ପ୍ରାତିପେଯାଃ ଶାନ୍ତନଵା ଭୀମସେନାଃ ସବାହ୍ନିକାଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନାପରାଧେନ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵଶଃ
ଶାନ୍ତନୁ ଓ ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅପରାଧରେ, ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ମଦେନୈଵ କ୍ଷେମଂ ଵ୍ଯପୋହତି। ଵିଷାଣଂ ଗୌରିଵ ମଦାତ୍ସ୍ଵଯମାରୁଜତେତ୍ମନଃ
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅହଂକାରରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ଭଲକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି; ଯେପରି ଏକ ବଳଦ ମତ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ଶିଙ୍ଗକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ।
ଯଶ୍ଚିତ୍ତମନ୍ଵେତି ପରସ୍ଯ ରାଜନ୍ ଵୀରଃ କଵିଃ ସ୍ଵାମଵମତ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟିମ୍। ନାଵଂ ସମୁଦ୍ର ଇଵ ବାଲନେତ୍ରା- ମାରୁହ୍ଯ ଘୋରେ ଵ୍ଯସନେ ନିମଜ୍ଜେତ୍
ରଜା, ଏକ ବୀର କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ ଯଦି ନିଜ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ମନକୁ ଅନୁସରେ, ସେ ଏକ ଶିଶୁ ଚାଳିଥିବା ନୌକା ପରି ସମୁଦ୍ରରେ ଦୁବିଯାଏ—ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ଗ୍ଲହତେ ପାଣ୍ଡଵେନ ପ୍ରୀଯାଯସେ ତ୍ଵଂ ଜଯତୀତି ତଚ୍ଚ। ଅତିନର୍ମା ଜାଯତେ ସଂପ୍ରହାରୋ ଯତୋ ଵିନାଶଃ ସମୁପୈତି ପୁଂସାମ୍
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ଜୁଆ ଖେଳୁଛି, ତୁମେ ଭାବୁଛ, 'ସେ ଜିତିବ।' କିନ୍ତୁ ଅତି ମଜା କରିଲେ ବିବାଦ ହୁଏ, ଏଠାରୁ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ବିନାଶ ଆସେ।
ଆକର୍ଷସ୍ତେଽଵାକ୍ଫଲଃ ସୁପ୍ରଣୀତୋ ହୃଦି ପ୍ରୌଢୋ ମନ୍ତ୍ରପଦଃ ସମାଧିଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରେଣ କଲହସ୍ତଵାଯ- ମଚିନ୍ତିତୋଽଭିମତଃ ସ୍ଵବନ୍ଧୁନା
ତୁମର ଆକର୍ଷଣ ଭଲ ଦିଗରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ; ମନରେ ଗଭୀର ଭାବେ ରହିଥିବା ଉପଦେଶ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସହିତ ବିବାଦ ପାଇଁ ଲାଗିଛି, ଏହା ଭଲଭାବି ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ନିଜ ଜଣେ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରାତିପେଯାଃ ଶାନ୍ତନଵାଃ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ କାଵ୍ଯାଂ ଵାଚଂ ସଂସଦି କୌରଵାଣାମ୍। ଵୈଶ୍ଵାନରଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଂ ସୁଘୋରଂ ମା ଯାସ୍ଯଧ୍ଵଂ ମନ୍ଦମନୁପ୍ରପନ୍ନଃ
ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରମାନେ, କୌରବମାନଙ୍କ ସଭାରେ କହାଯାଇଥିବା କବିତା ଭରା କଥାକୁ ଶୁଣ, ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଲି ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଯଦା ମନ୍ଯୁଂ ପାଣ୍ଡଵୋଽଜାତଶତ୍ରୁ- ର୍ନ ସଂଯଚ୍ଛେଦକ୍ଷମଦାଭିଭୂତଃ। ଵୃକୋଦରଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଯମୌ ଚ କୋଽତ୍ର ଦ୍ଵୀପଃ ସ୍ଯାତ୍ତୁମୁଲେ ଵସ୍ତଦାନୀମ୍
ଯେବେ ପାଣ୍ଡବ ଅଜାତଶତ୍ରୁ କ୍ରୋଧରେ ଅବଶ ହୋଇ, ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜମାନେ ସେଥିରେ ଯୋଗ ଦେବେ—ତେବେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଟିକିପାରିବ?
