ଭୃତ୍ଯାସ୍ତୁ ଯେ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ତାଂସ୍ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପାର୍ଥିଵ। ଯେଷାମାମଂ ଚ ପକ୍ଵଂ ଚ ସଂଵିଧତ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ଦାସ ଓ ସେବକ, ଯାହାପାଇଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃସ୍ଥ ଓ ପକା ମାଂସ ଦେଖିବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି।
ଅଯୁତଂ ତ୍ରୀଣି ପଦ୍ମାନି ଗଜାରୋହାଃ ସସାଦିନଃ। ଥାନାମର୍ବୁଦଂ ଚାପି ପାଦାତା ବହଵସ୍ତଥା
ଏଠାରେ ତିନି ଲକ୍ଷ ହାଥୀ ଚାଳକ ଓ ତାଙ୍କ ସହ ଘୋଡ଼ା ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦଶ କୋଟି ପଦାଟି ସେନା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ପ୍ରମୀଯମାଣମାଂ ଚ ପଚ୍ଯମାନଂ ତଥୈଵ ଚ। ଵିସୃଜ୍ଯମାନଂ ଚାନ୍ଯତ୍ର ପୁଣ୍ଯାହସ୍ଵନ ଏଵ ଚ
ମାଂସ ମାପାଯାଉଛି, ପକାଯାଉଛି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବଣ୍ଟିତ ହେଉଛି, ଏହି ସବୁ କାମ ପୁଣ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ହେଉଛି।
ନାଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ନାପୀତଂ ନାଲଙ୍କୃତମସତ୍କୃତମ୍। ପଶ୍ଯଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରନିଵେଶନେ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଗୃହରେ ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ଖାଇନାହାନ୍ତି, ପିଇନାହାନ୍ତି, ଶୃଙ୍ଗାର କିମ୍ବା ସମ୍ମାନ ପାଇନାହାନ୍ତି — ଏପରି କେହି ମୁଁ ଦେଖିନଥିଲି।
ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ସ୍ନାତକା ଗୃହମେଧିନଃ। ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦାସୀକ ଏକୈକୋ ଯାନ୍ବିଭର୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ସୁପ୍ରୀତାଃ ପରିତୃଷ୍ଟାଶ୍ଚ ତେ ହ୍ଯାଶଂସତ୍ତ୍ଯରିକ୍ଷଯମ୍
ଅଠାସୀ ହଜାର ସ୍ନାତକ ଗୃହସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଖରେ ତିରିଶଟି କର୍ମଚାରୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଖୁସି, କିଛି ଅଧିକ ଆଶା କରନାହାନ୍ତି।
ଦଶାନ୍ଯାନି ସହସ୍ରାଣି ଯତୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍। ଭୁଞ୍ଜତେ ରୁକ୍ମପାତ୍ରୀଭିର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରନିଵେଶନେ
ଦଶ ହଜାର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତାସୀ ତ୍ୟାଗୀ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଗୃହରେ ସୁନାର ବାଟିରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ଅଭୁକ୍ତଂ ଭୁକ୍ତଵଦ୍ଵାପି ସର୍ଵମାକୁବ୍ଜଵାମନମ୍। ଅଭୁଞ୍ଜାନା ଯାଜ୍ଞସେନୀ ପ୍ରତ୍ଯଵୈକ୍ଷଦ୍ଵିଶାମ୍ପତେ
ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଯାଇଛି କିମ୍ବା ଅଖାଇ, ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରୌପଦୀ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ, ହେ ରାଜା।
ଦ୍ଵୌ କରୌ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛେତାଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରାଯ ଭାରତ। ସାମ୍ବନ୍ଧିକେନପାଞ୍ଚାଲାଃ ସଖ୍ଯେନାନ୍ଧକଵୃଷ୍ଣଯଃ
