ମୃଗଵ୍ଯଵାଯନିଧନାତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରାଂ ପ୍ରାପ ସ ଆପଦମ୍। ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି ପାର୍ଥାନାଂ ତତ୍ରାଚାରଵିଧିକ୍ରମଃ
ମୃଗ ଶିକାର କରିବା ସମୟରେ ହତ୍ୟା ହେବାର କଷ୍ଟରୁ ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟନାରେ ପଡିଲେ। ପୃଥାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମରୁ ଏଯାଏଁ ସଠିକ ଆଚରଣ ଓ ନୀତିକୁ ଅନୁସରିଥିଲେ।
ମାତ୍ରୋରଭ୍ଯୁପପତ୍ତିଶ୍ଚ ଧର୍ମୋପନିଷଦଂ ପ୍ରତି। ଧର୍ମାନିଲେନ୍ଦ୍ରାଂସ୍ତାଭିଃ ସାଽଽଜୁହାଵ ସୁତଵାଞ୍ଛଯା
ମାଆଙ୍କର ସମ୍ମତି ସହିତ ଧର୍ମର ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ ଧର୍ମ, ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
ତତୋ ଧର୍ମୋପନିଷଦଂ ଭୂତ୍ଵା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯା ପୃଥା। ଧର୍ମାନିଲେନ୍ଦ୍ରାଂସ୍ତାଭିଃ ସାଽଽଜୁହାଵ ସୁତଵାଞ୍ଛଯା
ତାପରେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟା ପୃଥା ଧର୍ମର ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ଅନୁସରି, ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ ଧର୍ମ, ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
ତଦ୍ଦତ୍ତୋପନିଷନ୍ମାଦ୍ରୀ ଚାଶ୍ଵିନାଵାଜୁହାଵ ଚ। ଜାତାଃ ପାର୍ଥାସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ କୁନ୍ତ୍ଯା ମାଦ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରତଃ।' ତାପସୈଃ ସହ ସଂଵୃଦ୍ଧା ମାତୃଭ୍ଯାଂ ପରିରକ୍ଷିତାଃ
ସେଇ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାଦ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାପସମାନେ ସହ ଏକାଠି ବଡ଼ ହେଲେ ଓ ମାଆମାନେ ସେମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଲେ।
ମେଧ୍ଯାରଣ୍ଯେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ମହତାମାଶ୍ରମେଷୁ ଚ। `ତେଷୁ ଜାତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ
ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକରେ, ସେଇ ମହାନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ମାଦ୍ର୍ଯା ତୁ ସହ ସଂଗମ୍ଯ ଋଷିଶାପପ୍ରଭାଵତଃ। ମୃତଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ମହାପୁଣ୍ଯେ ଶତଶୃଙ୍ଗେ ମହାଗିରୌ
ମାଦ୍ରୀ ସହ ଏକତ୍ର ହେବା ପରେ, ଏକ ଋଷିଙ୍କ ଶାପର ପ୍ରଭାବରେ, ପାଣ୍ଡୁ ପବିତ୍ର ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଋଷିଭିଶ୍ଚ ସମାନୀତା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ପ୍ରତି ସ୍ଵଯମ୍। ଶିଶଵଶ୍ଚାଭିରୂପାଶ୍ଚ ଜଟିଲା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ଋଷିମାନେ ନିଜେ ଏହି ଶିଶୁମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ଜଟାଧାରୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ—ତାଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇ ଆସିଲେ।
ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଭ୍ରାତରଶ୍ଚେମେ ଶିଷ୍ଯାଶ୍ଚ ସୁହୃଦଶ୍ଚ ଵଃ। ପାଣ୍ଡଵା ଏତ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନଯୋଽନ୍ତର୍ହିତାସ୍ତତଃ
ମୁନିମାନେ କହିଲେ, 'ଏମାନେ ତୁମ ପୁଅ, ଭାଇ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ବନ୍ଧୁ—ଏହିମାନେ ପାଣ୍ଡବ।' ଏହା କହି ସେମାନେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ତାଂସ୍ତୈର୍ନିଵେଦିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନ୍କୌରଵାସ୍ତଦା। ଶିଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଵର୍ଣାଃ ପୌରା ଯେ ତେ ହର୍ଷାଚ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୃଶମ୍
ସେ ସନ୍ତମାନେ ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ପରିଚୟ କରାଇଲେ, କୌରବମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ନାଗରିକ ଓ ସହରବାସୀମାନେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଇ ଉଲ୍ଲାସରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଆହୁଃ କେଚିନ୍ନ ତସ୍ଯୈତେ ତସ୍ଯୈତ ଇତି ଚାପରେ। ଯଦା ଚିରମୃତଃ ପାଣ୍ଡୁଃ କଥଂ ତସ୍ଯେତଦି ଚାପରେ
କିଛି ଲୋକ କହିଲେ, 'ଏମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ,' ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ, 'ନୁହେଁ, ଏମାନେ ତାଙ୍କର ନୁହଁନ୍ତି।' ଆଉ କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରି କହିଲେ, 'ପାଣ୍ଡୁ ଏତେ ଦିନ ହେଲା ମୃତ, ଏମାନେ କିପରି ତାଙ୍କର ହେବେ?'
