ଚକ୍ଷୁର୍ଵିଷୌ ମହାଘୋରୌ ନିତ୍ଯଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ତରସ୍ଵିନୌ। ଅମୃତସ୍ଯୈଵ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଦଦର୍ଶ ଭୁଜଗୋତ୍ତମୌ
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ବିଷର ଭଳି, ବହୁତ ଭୟଙ୍କର, ସଦା କ୍ରୁଧ୍ଧ ଓ ତ୍ୱରିତ; ସେ ଦେଖିଲା ଦୁଇଟି ସର୍ପ, ଅମୃତକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ରଖାଯାଇଥିଲେ।
ସଦା ସଂରବ୍ଧନଯନୌ ସଦା ଚାନିମିଷେକ୍ଷଣୌ। ତଯୋରେକୋଽପି ଯଂ ପଶ୍ଯେତ୍ସ ତୂର୍ଣଂ ଭସ୍ମସାଦ୍ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ସଦା ରାଗି, ସଦା ଅନିମିଷ; ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଦେଖିଥିଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଉଥିଲା।
ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସା ଖେଦଂ ଜଗାମ ଵିନତାତ୍ମଜଃ। କଥମେତୌ ମହାଵୀର୍ଯୌ ଜେତଵ୍ଯୌ ହରିଭୋଜିନୌ
ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ବିନତାର ପୁଅ ହଠାତ୍ ଭୟଭିତ ହେଲେ: 'ଏହି ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପିତଳ ଭୋଜିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା, କିପରି ଜିତିବି?'
ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଗରୁଡସ୍ତଯୋସ୍ତୂର୍ଣଂ ନିରାକରଃ।' ତଯୋଶ୍ଚକ୍ଷୂଂଷି ରଜସା ସୁପର୍ଣଃ ସହସାଽଽଵୃଣୋତ୍। ତାଭ୍ଯାମଦୃଷ୍ଟରୂପୋଽସୌ ସର୍ଵତଃ ସମତାଡଯତ୍
ଏଭଳି ଭାବି, ଗରୁଡ଼ ତ୍ୱରିତ ଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ସର୍ପର ଚକ୍ଷୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିନଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତଯୋରଙ୍ଗେ ସମାକ୍ରମ୍ଯ ଵୈନତେଯୋଽନ୍ତରିକ୍ଷଗଃ। ଆଚ୍ଛିନତ୍ତରସା ମଧ୍ଯେ ସୋମମଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ତତଃ
ତାଙ୍କର ଶରୀର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବିନତାର ପୁଅ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା, ତ୍ୱରିତ ମଧ୍ୟରେ ଚିରିଦେଲେ ଏବଂ ପରେ ସୋମ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯାମୃତଂ ତତ୍ର ଵୈନତେଯସ୍ତତୋ ବଲୀ। ଉତ୍ପପାତ ଜଵେନୈଵ ଯନ୍ତ୍ରମୁନ୍ମଥ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେଠାରେ, ବିନତାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଅମୃତକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ, ଶକ୍ତିରେ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ଅପୀତ୍ଵୈଵାମୃତଂ ପକ୍ଷୀ ପରିଗୃହ୍ଯାଶୁ ନିଃସୃତଃ। ଆଗଚ୍ଛଦପରିଶ୍ରାନ୍ତ ଆଵାର୍ଯାର୍କପ୍ରଭାଂ ତତଃ
ପକ୍ଷୀ ଅମୃତ ପିଇନଥିଲେ, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏହାକୁ ନେଇ ବାହାରିଗଲେ, କ୍ଳାନ୍ତି ନ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକକୁ ଆଡ଼କୁ ରଖି ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ତଦାକାଶେ ଵୈନତେଯଃ ସମେଯିଵାନ୍। ତସ୍ଯ ନାରାଯଣସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତେନାଲୌଲ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ଏହି ଆକାଶରେ, ବିନତାର ପୁଅ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଗଲେ; ନାରାୟଣ ତାଙ୍କର ଲୋଭ ନଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ତମୁଵାଚାଵ୍ଯଯୋ ଦେଵୋ ଵରଦୋଽସ୍ମୀତି ଖେଚରମ୍। ସ ଵଵ୍ରେ ତଵ ତିଷ୍ଠେଯମୁପରୀତ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷଗଃ
ଅବିନାଶୀ ଦେବତା ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ତାକୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବି।" ସେ, ଯିଏ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିଲେ, ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପରେ ରହିପାରିବି।"
ଉଵାଚ ଚୈନଂ ଭୂଯୋଽପି ନାରାଯଣମିଦଂ ଵଚଃ। ଅଜରଶ୍ଚାମରଶ୍ଚ ସ୍ଯାମମୃତେନ ଵିନାଽପ୍ଯହମ୍
ସେ ପୁଣି ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ବୟସ୍କ ହେବି ନାହିଁ, ମୁଁ ଅମର ହେଇରହିବି, ଏହି ଅମୃତ ପିଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ।"
