ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜାଃ ସର୍ଵାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଶ୍ରୁତଂ ଵୈ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଯନ୍ମାଂ ଦ୍ଵୈପାଯନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ମହାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦ୍ୱୈପାୟନ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଛ।"
ତଦା ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମରଣେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ। ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ନିଧନେ ଯଦ୍ଯହଂ ହେତୁରୀପ୍ସିତଃ
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ମୋ ମନ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଇଛି; ଯଦି ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିନାଶରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛିତ କାରଣ ହେଉଛି।
କାଲେନ ନିର୍ମିତସ୍ତାତ କୋ ମମାର୍ଥୋଽସ୍ତି ଜୀଵତଃ। ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ରାଜାନଂ ଫାଲ୍ଗୁନଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ବାପା, ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଘଟିଛି, ଏବେ ମୋତେ ବଞ୍ଚିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ ରହିଛି? ରାଜା ଏପରି କହିଥିବାବେଳେ, ଫାଲ୍ଗୁନ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମା ରାଜନ୍କଶ୍ମଲଂ ଘୋରଂ ପ୍ରଵିଶୋ ବୁଦ୍ଧିନାଶନମ୍। ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ମହାରାଜ ଯତ୍କ୍ଷମଂ ତତ୍ସମାଚର
ହେ ରାଜା, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଅବସାଦରେ ପଡ଼ିବାନି, ଯାହା ବୁଦ୍ଧିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ଭଲଭାବେ ଭାବି, ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କର।
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ସତ୍ଯଧୃତିର୍ଭ୍ରାତୄନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ଯ ଵଚନଂ ତତ୍ରୈଵ ସମଚିନ୍ତଯତ୍
ତାପରେ ସତ୍ୟଧୃତି ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ କଥାକୁ ଭାବିଲେ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଭଦ୍ରଂ ଵଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ମେ ନିବୋଧତ। ତ୍ରଯୋଦଶ ସମାସ୍ତାତ କୋ ମମାର୍ଥୋ ଽସ୍ତି ଜୀଵତଃ
ଆଜିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତୁମମାନେ ସବୁ ଭଲରେ ରୁହ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣ; ତେର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବାପା, ମୋତେ ବଞ୍ଚିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ ରହିଛି?
ନ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପରୁଷଂ ଭ୍ରାତୄନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ସ୍ଥିତୋ ନିଦେଶେ ଜ୍ଞାତୀନାଂ ଯୋକ୍ଷ୍ଯେ ତତ୍ସୁମୁଦାହରନ୍
ମୁଁ ମୋ ଭାଇମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିବିନି; ଜଣା ଲୋକଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମାନି, ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବି।
ଏଵଂ ମେ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସ୍ଵସୁତେଽଷ୍ଵିତରେଷୁ ଚ। ଭେଦୋ ନ ଭଵିତା ଲୋକେ ଭେଦମୂଲୋ ହି ଵିଗ୍ରହଃ
ମୁଁ ଏଭଳି ଆଚରଣ କରିବାବେଳେ, ମୋ ପୁଅ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହା ସହିତ, ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି ଭାଗାବାଗି ହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ବିରୋଧ ହେଉଛି ବିଭେଦର ଫଳ।
ଵିଗ୍ରହଂ ଦୂରତୋ ରକ୍ଷନ୍ପ୍ରିଯାଣ୍ଯେଵ ସମାଚରନ୍। ଵାଚ୍ଯତାଂ ନ ଗମିଷ୍ଯାମି ଲୋକେଷୁ ମନୁଜର୍ଷଭାଃ
ମୁଁ ବିରୋଧକୁ ଦୂରେ ରଖି, କେବଳ ପ୍ରିୟ କାମ କରିବି; ଏହିପରି କରି, ମୁଁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ନିନ୍ଦାର ଯୋଗ୍ୟ ହେବିନି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ।