ମହାରାଜ ପ୍ରଭଵସ୍ତ୍ଵଂ ଧନାନାଂ ପୁରା ଦ୍ଯୂତାନ୍ମନସା ଯାଵଦିଚ୍ଛେଃ। ବହୁଵିତ୍ତାନ୍ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚେଜ୍ଜଯସ୍ତ୍ଵଂ କିଂ ତେ ତତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଵସୁ ଵିନ୍ଦେହ ପାର୍ଥାନ୍
ମହାରାଜ, ତୁମେ ଧନର ମୂଳ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମନରେ ଜୁଆ ଚାହିଁବ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅଧିକ ଧନ ଜିତିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଧନ ତୁମ ପାଇଁ କଣ? ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେକୁ ଜିତ।
ଜାନୀମହେ ଦେଵିତଂ ସୌବଲସ୍ଯ ଵେଦ ଦ୍ଯୂତେ ନିକୃତିଂ ପାର୍ଵତୀଯଃ। ଯତଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶକୁନିସ୍ତତ୍ର ଯାତୁ ମା ଯୂଯୁଧୋ ଭାରତ ପାଣ୍ଡଵେଯାନ୍
ଆମେ ସୌବଳଙ୍କ ଚତୁରାଇ ଜାଣୁ; ପାର୍ବତୀପୁତ୍ର ଜୁଆର ଚଳକୁ ଜାଣେ। ଶକୁନି ଏହିପାଇଁ ଆସିଛି, ସେ ଯାଉ; ଭାରତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ପରେଷାମେଵ ଯଶସା ଶ୍ଲୋଘସେ ତ୍ଵଂ ସଦା କ୍ଷତ୍ତଃ କୁତ୍ସଯନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍। ଜାନୀମହେ ଵିଦୁର ଯତ୍ପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ବାଲାନିଵାସ୍ମାନଵମନ୍ଯସେ ନିତ୍ଯମେଵ
ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କର, କିନ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ତୁଚ୍ଛ କର। ଆମେ ଜାଣୁ, ବିଦୁର, ତୁମେ ଆମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଆମକୁ ଶିଶୁ ପରି ଦେଖ।
ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ପୁରୁଷୋଽନ୍ଯତ୍ରକାମୋ ନିନ୍ଦାପ୍ରଶଂସେ ହି ତଥା ଯୁନକ୍ତି। ଜିହ୍ଵାଽଽତ୍ମନୋ ହୃଦଯସ୍ଥଂ ଵ୍ଯନକ୍ତି ଜାନୀମହେ ତ୍ଵନ୍ମନସଃ ପ୍ରାତିକୂଲ୍ଯମ୍
ଯେ ଲୋକର ମନ ଅନ୍ୟଠାରେ ଅଛି, ସେଠି ପ୍ରଶଂସା ଓ ନିନ୍ଦା ଏକଠି ହୁଏ; ଜିହ୍ବା ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହାକୁ ବାହାର କରେ। ଆମେ ଜାଣୁ, ତୁମର ମନ ଆମ ପ୍ରତି ବିରୋଧରେ ଅଛି।
ଉତ୍ସଙ୍ଗେ ଚ ଵ୍ଯାଲ ଇଵାହିତୋଽସି ମାର୍ଜରଵତ୍ପୋଷକଂ ଚୋପହଂସି। ଭର୍ତୃଘ୍ନଂ ତ୍ଵାଂ ନ ହି ପାପୀଯ ଆହୁ- ସ୍ତସ୍ମାତ୍କ୍ଷତ୍ତଃ କିଂ ନ ବିଭେଷି ପାପାତ୍
ତୁମେ ଏକ ଅଂକରେ ପଡ଼ିଥିବା ସାପ ପରି, ଏବଂ ଏକ ବିଲେଇ ପରି ନିଜ ପାଳକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କର। ତୁମକୁ ଭଳି ଭାବରେ ଭର୍ତ୍ତା ଘାତକ କୁହାଯାଏ ନାହିଁ—ତେଣୁ, କ୍ଷତ୍ତା, ତୁମେ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ କାହିଁକି ଭୟ କରୁନାହଁ?
