ଅଧିରୂଢୌ ଯମୌ ଚାପି ଜଗ୍ମତୁର୍ଭରତର୍ଷଭ। ଶୋଭଯନ୍ତୌ ମହାସୈନ୍ଯଂ ତାଵୁଭୌ ରୂପଶାଲିନୌ
ଯମର ଦୁଇ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମହାସେନାକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ, ଦୁହେଁ ରୂପରେ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ପୃଷ୍ଠତୋଽନୁଯଯୌ ଜିଷ୍ଣୁର୍ଵୀରଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ। ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵୋ ଗାଣ୍ଡିଵଂ ଗୃହ୍ଯ ଅଗ୍ନିଦତ୍ତଂ ରଥଂ ଗତଃ
ତାଙ୍କ ପଛରେ ଜିଷ୍ଣୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର, ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଓ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ପାଇଥିବା ରଥରେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।
ସୈନ୍ଯମଧ୍ଯେ ଯଯୌ ରାଜନ୍କୁରୁରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଦ୍ରୌପଦୀପ୍ରମୁଖା ନାର୍ଯଃ ସାନୁଗାଃ ସପରିଚ୍ଛଦାଃ
ସେନାର ମଧ୍ୟରେ କୁରୁରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସହ ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ଦାସୀ ଓ ସାଥିମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଆରୁହ୍ଯ ତା ଵିଚିତ୍ରାଙ୍ଗ୍ଯୋ ଯାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ମହତ୍ଯା ସେନଯା ରାଜନ୍ନଗ୍ରେ ଯାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ମହିଳାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ବଡ଼ ସେନାର ଆଗରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯାନ ଚାଲୁଥିଲା।
ସମୃଦ୍ଧନରନାଗାଶ୍ଵଂ ସପତାକରଥଧ୍ଵଜମ୍। ସଂନଦ୍ଧଵରନିସ୍ତ୍ରିଂଶଂ ପଥି ନିର୍ଘୋଷନିଃ ସ୍ଵନମ୍
ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାର ଲୋକ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପତାକା ଓ ରଥଧ୍ୱଜ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ତିରିଛୁରୀ ଧାରଣ କରି, ସେନା ରାସ୍ତାରେ ଉଚ୍ଚ ସବ୍ଦ କରୁଥିଲା।
ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିତାଲାନାଂ ଵେଣୁଵୀଣାନୁଵନାଦିତମ୍। ଶୁଶୁଭେ ପାଣ୍ଡଵଂ ସୈନ୍ଯଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯତ୍ତତ୍ତଦା ନୃପ
ଶଂଖ, ଢୋଲ, ଝାଞ୍ଜ, ବାଁଶୀ ଓ ବୀଣାର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଥିଲା, ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଯିବା ବେଳେ ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ଯଥା କୁବେରୋ ଲଙ୍କାଯାଂ ପୁରା ଚାତ୍ଯନ୍ତଶୋଭଯା। ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସାର୍ଧଂ ଗୁରୁମିନ୍ଦ୍ରଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯେପରି କୁବେର ପୂର୍ବେ ଲଙ୍କାରେ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ସେପରି ସେ ଯାଉଥିଲେ।
ତଥା ଯଯୌ ସ ପାର୍ଥୋଽପି ଅସଙ୍ଖ୍ଯେଯଵିଭୂତିନା। ସୁସମୃଦ୍ଧେନ ସୈନ୍ଯେନ ଯଥା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ତଥା
ସେହିପରି, ପାର୍ଥ ଅସଂଖ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ଭଲ ଗଠିତ ସେନା ସହିତ, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ପରି ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ।
ସ ସରାଂସି ନଦୀଶ୍ଚୈଵ ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ। ଅତ୍ଯକ୍ରାମନ୍ମହାରାଜ ପୁରୀଂ ଚାଭ୍ଯଵପଦ୍ଯତ
ସେ ଅନେକ ଝିଲିକ, ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉପବନ ଅଟିକି, ଶେଷରେ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ ହାସ୍ତିନସମୀପେ ତୁ କୁରୁରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଚକ୍ରେ ନିଵେଶନଂ ତତ୍ର ତତଃ ସ ସହସୈନିକାଃ
ହାସ୍ତିନାପୁର ନିକଟରେ କୁରୁରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଶିବିର ଗଢ଼ିଲେ।
ଶିଵେ ଦେଶେ ସମେ ଚୈଵ ନ୍ଯଵସତ୍ପାଣ୍ଡଵସ୍ତଦା। ତତୋରାଜନ୍ସମାହୂଯ ଶୋକଵିହ୍ଵଲଯା ଗିରା
ଉତ୍ତମ ଓ ସମ ଜାଗାରେ ପାଣ୍ଡବ ରହିଲେ; ତାପରେ ରାଜା, ଶୋକରେ ଭରିଥିବା କଣ୍ଠରେ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଚିକୀର୍ଷିତମ୍। ଆଚଚକ୍ଷେ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଵିଦୁରୋଽଥ ନୃପସ୍ଯ ହ
ତାପରେ ବିଦୁର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭାଷିତଂ ତେନ ଧର୍ମରାଜୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍। ନ ମର୍ଷଯାମ୍ଯହଂ କ୍ଷତ୍ତଃ ସମାହ୍ଵାନଂ ଵ୍ରତଂ ହି ମେ। ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ଲୋକେ ଵିପ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଦା
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଏହି ଡାକକୁ ରୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ, କ୍ଷତ୍ତ, ଏହା ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ହେଉ।'
ପ୍ରଵିଵେଶ ତତୋ ରାଜା ନଗରଂ ନାଗସାହ୍ଵଯମ୍। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଚାହୂତଃ କାଲସ୍ଯ ସମଯେନ ଚ
ତାପରେ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଡାକରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ 'ନାଗସାହ୍ବୟ' ନାମକ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଗୃହଂ ଯଯୌ। ସମିଯାଯ ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଯାଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ।