ଭ୍ରାତୃର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଵଚନଂ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସଂନିଶମ୍ଯ ତତ। ତମେଵ ସମଵର୍ତନ୍ତ ଧର୍ମରାଜହିତେ ରତାଃ
ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ କଥା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୁଣି, ସେମାନେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଭଲରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ସେଇପରି ଆଚରଣ କଲେ।
ସଂସତ୍ସୁ ସମଯଂ କୃତ୍ଵା ଧର୍ମରାଡ୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ପିତୄଂସ୍ତର୍ପ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦେଵତାଶ୍ଚ ଵିଶାମ୍ପତେ
ସମସ୍ତେ ମିଶି ଚୁକ୍ତି କରି, ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ, ହେ ରାଜା।
କୃତମଙ୍ଗଲକଲ୍ଯାମୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପିରଵାରିତଃ। ଗତେଷୁ କ୍ଷତ୍ରିଯେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଭରତର୍ଷଭ
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଭାଇମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜା ଚାଲିଯିବା ପରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ,
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସହାମାତ୍ଯଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରୋତ୍ତମମ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ମହାରାଜ ଶକୁନିଶ୍ଚାପି ସୌବଲଃ। ସଭାଯାଂ ସମଣୀଯାଯାଂ ତତ୍ରୈଵାସ୍ତେ ନରାଧିପ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସଭାରେ ରହିଲେ, ହେ ନରପତି।
ଵସନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଶନୈର୍ଦଦର୍ଶ ତାଂ ସର୍ଵାଂ ସଭାଂ ଶକୁନିନା ସହ
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେଇ ସଭାରେ ରହି, ଶକୁନି ସହିତ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ସଭାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଦିଵ୍ଯାନଭିପ୍ରାଯାନ୍ଦଦର୍ଶ କୁରୁନନ୍ଦନଃ। ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ଯେ ତେନ ନଗରେ ନାଗସାହ୍ଵଯେ
ସେଠାରେ, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେ ନାଗସାହ୍ବୟ ନାମକ ସହରରେ ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଖିନଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ସ କଦାଚିତ୍ସଭାମଧ୍ଯେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହୀପତିଃ। ସ୍ଫାଟିକଂ ସ୍ଥଲମାସାଦ୍ଯ ଜଲମିତ୍ଯଭିଶଙ୍କଯା
ଏକଥର, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ, ସ୍ଫଟିକ ମାଟିକୁ ପାଣି ବୋଲି ଭାବି, ତାହାକୁ ନିକଟରେ ଯାଇଥିଲେ।
ସ୍ଵଵସ୍ତ୍ରୋତ୍କର୍ଷଣଂ ରାଜା କୃତଵାନ୍ବୁଦ୍ଧିମୋହିତଃ। ଦୁର୍ମନା ଵିମୁଖଶ୍ଚୈଵ ପରିଚକ୍ରାମ ତାଂ ସଭାମ୍
ମନେ ଭ୍ରମ ହୋଇ, ରାଜା ନିଜ ପୋଶାକ ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ମନ ଭାଙ୍ଗି, ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ସେ ସଭା ଭିତରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତଃ ସ୍ଥଲେ ନିପତିତୋ ଦୁର୍ମନା ଵ୍ରୀଡିତୋ ନୃପଃ। ନିଃ ଶ୍ଵସନ୍ଵିମୁଖଶ୍ଚାପି ପରିଚକ୍ରାମ ତାଂ ସଭାମ୍
ତାପରେ, ମଜବୁତ ମାଟି ଉପରେ ପଡ଼ି, ଦୁଃଖିତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ରାଜା ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ସେ ସଭା ଭିତରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ତତଃ ସ୍ଫାଟିକତୋଯାଂ ଵୈ ସ୍ଫାଟିକାମ୍ବୁଜଶୋଭିତାମ୍। ଵାପୀଂ ମତ୍ଵା ସ୍ଥଲମିଵ ସଵାସାଃ ପ୍ରାପତଞ୍ଜଲେ
ପୁଣି, ସ୍ଫଟିକ ଜଳ ଓ ସ୍ଫଟିକ କମଳ ରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଜଳାଶୟକୁ ମାଟି ବୋଲି ଭାବି, ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ହାତ ଜୋଡି ତାହାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଜଲେ ନିପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। ଜହାସ ଜହସୁଶ୍ଚୈଵ କିଙ୍କରାଶ୍ଚ ସୁଯୋଧନମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଜଳ ଭିତରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ ଓ ଦାସମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ହସିଲେ।
