ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଵିନତାସୁତମ୍। ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଵନୌ ତୌ ଚ ଗରୁଡୋ ଵିଷ୍ଣୁମବ୍ରଵୀତ୍
ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ।" ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଗରୁଡ଼ ବନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଵତେପି ଵରଂ ଦଦ୍ଯାଂ ଵୃଣୋତୁ ଭଗଵାନପି। ତଂ ଵଵ୍ରେ ଵାହନଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନରୁତ୍ମନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, "ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଉ, ଭଗବାନ ଯାହା ଚାହାଁନ୍ତି ଚୟନ କରନ୍ତୁ।" ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ, ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ନିଜ ବାହନ ଭାବେ ଚୟନ କଲେ।
ଧ୍ଵଜଂ ଚ ଚକ୍ରେ ଭଗଵାନୁପରି ସ୍ଥାସ୍ଯସୀତି ତମ୍। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଦେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ଖଗଃ
ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଧ୍ୱଜ କଲେ, କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋ ପରେ ରହିବ।" "ଏହିପରି ହେଉ," ବୋଲି ଖଗ ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହି ବିଦାୟ ନେଲେ।
ଵଵ୍ରାଜ ତରସା ଵେଗାଦ୍ଵାଯୁଂ ସ୍ପର୍ଧନ୍ମହାଜଵଃ। ତଂ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵଜ୍ରେଣେନ୍ଦ୍ରୋଽଭ୍ଯତାଡଯତ୍
ସେ ବେଗରେ, ପବନ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଯାଉଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ହରନ୍ତମମୃତଂ ରୋଷାଦ୍ଗରୁଡଂ ପକ୍ଷିଣାଂ ଵରମ୍। ତମୁଵାଚେନ୍ଦ୍ରମାକ୍ରନ୍ଦେ ଗରୁଡଃ ପତତାଂ ଵରଃ
ଅମୃତ ନେଇଯାଉଥିବା ସମୟରେ, କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ତେବେ ଖଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରହସଞ୍ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ତଥା ଵଜ୍ରସମାହତଃ। ଋଷେର୍ମାନଂ କରିଷ୍ଯାମି ଵଜ୍ରଂ ଯସ୍ଯାସ୍ଥିସଂଭଵମ୍
ହସି, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ, "ଯେ ଋଷିଙ୍କ ଅସ୍ଥିରୁ ବଜ୍ର ହୋଇଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ କରିବି।"
ଵଜ୍ରସ୍ଯ ଚ କରିଷ୍ଯାମି ତଵୈଵ ଚ ଶତକ୍ରତୋ। ଏତତ୍ପତ୍ରଂ ତ୍ଯଜାମ୍ଯେକଂ ଯସ୍ଯାନ୍ତଂ ନୋପଲପ୍ସ୍ଯସେ
"ମୁଁ ବଜ୍ର ଏବଂ ତୁମର ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବି, ହେ ଶତକ୍ରତୁ। ମୁଁ ମୋର ଏକ ପାଖ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ଯାହାର ଶେଷ ତୁମେ କେବେ ଜଣା ପାଇବେ ନାହିଁ।"
ନ ଚ ଵଜ୍ରନିପାତେନ ରୁଜା ମେଽସ୍ତୀହ କାଚନ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ ପୁତ୍ରମୁତ୍ସସର୍ଜ ସ ପକ୍ଷିରାଟ୍
"ବଜ୍ର ଆଘାତରୁ ମୋତେ କିଛି ବେଦନା ହେଉନାହିଁ।" ଏହିପରି କହି ଖଗମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସୁରୂପଂ ପତ୍ରମାଲକ୍ଷ୍ଯ ସୁପର୍ଣୋଽଯଂ ଭଵତ୍ଵିତି। ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ପୁରଂଦରଃ। ଖଗୋ ମହଦିଦଂ ଭୂତମିତି ମତ୍ଵାଽଭ୍ଯଭାଷତ
ସେ ସୁନ୍ଦର ପାଖ ଦେଖି କହିଲେ, "ଏହା ସୁପର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।" ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ହଜାର ଆଖି ଥିବା ପୁରନ୍ଦର ଭାବିଲେ ଯେ, ଏହି ଖଗ ଏକ ମହାନ ଜୀବ।
ବଲଂ ଵିଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ଯତ୍ତେ ପରମନୁତ୍ତମମ୍। ସଖ୍ଯଂ ଚାନନ୍ତମିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵଯା ସହ ଖଗୋତ୍ତମ
"ମୁଁ ତୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏବଂ ତୋ ସହିତ ଅନନ୍ତ ସଖ୍ୟତା ଚାହେଁ, ହେ ଖଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।"
ସଖ୍ଯଂ ମେଽସ୍ତୁ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଯଥେଚ୍ଛସି ପୁରଂଦର। ବଲଂ ତୁ ମମ ଜାନୀହି ମହଚ୍ଚାସହ୍ଯମେଵ ଚ
"ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ପୁରନ୍ଦର, ଆମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଖ୍ୟତା ହେଉ। ମୋର ଶକ୍ତି ବଡ଼ ଓ ସହିପାରିବ ନୁହେଁ, ଏହା ଜାଣ।"
କାମଂ ନୈତତ୍ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ସନ୍ତଃ ସ୍ଵବଲସଂସ୍ତଵମ୍। `ଅନିମିତ୍ତଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଗର୍ହଣାମ୍
"ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଭଲ ଲୋକେ ନିଜ ଶକ୍ତିର ବଢ଼ାଇ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏପରି ଅନାବଶ୍ୟକ ଗର୍ବ ସହଜରେ ଅପମାନ ଆଣେ।"
ଗୁଣସଂକୀର୍ତନଂ ଚାପି ପୃଷ୍ଟେନାନ୍ଯେନ ଗୋପତେ। ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ତୁ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ଵଯମେଵ ଶତକ୍ରତୋ
"ଅନ୍ୟେ ଯଦି ପଚାରନ୍ତି, ହେ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ତେବେ ନିଜ ଗୁଣ କହିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ନିଜେ ନିଜେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ଶତକ୍ରତୁ।"
ସଖେତି କୃତ୍ଵା ତୁ ସଖେ ପୃଷ୍ଟୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତ୍ଵଯା। ନ ହ୍ଯାତ୍ମସ୍ତଵସଂଯୁକ୍ତଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯମନିମିତ୍ତତଃ
"କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋତେ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ଡାକିଛ, ଏବଂ ପଚାରିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ କହିବି। କାରଣ ଅନାବଶ୍ୟକ ନିଜ ଗୁଣର ବଢ଼ାଇ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।"
ସପର୍ଵତଵନାମୁର୍ଵୀଂ ସସାଗରଜଲାମିମାମ୍। ଵହେ ପକ୍ଷେଣ ଵୈ ଶକ୍ର ତ୍ଵାମପ୍ଯତ୍ରାଵଲମ୍ବିନମ୍
"ହେ ଶକ୍ର, ଏହି ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ, ଏବଂ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏକ ପାଖରେ ବହିପାରିବି, ଯଦି ତୁମେ ମୋପରେ ଭରସା କର।"
ସର୍ଵାନ୍ସଂପିଣ୍ଡିତାନ୍ଵାପି ଲୋକାନ୍ସସ୍ଥାଣୁଜଙ୍ଗମାନ୍। ଵହେଯମପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ଵିଦ୍ଧୀଦଂ ମେ ମହଦ୍ବଲମ୍
"ସମସ୍ତ ପ୍ରପଞ୍ଚ, ସ୍ଥାବର ଓ ଚର ଜନ୍ତୁମାନେ ସହିତ, ମୁଁ କେବେ ଥକିନାହିଁ, ସବୁକୁ ବହିପାରିବି; ଏହାକୁ ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ।"
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵଚନଂ ଵୀରଂ କିରୀଟୀ ଶ୍ରୀମତାଂ ଵରଃ। ଆହ ଶୌନକ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଲୋକହିତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀମାନ୍ କିରୀଟୀଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମୀ, ଦେବମାନ୍ୟ ସୌନକ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କହିଲେ।
ଏଵମେଵ ଯଥାତ୍ଥ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଂ ସଂଭାଵ୍ଯତେ ତ୍ଵଯି। ସଂଗୃହ୍ଯତାମିଦାନୀଂ ମେ ସଖ୍ଯମତ୍ଯନ୍ତମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ସେପରି ହେବ। ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେ ସମ୍ଭବ କରିପାର। ଏବେ ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଚିରକାଳୀନ ସଖ୍ୟତାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ନ କାର୍ଯଂ ଯଦି ସୋମେନ ମମ ସୋମଃ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍। ଅସ୍ମାଂସ୍ତେ ହି ପ୍ରବାଧେଯୁର୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭଵାନିମମ୍
ମୋ ପାଇଁ ଯଦି ସୋମର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ତେବେ ସୋମ ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ଦେଲେ, ସେମାନେ ଆମକୁ ଅସୁବିଧା କରିବେ।
କିଂଚିତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସୋମୋଽଯଂ ନୀଯତେ ମଯା। ନ ଦାସ୍ଯାମି ସମାପାତୁଂ ସୋମଂ କସ୍ମୈଚିଦପ୍ଯହମ୍
କିଛି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ସୋମକୁ ନେଉଛି। ମୁଁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୋମ ପିଇବାକୁ ଦେବିନାହିଁ।
ଯତ୍ରେମଂ ତୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ନିକ୍ଷିପେଯମହଂ ସ୍ଵଯମ୍। ତ୍ଵମାଦାଯ ତତସ୍ତୃର୍ଣଂ ହରେଥାସ୍ତ୍ରିଦିଵେଶ୍ଵର
ମୁଁ ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ସୋମକୁ ରଖିବି, ହେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ, ସେଠାରୁ ତୁମେ ତରପତ୍ର ନେଇ ଚାଲିଯିବ। ହେ ତିନି ଲୋକର ନାଥ।
ଵାକ୍ଯେନାନେନ ତୁଷ୍ଟୋଽହଂ ଯତ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତମିହାଣ୍ଡଜ। ଯମିଚ୍ଛସି ଵରଂ ମତ୍ତସ୍ତଂ ଗୃହାଣ ଖଗୋତ୍ତମ
ତୁମେ ଏଠାରେ ଯାହା କହିଛ, ତାହାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ଡିମ୍ବଜ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ କଦ୍ରୂପୁତ୍ରାନନୁସ୍ମରନ୍। ଭଵେଯୁର୍ଭୁଜଗାଃ ଶକ୍ର ମମ ଭକ୍ଷ୍ଯା ମହାବଲାଃ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ସେ କଦ୍ରୁର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମନେ ନ ରଖି, ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ହେ ଶକ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପମାନେ ମୋର ଖାଦ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ।'
ଈଶୋଽହମପି ସର୍ଵସ୍ଯ କରିଷ୍ଯାମି ତୁ ତେଽର୍ଥିତାମ୍। ଭଵେଯୁର୍ଭୁଜଗାଃ ଶକ୍ର ମମ ଭକ୍ଷ୍ଯା ମହାବଲାଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ହେ ଶକ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପମାନେ ମୋର ଖାଦ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽନ୍ଵଗଚ୍ଛତ୍ତଂ ତତୋ ଦାନଵସୂଦନଃ। ଦେଵଦେଵଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଯୋଗିନାମୀଶ୍ଵରଂ ହରିମ୍
'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ଦାନବ ନାଶକ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଯିଏ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ନାଥ, ମହାତ୍ମା ହରି, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦେବ।
ସ ଚାନ୍ଵମୋଦତ୍ତଂ ଚାର୍ଥଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ଗରୁଡେନ ଵୈ। ଇଦଂ ଭୂଯୋ ଵଚଃ ପ୍ରାହ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରଃ
ଗରୁଡ଼ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହିପରି କଥାକୁ ସେ ମନୋନନ୍ଦ କଲେ। ତାପରେ ଭଗବାନ୍, ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ପୁଣି କହିଲେ।
ହରିଷ୍ଯାମି ଵିନିକ୍ଷିପ୍ତଂ ସୋମମିତ୍ଯନୁଭାଷ୍ଯ ତମ୍। ଆଜଗାମ ତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ସୁପର୍ଣୀ ମାତୁରନ୍ତିକମ୍
'ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସୋମକୁ ରଖିଦେବି, ସେତେବେଳେ ନେଇଯିବି' ବୋଲି ତାକୁ କହି, ସୁପର୍ଣ୍ଣୀ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ମାଆଁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଵିନଯାଵନତୋ ଭୂତ୍ଵା ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍। ଇଦମାନୀତମମୃତଂ ଦେଵାନାଂ ଭଵନାନ୍ମଯା
ବିନୟ ଓ ନମ୍ରତା ସହିତ, ସେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଗୃହରୁ ଏହି ଅମୃତ ଆଣିଛି।'
ପ୍ରଶାଧି କିମିତୋ ମାତଃ କରିଷ୍ଯାମି ଶୁଭଵ୍ରତେ
ମାଆଁ, ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ମୁଁ ତାହା କରିବି। ହେ ଶୁଭ ସଂକଳ୍ପବତୀ।
ଇଦମାନୀତମମୃତଂ ନିକ୍ଷେପ୍ସ୍ଯାମି କୁଶେଷୁ ଵଃ
ମୁଁ ଏହି ଆଣିଥିବା ଅମୃତକୁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ କୁଶ ଉପରେ ରଖିଦେବି।