ଶିଵେ ଦେଶେ ସମେ ଚୈଵ ନ୍ଯଵସତ୍ପାଣ୍ଡଵସ୍ତଦା। ତତୋରାଜନ୍ସମାହୂଯ ଶୋକଵିହ୍ଵଲଯା ଗିରା
ଉତ୍ତମ ଓ ସମ ଜାଗାରେ ପାଣ୍ଡବ ରହିଲେ; ତାପରେ ରାଜା, ଶୋକରେ ଭରିଥିବା କଣ୍ଠରେ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଚିକୀର୍ଷିତମ୍। ଆଚଚକ୍ଷେ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଵିଦୁରୋଽଥ ନୃପସ୍ଯ ହ
ତାପରେ ବିଦୁର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭାଷିତଂ ତେନ ଧର୍ମରାଜୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍। ନ ମର୍ଷଯାମ୍ଯହଂ କ୍ଷତ୍ତଃ ସମାହ୍ଵାନଂ ଵ୍ରତଂ ହି ମେ। ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ଲୋକେ ଵିପ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଦା
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଏହି ଡାକକୁ ରୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ, କ୍ଷତ୍ତ, ଏହା ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ହେଉ।'
ପ୍ରଵିଵେଶ ତତୋ ରାଜା ନଗରଂ ନାଗସାହ୍ଵଯମ୍। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଚାହୂତଃ କାଲସ୍ଯ ସମଯେନ ଚ
ତାପରେ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଡାକରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ 'ନାଗସାହ୍ବୟ' ନାମକ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଗୃହଂ ଯଯୌ। ସମିଯାଯ ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଯାଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ।
ତଥା ଭୀଷ୍ମେଣ ଦ୍ରୋଣେନ କର୍ଣେନ ଚ କୃପେଣ ଚ। ସମିଯାଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦ୍ରୌଣିନା ଚ ଵିଭୁଃ ସହ
ସେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ସହିତ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ମିଶିଲେ।
ସମେତ୍ଯ ଚ ମହାବାହୁଃ ସୋମଦତ୍ତେନ ଚୈଵ ହ। ଦୂର୍ଯୋଧନେନ ସଭ୍ରାତ୍ରା ସୌବଲେନ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ପ୍ରବଳ ବାହୁବାନ ସେ, ସୋମଦତ୍ତ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଏବଂ ସୌବଳ ବୀରଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ।
ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତତ୍ର ରାଜାନଃ ପୂର୍ଵମେଵ ସମାଗତାଃ। ଦୁଃଶାସନେନ ଵୀରେଣ ସର୍ଵୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିରେଵ ଚ
ଏହିଠାରେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ଓ ବୀର ଦୁଃଶାସନ ତଥା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଜଯଦ୍ରଥେନ ଚ ତଥା କୁରୁଭିଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ। ତତଃ ସର୍ଵୈର୍ମହାବାହୁର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପିରଵାରିତଃ
ସେ ଜୟଦ୍ରଥ ଓ ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ ସହିତ ମିଶିଲେ। ତାପରେ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି, ପ୍ରବଳ ବାହୁବାନ ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ଗୃହଂ ରାଜ୍ଞୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀଂ ଦେଵୀଂ ପତିମନୁଵ୍ରତାମ୍
ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସ୍ୱାମୀଭକ୍ତିଶୀଳ ରାଣୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସ୍ନୁଷାଭିଃ ସଂଵୃତାଂ ଶଶ୍ଵତ୍ତାରାଭିରିଵ ରୋହିଣୀମ୍। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ସ ଗାନ୍ଧାରୀଂ ତଯା ଚ ପ୍ରତିନନ୍ଦିତଃ
ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ଯେପରି ତାରାମାନେ ରୋହିଣୀକୁ ଘେରିଥାନ୍ତି। ସେ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହ ଲାଗିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ପିତରଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁଷମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନକୁ ନୟନ କରିଥିଲେ।
ରାଜ୍ଞା ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାତାସ୍ତେ ଚ କୌରଵନନ୍ଦନାଃ। ଚତ୍ଵାରଃ ପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ଭୀମସେନପୁରୋଗମାଃ
ରାଜା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ, ଏବଂ ଭୀମସେନ ଆଗରେ ଥିବା ଚାରିଜଣ ପାଣ୍ଡବ ଏହି କୌରବସନ୍ତାନମାନେ ଥିଲେ।
ତତୋ ହର୍ଷଃ ସମଭଵତ୍କୌରଵାଣାଂ ଵିଶାମ୍ପତେ। ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାନ୍
ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ କୌରବଙ୍କ ମନରେ ଅନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଵିଵିଶୁସ୍ତେଽଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତା ରତ୍ନଵନ୍ତି ଗୃହାଣି ଚ। ଦଦୃଶୁଶ୍ଚୋପଯାତାରୋ ଦ୍ରୋପଦୀପ୍ରମୁଖାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ସେମାନେ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଭରିଥିବା ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏବଂ ଡ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଥିବା ମହିଳାମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଯାଜ୍ଞସେନ୍ଯାଃ ପରାମୃଦ୍ଧିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଜ୍ଵଲିତାମିଵ। ସ୍ନୁଷାସ୍ତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ନାତିପ୍ରମନସୋଽଭଵନ୍
ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସ୍ନୁଷାମାନେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଗ୍ତଵା ସ୍ତ୍ରୀଭିସ୍ତୁ ସଂଵିଦମ୍। କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯାଯାମପୂର୍ଵାଣି କୃତ୍ଯାନି ପ୍ରତିକର୍ମ ଚ
ତାପରେ, ସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ନିଜ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ।
ତତଃ କୃତାହ୍ନିକାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵ୍ଯଚନ୍ଦନଭୂଷିତାଃ। କଲ୍ଯାଣମନସଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ଶୁଭ ମନଭାବ ନେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ କଥା ଶୁଣିଲେ।
ମନୋଜ୍ଞମଶନଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଵିଶୁଃ ଶରଣାନ୍ଯଥ। ଉପଗୀଯମାନା ନାରୀଭିରସ୍ଵପନ୍କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାଃ
ମନୋହର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମହିଳାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁବ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ପରି ଥିଲେ।
ଜଗାମ ତେଷାଂ ସା ରାତ୍ରିଃ ପୁଣ୍ଯା ରତିଵିହାରିଣାମ୍। ସ୍ତୂଯମାନାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ରାନ୍ତାଃ କାଲେ ନିଦ୍ରାମଥାତ୍ଯଜନ୍
ସେ ରାତି ରମଣରେ ମଗ୍ନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଲା। ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ବିଶ୍ରାମ କଲେ ଏବଂ ସମୟ ହେଲେ ଶୟନ ଛାଡ଼ିଲେ।
ମୁଖୋଷିତାସ୍ତେ ରଜନୀଂ ପ୍ରାତଃ ସର୍ଵେ କୃତାହ୍ନିକାଃ। ସଭାଂ ରମ୍ଯାଂ ପ୍ରଵିଵିଶୁଃ କିତଵୈରଭିନନ୍ଦିତାଃ
