ଭେର୍ଯଶ୍ଚ ମୁରଜାଶ୍ଚୈଵ ମଡ୍ଡୁକା ଗୋମୁଖାଶ୍ଚ ଯେ। ଶୃଙ୍ଗଵଂଶାମ୍ବୁଜା ଵୀଣାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ସ୍ମ ସହସ୍ରଶଃ
ହଜାର-ହଜାର ଢୋଳ, ମୁରଜ, ମଡୁକ, ଗୋମୁଖ, ଶୃଙ୍ଗ, ବାଂଶୀ, ଅମ୍ବୁଜ ଓ ବୀଣା ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରା ନୃପାଦଯଃ। ସର୍ଵେ ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ସର୍ଵଗଣାସ୍ତ୍ଵାଦିମଧ୍ଯାନ୍ତଜାସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ରାଜା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନମାନେ, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ନାନାଦେଶସମୁଦ୍ଭୂତୈର୍ନାନାଜାତିଭିରାଗତୈଃ। ପର୍ଯାପ୍ତ ଇଵ ଲୋକୋଽଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରନିଵେଶନେ
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଓ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ, ଯେପରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଗୃହରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲା।
ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣାଦଯଃ ସର୍ଵେ କୁରଵଃ ସସୁଯୋଧନାଃ। ଵୃଷ୍ଣଯଶ୍ଚ ସମଗ୍ରାଶ୍ଚ ପାଞ୍ଚାଲାଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ସୁୟୋଧନ ସହିତ ସମସ୍ତ କୁରୁ, ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣି ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞେଽସ୍ମିନ୍ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଚକ୍ରୁର୍ଦାସା ଇଵ କ୍ରତୌ। ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଯଜ୍ଞଃ ସ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦାସମାନେ ଯେପରି ଭଲରେ କରନ୍ତି, ସେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା; ଏଭଳି ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଶୁଶୁଭେ ଚ ମହାବାହୋ ସୋମସ୍ଯେଵ କ୍ରତୁର୍ଯଥା। ଵସ୍ତ୍ରାଣି କମ୍ବଲାଂଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରାଵାରାଂଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଦା
ଏହି ଯଜ୍ଞ, ହେ ମହାବାହୁ, ସୋମ ଯଜ୍ଞ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା; ସଦା ବସ୍ତ୍ର, କମ୍ବଳ ଓ ଚଦର ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲା।
ନିଷ୍କହେମଜଭାଣ୍ଡାନି ଭୂଷଣାନି ଚ ସର୍ଵଶଃ। ପ୍ରଦଦୌ ତତ୍ର ଵିପ୍ରାଣାଂ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସୁନା, ଭୂଷଣ ଓ ଗହନା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦାନ କଲେ।
ଯାନି ତତ୍ର ମହୀପାଲୈର୍ଲବ୍ଧଵାନ୍ଭରତର୍ଷଭଃ। ତାନି ସର୍ଵାଣି ରତ୍ନାନି ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଦଦୌ ତଦା
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଭାରତବଂଶୀ ରାଜା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ତତଃ ସ କୁରୁରାଜସ୍ଯ ସର୍ଵକର୍ମସମୃଦ୍ଧିମାନ୍। ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରୀତିକରୋ ରାଜନ୍ସଂବଭୌ ଵିପୁଲୋତ୍ସଵଃ
ତାପରେ କୁରୁରାଜଙ୍କ ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ସହିତ ପାଳିତ ହେଲା।
ଶାନ୍ତଵିଘ୍ନଃ ସୁଖାରମ୍ଭଃ ପ୍ରଭୂତଧନଧାନ୍ଯଵାନ୍। ଅନ୍ନଵାନ୍ବହୁଭକ୍ଷ୍ଯଶ୍ଚ କେଶଵେନ ସୁରକ୍ଷିତଃ
ଏହି ଯଜ୍ଞ ଶାନ୍ତ, ବିଘ୍ନରହିତ, ସୁଖଦ ଆରମ୍ଭ, ବହୁ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥରେ ଭରିଥିଲା; କେଶବ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ।
ସମାପଯାମାସ ଚ ତଂ ରାଜସୂଯଂ ମହାକ୍ରତୁମ୍। `କୋଟିସହସ୍ରଂ ପ୍ରଦଦୌ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ସେ ଏହି ରାଜସୂୟ ମହାଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ କୋଟି ସହସ୍ର ସୁନା ଦାନ କଲେ।
ନ କରିଷ୍ଯତି ତଂ ଲୋକେ କଶ୍ଚିଦନ୍ଯୋ ମହୀପତିଃ। ଯାଜକାଃ ସର୍ଵକାମୈଶ୍ଚ ସତତଂ ତତୃପୁର୍ଧନୈଃ
ଏପରି ଯଜ୍ଞ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତମାନେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଧନ ଦ୍ୱାରା ସଦା ତୃପ୍ତ ହେଉଥିଲେ।