ଜିତ୍ଵା ଶତ୍ରୂନ୍ଫଲମାପ୍ତଂ ମହଦ୍ଵୈ ମାଽସ୍ମାନ୍କ୍ଷତ୍ତଃ ପରୁଷାମୀହ ଵୋଚଃ। ଦ୍ଵିଷଦ୍ଭିସ୍ତ୍ଵଂ ସମ୍ପ୍ରଯୋଗାଭିନନ୍ଦୀ ମୁହୁର୍ଦେଷଂ ଯାସି ନଃ ସମ୍ପ୍ରଯୋଗାତ୍
ଶତ୍ରୁମାନେଠାରୁ ଜିତି, ବଡ଼ ଲାଭ ହୋଇଛି; ଏଠି ଆମ ପ୍ରତି କଠୋର କଥା କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, କ୍ଷତ୍ତା। ଆପଣ ସଦା ଦ୍ୱେଷମାନେ ସହିତ ବିରୋଧରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୁଅଁ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ବାରମ୍ବାର ଆମଠାରୁ ଦୂରେଇଯାଆନ୍ତି।
ଅମିତ୍ରତାଂ ଯାତି ନରୋଽକ୍ଷମଂ ବ୍ରୁଵ- ନ୍ନିଗୂହତେ ଗୁହ୍ଯମମିତ୍ରସଂସ୍ତଵେ। ତଦାଶ୍ରିତୋଽପତ୍ରପ କିଂ ନୁ ବାଧସେ ଯଦିଚ୍ଛସି ତ୍ଵଂ ତଦିହାଭିଭାଷତସେ
ଯେଉଁ ଲୋକ କ୍ଷମା ଛାଡ଼ି ଅସଭ୍ୟ କଥା କହେ, ସେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଏ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଗୁପ୍ତ କଥା ଲୁଚାଇ ରଖେ। ଆପଣ ଏଠି ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ଆମକୁ କାହିଁକି ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି? ଯଦି କିଛି କହିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଏଠି ସ୍ପଷ୍ଟ କହନ୍ତୁ।
ମା ନୋଽଵମଂସ୍ଥା ଵିଦ୍ଯ ମାନସ୍ତଵେଦଂ ଶିକ୍ଷସ୍ଵ ବୁଦ୍ଧିଂ ସ୍ଥଵିରାଣାଂ ସକାଶାତ୍। ଯଶୋ ରକ୍ଷସ୍ଵ ଵିଦୁର ସମ୍ପ୍ରଣୀତଂ ମା ଵ୍ଯାପୃତଃ ପରକାର୍ଯେଶୁ ଭୂସ୍ତ୍ଵମ୍
ଆମକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ନିଜ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବୃଦ୍ଧମାନେଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଶିଖନ୍ତୁ। ଭଲ ନାମ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ବିଦୁର, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କାମରେ ନିଜକୁ ଜଡିତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଅହଂ କର୍ତେତି ଵିଦୂର ମା ଚ ମଂସ୍ଥା ମା ନୋ ନିତ୍ଯଂ ପରୁଷାଣୀହ ଵୋଚଃ। ନ ତ୍ଵାଂ ପୃଚ୍ଛାମି ଵିଦୁର ଯଦ୍ଧିତଂ ମେ ସ୍ଵସ୍ତି କ୍ଷତ୍ତର୍ମା ତିତିକ୍ଷୂନ୍ କ୍ଷିଣ୍ ତ୍ଵମ୍
ବିଦୁର, ଆପଣ ଏକା ନିଜେ ସବୁ କାମ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏଠି ଆମ ପ୍ରତି ସଦା କଠୋର କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବିଦୁର, ମୋର ଭଲ ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁନି। ବିଦାୟ, କ୍ଷତ୍ତା; ଆପଣ ଯାଇପାରନ୍ତି, କାରଣ ଆପଣ ଆମକୁ ସହିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ଏକଃ ଶାସ୍ତା ନ ଦ୍ଵିତୀଯୋଽସ୍ତି ଶାସ୍ତା ଗର୍ଭେ ଶଯାନଂ ପୁରୁଷଂ ଶାସ୍ତି ଶାସ୍ତା। ତେନାନୁଶିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଵଣାଦିଵାମ୍ଭୋ ଯଥା ନିଯୁକ୍ତୋଽସ୍ତି ତଥା ଭଵାମି
ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ଅଛନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହାନ୍ତି। ଶାସକ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ସେଉଁଠାରୁ ଶିଖି, ମୁଁ ପାଣି ଯେମିତି ତଳକୁ ବହେ, ସେମିତି ନିୟୋଜିତ ହେଲେ ତାହା ଅନୁସାରେ କାମ କରେ।
ଭିନତ୍ତି ଶିରସା ଶୈଲମହିଂ ଭୋଜଯତେ ଚ ଯଃ। ଧୀରେଵ କୁରୁତେ ତସ୍ଯ କାର୍ଯାଣାମନୁଶାସନମ୍। ଯୋ ବଲାଦନୁଶାସ୍ତୀହ ସୋଽମିତ୍ରଂ ତେନ ଵିନ୍ଦତି
