ଅଥୋପଵିଶ୍ଯ ଭଗଵାନ୍କାଞ୍ଚନେ ପରମାସନେ। ଆସ୍ଯତାମିତି ଚୋଵାଚ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ତାପରେ ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସୁନାର ଆସନରେ ବସି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ବସ।'
ଅଥୋପଵିଷ୍ଟଂ ରାଜାନଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତମ୍। ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ଵ୍ଯାସସ୍ତତ୍ତଦ୍ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦଃ
ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ଶ୍ରୀବ୍ୟାସ, ଯିଏ ଶବ୍ଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, କଥା କହିଲେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵର୍ଧସି କୌନ୍ତେଯ ସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭମ୍। ଵର୍ଧିତାଃ କୁରଵଃ ସର୍ଵେ ତ୍ଵଯା କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହ
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଦୁର୍ଲଭ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି ବିକାଶ ପାଉଛ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କୁରୁବଂଶୀ ତୁମ ପାଇଁ ଉନ୍ନତି ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆପୃଚ୍ଛେ ତ୍ଵାଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ପୂଜିତୋଽସ୍ମି ଵିଶାମ୍ପତେ। ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ କୃଷ୍ଣେନ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ମୁଁ ତୁମ ପାଖରୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି, ହେ ରାଜା, ମୋତେ ସମ୍ମାନ ମିଳିଛି, ଏବେ ମୁଁ ଯିବି। ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର...
ଅଭିଵାଦ୍ଯୋପସଙ୍ଗୃହ୍ଯ ପିତାମହମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେ ପରେ କଥା କହିଲେ।
ସଂଶଯୋ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମମୋତ୍ପନ୍ନଃ ସୁଦୁର୍ଲଭଃ। ତସ୍ଯ ନାନ୍ଯୋଽସ୍ତି ଵକ୍ତା ଵୈ ତ୍ଵାମୃତେ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵ
ମୋ ପାଖରେ ଏକ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ସନ୍ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ୍ଭିନା କେହି ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଉତ୍ପାତାଂସ୍ତ୍ରିଵିଧାନ୍ପ୍ରାହ ନାରଦୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ଦିଵ୍ଯାଂଶ୍ଚୈଵାନ୍ତରିକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାଂଶ୍ଚ ପିତାମହ
ଭଗବାନ ଋଷି ନାରଦ ତିନି ପ୍ରକାରର ଅପଶକୁନ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ—ଦିବ୍ୟ, ଆକାଶୀୟ ଓ ପୃଥିବୀର ଅପଶକୁନ, ହେ ପିତାମହ।
ସୁମହଚ୍ଚ ଫଲଂ ତେଷାଂ ଭଵିତେତି ନ ସଂଶଯଃ'। ଅପି ଚୈଦ୍ଯସ୍ଯ ପତନାଚ୍ଛାନ୍ତମୌତ୍ପାତିକଂ ମହତ୍
ଏମାନଙ୍କର ଫଳ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏବଂ ଚେଦିର ରାଜାଙ୍କର ପତନ ସହିତ, ବଡ଼ ଅପଶକୁନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି।
ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରାଶରସୁତଃ ପ୍ରଭୁଃ। କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଵ୍ଯାସ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ରାଜାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତ୍ରଯୋଦଶ ସମା ରାଜନ୍ନୁତ୍ପାତାନାଂ ଫଲଂ ମହତ୍। ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରଵିନାଶାଯ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵିଶାମ୍ପତେ
ତେର ବର୍ଷ ଧରି, ହେ ରାଜା, ଏହି ଅପଶକୁନର ଫଳ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ହେବ; ଏହା ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ନାଶ ହେବାକୁ ନେଇଯିବ, ହେ ରାଜା।
ତ୍ଵାମେକଂ କାରଣଂ କୃତ୍ଵା କାଲେନ ଭରତର୍ଷଭ। ସମେତଂ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରଂ କ୍ଷଯଂ ଯାସ୍ଯତି ଭାରତ। ଦୁର୍ଯୋଧନାପରାଧେନ ଭୀମାର୍ଜୁନବଲେନ ଚ
