ସମାପଯାମାସ ଚ ତଂ ରାଜସୂଯଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍। `କୋଟିସହସ୍ରଂ ପ୍ରଦଦୌ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ସେ ଏହି ରାଜସୂୟ ମହାଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ କୋଟି ସହସ୍ର ସୁନା ଦାନ କଲେ।
ନ କରିଷ୍ଯତି ତଂ ଲୋକେ କଶ୍ଚିଦନ୍ଯୋ ମହୀପତିଃ। ଯାଜକାଃ ସର୍ଵକାମୈଶ୍ଚ ସତତଂ ତତୃପୁର୍ଧନୈଃ
ଏପରି ଯଜ୍ଞ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତମାନେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଧନ ଦ୍ୱାରା ସଦା ତୃପ୍ତ ହେଉଥିଲେ।
ତତଶ୍ଚାଵଭୃଥସ୍ନାତଃ ସ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ। ଵ୍ଯାସଂ ଧୌମ୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ନାରଦଂ ଚ ମହାମୁନିମ୍
ତାପରେ, ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ରାଜା ବ୍ୟାସ, ଧୌମ୍ୟ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ମହାମୁନି ନାରଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସୁମନ୍ତୁ ଜୈମିନିଂ ପୈଲଂ ଵୈଶମ୍ପାଯନମେଵ ଚ। ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯଂ ଚ କପିଲଂ କପାଲଂ କୌଶିକଂ ତଥା। ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଋତ୍ଵିକ୍ପ୍ରଵରାନ୍ପୂଜଯାମାସ ସତ୍କୃତାନ୍
ସେ ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, ପୈଳ, ବୈଶମ୍ପାୟନ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, କପିଳ, କପାଳ, କୌଶିକ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେଠାରେ ଯଥାଯଥିଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ଯୁଷ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପ୍ରାପ୍ତୋଽଯଂ ରାଜସୂଯୋ ମହାକ୍ରତୁଃ। ଜନାର୍ଦନପ୍ରସାଦାଦ୍ଧି ସମ୍ପୂର୍ଣୋ ମେ ମନୋରଥଃ
ଆପଣମାନଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି ବଡ଼ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୋଇଛି; ଏବଂ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କର କୃପାରେ ମୋର ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ହୋଇଛି।
ଅଥ ଯଜ୍ଞଂ ସମାପ୍ଯାନ୍ତେ ପୂଜଯାମାସ ମାଧଵମ୍। ବଲଦେଵ ଚ ଦେଵେଶଂ ଭୀଷ୍ମାଦ୍ଯାଂଶ୍ଚ କୁରୂଦ୍ଵହାନ୍
ତାପରେ, ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ସେ ମାଧବଙ୍କୁ, ବଳରାମ ଓ ଦେବମାନ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ ଆଦି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଠାରେ ପୂଜା କଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵଵଭୃଥସ୍ନାତଂ ଧର୍ମାତ୍ମାନଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ସମସ୍ତଂ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରମୁପଗମ୍ଯେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ୟୁଧିଷ୍ଠିର ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଏକତ୍ରିତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଏହିପରି କହିଲେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵର୍ଧସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନସି। ଆଜମୀଢାଜମୀଢାନାଂ ଯଶଃ ସଂଵର୍ଧିତଂ ତ୍ଵଯା
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଉନ୍ନତି କରୁଛ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଛ, ଏବଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଛ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଆଜମୀଢ଼ ବଂଶର ଖ୍ୟାତି ବଢ଼ିଛି।
କର୍ମଣୈତେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଧର୍ମଶ୍ଚ ସୁମହାନ୍କୃତଃ। ଆପୃଚ୍ଛାମୋ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସର୍ଵକାମୈଃ ସୂପୂଜିତାଃ
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବଡ଼ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ; ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଉଛୁ।
ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ଗମିଷ୍ଯାମସ୍ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଆମେ ଆମ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିବା; ଆପଣ ଆମକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ରାଜାମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ୟୁଧିଷ୍ଠିର—
ଯଥାର୍ହଂ ପୂଜ୍ଯ ନୃପତୀନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ସର୍ଵାନୁଵାଚ ହ। ରାଜାନଃ ସର୍ଵ ଏଵୈତେ ପ୍ରୀତ୍ଯାଽସ୍ମାନ୍ପ୍ତମୁପାଗତାଃ
ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଭାଇମାନେଠାରେ ଯଥାଯଥିଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି, କହିଲେ— 'ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜା ଆମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ଆସିଛନ୍ତି।'
ପ୍ରସ୍ଥିତାଃ ସ୍ଵାନି ରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ମାମାପୃଚ୍ଛଯ ପରନ୍ତପାଃ। ଅନୁଵ୍ରଜତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଵିଷଯାନ୍ତଂ ନୃପୋତ୍ତମାନ୍
'ଏହି ଶତ୍ରୁଦଳନ ରାଜାମାନେ ମୋତେ ବିଦାୟ ନେଇ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେଠାରେ ଶୁଭକାମନା ସହ ବିଦାୟ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଦେଶ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇ ଦିଅ।'
ଭ୍ରାତୁର୍ଵଚନମାଜ୍ଞାଯ ପାଣ୍ଡଵା ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ଯଥାର୍ହଂ ନୃପତୀନ୍ସର୍ଵାନେକୈକଂ ସମନୁଵ୍ରଜନ୍
ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକେକ ରାଜାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥିଭାବେ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଵିରାଯଟମନ୍ଵାଯାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଧୃଷ୍ଟହ୍ଯୁମ୍ନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଧନଞ୍ଜଯୋ ଯଜ୍ଞସେନଂ ମହାତ୍ମାନଂ ମହାରଥମ୍
