ଶୁଦ୍ଧା ଚ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷା ଯମଯୋଃ ପୁରୁଷାଗ୍ର୍ଯଯୋଃ। ଅଜାତଶତ୍ରୋ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥମାଵିଶ। ଭ୍ରାତୃଭିସ୍ତେଽସ୍ତୁ ସୌଭ୍ରାତ୍ରଂ ଧର୍ମେ ତେ ଧୀଯତାମ ମନଃ
ଯମପୁତ୍ର ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ଜେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ସେବା କରନ୍ତି; ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ତୁମେ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ଶୁଭ ହେଉ; ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭାଇଚାରା ରହୁ, ତୁମ ମନ ଧର୍ମରେ ଲଗି ରହୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। କୃତ୍ଵାଽଽର୍ଯସମଯଂ ସର୍ଵଂ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଆଦର ଓ ନୀତି ପୂରଣ କରି, ଭାଇମାନେ ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ତେ ରଥାନ୍ମେଘସଙ୍କାଶାନାସ୍ଥାଯ ସହ କୃଷ୍ଣଯା। ପ୍ରଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟମନସ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ପୁରୋତ୍ତମମ୍
ସେମାନେ ମେଘ ସଦୃଶ ରଥରେ ଚଢି, କୃଷ୍ଣା ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୀକୁ ଯାଇଲେ।
ଅନୁଜ୍ଞାତାଂସ୍ତାନ୍ଵିଦିତ୍ଵା ସରତ୍ନଧନସଞ୍ଜଯାନ୍। ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ କଥମାସୀନ୍ମନସ୍ତଦା
ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ଧନ ଓ ରତ୍ନ ସହିତ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳିଥିବା ଜାଣି, ତା ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ମନ ଅବସ୍ଥା କେମିତି ଥିଲା?
ଅନୁଜ୍ଞାତାଂସ୍ତାନ୍ଵିଦିତ୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଧୀମତା। ରାଜନ୍ଦୁଃ ଶାସନଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଜଗାମ ଭ୍ରାତରଂ ପ୍ରତି
ଧୀର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମତି ମିଳିଥିବା ଜାଣି, ରାଜା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଭାଇ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସାମାତ୍ଯଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଦୁଃଖାର୍ତୋ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭାବିତ ରାଜା ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦୁଃଖେନୈତତ୍ସମାନୀତଂ ସ୍ଥଵିରୋ ନାଶଯତ୍ଯସୌ। ଶତ୍ରୁସାଦ୍ଗମଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ତଦ୍ବୁଧ୍ଯଧ୍ଵଂ ମହାରଥାଃ
ଏହା ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ଆଣାଯାଇଛି; ବୃଦ୍ଧ ଏହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବେ ନାହିଁ; ଶତ୍ରୁ ଧନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି—ମହାରଥୀମାନେ, ଏହାକୁ ବୁଝିବା।
ଅଥ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କର୍ଣଃ ଶକୁନିଶ୍ଚାପି ସୌବଲଃ। ମିଥଃ ସଙ୍ଗମ୍ଯ ସହିତାଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତି ମାନିନଃ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି, ଏକସାଥି ମିଶି, ଗର୍ବରେ ଏକତା ରଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ରାଜାନଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ମନୀଷିଣମ୍। ଅଭିଗମ୍ଯ ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତାଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଜଣେ ଜଣେ ଚତୁର୍ ରାଜାଙ୍କୁ, ଦୂତମାନେ ତ୍ୱରାରେ ଗଲେ ଏବଂ ମୃଦୁ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ନ ତ୍ଵଯେଦଂ ଶ୍ରୁତଂ ରାଜନ୍ଯଜ୍ଜଗାଦ ବୃହସ୍ପତିଃ। ଶକ୍ରସ୍ଯ ନୀତିଂ ପ୍ରଵଦନ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଦେଵପୁରୋହିତଃ
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବମାନେର ପୁରୋହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନୀତି ବିବେଚନା କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵୋପାଯୈର୍ନିହନ୍ତଵ୍ଯାଃ ଶତ୍ରଵଃ ଶତ୍ରୁସୂଦନ। ପୁରା ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ବଲାଦ୍ଵାପି ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି ତଵାହିତମ୍
ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ଦଳିବା ଦରକାର, କାରଣ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ।
ତେ ଵଯଂ ପାଣ୍ଡଵଧନୈଃ ସର୍ଵାନ୍ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ଯଦି ତାନ୍ଯୋଧଯିଷ୍ଯାମଃ କିଂ ଵୈ ନିଃ ପରିହାସ୍ଯତି
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଧନ ଦେଇ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଯଦି ପରେ ଆମେ ସେମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଚାଲେଉଛୁ, ତେବେ କଣ ଅକ୍ଷତ ରହିବ?
ଅହୀନାଶୀଵିଷାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ନାଶାଯ ସମୁପସ୍ଥିତାନ୍। କୃତ୍ଵା କଣ୍ଠେ ଚ ପୃଷ୍ଠେ ଚ କଃ ସମୁତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହତି
କ୍ରୋଧିତ ବିଷାକ୍ତ ସାପକୁ ଗଳା ଓ ପିଠିରେ ରଖି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ନାଶକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିଏ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିବା ସାହସ କରିପାରିବ?
ଆତ୍ତଶସ୍ତ୍ରା ରଥଗତାଃ କୁପିତାସ୍ତାତ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ନିଃଶେଷାନ୍ନଃ କରିଷ୍ଯନ୍ତି କ୍ରୁଦ୍ଧା ହ୍ଯାଶୀଵିଷା ଇଵ
ପିତା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ପରି ଆମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ।
ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନୋ ଯାତି ଵିଧୃତ୍ଯ ପରମେଷୁଧୀ। ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ମୁହୁରାଦତ୍ତେ ନିଃଶ୍ଵସଂଶ୍ଚ ନିରୀକ୍ଷତେ
ଅର୍ଜୁନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆମୋର ଧରି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ନେଇ, ଆଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ସେ ବାରମ୍ବାର ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରି, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି।
ଗଦାଂ ଗୁର୍ଵୀ ସମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ତ୍ଵରିତଶ୍ଚ ଵୃକୋଦରଃ। ସ୍ଵରଥଂ ଯୋଜଯିତ୍ଵାଽଶୁ ନିର୍ଯାତ ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ଭୀମ ସେ ଭାରୀ ଗଦା ଉଠାଇ, ତ୍ୱରାରେ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଯୋଗାଇ, ତେଜରେ ଯାଉଛନ୍ତି—ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ନକୁଲଃ ଖହ୍ଗମାଦାଯ ଚର୍ମ ଚାପ୍ଯର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଵତ୍। ସହଦେଵଶ୍ଚ ରାଜା ଚ ଚକ୍ରୁରାକାରମିଙ୍ଗିତୈଃ
ନକୁଳ ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିର ଢାଲ ନେଇଛନ୍ତି; ସହଦେବ ଓ ରାଜା ଉଭୟ ଉଙ୍ଗିତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ତେ ତ୍ଵାସ୍ଥାଯ ରଥାନ୍ସର୍ଵେ ବହୁଶସ୍ତ୍ରପରିଚ୍ଛଦାନ୍। ଅଭିଘ୍ନାନ୍ତୋ ରଥଵ୍ରାତାନ୍ସେନାଯୋଗାଯ ନିର୍ଯଯୁଃ
ସମସ୍ତେ ଅନେକ ଶସ୍ତ୍ର ସଜିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରଥୀମାନେକୁ ପରାଜିତ କରି, ସେନା ଯୋଗାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ନ କ୍ଷଂସ୍ଯନ୍ତେ ତଥାଽସ୍ମାଭିର୍ଜାତୁ ଵିପ୍ରକୃତା ହି ତେ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପରିକ୍ଲେଶଂ କସ୍ତେଷାଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହତି
ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛୁ, ସେମାନେ କେବେ ମାନିବେନି; ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଉପରେ ଯେଉଁ କଷ୍ଟ ଦିଆଯାଇଛି, କିଏ ତାହାକୁ ମାନିପାରିବ?
ନ ପଶ୍ଯାମି ରଣେ କ୍ରଦ୍ଧୁଂ ବୀଭତ୍ସୁଂ ପ୍ରତିଵାରଣମ୍। ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ କର୍ଣଶ୍ଚ ଦ୍ରୌଣିଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଵରଃ
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବା ଲୋକ କେହି ଦେଖୁନାହିଁ—ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
କୃପଶ୍ଚ ଵୃଷସେନଶ୍ଚ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ଜଯଦ୍ରଥଃ। ଵାହ୍ଲୀକଃ ସୋମଦତ୍ତଶ୍ଚ ଭୂରିର୍ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲଃ
କୃପ, ବୃଷସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଜୟଦ୍ରଥ, ବାହ୍ଳିକ, ସୋମଦତ୍ତ, ଭୂରି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଶକୁନିଃ ସସୁତଶ୍ଚୈଵ ନୃପାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଚ କୌରଵାଃ। ନୈତେ ସର୍ଵେ ରଣୋଦ୍ଯୁକ୍ତାଃ ପାର୍ଥଂ ସୋଢୁମଶକ୍ନୁଵନ୍
ଶକୁନି ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଅନ୍ୟ କୌରବ ରାଜାମାନେ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବେନି।
ଅର୍ଜୁନେନ ସମୋ ଲୋକେ ନାସ୍ତି ଵୀର୍ଯେ ଧନୁର୍ଧରଃ। ଯୋଽର୍ଜୁନେନାର୍ଜୁନସ୍ତୁଲ୍ଯୋ ଦ୍ଵିବାହୁର୍ବହୁବାହୁନା
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେହି ଧନୁର୍ଧର ସମାନ ନାହିଁ; ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ନିଜେ, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଅନେକ ହାତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମାନ।
କସ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଃ ପୁମାନ୍ଵୀରୋ ବୀଭତ୍ସୁସମଵିକ୍ରମଃ। ତଂ ଯେ ଵ୍ରୂହି ମହାଵୀର୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପୁତ୍ରକ
ହେ ପୁଅ, ତୁମେ କେଉଁ ନାମକୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ବୀର ଭାବରେ କହିଛ? ତୁମେ ଯେଉଁ ମହାବୀରଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଛ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଚରିତଂ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ମହାତ୍ମନଃ। ଅଵ୍ଯକ୍ତପ୍ରଭଵୋ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ
ହେ ରାଜା, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଗଳ୍ପ ଶୁଣ; ବ୍ରହ୍ମା, ଅଦୃଶ୍ୟ ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋଽତ୍ରିଃ ସୁତୋ ଵିଦ୍ଵାନତ୍ରେଃ ପୁତ୍ରୋ ନିଶାକରଃ। ସୋମସ୍ଯ ତଦୁ ବୁଧଃ ପୁତ୍ରୋ ବୁଧସ୍ଯ ତୁ ପୁରୂରଵାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ଅତ୍ରି ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ର) ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ସୋମଙ୍କୁ ବୁଧ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ; ବୁଧଙ୍କୁ ପୁରୁରବା ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାପ୍ଯଧ ସୁତୋଽପ୍ଯାଯୁରାଯୋସ୍ତୁ ନହୁଷଃ ସୁତଃ। ନହୁଶସ୍ଯ ଯଯାତିସ୍ତୁ ଯଯାତେସ୍ତନୁଜୋ ଯଦୁଃ?
ଆୟୁଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲା, ସେହି ପୁଅ ନହୁଷ। ନହୁଷଙ୍କୁ ଯୟାତି ଜନ୍ମିଲେ, ଯୟାତିଙ୍କୁ ଯଦୁ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।
ଯଦୋଃ ପୁତ୍ରୋ ମହାରାଜ ସହସ୍ରୈଜେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ। ସହସୌଜସୁତୋ ରାଜଞ୍ଛକ୍ରଦାସେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ?
ମହାରାଜ, ଯଦୁଙ୍କ ପୁଅ ସହସ୍ରଜ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସହସ୍ରଜଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ରଦାସ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲେ।
ଶକ୍ରଦାନସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ହେହଯୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ। ହେହଯସ୍ଯାଭଵତ୍ପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମନେତ୍ର ଇତି ଶ୍ରୁତଃ?
ଶକ୍ରଦାସଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେହୟ ନାମକ ରାଜା ହେଲେ। ହେହୟଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନେତ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଧର୍ମନେତ୍ରସ୍ଯ ତୁ କୃତୀ କୃତଵୀର୍ଯସ୍ତୁ କାର୍ତିଜଃ। କୃତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ତନଯୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନୋ ବଲିନାଂ ଵରଃ?
ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ କୃତି ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ କୃତବୀର୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। କୃତବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।