ତୁମକୁ ଏକମାତ୍ର କାରଣ କରି, ସମୟ ଆସିଲେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ନଶ୍ଟ ହେବେ, ହେ ଭାରତ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅପରାଧ ଓ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା।
ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତସ୍ମିନ୍କାଲ ଉପସ୍ଥିତେ। ତତ୍ତେଽହଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ନିବୋଧ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସେ ସମୟ ଆସିଲେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା ବିଷୟରେ କହିଦେବି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଠିକ୍ ଭଳି ଶୁଣ।
ଯାନ୍ତଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ରାଜେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷପାନ୍ତେ ତ୍ଵଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍। ନୀଲକଣ୍ଠଂ ଭଵଂ ସ୍ଥାଣୁଂ କପାଲିଂ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକମ୍
ରାତିର ଶେଷରେ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଦେଖିବ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଭବ, ସ୍ଥାଣୁ, କପାଳଧାରୀ, ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଉଗ୍ରଂ ରୁଦ୍ରଂ ପଶୁପତିଂ ମହାଦେଵମୁମାପତିମ୍। ହରଂ ଶର୍ଵଂ ଵୃଷଂ ଶୂଲଂ ପିନାକିଂ କୃତ୍ତିଵାସସମ୍
ତୁମେ ଦେଖିବ, ଭୟଙ୍କର ରୁଦ୍ର, ପଶୁପତି, ମହାଦେବ, ଉମାଙ୍କ ପତି, ହର, ଶର୍ବ, ବୃଷ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ପିନାକୀ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା।
କୈଲାସକୂଡପ୍ରତିମେ ଵୃଷଭେଽଵସ୍ଥିତଂ ଶିଵମ୍। ନିରୀକ୍ଷମାଣଂ ସତତଂ ପିତୃରାଜାଶ୍ରିତାଂ ଦିଶମ୍
କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶିଖର ସଦୃଶ ବୃଷ ଉପରେ ବସିଥିବା ଶିବଙ୍କୁ, ସେ ସଦା ପିତୃରାଜ ଥିବା ଦିଗକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଏଵମୀଦୃଶକଂ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ତ୍ଵଂ ଵିଶାମ୍ପତେ। ମା ତତ୍କୃତେ ହ୍ଯନୁଧ୍ଯାହି କାଲୋ ହି ଦୁରତିକ୍ରମଃ
ଏପରି ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ତୁମେ ଦେଖିବ, ହେ ରାଜା; ଏହା ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ସମୟକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ଗମିଷ୍ଯାମି କୈଲାସଂ ପର୍ଵତଂ ପ୍ରତି। ଅପ୍ରମତ୍ତଃ ସ୍ଥିତୋ ଦାନ୍ତଃ ପୃଥିଵୀଂ ପରିପାଲଯ
ତୁମ ପାଇଁ ସବୁ ଭଲ ହେଉ। ମୁଁ ଏବେ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଯାଉଛି। ତୁମେ ସଚେତନ ଓ ସଂଯମୀ ରୁହ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍କୈଲାସଂ ପର୍ଵତଂ ଯଯୌ। କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଵ୍ଯାସଃ ସହ ଶିଷ୍ଯୈଃ ସହାନୁଗୈଃ
ଏପରି କହି, ପୂଜ୍ୟ ବ୍ୟାସଦେବ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଓ ଅନୁୟାୟୀମାନଙ୍କ ସହିତ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେ ପିତାମହେ ରାଜା ଚିନ୍ତାଶୋକସମନ୍ଵିତଃ। ନିଃ ଶ୍ଵସନ୍ନୁଷ୍ଣମସକୃତ୍ତମେଵାର୍ଥଂ ଵିଚିନ୍ତଯନ୍
ପିତାମହ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାଜା ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ହୋଇ, ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ସେଇ କଥାକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
କଥଂ ତୁ ଦୈଵଂ ଶକ୍ଯେତ ପୌରୁଷେଣ ପ୍ରବାଧିତୁମ୍। ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଭଵିତା ଯଦୁକ୍ତଂ ପରମର୍ଷିଣା
ଦେବତାଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ମଣିଷର ଚେଷ୍ଟାରେ କିପରି ବଦଳାଯିବ? ମହାମୁନି ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଘଟିବାକୁ ହେବ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜାଃ ସର୍ଵାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଶ୍ରୁତଂ ଵୈ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଯନ୍ମାଂ ଦ୍ଵୈପାଯନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ମହାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦ୍ୱୈପାୟନ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶୁଣିଛ।"