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୁରନ୍ତ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ସହ ଚଲିଲେ; ଧନଞ୍ଜୟ ମହାତ୍ମା ଓ ମହାରଥୀ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। ଦ୍ରୋଣଂ ତୁ ସସୁତଂ ଵୀରଂ ସହଦେଵୋ ଯୁଧାଂ ପତିଃ
ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସହଦେବ, ଯୁଦ୍ଧର ନାୟକ, ଡ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ନକୁଲଃ ସୁବଲଂ ରାଜନ୍ସହପୁତ୍ରଂ ସମନ୍ଵଯାତ୍। ଦ୍ରୌପଦେଯାଃ ସସୌଭଦ୍ରାଃ ପାର୍ଵତୀଯାନ୍ମହାରଥାନ୍
ନକୁଳ, ସୁବଳ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ଓ ସଉଭଦ୍ର ସହିତ ପାର୍ବତୀୟ ମହାରଥୀମାନେଠାରେ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଅନ୍ଵଗଚ୍ଛଂସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭାଃ। ଏଵଂ ସୁପୂଜିତାଃ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁର୍ଵିପ୍ରାଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଏଭଳି, କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଠାରେ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଏଭଳି ଯଥାଯଥିଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହଜାରେ ହଜାରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେଷୁ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଚ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁଵାଚେଦଂ ଵାସୁଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାଲିଗଲାପରେ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାସୁଦେବ ୟୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଆପୃଚ୍ଛେ ତ୍ଵାଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵାରକାଂ କୁରୁନନ୍ଦନ। ରାଜସୂଯଂ କ୍ରତୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନସି
'ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ; ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଫଳ କରିଛ।'
ତମୁଵାଚୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧର୍ମରାଜୋ ଜନାର୍ଦନମ୍। ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଗୋଵିନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ରତୁଵରୋ ମଯା
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମରାଜ ୟୁଧିଷ୍ଠିର ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ମୁଁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କରିପାରିଛି।'
କ୍ଷତ୍ରଂ ସମଗ୍ରମପି ଚ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵଶେ ସ୍ଥିତମ୍। ଉପାଦାଯ ବଲିଂ ମୁଖ୍ଯଂ ମାମେଵ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍
ତୁମର କୃପାରେ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏଠାରେ ଏକଠା ହେଇ ମୋର ଅଧୀନକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରଧାନ ଶୁଳ୍କ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦେଇଛନ୍ତି।
କଥଂ ତ୍ଵଦ୍ଗମନାର୍ଥଂ ମେ ଵାଣୀ ଵିତରତେଽନଘ
ହେ ନିର୍ମଳ, ଏମିତି କିପରି ମୋ ମୁଁହରୁ ଏବେ ତୁମେ ଯିବାକୁ କହିଯାଉଛି?
ନ ହ୍ଯହଂ ତ୍ଵାମୃତେ ଵୀରଂ ରତିଂ ପ୍ରାପ୍ନୋମି କର୍ହଚିତ୍। ଅଵଶ୍ଯଂ ଚୈଵ ଗନ୍ତଵ୍ଯା ଭଵତା ଦ୍ଵାରକା ପୁରୀ
ହେ ବୀର, ତୁମେ ନଥିଲେ ମୁଁ କେବେ ଖୁସି ମାନେଇପାରେନି; ତଥାପି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିରସହାଯଵାନ୍। ଅଭିଗମ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରୀତଃ ପୃଥାଂ ପୃଥୁଯଶା ହରିଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ପୃଥାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତେଽଦ୍ଯ ପିତୃଷ୍ଵସଃ। ସିଦ୍ଧାର୍ଥା ଵସୁମନ୍ତଶ୍ଚ ସା ତ୍ଵଂ ପ୍ରୀତିମଵାପ୍ନୁହି
ହେ ପିତୃସ୍ୱସା, ତୁମର ପୁଅମାନେ ଆଜି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଧନୀ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହିପରି ତୁମେ ଖୁସି ହେଉ।
ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଯା ଚାହଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ଗନ୍ତୁମୁତ୍ସହେ। ସୁଭଦ୍ରାଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଚୈଵ ସଭାଜଯତ କେଶଵଃ
ତୁମର ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲି; ଏବଂ କେଶବ ଶୁଭଦ୍ରା ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯାନ୍ତଃ ପୁରାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରସହାଯଵାନ୍। ସ୍ନାତଶ୍ଚ କୃତଜପ୍ଯଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସ୍ଵସ୍ତି ଵାଚ୍ଯ ଚ
ତାପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ତଃପୁରରୁ ବାହାରି, ସ୍ନାନ କରି ଜପ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଭକାମନା ଦେଲେ।
ତତୋ ମେଘଵପୁଃ ପ୍ରଗ୍ଵ୍ଯଂ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ଚ ସୁକଲ୍ପିତମ୍। ଯୋଜଯିତ୍ଵା ମହାବାହୁର୍ଦାରୁକଃ ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ମେଘ ଭଳି ଦେହ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାରୁକ ଭଲଭଳି ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ରଥକୁ ଯୋଡ଼ି ଦାଉଡ଼ିଆସିଲେ।
ଉପସ୍ଥିତଂ ରଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯପ୍ରଵରକେତନମ୍। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ସମାରୁହ୍ଯ ମହାମନାଃ
ଗରୁଡ଼ ଚିହ୍ନ ଥିବା ରଥକୁ ଦେଖି, ମହାନ ମନ ଥିବା ସେ ଲୋକ ରଥକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ପ୍ରଯଯୌ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷସ୍ତତୋ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପୁରୀମ୍
ତାପରେ, କମଳନୟନ ଭଗବାନ ଦ୍ୱାରକା ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।