ଯିଏ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିପାରିବା କିମ୍ବା ସାପକୁ ଖାଇପାରିବା ସମର୍ଥ, ସେଉଁଠି ମାତ୍ର ଧୀର ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାମ ଶିଖାଯିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଜୋରକରି ଅନ୍ୟକୁ ଶିଖାଏ, ସେ ଏଠି ଶତ୍ରୁ ପାଇଥାଏ।
ମିତ୍ରତାମନୁଵୃତ୍ତଂ ତୁ ସମୁପେକ୍ଷତ୍ଯପଣ୍ଡିତଃ। ଦୀପ୍ଯ ଯଃ ପ୍ରଦୀପ୍ତାଗ୍ନିଂ ପ୍ରାଚ୍କିରଂ ନାଭିଧାଵତି। ଭସ୍ମାପି ନ ସ ଵିନ୍ଦେତ ଶିଷ୍ଟଂ କ୍ଵଚନ ଭାରତ
ଅବିବେକୀ ଲୋକ ଯିଏ ମିତ୍ରତାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେଉଁଠି ଅବହେଳା କରେ। ଯେମିତି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖି ମିଶାଇବାକୁ ଯାଏନାହିଁ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଖାଲି ଖାକି ମିଳିବ ନାହିଁ, ହେ ଭାରତ।
ନ ଵାସଯେତ୍ପାରଵର୍ଗ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଷନ୍ତଂ ଵିଶେଷତଃ କ୍ଷତ୍ତରହିତଂ ମନୁପ୍ଯମ୍। ସ ଯତ୍ରେଚ୍ଛସି ଵିଦୁର ତତ୍ର ଗଚ୍ଛ ସୁସାନ୍ତ୍ଵିତା ହ୍ଯସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଜହାତି
ଘରେ ଶତ୍ରୁକୁ, ବିଶେଷକରି ଯାହାଙ୍କୁ କେହି ରକ୍ଷା କରୁନାହାନ୍ତି, ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବିଦୁର, ଆପଣ ଯେଉଁଠି ଚାହାନ୍ତି, ସେଠି ଯାଆନ୍ତୁ; ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ଜଣେ ଜନାନୀ ଭଲ ଘରକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଏ।
ଏତାଵତା ପୁରୁଷଂ ଯେ ତ୍ଯଜନ୍ତି ତେଷାଂ ସଖ୍ଯମନ୍ତଵଦ୍ବ୍ରୂହି ରାଜନ୍। ରାଜ୍ଞାଂ ହି ଚିତ୍ତାନି ପରିପ୍ଲୁତାନି ସାନ୍ତ୍ଵଂ ଦତ୍ଵା ମୁସଲୈର୍ଘାତଯନ୍ତି
ଏପରି କାରଣରେ ଯେଉଁମାନେ ଜଣେ ଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ରାଜା, କହନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କର ମିତ୍ରତା କେତେ ଦିନ ଟିକେ? ରାଜାମାନଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର; ମିଠା କଥା କହି, ପଛରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଘାତ କରନ୍ତି।
ଅବାଲତ୍ଵଂ ମନ୍ଯସେ ରାଜପୁତ୍ର ବାଲୋଽହମିତ୍ଯେଵ ସୁମନ୍ଦବୁଦ୍ଧେ। ଯଃ ସୌହୃଦେ ପୁରୁଷଂ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଦେନଂ ଦୂଷଯତେ ସ ବାଲଃ
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଆପଣ ମୋତେ ଶିଶୁ ଭାବୁଛନ୍ତି, 'ମୁଁ ଶିଶୁ' ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି, ମୂଢ଼ମତି। ଯିଏ ମିତ୍ରତା ଦେଇ, ପରେ ତାହାକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେଉଁଠି ତାହା ସତ୍ୟ ଶିଶୁ ଅଟେ।
ନ ଶ୍ରେଯସେ ନୀଯତେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯେଵ ଗୃହେ ପ୍ରଦୁଷ୍ଟା। ଧ୍ରୁଵଂ ନ ରୋଚେଦ୍ଭରତର୍ଷଭସ୍ଯ ପତିଃ କୁମାର୍ଯା ଇଵ ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷଃ
ମୂଢ଼ମତି ଲୋକ ଭଲ ପଥକୁ ନେଇଯିବାଠାରେ ଅସମର୍ଥ, ଯେପରି ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଜନାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଭଲ କାମ ଆଣିପାରେନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତ, ଭାରତମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ଖୁସି ହେବେନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ଛଅ ବର୍ଷର ଝିଅ ସହିତ ସ୍ୱାମୀ।