ଵାସାଂସି ଚ ଶୁଭାନ୍ଯସ୍ମୈ ପ୍ରଦଦୂ ରାଜଶାସନାତ୍। ତଥାଗତଂ ତୁ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ
ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପୋଶାକ ଦିଆଗଲା; କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ ପୁଣି ହସିଲେ।
ଅର୍ଜୁନଶ୍ଚ ଯମୌ ଚୋଭୌ ସର୍ଵେ ତେ ପ୍ରାହସଂସ୍ତଦା। ନାମର୍ଷଯତ୍ତତସ୍ତେଷାମଵହାସମମର୍ଷଣଃ
ଅର୍ଜୁନ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତେ ସେତିବେଳେ ହସିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ସେମାନଙ୍କର ଉପହାସ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ରେଜିଗଲେ।
ଆକାରଂ ରକ୍ଷମାଣସ୍ତୁ ନ ସ ତାନ୍ସମୁଦୈକ୍ଷତ। ପୁନର୍ଵସନମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ପ୍ରତିରିଷ୍ଯନ୍ନିଵ ସ୍ଥଲମ୍
ସେ ନିଜ ଆଚରଣ ରଖି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ପୁଣି ପୋଶାକ ଉଠାଇ, ମାଟି ଚାଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।
ଆରୁରୋହ ତତଃ ସର୍ଵେ ଜହସୁଶ୍ଚ ପୁନର୍ଜନାଃ। ଦ୍ଵାରଂ ତୁ ପିହିତାକାରଂ ସ୍ଫାଟିକଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭୂମିପଃ। ପ୍ରଵିଶନ୍ନାହତୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵ୍ଯାଘୂର୍ଣିତ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ସେ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ପୁଣି ହସିଲେ; ରାଜା ଦେଖିଲେ ସ୍ଫଟିକ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଦେଖାଯାଉଛି, ଭିତରକୁ ପସିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ମୁଣ୍ଡ ଟିଏ ଲାଗିଗଲା ଏବଂ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।
ତାଦୃଶଂ ଚ ପରଂ ଦ୍ଵାରଂ ସ୍ଫାଟିକୋରୁକଵାଟକମ୍। ଵିଘଟ୍ଟଯନ୍କରାଭ୍ଯାଂ ତୁ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯାଗ୍ରେ ପପାତ ହା
ଏଭଳି ଆଉ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦ୍ୱାର ଥିଲା, ବଡ଼ ସ୍ଫଟିକ ଫଳକ ସହିତ; ହାତ ଦ୍ୱାରା ଖୋଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସେ ଆଗକୁ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଦ୍ଵାରଂ ତୁ ଵିତତାକାରଂ ସମାପେଦେ ପୁନଶ୍ଚ ସଃ। ତଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ଚେତି ମନ୍ଵାନୋ ଦ୍ଵାରସ୍ଥାନାଦୁପାରମତ୍
ପରେ ସେ ଆଉ ଏକ ଖୋଲା ଦ୍ୱାର ପାଖକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଯାହା ଘଟିଲା ଭାବି, ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ଦାରୋଗାମାନେଠାରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଲମ୍ଭାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ତତ୍ର ଵିଶାମ୍ପତେ। ପାଣ୍ଡଵେଯାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତସ୍ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ନୃପଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ମାୟା ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅନୁମତି ଦେଲେ ପରେ, ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅପହୃଷ୍ଟେନ ମନସା ରାଜସୂଯେ ମହାକ୍ରତୌ। ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତାମଦ୍ଭୁତାମୃଦ୍ଧିଂ ଜଗାମ ଗଜସାହ୍ଵଯମ୍
ମନ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ମହା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ଗଜସାହ୍ବୟକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରୀପ୍ରତପ୍ତସ୍ଯ ଧ୍ଯାଯମାନସ୍ଯ ଗଚ୍ଛତଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ନୃପତେଃ ପାପା ମତିରଜାଯତ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ତେଜରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଓ ଚାଲିଯାଉଥିବା ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନରେ ଖରାପ ଭାବ ଆସିଗଲା।
ପାର୍ଥାନ୍ସୁମନସୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥିଵାଂଶ୍ଚ ଵଶାନୁଗାନ୍। କୃତ୍ସ୍ନଂ ଚାପି ହିତଂ ଲୋକମାକୁମାରଂ କୁରୂଦ୍ଵହ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଥିବା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଦେଖି, ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ,