ଉତ୍ପପାତ ମହାଵୀର୍ଯଃ ପକ୍ଷିରାଟ୍ ପରଵୀରହା। ସମୁତ୍ପତ୍ଯାନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଥଂ ଦେଵାନାମୁପରି ସ୍ଥିତମ୍
ବଡ ଶୂର ଓ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ପକ୍ଷୀରାଜ ଉଡି ଆକାଶରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଉଭୟ ହେଲେ।
ଵର୍ମିମୋ ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ନାନାଶସ୍ତ୍ରୈରଵାକିରନ୍। ପଟ୍ଟିଶୈଃ ପରିଧୈଃ ଶୂଲୈର୍ଗଦାଭିଶ୍ଚ ସଵାସଵାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମିଶି ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର—ଅଣ୍ଡା, ଗଦା, ବାଣ, ଶୂଳ ଆଦି—ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
କ୍ଷୁରପ୍ରୈର୍ଜ୍ଵଲିତୈଶ୍ଚାପି ଚକ୍ରୈରାଦିତ୍ଯରୂପିଭିଃ। ନାନାଶସ୍ତ୍ରଵିସର୍ଗୈସ୍ତୈର୍ଵଧ୍ଯମାନଃ ସମନ୍ତତଃ
ତିକ୍ତ ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚକ୍ର ଓ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରାଗଲା।
କୁର୍ଵନ୍ସୁତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ପକ୍ଷିରାଣ୍ଣ ଵ୍ଯକମ୍ପତ। ନିର୍ଦହନ୍ନିଵ ଚାକାଶେ ଵୈନତେଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ପକ୍ଷାଭ୍ଯାମୁରସା ଚୈଵ ସମନ୍ତାଦ୍ଵ୍ଯକ୍ଷିପତ୍ସୁରାନ୍
ପକ୍ଷୀରାଜ ଏକ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ, କିନ୍ତୁ କମ୍ପିଲେ ନାହିଁ; ବୈନତୀୟ ଶୂର, ଆକାଶକୁ ଜଳାଇ ଦେଉଥିବା ପରି, ନିଜ ପଖ, ଛାତି ଓ ଚଞ୍ଚୁରେ ଦେବତାମାନେ ଉଡାଇ ଦେଲେ।
ତେ ଵିକ୍ଷିପ୍ତାସ୍ତତୋ ଦେଵା ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଗରୁଡାର୍ଦିତାଃ। ନଖତୁଣ୍ଡକ୍ଷତାଶ୍ଚୈଵ ସୁସ୍ରୁଵୁଃ ଶୋଣିତଂ ବହୁ
ଗରୁଡଙ୍କ ଆଘାତରେ ଦେବତାମାନେ ଭାଗି ଯାଇଲେ; ତାଙ୍କର ନଖ ଓ ଚଞ୍ଚୁରେ ଆଘାତ ପାଇ ଅନେକ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।
ସାଧ୍ଯାଃ ପ୍ରାଚୀଂ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଵସଵୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍। ପ୍ରଜଗ୍ମୁଃ ସହିତା ରୁଦ୍ରାଃ ପତଗେନ୍ଦ୍ରପ୍ରଧର୍ଷିତାଃ
ସାଧ୍ୟମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ପୂର୍ବ ଦିଶାକୁ, ବସୁମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଶାକୁ, ରୁଦ୍ରମାନେ ଏକସାଥି ଗରୁଡଙ୍କ ଆଘାତରେ ଭାଗି ଯାଇଲେ।
ଦିଶଂ ପ୍ରତୀଚୀମାଦିତ୍ଯା ନାସତ୍ଯାଵୁତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍। ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ମହୌଜସଃ
ଆଦିତ୍ୟମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଶାକୁ, ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଶାକୁ ଯାଇଲେ, ଏବଂ ପୁନିପୁନି ଶୂର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଗରୁଡକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଶ୍ଵକ୍ରନ୍ଦେନ ଵୀରେଣ ରେଣୁକେନ ଚ ପକ୍ଷିରାଟ୍। କ୍ରଥନେନ ଚ ଶୂରେଣ ତପନେନ ଚ ଖେଚରଃ