ତଥା ଭୀଷ୍ମେଣ ଦ୍ରୋଣେନ କର୍ଣେନ ଚ କୃପେଣ ଚ। ସମିଯାଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦ୍ରୌଣିନା ଚ ଵିଭୁଃ ସହ
ସେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ସହିତ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ମିଶିଲେ।
ସମେତ୍ଯ ଚ ମହାବାହୁଃ ସୋମଦତ୍ତେନ ଚୈଵ ହ। ଦୂର୍ଯୋଧନେନ ସଭ୍ରାତ୍ରା ସୌବଲେନ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ପ୍ରବଳ ବାହୁବାନ ସେ, ସୋମଦତ୍ତ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଏବଂ ସୌବଳ ବୀରଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ।
ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତତ୍ର ରାଜାନଃ ପୂର୍ଵମେଵ ସମାଗତାଃ। ଦୁଃଶାସନେନ ଵୀରେଣ ସର୍ଵୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିରେଵ ଚ
ଏହିଠାରେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ଓ ବୀର ଦୁଃଶାସନ ତଥା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଜଯଦ୍ରଥେନ ଚ ତଥା କୁରୁଭିଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ। ତତଃ ସର୍ଵୈର୍ମହାବାହୁର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପିରଵାରିତଃ
ସେ ଜୟଦ୍ରଥ ଓ ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ ସହିତ ମିଶିଲେ। ତାପରେ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି, ପ୍ରବଳ ବାହୁବାନ ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ଗୃହଂ ରାଜ୍ଞୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ଗାନ୍ଧାରୀଂ ଦେଵୀଂ ପତିମନୁଵ୍ରତାମ୍
ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସ୍ୱାମୀଭକ୍ତିଶୀଳ ରାଣୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସ୍ନୁଷାଭିଃ ସଂଵୃତାଂ ଶଶ୍ଵତ୍ତାରାଭିରିଵ ରୋହିଣୀମ୍। ଅଭିଵାଦ୍ଯ ସ ଗାନ୍ଧାରୀଂ ତଯା ଚ ପ୍ରତିନନ୍ଦିତଃ
ଗାନ୍ଧାରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ଯେପରି ତାରାମାନେ ରୋହିଣୀକୁ ଘେରିଥାନ୍ତି। ସେ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନେହ ଲାଗିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ପିତରଂ ଵୃଦ୍ଧଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁଷମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନକୁ ନୟନ କରିଥିଲେ।
ରାଜ୍ଞା ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାତାସ୍ତେ ଚ କୌରଵନନ୍ଦନାଃ। ଚତ୍ଵାରଃ ପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ଭୀମସେନପୁରୋଗମାଃ
ରାଜା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କଲେ, ଏବଂ ଭୀମସେନ ଆଗରେ ଥିବା ଚାରିଜଣ ପାଣ୍ଡବ ଏହି କୌରବସନ୍ତାନମାନେ ଥିଲେ।
ତତୋ ହର୍ଷଃ ସମଭଵତ୍କୌରଵାଣାଂ ଵିଶାମ୍ପତେ। ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାନ୍
ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଖି, ସମସ୍ତ କୌରବଙ୍କ ମନରେ ଅନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଵିଵିଶୁସ୍ତେଽଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତା ରତ୍ନଵନ୍ତି ଗୃହାଣି ଚ। ଦଦୃଶୁଶ୍ଚୋପଯାତାରୋ ଦ୍ରୋପଦୀପ୍ରମୁଖାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ସେମାନେ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଭରିଥିବା ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏବଂ ଡ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଥିବା ମହିଳାମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଯାଜ୍ଞସେନ୍ଯାଃ ପରାମୃଦ୍ଧିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଜ୍ଵଲିତାମିଵ। ସ୍ନୁଷାସ୍ତା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ନାତିପ୍ରମନସୋଽଭଵନ୍
ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସ୍ନୁଷାମାନେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଗ୍ତଵା ସ୍ତ୍ରୀଭିସ୍ତୁ ସଂଵିଦମ୍। କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯାଯାମପୂର୍ଵାଣି କୃତ୍ଯାନି ପ୍ରତିକର୍ମ ଚ
ତାପରେ, ସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ନିଜ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ।
ତତଃ କୃତାହ୍ନିକାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵ୍ଯଚନ୍ଦନଭୂଷିତାଃ। କଲ୍ଯାଣମନସଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ଶୁଭ ମନଭାବ ନେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ମଙ୍ଗଳ କଥା ଶୁଣିଲେ।
ମନୋଜ୍ଞମଶନଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଵିଶୁଃ ଶରଣାନ୍ଯଥ। ଉପଗୀଯମାନା ନାରୀଭିରସ୍ଵପନ୍କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାଃ
ମନୋହର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମହିଳାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁବ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ପରି ଥିଲେ।
ଜଗାମ ତେଷାଂ ସା ରାତ୍ରିଃ ପୁଣ୍ଯା ରତିଵିହାରିଣାମ୍। ସ୍ତୂଯମାନାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ରାନ୍ତାଃ କାଲେ ନିଦ୍ରାମଥାତ୍ଯଜନ୍
ସେ ରାତି ରମଣରେ ମଗ୍ନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଲା। ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ବିଶ୍ରାମ କଲେ ଏବଂ ସମୟ ହେଲେ ଶୟନ ଛାଡ଼ିଲେ।