ସ୍ଵାଗତଂ ସର୍ଵଥା ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପାଣ୍ଡୋଃ ପଶ୍ଯାମ ସନ୍ତତିମ୍। ଉଚ୍ଯତାଂ ସ୍ଵାଗତମିତି ଵାଚୋଽଶ୍ରୂଯନ୍ତ ସର୍ଵଶଃ
'ସ୍ବାଗତ! ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆମେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ଦେଖିପାରୁଛୁ!'—ଏପରି ସ୍ବାଗତର କଥା ସମସ୍ତଠାରେ ଶୁଣାଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ନୁପରତେ ଶବ୍ଦେ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ନିନାଦଯନ୍। ଅନ୍ତର୍ହିତାନାଂ ଭୂତାନାଂ ନିଃସ୍ଵନସ୍ତୁମୁଲୀଽଭଵତ୍
ଏହି ଶବ୍ଦ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏମିତି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯେପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି।
ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ ଶୁଭା ଗନ୍ଧାଃ ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିଃସ୍ଵନାଃ। ଆସନ୍ପ୍ରଵେଶେ ପାର୍ଥାନାଂ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିବାବେଳେ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି, ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଓ ଶଂଖ ଡ଼଼ମ୍ବ ର ଧ୍ୱନି ହେଲା; ସେ ସମୟରେ ଏହା ଏମିତି ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା।
ତତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ପୌରାଣାଂ ହର୍ଷସଂଭଵଃ। ଶବ୍ଦ ଆସୀନ୍ମହାଂସ୍ତତ୍ର ଦିଵସ୍ପୃକ୍କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ
ସେହି ଖୁସିରେ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀଙ୍କ ମନରେ ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଉପଜିଲା; ସେଠାରେ ଏମିତି ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଯାହା ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଲା ଓ ସେମାନଙ୍କର କୀର୍ତିକୁ ବଢ଼ାଇଲା।
ତେଽଧୀତ୍ଯ ନିଖିଲାନ୍ଵେଦାଞ୍ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ। ନ୍ଯଵସନ୍ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତତ୍ର ପୂଜିତା ଅକୁତୋଭଯାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଶିଖି ଏଠାରେ ନିର୍ଭୟ ଓ ସମ୍ମାନିତ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ଶୌଚେନ ପ୍ରୀତାଃ ପ୍ରକୃତଯୋଽଭଵନ୍। ଧୃତ୍ଯା ଚ ଭୀମସେନସ୍ଯ ଵିକ୍ରମେଣାର୍ଜୁନସ୍ଯ ଚ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ପବିତ୍ରତାକୁ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଭୀମସେନଙ୍କର ଧୃଢତା ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ପ୍ରାକ୍ରମକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଯା କୁନ୍ତ୍ଯା ଯମଯୋର୍ଵିନଯେନ ଚ। ତୁତୋଷ ଲୋକଃ ସକଲସ୍ତେଷାଂ ଶୌର୍ଯଗୁଣେନ ଚ
କୁନ୍ତୀଙ୍କର ବଡମାନେଙ୍କୁ ସେବା, ଯମଦ୍ୱୟଙ୍କର ନମ୍ରତା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କର ବୀରତା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ସମଵାଯେ ତତୋ ରାଜ୍ଞାଂ କନ୍ଯାଂ ଭର୍ତୃସ୍ଵଯଂଵରାମ୍। ପ୍ରାପ୍ତଵାନର୍ଜୁନଃ କୃଷ୍ଣାଂ କୃତ୍ଵା କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ତାପରେ ରାଜାମାନେ ଯୋଗୁ ଏକ ସଭାରେ, ଅର୍ଜୁନ ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସ୍ୱୟଂବରରେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ପୂଜ୍ଯଃ ସର୍ଵଧନୁଷ୍ମତାମ୍। ଆଦିତ୍ଯ ଇଵ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଃ ସମରେଷ୍ଵପି ଚାଭଵତ୍
ସେଥିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଏହି ଜଗତରେ ସେ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ।
ସ ସର୍ଵାନ୍ପାର୍ଥିଵାଞ୍ଜିତ୍ଵା ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ମହତୋ ଗଣାନ୍। ଆଜହାରାର୍ଜୁନୋ ରାଜ୍ଞୋ ରାଜସୂଯଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍
ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ବଡ ଦଳକୁ ଜିତି, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଆଣିଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରେଣ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ରାଜସୂଯୋ ମହାକ୍ରତୁଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଡ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।
ସୁନଯାଦ୍ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭୀମାର୍ଜୁନବଲେନ ଚ। ଘାତଯିତ୍ଵା ଜରାସନ୍ଧଂ ଚୈଦ୍ଯଂ ଚ ବଲଗର୍ଵିତମ୍
ବାସୁଦେବଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଓ ଭୀମ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଜରାସନ୍ଧ ଓ ଗର୍ବିତ ଚେଦି ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କରାଯାଇଥିଲା।
ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସମାଗଚ୍ଛନ୍ନର୍ହଣାନି ତତସ୍ତତଃ। ମଣିକାଞ୍ଚନରତ୍ନାନି ଗୋହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵଧନାନି ଚ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେଠାକୁ ଆସି, ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ସୁନା, ରତ୍ନ, ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ ଦେଖିଲେ।
ଵିଚିତ୍ରାଣି ଚ ଵାସାଂସି ପ୍ରାଵାରାଵରଣାନି ଚ। କମ୍ବଲାଜିନରତ୍ନାନି ରାଙ୍କଵାସ୍ତରଣାନି ଚ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ପୋଷାକ, ଚଦର, ଆବରଣ, କମ୍ବଳ, ମୃଗଚର୍ମ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଚଟାଇ ଓ ସୁନ୍ଦର ଶୈଳୀର ଶୋଇବା ପାତା ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ସମୃଦ୍ଧାଂ ତାଂ ତଥା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ତଦା ଶ୍ରିଯମ୍। ଈର୍ଷ୍ଯାସମୁତ୍ଥଃ ସୁମହାଂସ୍ତସ୍ଯ ମନ୍ଯୁରଜାଯତ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଏତେ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଜନିତ ବଡ ରୋଷ ଉପଜିଲା।
ଵିମାନପ୍ରତିମାଂ ତତ୍ର ମଯେନ ସୁକୃତାଂ ସଭାମ୍। ପାଣ୍ଡଵାନାମୁପହୃତାଂ ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପର୍ଯତପ୍ଯତ
ମୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଦେବମନ୍ଦିର ସଦୃଶ ସଭା ଯେଉଁଟି ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଥିଲେ, ତାହା ଦେଖି ସେ ଅନ୍ତରେ ଜଳିଉଠିଲେ।
ତତ୍ରାଵହସିତଶ୍ଚାସୀତ୍ପ୍ରସ୍କନ୍ଦନ୍ନିଵ ସଂଭ୍ରମାତ୍। ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭୀମେନାନଭିଜାତଵତ୍
ସେଠାରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି ଠୋକର ଖାଇଲେ, ଯାହାକୁ ଦେଖି ବାସୁଦେବ ଓ ଭୀମ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହସିଲେ, ମନେ ହେଲା ସେ ମାନ୍ୟତା ହୀନ।
ସ ଭୋଗାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ଭୁଞ୍ଜନ୍ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। କଥିତୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଵିଵର୍ଣୋ ହରିଣଃ କୃଶଃ
ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଓ ରତ୍ନ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ହରିଣ ସଦୃଶ କ୍ଷୀଣ ଓ ମାନ୍ଦ ଦେଖାଯାଇଥିଲେ।
ଅନ୍ଵଜାନାତ୍ତତୋ ଦ୍ଯୂତଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସୁତପ୍ରିଯଃ। ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ କୋପଃ ସମଭଵନ୍ମହାନ୍
ପୁଅ ପ୍ରେମରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୟୂତକ୍ରୀଡ଼ାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ; ଏହି କଥା ଶୁଣି ବାସୁଦେବଙ୍କ ମନରେ ବଡ ରୋଷ ଉପଜିଲା।
ନାତିପ୍ରୀତମନାଶ୍ଚାସୀଦ୍ଵିଵାଦାଂଶ୍ଚାନ୍ଵମୋଦତ। ଦ୍ଯୂତାଦୀନନଯାନ୍ଘୋରାନ୍ଵିଵିଧାଂଶ୍ଚାପ୍ଯୁପୈକ୍ଷତ
ତାଙ୍କର ମନ ଖୁସି ଥିଲାନି, ବିବାଦରେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ନ ପାଇଲେ; ଦ୍ୟୂତରୁ ଉପଜିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ଅବହେଳା କଲେ।