ତ୍ଵାମେକଂ କାରଣଂ କୃତ୍ଵା କାଲେନ ଭରତର୍ଷଭ। ସମେତଂ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରଂ କ୍ଷଯଂ ଯାସ୍ଯତି ଭାରତ। ଦୁର୍ଯୋଧନାପରାଧେନ ଭୀମାର୍ଜୁନବଲେନ ଚ
ତୁମକୁ ଏକମାତ୍ର କାରଣ କରି, ସମୟ ଆସିଲେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ନଶ୍ଟ ହେବେ, ହେ ଭାରତ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅପରାଧ ଓ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା।
ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତସ୍ମିନ୍କାଲ ଉପସ୍ଥିତେ। ତତ୍ତେଽହଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ନିବୋଧ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସେ ସମୟ ଆସିଲେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା ବିଷୟରେ କହିଦେବି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଠିକ୍ ଭଳି ଶୁଣ।
ଯାନ୍ତଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ରାଜେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷପାନ୍ତେ ତ୍ଵଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍। ନୀଲକଣ୍ଠଂ ଭଵଂ ସ୍ଥାଣୁଂ କପାଲିଂ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକମ୍
ରାତିର ଶେଷରେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଦେଖିବ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଭବ, ସ୍ଥାଣୁ, କପାଳଧାରୀ, ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଉଗ୍ରଂ ରୁଦ୍ରଂ ପଶୁପତିଂ ମହାଦେଵମୁମାପତିମ୍। ହରଂ ଶର୍ଵଂ ଵୃଷଂ ଶୂଲଂ ପିନାକିଂ କୃତ୍ତିଵାସସମ୍
ତୁମେ ଦେଖିବ, ଭୟଙ୍କର ରୁଦ୍ର, ପଶୁପତି, ମହାଦେବ, ଉମାଙ୍କ ପତି, ହର, ଶର୍ବ, ବୃଷ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ପିନାକୀ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା।
କୈଲାସକୂଡପ୍ରତିମେ ଵୃଷଭେଽଵସ୍ଥିତଂ ଶିଵମ୍। ନିରୀକ୍ଷମାଣଂ ସତତଂ ପିତୃରାଜାଶ୍ରିତାଂ ଦିଶମ୍
କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶିଖର ସଦୃଶ ବୃଷ ଉପରେ ବସିଥିବା ଶିବଙ୍କୁ, ସେ ସଦା ପିତୃରାଜ ଥିବା ଦିଗକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଏଵମୀଦୃଶକଂ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ତ୍ଵଂ ଵିଶାମ୍ପତେ। ମା ତତ୍କୃତେ ହ୍ଯନୁଧ୍ଯାହି କାଲୋ ହି ଦୁରତିକ୍ରମଃ
ଏପରି ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ତୁମେ ଦେଖିବ, ହେ ରାଜା; ଏହା ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ସମୟକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ଗମିଷ୍ଯାମି କୈଲାସଂ ପର୍ଵତଂ ପ୍ରତି। ଅପ୍ରମତ୍ତଃ ସ୍ଥିତୋ ଦାନ୍ତଃ ପୃଥିଵୀଂ ପରିପାଲଯ
ତୁମ ପାଇଁ ସବୁ ଭଲ ହେଉ। ମୁଁ ଏବେ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଯାଉଛି। ତୁମେ ସଚେତନ ଓ ସଂଯମୀ ରୁହ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍କୈଲାସଂ ପର୍ଵତଂ ଯଯୌ। କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଵ୍ଯାସଃ ସହ ଶିଷ୍ଯୈଃ ସହାନୁଗୈଃ
ଏପରି କହି, ପୂଜ୍ୟ ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଓ ଅନୁୟାୟୀମାନଙ୍କ ସହିତ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେ ପିତାମହେ ରାଜା ଚିନ୍ତାଶୋକସମନ୍ଵିତଃ। ନିଃ ଶ୍ଵସନ୍ନୁଷ୍ଣମସକୃତ୍ତମେଵାର୍ଥଂ ଵିଚିନ୍ତଯନ୍
ପିତାମହ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାଜା ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ହୋଇ, ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ସେଇ କଥାକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
କଥଂ ତୁ ଦୈଵଂ ଶକ୍ଯେତ ପୌରୁଷେଣ ପ୍ରବାଧିତୁମ୍। ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଭଵିତା ଯଦୁକ୍ତଂ ପରମର୍ଷିଣା
ଦେବତାଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ମଣିଷର ଚେଷ୍ଟାରେ କିପରି ବଦଳାଯିବ? ମହାମୁନି ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଘଟିବାକୁ ହେବ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜାଃ ସର୍ଵାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଶ୍ରୁତଂ ଵୈ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଯନ୍ମାଂ ଦ୍ଵୈପାଯନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ମହାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦ୍ୱୈପାୟନ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଛ।"