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଵିନତାସୁତମ୍। ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଵନୌ ତୌ ଚ ଗରୁଡୋ ଵିଷ୍ଣୁମବ୍ରଵୀତ୍
ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ।" ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଗରୁଡ଼ ବନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଵତେପି ଵରଂ ଦଦ୍ଯାଂ ଵୃଣୋତୁ ଭଗଵାନପି। ତଂ ଵଵ୍ରେ ଵାହନଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନରୁତ୍ମନ୍ତଂ ମହାବଲମ୍
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, "ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଉ, ଭଗବାନ ଯାହା ଚାହାଁନ୍ତି ଚୟନ କରନ୍ତୁ।" ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ, ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ନିଜ ବାହନ ଭାବେ ଚୟନ କଲେ।
ଧ୍ଵଜଂ ଚ ଚକ୍ରେ ଭଗଵାନୁପରି ସ୍ଥାସ୍ଯସୀତି ତମ୍। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଦେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ଖଗଃ
ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଧ୍ୱଜ କଲେ, କହିଲେ, "ତୁମେ ମୋ ପରେ ରହିବ।" "ଏହିପରି ହେଉ," ବୋଲି ଖଗ ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହି ବିଦାୟ ନେଲେ।
ଵଵ୍ରାଜ ତରସା ଵେଗାଦ୍ଵାଯୁଂ ସ୍ପର୍ଧନ୍ମହାଜଵଃ। ତଂ ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵଜ୍ରେଣେନ୍ଦ୍ରୋଽଭ୍ଯତାଡଯତ୍
ସେ ବେଗରେ, ପବନ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରି, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଯାଉଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ହରନ୍ତମମୃତଂ ରୋଷାଦ୍ଗରୁଡଂ ପକ୍ଷିଣାଂ ଵରମ୍। ତମୁଵାଚେନ୍ଦ୍ରମାକ୍ରନ୍ଦେ ଗରୁଡଃ ପତତାଂ ଵରଃ
ଅମୃତ ନେଇଯାଉଥିବା ସମୟରେ, କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ତେବେ ଖଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରହସଞ୍ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ତଥା ଵଜ୍ରସମାହତଃ। ଋଷେର୍ମାନଂ କରିଷ୍ଯାମି ଵଜ୍ରଂ ଯସ୍ଯାସ୍ଥିସଂଭଵମ୍
ହସି, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ, "ଯେ ଋଷିଙ୍କ ଅସ୍ଥିରୁ ବଜ୍ର ହୋଇଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ କରିବି।"
ଵଜ୍ରସ୍ଯ ଚ କରିଷ୍ଯାମି ତଵୈଵ ଚ ଶତକ୍ରତୋ। ଏତତ୍ପତ୍ରଂ ତ୍ଯଜାମ୍ଯେକଂ ଯସ୍ଯାନ୍ତଂ ନୋପଲପ୍ସ୍ଯସେ
"ମୁଁ ବଜ୍ର ଏବଂ ତୁମର ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବି, ହେ ଶତକ୍ରତୁ। ମୁଁ ମୋର ଏକ ପାଖ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ଯାହାର ଶେଷ ତୁମେ କେବେ ଜଣା ପାଇବେ ନାହିଁ।"
ନ ଚ ଵଜ୍ରନିପାତେନ ରୁଜା ମେଽସ୍ତୀହ କାଚନ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ ପୁତ୍ରମୁତ୍ସସର୍ଜ ସ ପକ୍ଷିରାଟ୍
"ବଜ୍ର ଆଘାତରୁ ମୋତେ କିଛି ବେଦନା ହେଉନାହିଁ।" ଏହିପରି କହି ଖଗମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସୁରୂପଂ ପତ୍ରମାଲକ୍ଷ୍ଯ ସୁପର୍ଣୋଽଯଂ ଭଵତ୍ଵିତି। ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ପୁରଂଦରଃ। ଖଗୋ ମହଦିଦଂ ଭୂତମିତି ମତ୍ଵାଽଭ୍ଯଭାଷତ
ସେ ସୁନ୍ଦର ପାଖ ଦେଖି କହିଲେ, "ଏହା ସୁପର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।" ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ହଜାର ଆଖି ଥିବା ପୁରନ୍ଦର ଭାବିଲେ ଯେ, ଏହି ଖଗ ଏକ ମହାନ ଜୀବ।
ବଲଂ ଵିଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ଯତ୍ତେ ପରମନୁତ୍ତମମ୍। ସଖ୍ଯଂ ଚାନନ୍ତମିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵଯା ସହ ଖଗୋତ୍ତମ
"ମୁଁ ତୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏବଂ ତୋ ସହିତ ଅନନ୍ତ ସଖ୍ୟତା ଚାହେଁ, ହେ ଖଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।"
ସଖ୍ଯଂ ମେଽସ୍ତୁ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଯଥେଚ୍ଛସି ପୁରଂଦର। ବଲଂ ତୁ ମମ ଜାନୀହି ମହଚ୍ଚାସହ୍ଯମେଵ ଚ
"ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ପୁରନ୍ଦର, ଆମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଖ୍ୟତା ହେଉ। ମୋର ଶକ୍ତି ବଡ଼ ଓ ସହିପାରିବ ନୁହେଁ, ଏହା ଜାଣ।"
କାମଂ ନୈତତ୍ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ସନ୍ତଃ ସ୍ଵବଲସଂସ୍ତଵମ୍। `ଅନିମିତ୍ତଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଗର୍ହଣାମ୍
"ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଭଲ ଲୋକେ ନିଜ ଶକ୍ତିର ବଢ଼ାଇ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏପରି ଅନାବଶ୍ୟକ ଗର୍ବ ସହଜରେ ଅପମାନ ଆଣେ।"
ଗୁଣସଂକୀର୍ତନଂ ଚାପି ପୃଷ୍ଟେନାନ୍ଯେନ ଗୋପତେ। ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ତୁ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ଵଯମେଵ ଶତକ୍ରତୋ
"ଅନ୍ୟେ ଯଦି ପଚାରନ୍ତି, ହେ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ତେବେ ନିଜ ଗୁଣ କହିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ନିଜେ ନିଜେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ଶତକ୍ରତୁ।"
ସଖେତି କୃତ୍ଵା ତୁ ସଖେ ପୃଷ୍ଟୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତ୍ଵଯା। ନ ହ୍ଯାତ୍ମସ୍ତଵସଂଯୁକ୍ତଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯମନିମିତ୍ତତଃ
"କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋତେ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ଡାକିଛ, ଏବଂ ପଚାରିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ କହିବି। କାରଣ ଅନାବଶ୍ୟକ ନିଜ ଗୁଣର ବଢ଼ାଇ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।"
ସପର୍ଵତଵନାମୁର୍ଵୀଂ ସସାଗରଜଲାମିମାମ୍। ଵହେ ପକ୍ଷେଣ ଵୈ ଶକ୍ର ତ୍ଵାମପ୍ଯତ୍ରାଵଲମ୍ବିନମ୍
"ହେ ଶକ୍ର, ଏହି ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ, ଏବଂ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏକ ପାଖରେ ବହିପାରିବି, ଯଦି ତୁମେ ମୋପରେ ଭରସା କର।"
ସର୍ଵାନ୍ସଂପିଣ୍ଡିତାନ୍ଵାପି ଲୋକାନ୍ସସ୍ଥାଣୁଜଙ୍ଗମାନ୍। ଵହେଯମପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ଵିଦ୍ଧୀଦଂ ମେ ମହଦ୍ବଲମ୍
"ସମସ୍ତ ପ୍ରପଞ୍ଚ, ସ୍ଥାବର ଓ ଚର ଜନ୍ତୁମାନେ ସହିତ, ମୁଁ କେବେ ଥକିନାହିଁ, ସବୁକୁ ବହିପାରିବି; ଏହାକୁ ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ।"
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵଚନଂ ଵୀରଂ କିରୀଟୀ ଶ୍ରୀମତାଂ ଵରଃ। ଆହ ଶୌନକ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଃ ସର୍ଵଲୋକହିତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀମାନ୍ କିରୀଟୀଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମୀ, ଦେବମାନ୍ୟ ସୌନକ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କହିଲେ।
ଏଵମେଵ ଯଥାତ୍ଥ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଂ ସଂଭାଵ୍ଯତେ ତ୍ଵଯି। ସଂଗୃହ୍ଯତାମିଦାନୀଂ ମେ ସଖ୍ଯମତ୍ଯନ୍ତମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ସେପରି ହେବ। ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେ ସମ୍ଭବ କରିପାର। ଏବେ ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଚିରକାଳୀନ ସଖ୍ୟତାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ନ କାର୍ଯଂ ଯଦି ସୋମେନ ମମ ସୋମଃ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍। ଅସ୍ମାଂସ୍ତେ ହି ପ୍ରବାଧେଯୁର୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭଵାନିମମ୍
ମୋ ପାଇଁ ଯଦି ସୋମର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ତେବେ ସୋମ ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ଦେଲେ, ସେମାନେ ଆମକୁ ଅସୁବିଧା କରିବେ।
କିଂଚିତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସୋମୋଽଯଂ ନୀଯତେ ମଯା। ନ ଦାସ୍ଯାମି ସମାପାତୁଂ ସୋମଂ କସ୍ମୈଚିଦପ୍ଯହମ୍
କିଛି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ସୋମକୁ ନେଉଛି। ମୁଁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୋମ ପିଇବାକୁ ଦେବିନାହିଁ।