ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଦ୍ଯୂତମଦେନ ମତ୍ତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ଦ୍ରୌପଦି ତ୍ଵାମଜୈଷୀତ୍। ସା ତ୍ଵଂ ପ୍ରପଦ୍ଯସ୍ଵ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଵେଶ୍ମ ନଯାମି ତ୍ଵାଂ କର୍ମଣି ଯାଜ୍ଞସେନି
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ୟୂତ ମାଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଠାରେ ହାରିଗଲେ। ତେଣୁ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଆସିଛି; ଏହି କାମ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ନେଉଛି, ହେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ।
କଥଂ ତ୍ଵେଵଂ ଵଦସି ପ୍ରାତିକାମି- କୋ ହି ଦୀଵ୍ଯେଦ୍ଭାର୍ଯଯା ରାଜପୁତ୍ରଃ। ମୂଡୋ ରାଜା ଦ୍ଯୂତମଦେନ ମତ୍ତୋ ହ୍ଯଭୂନ୍ନାନ୍ଯତ୍କୈତଵମସ୍ଯ କିଞ୍ଚିତ୍
ପ୍ରତିକାମୀ, ତୁମେ ଏଭଳି କିପରି କହୁଛ? କେଉଁ ରାଜପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀକୁ ଦ୍ୟୂତରେ ଦାଉ ଲଗାଏ? ରାଜା ଦ୍ୟୂତ ମାଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଏଠି ଛଡ଼ା ଆଉ କୌଣସି ଚଳ କରିନଥିଲେ।
ଯଦା ନାଭୂତ୍କୈତଵମନ୍ଯଦସ୍ଯ ତଦାଽଦେଵୀତ୍ପାଣ୍ଡଵୋଽଜାତଶତ୍ରୁଃ। ନ୍ଯସ୍ତାଃ ପୂର୍ଵଂ ଭ୍ରାତରସ୍ତେନ ରାଜ୍ଞା ସ୍ଵଯଂ ଚାତ୍ମା ତ୍ଵମଥୋ ରାଜପୁତ୍ରି
ଯେତେବେଳେ ସେ ଆଉ କୌଣସି ଚଳ କରିନଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବ ଅଜାତଶତ୍ରୁ ହାରିଗଲେ। ପ୍ରଥମେ ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦାଉ ଲଗାଇଲେ, ପରେ ନିଜକୁ, ଏବଂ ତାପରେ ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମକୁ।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ କିତଵଂ ଗତ୍ଵା ସଭାଯାଂ ପୃଚ୍ଛ ସୂତଜ। କିଂ ତୁ ପୂର୍ଵଂ ପରାଜୈଷୀରାତ୍ମାନମଥଵା ନୁ ମାମ୍
ତୁମେ ସଭାକୁ ଯାଅ, ହେ ସାରଥିପୁତ୍ର, ଏହି ଜୁଆରିଙ୍କୁ ପଚାର; ପ୍ରଥମେ କେଉଁଠି ହାରିଥିଲେ—ନିଜକୁ କିମ୍ବା ମୋତେ?
ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମାଗଚ୍ଛ ତତୋ ମାଂ ନଯଂ ସୂତଜ। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚିକୀର୍ଷିତମହଂ ରାଜ୍ଞୋ ଯାସ୍ଯାମି ଦୁଃଖିତା
ଏହା ଜାଣି, ପଛରେ ଆସି ମୋତେ ନେଉ, ହେ ସାରଥିପୁତ୍ର। ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କ'ଣ ତାହା ମୁଁ ଜାଣିଲେ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ମୁଁ ଯିବି।
ସଭାଂ ଗତ୍ଵା ସ ଚୋଵାଚ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯସ୍ତଦ୍ଵଚସ୍ତଦା। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ନରେନଦ୍ରାଣାଂ ମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତମିଦଂ ଵଚଃ
ସେ ସଭାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ କଥା ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଦ୍ରୌପଦୀ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି'।
କସ୍ଯେଶୋ ନଃ ପରାଜୈଷୀରିତି ତ୍ଵାମାହ ଦ୍ରୌପଦୀ। କିଂ ନୁ ପୂର୍ଵଂ ପରାଜୈଷୀରାତ୍ମାନମଥଵାପି ମାମ୍
'ଆମେ କାହାର? ତୁମେ ପ୍ରଥମେ କାହାକୁ ହାରିଥିଲ—ନିଜକୁ କିମ୍ବା ମୋତେ?'—ଦ୍ରୌପଦୀ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ ନିଶ୍ଚେତା ଗତସତ୍ଵ ଇଵାଭଵତ୍। ନ ତଂ ସୂତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵଚନଂ ସାଧ୍ଵସାଧୁ ଵା
କିନ୍ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ଆତ୍ମା ନିର୍ଜୀବ ହୋଇଗଲା; ସେ ସାରଥିଙ୍କୁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।
ଇହୈଵାଗତ୍ଯ ପାଞ୍ଚାଲୀ ପ୍ରଶ୍ନମେନଂ ପ୍ରଭାଷତାମ୍। ଇହୈଵ ସର୍ଵେ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ତସ୍ଯାଶ୍ଚୈତସ୍ଯ ଯଦ୍ଵଚଃ
ପାଞ୍ଚାଳୀ ନିଜେ ଏଠାକୁ ଆସି, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କହୁନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ କଥା ଓ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତର ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସ ଗତ୍ଵା ରାଜଭଵନଂ ଦୁର୍ଯୋଧନଵଶାନୁଗଃ। ଉଵାଚ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ସୂତଃ ପ୍ରାତିକାମୀ ଵ୍ଯଥନ୍ନିଵ
ସେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ରାଜଭବନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଭାବରେ ସାରଥି ପ୍ରତିକାମୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସଭ୍ଯାସ୍ତ୍ଵମୀ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯାହ୍ଵଯନ୍ତି ମନ୍ଯେ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସଂଶଯଃ କୌରଵାଣାମ୍। ନ ଵୈ ସମୃଦ୍ଦିଂ ପାଲଯତେ ଲଘୀଯାନ୍ ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ସଭାଂ ନେଷ୍ଯତି ରାଜପୁତ୍ରି
ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ସଭ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି; ମୁଁ ଭାବୁଛି କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସନ୍ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ଯେ ତୁମକୁ ସଭାକୁ ନେଇଯିବେ ନାହିଁ, ସେ ଆମ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ରକ୍ଷା କରେନାହିଁ।
ଏଵଂ ନୂନଂ ଵ୍ଯଦଧାତ୍ସଂଵିଧାତା ସ୍ପର୍ଶାଵୁଭୌ ସ୍ପୃଶତୋ ଵୃଦ୍ଧବାଲୌ। ଧର୍ମଂ ତ୍ଵେକଂ ପରମଂ ପ୍ରାହ ଲୋକେ ସ ନଃ ଶମଂ ଧାସ୍ଯତି ଗୋପ୍ଯମାନଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟାଇଛନ୍ତି—ବୃଦ୍ଧ ଓ କିଶୋର ଉଭୟ ଏହି ଦୁଃଖର ସ୍ପର୍ଶକୁ ଅନୁଭବୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ସଂସାରରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ କହିଛନ୍ତି; ସେ ଯଦିଓ ଗୁପ୍ତ, ଆମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।
ସୋଽଯଂ ଧର୍ମୋ ମା ତ୍ଯଗାତ୍କୌରଵାନ୍ଵୈ ସଭ୍ଯାନ୍ଗତ୍ଵା ପୃଚ୍ଛ ଧର୍ମ୍ଯଂ ଵଚୋ ମେ। ତେ ମାଂ ବ୍ରୂଯୁର୍ନିଶ୍ଚିତଂ ତତ୍କରିଷ୍ଯେ ଧର୍ମାତ୍ମାନୋ ନୀତିମନ୍ତୋ ଵରିଷ୍ଠାଃ
ଏହି ଧର୍ମକୁ କେବେ ବି ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ କୌରବମାନେ। ତୁମେ ସଭାକୁ ଯାଇ, ମୋର ଏହି ନ୍ୟାୟସଂଗତ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ପଚାର। ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ସମ୍ମାନିତ, ସେମାନେ ଯେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ, ମୁଁ ସେହିଠାରେ ଅନୁସରିବି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୂତସ୍ତଦ୍ଵଚୋ ଯାଜ୍ଞସେନ୍ଯାଃ ସଭାଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରାହ ଵାକ୍ଯଂ ତଦାନୀମ୍। ଅଧୋମୁଖାସ୍ତେ ନ ଚ କିଞ୍ଚିଦୂଚୁ- ର୍ନିର୍ବନ୍ଧଂ ତଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା
ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସାରଥି ସଭାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେଇ କଥା କହିଲେ। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ମୁହଁ ନମାଇ ଚୁପ୍ଚାପ ବସି ରହିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ଜିଦ୍ ବୁଝିପାରିଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନଚିକୀର୍ଷିତମ୍। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ସଂମତଂ ଦୂତଂ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଭରତର୍ଷଭ