ସେମାନେ ରାତି କାଟି, ପ୍ରଭାତରେ ସମସ୍ତେ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ରମଣୀୟ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଁଠାରେ ଜୁଆରିମାନେ ସ୍ବାଗତ କଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତାଂ ସଭାଂ ପାର୍ଥା ଯୁଧିଷ୍ଠିରପୁରୋଗମାଃ। ସମେତ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପୂଜାର୍ହାନଭିପୂଜ୍ଯ ଚ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପାର୍ଥମାନେ ସେ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ।
ଯଥାଵଯଃ ସମେଯାନା ଉପଵିଷ୍ଟା ଯଥାର୍ହତଃ। ଆସନେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତରଣଵତ୍ସୁ ଚ
ସମାନ ବୟସର ସମସ୍ତେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ଶୋଭାମୟ ଆସନ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚୋଉକିରେ ବସିଲେ।
ତେଷୁ ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟେଷୁ ସର୍ଵେଷ୍ଵଥ ନୃପେଷୁ ଚ। ଶକୁନିଃ ସୌବଲସ୍ତତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରମଭାଷତ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ବସିଯିବା ପରେ, ସୁବଳଙ୍କ ପୁଅ ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଉପସ୍ତୀର୍ଣା ସଭା ରାଜନ୍ସର୍ଵେ ତ୍ଵଯି କୃତକ୍ଷଣାଃ। ଅକ୍ଷାନୁପ୍ତ୍ଵା ଦେଵନସ୍ଯ ସମଯୋଽସ୍ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ହେ ରାଜା, ସଭା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସଜିଛି, ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ଏବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଚଉକଟି ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ହେଉ।
ନିତିର୍ଦେଵନଂ ପାପଂ ନ କ୍ଷାତ୍ରୋଽତ୍ର ପରାକ୍ରମଃ। ନ ଚ ନୀତିର୍ଧ୍ରୁଵା ରାଜନ୍କିଂ ତ୍ଵଂ ଦ୍ଯୂତଂ ପ୍ରଶଂସସି
ଚଉକଟିର ନୀତି ହେଉଛି ଚତୁରତା, ଏଠାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ନୁହେଁ। ଏଠିରେ ନୀତି ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ରାଜା, ତେବେ ଆପଣ ଏହି ଖେଳକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି?
ହି ମାନଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ନିକୃତୌ କିତଵସ୍ଯ ହି। ଶକୁନେ ମୈଵଂ ନୋଽଜୈଷୀରମାର୍ଗେଣ ନୃଶଂସଵତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଚତୁରତାରେ ଦକ୍ଷ, ସେମାନେ ଚଉକଟିରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ହେ ଶକୁନି, ଆମେ କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ଉପାୟରେ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯୋ ଵେତ୍ତି ସଙ୍ଖ୍ଯା ନିକୃତୌ ଵିଧିଜ୍ଞ- ଶ୍ଚେଷ୍ଟାସ୍ଵଖିନ୍ନଃ କିତଵୋଽକ୍ଷଜାସୁ। ମହାମତିର୍ଯଶ୍ଚ ଜାନାତି ଦ୍ଯୂତଂ ସ ଵୈ ସର୍ଵଂ ସହତେ ପ୍ରକ୍ରିଯାସୁ
ଯିଏ ଚତୁରତାରେ ଗଣନା ଜାଣେ, ନୀତି ଜାଣେ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅକ୍ଲାନ୍ତ, ଚଉକଟିର ଦକ୍ଷ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଚେଷ୍ଟାରେ ସହିପାରେ।
ଅକ୍ଷଗ୍ଲହଃ ସୋଽଭିଭଵେତ୍ପରଂ ନ- ସ୍ତେନୈଵ ଦୋଷୋ ଭଵତୀହ ପାର୍ଥ। ଦୀଵ୍ଯାମହେ ପାର୍ଥିଵ ମା ଵିଶଙ୍କାଂ କୁରୁଷ୍ଵ ପାଣଂ ଚ ଚିରଂ ଚ ମା କୃଥାଃ
ଯିଏ ଚଉକଟିରେ ଦକ୍ଷ, ସେ ଅନ୍ୟକୁ ଜିତେଇପାରେ; ଏଠିରେ ଏହି ଦୋଷ ଅଛି, ହେ ପାର୍ଥ। ଆମେ ଖେଳିବା, ରାଜା, ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଦାଉ ରଖନ୍ତୁ ଓ ଦେରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଏଵମାହାଯମସିତୋ ଦେଵଲୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ। ଇମାନି ଲୋକଦ୍ଵାରାଣି ଯୋ ଵୈ ଭ୍ରାମ୍ଯତି ସର୍ଵଦା
ଏପରି ଭାବରେ ଅସିତଙ୍କ ପୁଅ ମହାମୁନି ଦେବଳ କହିଥିଲେ—'ଏହିଗୁଡିକ ହେଉଛି ଲୋକର ଦ୍ୱାର, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକେ ସଦା ଘୁରୁଥାନ୍ତି।'