ତଦା ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମରଣେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ। ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ନିଧନେ ଯଦ୍ଯହଂ ହେତୁରୀପ୍ସିତଃ
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ମୋ ମନ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଇଛି; ଯଦି ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିନାଶରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛିତ କାରଣ ହେଉଛି।
କାଲେନ ନିର୍ମିତସ୍ତାତ କୋ ମମାର୍ଥୋଽସ୍ତି ଜୀଵତଃ। ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ରାଜାନଂ ଫାଲ୍ଗୁନଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ବାପା, ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଘଟିଛି, ଏବେ ମୋତେ ବଞ୍ଚିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ ରହିଛି? ରାଜା ଏପରି କହିଥିବାବେଳେ, ଫାଲ୍ଗୁନ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମା ରାଜନ୍କଶ୍ମଲଂ ଘୋରଂ ପ୍ରଵିଶୋ ବୁଦ୍ଧିନାଶନମ୍। ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ମହାରାଜ ଯତ୍କ୍ଷମଂ ତତ୍ସମାଚର
ହେ ରାଜା, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଅବସାଦରେ ପଡ଼ିବାନି, ଯାହା ବୁଦ୍ଧିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ଭଲଭାବେ ଭାବି, ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କର।
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ସତ୍ଯଧୃତିର୍ଭ୍ରାତୄନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ଯ ଵଚନଂ ତତ୍ରୈଵ ସମଚିନ୍ତଯତ୍
ତାପରେ ସତ୍ୟଧୃତି ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ କଥାକୁ ଭାବିଲେ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଭଦ୍ରଂ ଵଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ମେ ନିବୋଧତ। ତ୍ରଯୋଦଶ ସମାସ୍ତାତ କୋ ମମାର୍ଥୋ ଽସ୍ତି ଜୀଵତଃ
ଆଜିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତୁମମାନେ ସବୁ ଭଲରେ ରୁହ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣ; ତେର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବାପା, ମୋତେ ବଞ୍ଚିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ ରହିଛି?
ନ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପରୁଷଂ ଭ୍ରାତୄନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ସ୍ଥିତୋ ନିଦେଶେ ଜ୍ଞାତୀନାଂ ଯୋକ୍ଷ୍ଯେ ତତ୍ସୁମୁଦାହରନ୍
ମୁଁ ମୋ ଭାଇମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିବିନି; ଜଣା ଲୋକଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମାନି, ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବି।
ଏଵଂ ମେ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସ୍ଵସୁତେଽଷ୍ଵିତରେଷୁ ଚ। ଭେଦୋ ନ ଭଵିତା ଲୋକେ ଭେଦମୂଲୋ ହି ଵିଗ୍ରହଃ
ମୁଁ ଏଭଳି ଆଚରଣ କରିବାବେଳେ, ମୋ ପୁଅ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହା ସହିତ, ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି ଭାଗାବାଗି ହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ବିରୋଧ ହେଉଛି ବିଭେଦର ଫଳ।
ଵିଗ୍ରହଂ ଦୂରତୋ ରକ୍ଷନ୍ପ୍ରିଯାଣ୍ଯେଵ ସମାଚରନ୍। ଵାଚ୍ଯତାଂ ନ ଗମିଷ୍ଯାମି ଲୋକେଷୁ ମନୁଜର୍ଷଭାଃ
ମୁଁ ବିରୋଧକୁ ଦୂରେ ରଖି, କେବଳ ପ୍ରିୟ କାମ କରିବି; ଏହିପରି କରି, ମୁଁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ନିନ୍ଦାର ଯୋଗ୍ୟ ହେବିନି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ।
ଭ୍ରାତୃର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଵଚନଂ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସଂନିଶମ୍ଯ ତତ। ତମେଵ ସମଵର୍ତନ୍ତ ଧର୍ମରାଜହିତେ ରତାଃ
ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ କଥା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୁଣି, ସେମାନେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଭଲରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ସେଇପରି ଆଚରଣ କଲେ।
ସଂସତ୍ସୁ ସମଯଂ କୃତ୍ଵା ଧର୍ମରାଡ୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ପିତୄଂସ୍ତର୍ପ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦେଵତାଶ୍ଚ ଵିଶାମ୍ପତେ
ସମସ୍ତେ ମିଶି ଚୁକ୍ତି କରି, ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ, ହେ ରାଜା।
କୃତମଙ୍ଗଲକଲ୍ଯାମୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପିରଵାରିତଃ। ଗତେଷୁ କ୍ଷତ୍ରିଯେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଭରତର୍ଷଭ
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଭାଇମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜା ଚାଲିଯିବା ପରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ,
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସହାମାତ୍ଯଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରୋତ୍ତମମ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ମହାରାଜ ଶକୁନିଶ୍ଚାପି ସୌବଲଃ। ସଭାଯାଂ ସମଣୀଯାଯାଂ ତତ୍ରୈଵାସ୍ତେ ନରାଧିପ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସଭାରେ ରହିଲେ, ହେ ନରପତି।
ଵସନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ଶନୈର୍ଦଦର୍ଶ ତାଂ ସର୍ଵାଂ ସଭାଂ ଶକୁନିନା ସହ
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେଇ ସଭାରେ ରହି, ଶକୁନି ସହିତ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ସଭାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଦିଵ୍ଯାନଭିପ୍ରାଯାନ୍ଦଦର୍ଶ କୁରୁନନ୍ଦନଃ। ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା ଯେ ତେନ ନଗରେ ନାଗସାହ୍ଵଯେ
ସେଠାରେ, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଧନଞ୍ଜୟ, ସେ ନାଗସାହ୍ବୟ ନାମକ ସହରରେ ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଖିନଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ସ କଦାଚିତ୍ସଭାମଧ୍ଯେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହୀପତିଃ। ସ୍ଫାଟିକଂ ସ୍ଥଲମାସାଦ୍ଯ ଜଲମିତ୍ଯଭିଶଙ୍କଯା
ଏକଥର, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ, ସ୍ଫଟିକ ମାଟିକୁ ପାଣି ବୋଲି ଭାବି, ତାହାକୁ ନିକଟରେ ଯାଇଥିଲେ।
ସ୍ଵଵସ୍ତ୍ରୋତ୍କର୍ଷଣଂ ରାଜା କୃତଵାନ୍ବୁଦ୍ଧିମୋହିତଃ। ଦୁର୍ମନା ଵିମୁଖଶ୍ଚୈଵ ପରିଚକ୍ରାମ ତାଂ ସଭାମ୍
ମନେ ଭ୍ରମ ହୋଇ, ରାଜା ନିଜ ପୋଶାକ ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ମନ ଭାଙ୍ଗି, ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ସେ ସଭା ଭିତରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତଃ ସ୍ଥଲେ ନିପତିତୋ ଦୁର୍ମନା ଵ୍ରୀଡିତୋ ନୃପଃ। ନିଃ ଶ୍ଵସନ୍ଵିମୁଖଶ୍ଚାପି ପରିଚକ୍ରାମ ତାଂ ସଭାମ୍
ତାପରେ, ମଜବୁତ ମାଟି ଉପରେ ପଡ଼ି, ଦୁଃଖିତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ରାଜା ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ସେ ସଭା ଭିତରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ତତଃ ସ୍ଫାଟିକତୋଯାଂ ଵୈ ସ୍ଫାଟିକାମ୍ବୁଜଶୋଭିତାମ୍। ଵାପୀଂ ମତ୍ଵା ସ୍ଥଲମିଵ ସଵାସାଃ ପ୍ରାପତଞ୍ଜଲେ
ପୁଣି, ସ୍ଫଟିକ ଜଳ ଓ ସ୍ଫଟିକ କମଳ ରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଜଳାଶୟକୁ ମାଟି ବୋଲି ଭାବି, ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ହାତ ଜୋଡି ତାହାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଜଲେ ନିପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। ଜହାସ ଜହସୁଶ୍ଚୈଵ କିଙ୍କରାଶ୍ଚ ସୁଯୋଧନମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଜଳ ଭିତରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ ଓ ଦାସମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ହସିଲେ।