ଅତଃ ପ୍ରିଯଂ ଚେଦନୁକାଙ୍କ୍ଷସେ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵେଷୁ କାର୍ଯେଷୁ ହିତାହିତେଷୁ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ରାଜଞ୍ଜଡପଙ୍ଗୁକାଂଶ୍ଚ ପୃଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଵୈ ତାଦୃଶାଂଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵାନ୍
ଏହିପରି, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ଚାହାନ୍ତି, ସମସ୍ତ କାମରେ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ଜନାନୀମାନେ, ମୂଢ଼, ଖୋଞ୍ଚା ଓ ଏପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ, ରାଜା।
ଲଭ୍ଯତେ ଖଲୁ ପାପୀଯାନ୍ନରୋଽନୁ ପ୍ରିଯଵାଗିହ। ଅପ୍ରିଯସ୍ଯ ହି ପଥ୍ଯସ୍ଯ ଵକ୍ତା ଶ୍ରୋତା ଚ ଦୁର୍ଲଭଃ
ଏଠି ମିଠା କଥା କହିବା ଲୋକ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ କଷ୍ଟଦାୟକ ତଥା ଭଲ କଥା କହେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ଦୁର୍ଲଭ।
ଯସ୍ତୁ ଧର୍ମପରଶ୍ଚ ସ୍ଯାଦ୍ଧିତ୍ଵା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ। ଅପ୍ରିଯାଣ୍ଯାହ ପଥ୍ଯାନି ତେନ ରାଜା ସହାଯଵାନ୍
ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ-ଅପ୍ରିୟକୁ ଛାଡ଼ି, କଷ୍ଟଦାୟକ ତଥା ଭଲ କଥା କହେ, ସେଉଁଠି ରାଜା ପ୍ରକୃତ ସାଥି ପାଉଛନ୍ତି।
ଅଵ୍ଯାଧଇଜଂ କଟୁଜଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣମୁଷ୍ଣଂ ଯଶୋମୁଷଂ ପରୁଷଂ ପୂତିଗନ୍ଧିମ୍। ସତାଂ ପେଯଂ ଯନ୍ନ ପିବନ୍ତ୍ଯସନ୍ତୋ ମନ୍ଯୁଂ ମହାରାଜ ପିବ ପ୍ରଶାମ୍ଯ
ଯାହା ତୀତ, କଢ଼ା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଗରମ, ଯଶ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା, କଠୋର ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥିବା—ଭଲ ଲୋକ ତାହା ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ନୁହେଁ। ହେ ମହାରାଜ, ନିଜ କ୍ରୋଧକୁ ଗିଲି ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ।
ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଯଶୋ ଧନଂ ଚ ଵାଞ୍ଛାମ୍ଯହଂ ସହପୁତ୍ରସ୍ଯ ଶଶ୍ଵତ୍। ଯଥା ତଥା ତେଽସ୍ତୁ ନମଶ୍ଚତେଽସ୍ତୁ ମମାପି ଚ ସ୍ଵସ୍ତି ଦିଶନ୍ତୁ ଵିପ୍ରାଃ
ମୁଁ ସଦା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କର ଯଶ ଓ ଧନ ଚାହେଁ। ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯେମିତି ଚାହାନ୍ତି, ସେମିତି ହେଉ। ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତୁ।
ଆଶୀଵିଷାନ୍ନେତ୍ରଵିଷାନ୍କୋପଯେନ୍ନ ଚ ପଣ୍ଡିତଃ। ଏଵଂ ତେଽହଂ ଵଦାମୀଦଂ ପ୍ରଯତଃ କୁରୁନନ୍ଦନ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ସାପ ଭଳି, କିମ୍ବା ମନ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ସହିତ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ କ୍ରୋଧ କରେନାହିଁ। ଏହିପରି କଥା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସାବଧାନ ହୋଇ କହିଲି, ହେ କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ।
ବହୁଵିତ୍ତଂ ପରାଜୈଷୀଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ଵିତ୍ତଂ କୌନ୍ତେଯ ଯଦି ତେଽସ୍ତ୍ଯପରାଜିତମ୍
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଆପଣ ପାଣ୍ଡବମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ଧନ ଜିତିଛନ୍ତି। ହେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ଅଜିତ ଧନ ଅଛି, ତେବେ କହନ୍ତୁ।