କେହି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବାରୁ ପଛୁଆନଥିଲେନି, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ନାତି ସମ୍ପର୍କରେ, ଆଉ ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ।
ଆର୍ଯାସ୍ତୁ ଯେ ଵୈ ରାଜାନଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧା ମହାଵ୍ରତାଃ। ପର୍ଯାପ୍ତଵିଦ୍ଯା ଵକ୍ତାରୋ ଵେଦାନ୍ତାଵଭୃଥପ୍ଲୁତାଃ
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଉଚ୍ଚ ବଂଶୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଓ ବେଦାନ୍ତରେ ନିପୁଣ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଥିଲେ।
ଧୃତିମନ୍ତୋ ହ୍ରୀନିଷେଵା ଧର୍ମାତ୍ମାନୋ ନାଶସ୍ଵିନଃ। ମୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତାସ୍ତେ ଚୈନଂ ରାଜାନଃ ପର୍ଯୁପାଂସତେ
ଧୃଡ଼, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଅବିନାଶୀ, ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ତିଳକ ଦେଇ, ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଦକ୍ଷିଣାର୍ଥଂ ସମାନୀତ ରାଜଭିଃ କାଂସ୍ଯଦୋହନାଃ। ଆରଣ୍ଯା ବହୁସାହସ୍ରା ଅପଶ୍ଯଂସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ଗାଃ
ଦାନ ପାଇଁ ରାଜାମାନେ କଂସ୍ୟ ବାଟିରେ ଦୁଧ ଦେବା ଗାଁ ଆଣିଥିଲେ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଅନେକ ହଜାର ଜଙ୍ଗଲ ଗାଁ ଦେଖିଥିଲି।
ଆଜହ୍ରସ୍ତତ୍ର ସତ୍କୃତ୍ଯ ସ୍ଵଯମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଭାରତ। ଅଭିଷେକାର୍ଥମଵ୍ଯଗ୍ରା ଭାଣ୍ଡମୁଚ୍ଚାଵଚଂ ନୃପାଃ
ସେଠାରେ ରାଜାମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଅନେକ ପାତ୍ର, ବଡ଼ ଛୋଟ, ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ନେଇ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ରଖିଥିଲେ।
ବାହ୍ଲୀକୋ ରଥମାହାର୍ଷୀଜ୍ଜାମ୍ବୂନଦଵିଭୂଷିତମ୍। ସୁଦକ୍ଷିଣସ୍ତୁ ଯୁଯୁଜେ ଶ୍ଵେତୈଃ କାମ୍ଭୋଜଜୈର୍ହଯୈଃ
ବାହ୍ଲୀକ ରାଜା ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଲାଗିଥିବା ରଥ ଆଣିଥିଲେ। ସୁଦକ୍ଷିଣ ତାହାକୁ କାମ୍ବୋଜ ଦେଶର ସ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଲାଗି ଯୋଡ଼ିଥିଲେ।
ସୁନୀଥଃ ପ୍ରୀତିମାଂଶ୍ଚୈଵ ହ୍ଯନୁକର୍ଷଂ ମହାବଲଃ। ଧ୍ଵଜଂ ଚେଦିପତିଶ୍ଚୈଵମହାର୍ଷୀତ୍ସ୍ଵଯମୁଦ୍ଯତମ୍
ସୁନୀଥ ଖୁସି ଓ ବଳିୟାନ୍ ଥିଲେ, ସେ ଯୋକ୍ ଆଣିଥିଲେ। ଏବଂ ଚେଦି ରାଜା ନିଜେ ଧ୍ୱଜ ଉଠାଇ ନେଇଥିଲେ।
ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯଃ ସନ୍ନହନଂ ସ୍ରଗୁଷ୍ଣୀଷେ ଚ ମାଗଧଃ। ଵସୁଦାନୋ ମହେଷ୍ଵାସୋ ଗଜେନ୍ଦ୍ରଂ ଷଷ୍ଟିହାଯନମ୍
ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶର ରାଜା କବଚ ଆଣିଥିଲେ, ମାଗଧ ରାଜା ମାଳା ଓ ପାଗଡ଼ି ଆଣିଥିଲେ। ବସୁଦାନ ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର, ସଠି ବର୍ଷ ବୟସର ହାଥୀ ଆଣିଥିଲେ।
ମତ୍ସ୍ଯସ୍ତ୍ଵକ୍ଷାନ୍ହେମନଦ୍ଧାନେକଲଵ୍ଯ ଉପାନହୌ। ଆଵନ୍ତ୍ଯସ୍ତ୍ଵଭିଷେକାର୍ଥମପୋ ବହୁଵିଧାସ୍ତଥା
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ସୁନାର ତାରେ ବାନ୍ଧା ଚମଡ଼ାର ଜୁତା ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଚର୍ମର ଚଦର ଆଣିଥିଲେ। ଅବନ୍ତି ରାଜା ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଳ ଆଣିଥିଲେ।
ଚେକିତାନ ଉପାସଙ୍ଗଂ ଧନୁଃ କାଶ୍ଯ ଉପାହରତ୍। ଅସିଂ ଚ ସୁତ୍ସରୁଂ ଶଲ୍ଯଃ ଶୈକ୍ଯଂ କାଞ୍ଚନଭୂଷଣମ୍
ଚେକିତାନ ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ଧନୁଷ୍ୟ ଆଣିଥିଲେ, କାଶୀ ରାଜା ତଳୱାର ଆଣିଥିଲେ, ଶଲ୍ୟ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଲାଗିଥିବା ବଣ ଆଣିଥିଲେ।
ଅଭ୍ଯପିଞ୍ଚତ୍ତତୋ ଧୌମ୍ଯୋ ଵ୍ଯାସଶ୍ଚ ସମୁହାତପାଃ। ନାରଦଂ ଚ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦେଵଲଂ ଚାସିତଂ ମୁନିମ୍
ତାପରେ ଧୌମ୍ୟ ଓ ବ୍ୟାସ, ଦୁଇ ମହାତ୍ମା, ନାରଦଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଦେବଳ ନାମକ କଳା ମୁନିଙ୍କ ସହିତ ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଁଟିଲେ।
ପ୍ରୀତିମନ୍ତ ଉପାତିଷ୍ଠନ୍ନଭିଷେକଂ ମହର୍ଷଯଃ। ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ସହିତାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଵେଦପାରଗାଃ
ମହାର୍ଷିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବେଦ ଜଣା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମିଶି, ଏହି ଅଭିଷେକ ଉତ୍ସବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଅଭିଜଗ୍ମର୍ମହାତ୍ମାନୋ ମନ୍ତ୍ରଵଦ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍। ମହେନ୍ଦ୍ରମିଵ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ଦିଵି ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ଯଥା
ମନ୍ତ୍ର ଜଣା ଏବଂ ଦାନରେ ଉଦାର ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଯେପରି ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଅଧାରଯଚ୍ଛତ୍ରମସ୍ଯ ସାତ୍ଯକିଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ। ଧନଞ୍ଜଯଶ୍ଚ ଵ୍ଯଜନେ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ
ସତ୍ୟବୀର ସାତ୍ୟକି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଛତା ଧରିଥିଲେ, ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ଭୀମସେନ, ଦୁଇଁଜଣ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ପଖା ନେଇ ଦାଉଁଥିଲେ।
ଚାମରେ ଚାପି ଶୁଦ୍ଧେ ଦ୍ଵେ ଯମୌ ଜଗୃହତୁସ୍ତଥା। ଉପାଗୃହ୍ଣାଦ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରାଯ ପୁରାକଲ୍ପେ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଯମଦ୍ୱୟ ଦୁଇଟି ଶୁଦ୍ଧ ଚାମର ଧରିଥିଲେ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପ୍ରଜାପତି ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲେ, ସେଇପରି।
ତମସ୍ମୈ ଶଙ୍ଖମାହାର୍ଷୀଦ୍ଵାରୁଣଂ କଲଶୋଦଧିଃ। ଶୈକ୍ଯଂ ନିଷ୍କସହସ୍ରେଣ ସୁକୃତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ସମୁଦ୍ର ନିଜେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ସୁନାର କଳଶ ନେଇ, ଭାରୀ ମୂଲ୍ୟବାନ ବରୁଣଙ୍କ ଶଂଖ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ତେନାଭିଷିକ୍ତଃ କୃଷ୍ଣେନ ତତ୍ର ମେ କଶ୍ମଲୋଽଭଵତ୍। ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପୂର୍ଵାଦପରଂ ସମୁଦ୍ରଂ ଚାପି ଦକ୍ଷିଣମ୍
କୃଷ୍ଣ ଏହି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବାବେଳେ, ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ଜଳ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହିଯାଉଥିଲା।
ଉତ୍ତରଂ ତୁ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଵିନା ତାତ ପତତ୍ର୍ରିଭିଃ। ତତ୍ର ସ୍ମ ଦଧ୍ମୁଃ ଶତଶଃ ଶଙ୍ଖାନ୍ମଙ୍ଗଲକାରକାନ୍
କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ କେବଳ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯାଇପାରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ଶତଶଃ ଶଂଖ ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦରେ ଦୁନିଥିଲା।
ପ୍ରାଣଦନ୍ତ ସମାଧ୍ମାତାସ୍ତତୋ ରୋମାଣି ମେଽହୃଷନ୍। ପ୍ରାପତନ୍ଭୂମିପାଲାଶ୍ଚ ଯେ ତୁ ହୀନାଃ ସ୍ଵତେଜସା
ସେଇ ଶଂଖମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବ୍ଦ କରିବା ସହିତ, ମୋର ଦେହର ଲୋମ ଖଡିଯାଇଲା; ଏବଂ ଯେ ରାଜାମାନେ ନିଜ ତେଜ ହରାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚ ସାତ୍ଯକିଃ କେଶଵୋଽଷ୍ଟମଃ। ସତ୍ଵସ୍ଥା ଵୀର୍ଯସମ୍ପନ୍ନା ହ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସାତ୍ୟକି ଓ ଏଠାରେ ଏଠିକି କୃଷ୍ଣ—ସମସ୍ତେ ଦୃଢ଼ ମନ, ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତି ଓ ଏକାପରି ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ।
ଵିସଞ୍ଜ୍ଞାନ୍ଭୂମିପାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ଚ ତେ ପ୍ରାହସଂସ୍ତଦା। ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ବୀଭତ୍ସୁଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଧେମଵିଷାଣିନାମ୍
ମୋତେ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଅଚେତନ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ହସିଲେ; ତାପରେ ଖୁସିରେ ଅର୍ଜୁନ ଶତଶଃ ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଗାଈ ଦାନ କଲେ।
ଶତାନ୍ଯନଡୁହାଂ ପଞ୍ଚ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯେଷୁ ଭାରତ। ନ ରନ୍ତିଦେଵୋ ନାଭାଗୋ ଯୌଵନାଶ୍ଵୋ ମନୁର୍ନ ଚ
ଅର୍ଜୁନ ପଞ୍ଚଶଏ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ପ୍ରଧାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦେଲେ, ଏପରି କେବଳ ରନ୍ତିଦେବ, ନାଭାଗ, ଯୌବନାଶ୍ୱ କିମ୍ବା ମନୁ ମଧ୍ୟ କରିନଥିଲେ।
ନ ଚ ରାଜା ପୃଥୁର୍ଵୈନ୍ଯୋ ନ ଚାପ୍ଯାସୀଦ୍ଭଗୀରଥଃ। ଯଯାତିର୍ନହୁଷୋ ଵାପି ଯଥା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ନ ରାଜା ପୃଥୁ, ନ ଭାଗୀରଥ, ନ ଯୟାତି କିମ୍ବା ନହୁଷ, କେହି ମଧ୍ୟ ଯେପରି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କରିଥିଲେ, ସେପରି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।