ପକ୍ଷୀରାଜ ଅଶ୍ୱକ୍ରନ୍ଦ, ରେଣୁକ, କ୍ରଥନ ଓ ତପନ ନାମକ ଶୂରମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଉଲୂକଶ୍ଵସନାଭ୍ଯାଂ ଚ ନିମେଷେଣ ଚ ପକ୍ଷିରାଟ୍। ପ୍ରରୁଜେନ ଚ ସଂଗ୍ରାମଂ ଚକାର ପୁଲିନେନ ଚ
ପକ୍ଷୀରାଜ ଉଲୂକ, ସ୍ୱସନ, ନିମେଷ, ପ୍ରରୁଜ ଓ ପୁଲିନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ତାନ୍ପକ୍ଷନଖତୁଣ୍ଡାଗ୍ରୈରଭିନଦ୍ଵିନତାସୁତଃ। ଯୁଗାନ୍ତକାଲେ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପିନାକୀଵ ପରଂତପ
ବୈନତୀୟ, ଯୁଗାନ୍ତରେ କ୍ରୁଧିତ ଶିବ ପରି, ନିଜ ପଖ, ନଖ ଓ ଚଞ୍ଚୁର ତୀରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଜଳାଇ ଦେଲେ।
ମହାବଲା ମହୋତ୍ସାହାସ୍ତେନ ତେ ବହୁଧା କ୍ଷତାଃ। ରେଜୁରଭ୍ରଘନପ୍ରଖ୍ଯା ରୁଧିରୌଘପ୍ରଵର୍ଷିଣଃ
ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଉତ୍ସାହୀ ସେ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ଆହତ କରିଥିଲା; ସେମାନେ ଅସ୍ତିର ମେଘର ଦହାଡ଼ ଭଳି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ରକ୍ତର ଧାରା ଝରିଯାଉଥିଲା।
ତାନ୍କୃତ୍ଵା ପତଗଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵାନୁତ୍କ୍ରାନ୍ତଜୀଵିତାନ୍। ଅତିକ୍ରାନ୍ତୋଽମୃତସ୍ଯାର୍ଥେ ସର୍ଵତୋଽଗ୍ନିମପଶ୍ଯତ
ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିଦେଇ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନ ନିଖୋଜ ହେବା ପରେ, ଅମୃତ ଖୋଜିବାକୁ ଆଗେଇ ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖିଲା।
ଆଵୃଣ୍ଵାନଂ ମହାଜ୍ଵାଲମର୍ଚିର୍ଭିଃ ସର୍ଵତୋଽମ୍ବରମ୍। ଦହନ୍ତମିଵ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଂଶୁଂ ଚଣ୍ଡଵାଯୁସମୀରିତମ୍
ସେ ଦେଖିଲା ଏକ ବଡ଼ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି, ତାହାର ଶିଖା ଆକାଶକୁ ଚାରିପାଖରେ ଢାକି ଦେଇଥିଲା, ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳାରେ ଜଳୁଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ବାୟୁରେ ଉଡ଼ୁଥିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ କିରଣରେ ଚମକୁଥିଲା।
ଜ୍ଵଲନ୍ତମଗ୍ନିଂ ତମମିତ୍ରତାପନଃ ସମାସ୍ତରତ୍ପତ୍ରରଥୋ ନଦୀଭିଃ। ତତଃ ପ୍ରଚକ୍ରେ ଵପୁରନ୍ଯଦଲ୍ପଂ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁକାମୋଽଗ୍ନିମଭିପ୍ରଶାମ୍ଯ
ଶତ୍ରୁଦଳନ, ତାଙ୍କ ପକ୍ଷରଥରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ନଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କଲେ; ପରେ, ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ନିଜ ଆକାର କୁ ଛୋଟ କରିଦେଲେ।
ସୁଶୀଘ୍ରମାଗମ୍ଯ ପୁନର୍ଜଵେନ
ସେ ବହୁତ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ପୁନି ଫେରିଆସିଲେ।
ଜାମ୍ବୂନଦମଯୋ ଭୂତ୍ଵା ମରୀଚିନିକରୋଜ୍ଜ୍ଵଲଃ। ପ୍ରଵିଵେଶ ବଲାତ୍ପକ୍ଷୀ ଵାରିଵେଗ ଇଵାର୍ଣଵମ୍
ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାର ଭଳି ହୋଇ, ଅନେକ କିରଣରେ ଚମକୁଥିବା, ସେ ପକ୍ଷୀ ଜୋର ଦେଇ ସମୁଦ୍ରରେ ଜଳର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ସ ଚକ୍ରଂ କ୍ଷୁରପର୍ଯନ୍ତମପଶ୍ଯଦମୃତାନ୍ତିକେ। ପରିଭ୍ରମନ୍ତମନିଶଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରମଯସ୍ମଯମ୍