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଶୁଣି, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ଦୂତକୁ ପଠାଇଲେ।
ଏକଵସ୍ତ୍ର ତ୍ଵଧୋନୀଵୋ ରୋଦମାନା ରଜସ୍ଵଲା। ସଭାମାଗମ୍ଯ ପାଞ୍ଚାଲି ଶ୍ଵଶୁରସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଭଵ
ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ତଳବସ୍ତ୍ର ମାତ୍ର ରହି, କାନ୍ଦୁଥିବା ଏବଂ ରଜସ୍ୱଳା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆଣି, ସେଠାରେ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ରଖିବାକୁ ଥିଲା।
ଅଥ ତ୍ଵାମାଗତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜପୁତ୍ରୀଂ ସଭାଂ ତଦା। ସଭ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ଵିନିନ୍ଦେରନ୍ମନୋର୍ଭିର୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜମ୍
ତାପରେ, ରାଜକୁମାରୀ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ସଭ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ମନରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ।
ସ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵରିତଂ ଦୂତଃ କୃଷ୍ଣାଯା ଭଵନଂ ନୃପ। ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ମତଂ ଧୀମାନ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତାପରେ, ଦୂତ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚ ମହାତ୍ମାନୋ ଦୀନା ଦୁଃଖସମନ୍ଵିତାଃ। ସତ୍ଯେନାତିପରୀତାଙ୍ଗା ନୋଦୀକ୍ଷନ୍ତେ ସ୍ମ କିଞ୍ଚନ
ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୀନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଦେହ ନିଜ ସତ୍ୟବ୍ରତରେ ଦହିଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ କିଛି କହିପାରୁନଥିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵେଷାଂ ମୁଖମାଲୋକ୍ଯ ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ସୂତମୁଵାଚ ହୃଷ୍ଟଃ। ଇହୈଵୈତାମାନଯ ପ୍ରାତିକାମିନ୍ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମସ୍ଯାଃ କୁରଵୋ ବ୍ରୁଵନ୍ତଃ
ତାପରେ ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖି, ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆନନ୍ଦରେ ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏଠାରେ ପ୍ରତିକାମିନ୍କୁ ଆଣ। କୁରୁମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କଥା କହୁନ୍ତୁ।'
ତତଃ ସୂତସ୍ତସ୍ଯ ଵଶାନୁଗାମୀ ଭୀତଶ୍ଚ କୋପାଦ୍ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାଯାଃ। ଵିହାଯ ମାନଂ ପୁନରେଵ ସଭ୍ଯା- ନୁଵାଚ କୃଷ୍ଣାଂ କିମହଂ ବ୍ରଵୀମି
ତାପରେ ସାରଥି, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନି, ଦ୍ରୁପଦନନ୍ଦିନୀଙ୍କ ରୋଷରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ନିଜ ଗର୍ବକୁ ଛାଡ଼ି ଆଉଥରେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ମୁଁ ସଭାରେ କଣ କହିବି?'
ଦୁଃଶାସନୈଷ ମମ ସୂତପୁତ୍ରୋ ଵୃକୋଦରାଦୁଦ୍ଵିଜତେଽଲ୍ପଚେତାଃ। ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯାନଯ ଯାଜ୍ଞସେନୀଂ କିଂ ତେ କରିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଵଶାଃ ସପତ୍ନାଃ
ଏହି ସାରଥିପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଭୀମଙ୍କୁ ଭୟ କରେ; ତୁମେ ନିଜେ ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କୁ ଧରି ଆଣ। ତାଙ୍କ ଅସହାୟ ପତ୍ନୀମାନେ କଣ କରିପାରିବେ?
ତତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ସ ରାଜପୁତ୍ରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭ୍ରାତୁଃ ଶାସନଂ ରକ୍ତଦୃଷ୍ଟିଃ। ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତଦ୍ଵେଶ୍ମ ମହାରଥାନା- ମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଦ୍ରୌପଦୀଂ ରାଜପୁତ୍ରୀମ୍
ତାପରେ, ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ରାଜପୁତ୍ର ରକ୍ତାକ୍ଷି ହୋଇ, ମହାବୀରମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜକୁମାରୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏହ୍ଯେହି ପାଞ୍ଚାଲି ରାଜପୁତ୍ରୀମ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ପଶ୍ଯ ଵିମୁକ୍ତଲଜ୍ଜା। କୁରୂନ୍ଭଜସ୍ଵାଯତପତ୍ରନେତ୍ରେ ଧର୍ମେଣ ଲବ୍ଧାଽସି ସଭାଂ ପରୈହି
'ଆସ, ଆସ, ପାଞ୍ଚାଳୀ ରାଜକୁମାରୀ! ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖ। ହେ ବିସ୍ତୃତ ନୟନବଳୀ, କୁରୁମାନେ ସହ ଯୋଗ ଦେ। ଧର୍ମରେ ସଭାରେ ତୁମକୁ ଜିତାଯାଇଛି।'
ତତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ସୁଦୂର୍ମନାଃ ସା ଵିଵର୍ଣମାମୃଜ୍ଯ ମୁଖଂ କରେଣ। ଆର୍ତା ପ୍ରଦୁଦ୍ରାଵ ଯତଃ ସ୍ତ୍ରିଯସ୍ତା ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵସ୍ଯ
ତାପରେ, ଅତି ଦୁଃଖିତ ଦ୍ରୌପଦୀ ଉଠି, ନିଜ ଫିକା ମୁହଁକୁ ହାତରେ ପୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବୃଦ୍ଧ କୁରୁରାଜଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ତତୋ ଜଵେନାଭିସସାର ରୋଷା- ଦ୍ଦୁଃଶାସନସ୍ତାମଭିଗର୍ଜମାନଃ। ଦୀର୍ଘେଷୁ ନୀଲେଷ୍ଵଥ ଚୋର୍ମିମତ୍ସୁ ଜଗ୍ରାହ କେଶେଷୁ ନରେନ୍ଦ୍ରପତ୍ନୀମ୍
ତାପରେ ଦୁଃଶାସନ, କ୍ରୋଧରେ ଗର୍ଜନ କରି, ତ୍ୱରାରେ ଦୌଡ଼ି, ଦୀର୍ଘ ନୀଳ ତରଙ୍ଗିତ କେଶରେ ଧରି ରାଜପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
ଯେ ରାଜସୂଯାଵଭୃଥେ ଜଲେନ ମହାକ୍ରତୌ ମନ୍ତ୍ରପୂତେନ ସିକ୍ତାଃ। ତେ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପରିଭୂଯ ଵୀର୍ଯଂ ବଲାତ୍ପ୍ରମୃଷ୍ଟା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଜେନ
ଯେଉଁମାନେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଶୌର୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଅପମାନିତ ହେଲେ।
ସ ତାଂ ପରାକୃଷ୍ଯ ସଭାସମୀପ- ମାନୀଯ କୃଷ୍ଣାମତିଦୀର୍ଘକେଶୀମ୍। ଦୁଃଶାସନୋ ନାଥଵତୀମନାଥଵ- ଚ୍ଚକର୍ଷ ଵାଯୁଃ କଦଲୀମିଵାର୍ତାମ୍
ଦୁଃଶାସନ ଦୀର୍ଘ କେଶରେ ଧରି, ନାଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନାଥ ଭଳି ଦେଖାଉଥିବା କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ, ଯେମିତି ବାତାସ ଦୁଃଖିତ କଦଳୀକୁ ଟାଣିନେଇଯାଏ, ସେଭଳି ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଟାଣି ନେଲେ।
ସା କୃଷ୍ଣମାଣା ନମିତାଙ୍ଗଯଷ୍ଟିଃ ଶନୈରୁଵାଚାଥ ରଜସ୍ଵଲାଽସ୍ମି। ଏକଂ ଚ ଵାସୋ ମମ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧେ ସଭାଂ ନେତୁଂ ନାର୍ହସି ମାମନାର୍ଯ
ଶର୍ମରେ ଦେହ ନମାଇଥିବା କୃଷ୍ଣା ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏବେ ରଜସ୍ୱଳା ଓ ମୋର ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଅଛି, ମୂର୍ଖ! ତୁମେ ମୋତେ ଏଭଳି ସଭାକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅନାର୍ୟ!'
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ତାଂ ପ୍ରସଭଂ ନିଗୃହ୍ଯ କେଶେଶୁ କୃଷ୍ଣେଷୁ ତଦା ସ କୃଷ୍ଣାମ୍। କୃଷ୍ଣଂ ଚ ଜିଷ୍ଣୁଂ ଚ ହରିଂ ନରଂ ଚ ତ୍ରାଯାଯ ଵିକ୍ରୋଶତି ଯାଜ୍ଞସେନି
ତାପରେ, ଦୁଃଶାସନ ତାଙ୍କର କଳା କେଶରେ ଜୋରକରି ଧରି, କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ କଠୋର ଭାବରେ କହିଲେ। ଏହିବେଳେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ କୃଷ୍ଣ, ଅର୍ଜୁନ, ଭୀମ ଓ ଧର୍ମଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।