ତତଶ୍ଚାଵଭୃଥସ୍ନାତଃ ସ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ। ଵ୍ଯାସଂ ଧୌମ୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ନାରଦଂ ଚ ମହାମୁନିମ୍
ତାପରେ, ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ରାଜା ବ୍ୟାସ, ଧୌମ୍ୟ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ମହାମୁନି ନାରଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସୁମନ୍ତୁ ଜୈମିନିଂ ପୈଲଂ ଵୈଶମ୍ପାଯନମେଵ ଚ। ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯଂ ଚ କପିଲଂ କପାଲଂ କୌଶିକଂ ତଥା। ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଋତ୍ଵିକ୍ପ୍ରଵରାନ୍ପୂଜଯାମାସ ସତ୍କୃତାନ୍
ସେ ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, ପୈଳ, ବୈଶମ୍ପାୟନ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, କପିଳ, କପାଳ, କୌଶିକ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେଠାରେ ଯଥାଯଥିଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ଯୁଷ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପ୍ରାପ୍ତୋଽଯଂ ରାଜସୂଯୋ ମହାକ୍ରତୁଃ। ଜନାର୍ଦନପ୍ରସାଦାଦ୍ଧି ସମ୍ପୂର୍ଣୋ ମେ ମନୋରଥଃ
ଆପଣମାନଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି ବଡ଼ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୋଇଛି; ଏବଂ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କର କୃପାରେ ମୋର ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ହୋଇଛି।
ଅଥ ଯଜ୍ଞଂ ସମାପ୍ଯାନ୍ତେ ପୂଜଯାମାସ ମାଧଵମ୍। ବଲଦେଵ ଚ ଦେଵେଶଂ ଭୀଷ୍ମାଦ୍ଯାଂଶ୍ଚ କୁରୂଦ୍ଵହାନ୍
ତାପରେ, ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ ସେ ମାଧବଙ୍କୁ, ବଳରାମ ଓ ଦେବମାନ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ ଆଦି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଠାରେ ପୂଜା କଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵଵଭୃଥସ୍ନାତଂ ଧର୍ମାତ୍ମାନଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ସମସ୍ତଂ ପାର୍ଥିଵଂ କ୍ଷତ୍ରମୁପଗମ୍ଯେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ୟୁଧିଷ୍ଠିର ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଏକତ୍ରିତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଏହିପରି କହିଲେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵର୍ଧସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନସି। ଆଜମୀଢାଜମୀଢାନାଂ ଯଶଃ ସଂଵର୍ଧିତଂ ତ୍ଵଯା
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଉନ୍ନତି କରୁଛ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଛ, ଏବଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଛ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଆଜମୀଢ଼ ବଂଶର ଖ୍ୟାତି ବଢ଼ିଛି।
କର୍ମଣୈତେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଧର୍ମଶ୍ଚ ସୁମହାନ୍କୃତଃ। ଆପୃଚ୍ଛାମୋ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସର୍ଵକାମୈଃ ସୂପୂଜିତାଃ
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବଡ଼ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ; ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଉଛୁ।
ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ଗମିଷ୍ଯାମସ୍ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହସି। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଆମେ ଆମ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିବା; ଆପଣ ଆମକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ରାଜାମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ୟୁଧିଷ୍ଠିର—
ଯଥାର୍ହଂ ପୂଜ୍ଯ ନୃପତୀନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ସର୍ଵାନୁଵାଚ ହ। ରାଜାନଃ ସର୍ଵ ଏଵୈତେ ପ୍ରୀତ୍ଯାଽସ୍ମାନ୍ପ୍ତମୁପାଗତାଃ
ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଭାଇମାନେଠାରେ ଯଥାଯଥିଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି, କହିଲେ— 'ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜା ଆମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ଆସିଛନ୍ତି।'
ପ୍ରସ୍ଥିତାଃ ସ୍ଵାନି ରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ମାମାପୃଚ୍ଛଯ ପରନ୍ତପାଃ। ଅନୁଵ୍ରଜତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଵିଷଯାନ୍ତଂ ନୃପୋତ୍ତମାନ୍
'ଏହି ଶତ୍ରୁଦଳନ ରାଜାମାନେ ମୋତେ ବିଦାୟ ନେଇ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେଠାରେ ଶୁଭକାମନା ସହ ବିଦାୟ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଦେଶ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇ ଦିଅ।'
ଭ୍ରାତୁର୍ଵଚନମାଜ୍ଞାଯ ପାଣ୍ଡଵା ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ଯଥାର୍ହଂ ନୃପତୀନ୍ସର୍ଵାନେକୈକଂ ସମନୁଵ୍ରଜନ୍
ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକେକ ରାଜାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥିଭାବେ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଵିରାଯଟମନ୍ଵାଯାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଧୃଷ୍ଟହ୍ଯୁମ୍ନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଧନଞ୍ଜଯୋ ଯଜ୍ଞସେନଂ ମହାତ୍ମାନଂ ମହାରଥମ୍
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୁରନ୍ତ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କ ସହ ଚଲିଲେ; ଧନଞ୍ଜୟ ମହାତ୍ମା ଓ ମହାରଥୀ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। ଦ୍ରୋଣଂ ତୁ ସସୁତଂ ଵୀରଂ ସହଦେଵୋ ଯୁଧାଂ ପତିଃ
ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସହଦେବ, ଯୁଦ୍ଧର ନାୟକ, ଡ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ନକୁଲଃ ସୁବଲଂ ରାଜନ୍ସହପୁତ୍ରଂ ସମନ୍ଵଯାତ୍। ଦ୍ରୌପଦେଯାଃ ସସୌଭଦ୍ରାଃ ପାର୍ଵତୀଯାନ୍ମହାରଥାନ୍
ନକୁଳ, ସୁବଳ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ଓ ସଉଭଦ୍ର ସହିତ ପାର୍ବତୀୟ ମହାରଥୀମାନେଠାରେ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ଅନ୍ଵଗଚ୍ଛଂସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭାଃ। ଏଵଂ ସୁପୂଜିତାଃ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁର୍ଵିପ୍ରାଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଏଭଳି, କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଠାରେ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଏଭଳି ଯଥାଯଥିଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହଜାରେ ହଜାରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେଷୁ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଚ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁଵାଚେଦଂ ଵାସୁଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାଲିଗଲାପରେ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାସୁଦେବ ୟୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଆପୃଚ୍ଛେ ତ୍ଵାଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵାରକାଂ କୁରୁନନ୍ଦନ। ରାଜସୂଯଂ କ୍ରତୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନସି
'ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଦାୟ ନେଉଛି, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ; ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଫଳ କରିଛ।'
ତମୁଵାଚୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧର୍ମରାଜୋ ଜନାର୍ଦନମ୍। ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଗୋଵିନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ରତୁଵରୋ ମଯା
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମରାଜ ୟୁଧିଷ୍ଠିର ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ମୁଁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କରିପାରିଛି।'