ଅମୃତ ଉପରେ, ସେ ଦେଖିଲା ଏକ ଚକ୍ର, ତାହାର ଧାର କ୍ଷୁର ଭଳି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଅବିରତ ଘୂରୁଥିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହାର ଧାରରେ ତିଆରି।
ଜ୍ଵଲନାର୍କପ୍ରଭଂ ଘୋରଂ ଛେଦନଂ ସୋମହାରିଣାମ୍। ଘୋରରୂପଂ ତଦତ୍ଯର୍ଥଂ ଯନ୍ତ୍ରଂ ଦେଵୈଃ ସୁନିର୍ମିତମ୍
ସେ ଦେଖିଲା ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକରେ ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ନାଶକ ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲା, ଦେବମାନେ ଅମୃତକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯାନ୍ତରଂ ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈ ପର୍ଯଵର୍ତତ ଖେଚରଃ। ଅରାନ୍ତରେଣାଭ୍ଯପତତ୍ସଂକ୍ଷିପ୍ଯାଙ୍ଗଂ କ୍ଷଣେନ ହ
ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଫାକ ଦେଖି, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ସେ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଲା; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ଶରୀର କୁ ସଂକୁଚିତ କରି, ଚକ୍ରର ତାର ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଅଧଶ୍ଚକ୍ରସ୍ଯ ଚୈଵାତ୍ର ଦୀପ୍ତାନଲସମଦ୍ଵ୍ଯୁତୀ। ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵୌ ମହାଵୀର୍ଯୌ ଦୀପ୍ତାସ୍ଯୌ ଦୀପ୍ତଲୋଚନୌ
ସେ ଚକ୍ରର ତଳେ ଦେଖିଲା ଦୁଇଟି ସର୍ପ, ତାଙ୍କର ଚମକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଭଳି, ତାଙ୍କର ଜିହ୍ବା ତଡିତ୍ର ଭଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚମକୁଥିବା ମୁଖ ଓ ଚମକୁଥିବା ଚକ୍ଷୁ।
ଚକ୍ଷୁର୍ଵିଷୌ ମହାଘୋରୌ ନିତ୍ଯଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ତରସ୍ଵିନୌ। ଅମୃତସ୍ଯୈଵ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଦଦର୍ଶ ଭୁଜଗୋତ୍ତମୌ
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ବିଷର ଭଳି, ବହୁତ ଭୟଙ୍କର, ସଦା କ୍ରୁଧ୍ଧ ଓ ତ୍ୱରିତ; ସେ ଦେଖିଲା ଦୁଇଟି ସର୍ପ, ଅମୃତକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ରଖାଯାଇଥିଲେ।
ସଦା ସଂରବ୍ଧନଯନୌ ସଦା ଚାନିମିଷେକ୍ଷଣୌ। ତଯୋରେକୋଽପି ଯଂ ପଶ୍ଯେତ୍ସ ତୂର୍ଣଂ ଭସ୍ମସାଦ୍ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ସଦା ରାଗି, ସଦା ଅନିମିଷ; ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଦେଖିଥିଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଉଥିଲା।
ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସା ଖେଦଂ ଜଗାମ ଵିନତାତ୍ମଜଃ। କଥମେତୌ ମହାଵୀର୍ଯୌ ଜେତଵ୍ଯୌ ହରିଭୋଜିନୌ
ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ବିନତାର ପୁଅ ହଠାତ୍ ଭୟଭିତ ହେଲେ: 'ଏହି ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପିତଳ ଭୋଜିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା, କିପରି ଜିତିବି?'
ଇତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଗରୁଡସ୍ତଯୋସ୍ତୂର୍ଣଂ ନିରାକରଃ।' ତଯୋଶ୍ଚକ୍ଷୂଂଷି ରଜସା ସୁପର୍ଣଃ ସହସାଽଽଵୃଣୋତ୍। ତାଭ୍ଯାମଦୃଷ୍ଟରୂପୋଽସୌ ସର୍ଵତଃ ସମତାଡଯତ୍
ଏଭଳି ଭାବି, ଗରୁଡ଼ ତ୍ୱରିତ ଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ସର୍ପର ଚକ୍ଷୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିନଥିବାରୁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତଯୋରଙ୍ଗେ ସମାକ୍ରମ୍ଯ ଵୈନତେଯୋଽନ୍ତରିକ୍ଷଗଃ। ଆଚ୍ଛିନତ୍ତରସା ମଧ୍ଯେ ସୋମମଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ତତଃ
ତାଙ୍କର ଶରୀର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବିନତାର ପୁଅ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା, ତ୍ୱରିତ ମଧ୍ୟରେ ଚିରିଦେଲେ ଏବଂ ପରେ ସୋମ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯାମୃତଂ ତତ୍ର ଵୈନତେଯସ୍ତତୋ ବଲୀ। ଉତ୍ପପାତ ଜଵେନୈଵ ଯନ୍ତ୍ରମୁନ୍ମଥ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେଠାରେ, ବିନତାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଅମୃତକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ, ଶକ୍ତିରେ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଏବଂ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିଗଲେ।
ଅପୀତ୍ଵୈଵାମୃତଂ ପକ୍ଷୀ ପରିଗୃହ୍ଯାଶୁ ନିଃସୃତଃ। ଆଗଚ୍ଛଦପରିଶ୍ରାନ୍ତ ଆଵାର୍ଯାର୍କପ୍ରଭାଂ ତତଃ
ପକ୍ଷୀ ଅମୃତ ପିଇନଥିଲେ, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏହାକୁ ନେଇ ବାହାରିଗଲେ, କ୍ଳାନ୍ତି ନ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକକୁ ଆଡ଼କୁ ରଖି ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ତଦାକାଶେ ଵୈନତେଯଃ ସମେଯିଵାନ୍। ତସ୍ଯ ନାରାଯଣସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତେନାଲୌଲ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ଏହି ଆକାଶରେ, ବିନତାର ପୁଅ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଗଲେ; ନାରାୟଣ ତାଙ୍କର ଲୋଭ ନଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ତମୁଵାଚାଵ୍ଯଯୋ ଦେଵୋ ଵରଦୋଽସ୍ମୀତି ଖେଚରମ୍। ସ ଵଵ୍ରେ ତଵ ତିଷ୍ଠେଯମୁପରୀତ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷଗଃ
ଅବିନାଶୀ ଦେବତା ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ତାକୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବି।" ସେ, ଯିଏ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିଲେ, ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପରେ ରହିପାରିବି।"
ଉଵାଚ ଚୈନଂ ଭୂଯୋଽପି ନାରାଯଣମିଦଂ ଵଚଃ। ଅଜରଶ୍ଚାମରଶ୍ଚ ସ୍ଯାମମୃତେନ ଵିନାଽପ୍ଯହମ୍
ସେ ପୁଣି ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ବୟସ୍କ ହେବି ନାହିଁ, ମୁଁ ଅମର ହେଇରହିବି, ଏହି ଅମୃତ ପିଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ।"