଯଯାତିସ୍ତୁ ଯଯାତେସ୍ତନୁଜୋ ଯଦୁଃ?
ଆୟୁଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲା, ସେହି ପୁଅ ନହୁଷ। ନହୁଷଙ୍କୁ ଯୟାତି ଜନ୍ମିଲେ, ଯୟାତିଙ୍କୁ ଯଦୁ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।
ଯଦୋଃ ପୁତ୍ରୋ ମହାରାଜ ସହସ୍ରୈଜେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ। ସହସୌଜସୁତୋ ରାଜଞ୍ଛକ୍ରଦାସେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ?
ମହାରାଜ, ଯଦୁଙ୍କ ପୁଅ ସହସ୍ରଜ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସହସ୍ରଜଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ରଦାସ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲେ।
ଶକ୍ରଦାନସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ହେହଯୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ। ହେହଯସ୍ଯାଭଵତ୍ପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମନେତ୍ର ଇତି ଶ୍ରୁତଃ?
ଶକ୍ରଦାସଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେହୟ ନାମକ ରାଜା ହେଲେ। ହେହୟଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନେତ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଧର୍ମନେତ୍ରସ୍ଯ ତୁ କୃତୀ କୃତଵୀର୍ଯସ୍ତୁ କାର୍ତିଜଃ। କୃତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ତନଯୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନୋ ବଲିନାଂ ଵରଃ?
ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ କୃତି ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ କୃତବୀର୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। କୃତବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ ଚାର୍ଜୁନୋ ମହାରାଜ ତପୋ ଘୋରଂ ଚକାର ହ। ସାଗ୍ରଂ ଵର୍ଷାଯୁତଂ ଜଜ୍ଞ ଇତ୍ଯେଵଂ ମେ ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା?
ମହାରାଜ, ସେ ଅର୍ଜୁନ ଭୟାନକ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପ କଲେ, ଏହି କଥା ପୁରାତନ କାଳରୁ ଶୁଣିଛି।
ତଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ରାଜନ୍ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା। ସସମୁଦ୍ରାକରା ତାତ ଵିଧିନୋଗ୍ରେଣ ଵୈ ଜିତା?
ଏଭଳି ଭୟାନକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ, ରାଜା, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସହର, ସମୁଦ୍ର ଓ ହ୍ରଦ ସହିତ ଜିତିଥିଲେ।
ସ ଚାର୍ଜୁନୋଽଥ ତେଜସ୍ଵୀ ତପଃ ପରମଦୁଶ୍ଚରମ୍। ଦତ୍ତମାରାଧଯାମାସ ସୋଽର୍ଜୁନୋଽତ୍ରିସୁତଂ ମୁନିମ୍
ଏହି ତପସ୍ୟା ପରେ, ତେଜସ୍ବୀ ଅର୍ଜୁନ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁଅ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ମୁନିଙ୍କୁ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ତସ୍ଯ ଦତ୍ତୋ ଵରାନ୍ପ୍ରାଦାଚ୍ଚତୁରଃ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ଵୈ। ପୂର୍ଵଂ ବାହୁସହସ୍ରଂ ତୁ ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ପରମୋ ଵରଃ
ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟି ବର ଦେଲେ, ରାଜା। ପ୍ରଥମେ ଅର୍ଜୁନ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ହଜାରଟି ହାତ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଧର୍ମେ ପ୍ରୀଯମାଣସ୍ଯ ସଦ୍ଭିସ୍ତତ୍ର ନିଵାରଣମ୍। ଧର୍ମେଣ ପୃଥିଵୀଂ ଜିତ୍ଵା ଧର୍ମେଣୈଵ ହି ରଞ୍ଜନମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଅଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ, ଭଲ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଥିଲେ। ଧର୍ମରେ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ।
ସଙ୍ଗ୍ରାମାନ୍ସୁବହୂନ୍କୃତ୍ଵା ହତ୍ଵା ଚାରୀନ୍ସହସ୍ରଶଃ। ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଯତମାନସ୍ଯ ଵଧଶ୍ଚୈଵାଧିକାଦ୍ରଣୈ
ସେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ହଜାର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରচେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ବାହୁସହସ୍ରଂ ତୁ ଯୁଧ୍ଯତଃ କିଲ ଭାରତ। ରଥୋ ଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ସଞ୍ଜଜ୍ଞ ଇତ୍ଯେଵଂ ମେ ଶ୍ରୁତଂ ପରା
ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ହଜାରଟି ହାତ ସହିତ ଏକ ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜ ଦେଖାଗଲା, ଏହି କଥା ପୁରାତନ କାଳରୁ ଶୁଣିଛି।
ତଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ରାଜନ୍ତ୍ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା। ସସମୁଦ୍ରାକରା ତାତ ଵିଧିନୋଗ୍ରେଣ ଵୈ ଜିତା
ଏଭଳି ଭୟାନକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ, ରାଜା, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସହର, ସମୁଦ୍ର ଓ ହ୍ରଦ ସହିତ ଜିତିଥିଲେ।
ଚାର୍ଜୁନୋଽଥ ତେଜସ୍ଵୀ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରୋ।़ଭଵତ୍। ଚ ରାଜା ମହାଯଜ୍ଞାନାଜହାର ମହାବଲଃ। ପ୍ରଶଶାସ ମହାବାହୁର୍ମହୀଂ ସ ଚ ସମା ବହୂଃ
ତେଜସ୍ବୀ ଅର୍ଜୁନ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହେଲେ। ମହାବଳୀ ରାଜା ଅନେକ ମହାଯଜ୍ଞ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୃଥିବୀକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ଶାସନ କଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ କଦାଚିଦ୍ଵୈ ରାଜନ୍ମାହିଷ୍ମତୀପତିଃ। ନର୍ମଦାଂ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତାଂ ତୁ ଦାରୈର୍ଯଯୌ ସହ
ତାପରେ, ରାଜା, ମାହିଷ୍ମତୀର ଅର୍ଜୁନ ଏକଦିନ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ତାଙ୍କର ଜନାନୀମାନେ ସହିତ ଗଲେ, ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।