ତଦା ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମରଣେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ। ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ନିଧନେ ଯଦ୍ଯହଂ ହେତୁରୀପ୍ସିତଃ
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ମୋ ମନ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଇଛି; ଯଦି ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିନାଶରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛିତ କାରଣ ହେଉଛି।
କାଲେନ ନିର୍ମିତସ୍ତାତ କୋ ମମାର୍ଥୋଽସ୍ତି ଜୀଵତଃ। ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ରାଜାନଂ ଫାଲ୍ଗୁନଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ବାପା, ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଘଟିଛି, ଏବେ ମୋତେ ବଞ୍ଚିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ ରହିଛି? ରାଜା ଏପରି କହିଥିବାବେଳେ, ଫାଲ୍ଗୁନ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମା ରାଜନ୍କଶ୍ମଲଂ ଘୋରଂ ପ୍ରଵିଶୋ ବୁଦ୍ଧିନାଶନମ୍। ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ମହାରାଜ ଯତ୍କ୍ଷମଂ ତତ୍ସମାଚର
ହେ ରାଜା, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଅବସାଦରେ ପଡ଼ିବାନି, ଯାହା ବୁଦ୍ଧିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। ଭଲଭାବେ ଭାବି, ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କର।
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ସତ୍ଯଧୃତିର୍ଭ୍ରାତୄନ୍ସର୍ଵାନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଦ୍ଵୈପାଯନସ୍ଯ ଵଚନଂ ତତ୍ରୈଵ ସମଚିନ୍ତଯତ୍
ତାପରେ ସତ୍ୟଧୃତି ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ କଥାକୁ ଭାବିଲେ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଭଦ୍ରଂ ଵଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ମେ ନିବୋଧତ। ତ୍ରଯୋଦଶ ସମାସ୍ତାତ କୋ ମମାର୍ଥୋ ଽସ୍ତି ଜୀଵତଃ
ଆଜିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତୁମମାନେ ସବୁ ଭଲରେ ରୁହ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣ; ତେର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବାପା, ମୋତେ ବଞ୍ଚିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ ରହିଛି?
ନ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପରୁଷଂ ଭ୍ରାତୄନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ସ୍ଥିତୋ ନିଦେଶେ ଜ୍ଞାତୀନାଂ ଯୋକ୍ଷ୍ଯେ ତତ୍ସୁମୁଦାହରନ୍
ମୁଁ ମୋ ଭାଇମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିବିନି; ଜଣା ଲୋକଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମାନି, ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବି।
ଏଵଂ ମେ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସ୍ଵସୁତେଽଷ୍ଵିତରେଷୁ ଚ। ଭେଦୋ ନ ଭଵିତା ଲୋକେ ଭେଦମୂଲୋ ହି ଵିଗ୍ରହଃ
ମୁଁ ଏଭଳି ଆଚରଣ କରିବାବେଳେ, ମୋ ପୁଅ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହା ସହିତ, ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି ଭାଗାବାଗି ହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ବିରୋଧ ହେଉଛି ବିଭେଦର ଫଳ।
ଵିଗ୍ରହଂ ଦୂରତୋ ରକ୍ଷନ୍ପ୍ରିଯାଣ୍ଯେଵ ସମାଚରନ୍। ଵାଚ୍ଯତାଂ ନ ଗମିଷ୍ଯାମି ଲୋକେଷୁ ମନୁଜର୍ଷଭାଃ
ମୁଁ ବିରୋଧକୁ ଦୂରେ ରଖି, କେବଳ ପ୍ରିୟ କାମ କରିବି; ଏହିପରି କରି, ମୁଁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ନିନ୍ଦାର ଯୋଗ୍ୟ ହେବିନି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ।
ଭ୍ରାତୃର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଵଚନଂ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସଂନିଶମ୍ଯ ତତ। ତମେଵ ସମଵର୍ତନ୍ତ ଧର୍ମରାଜହିତେ ରତାଃ
ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ କଥା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୁଣି, ସେମାନେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଭଲରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ସେଇପରି ଆଚରଣ କଲେ।