ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୈରଵଂ ତତ୍ର ତସ୍ମିନ୍ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତେ।। ଏଵମାଦିନି ଘୋରାଣି ଭୌମାନି ଚ ସ୍ଵଗାନି ଚ
ଯୁଦ୍ଧ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କରିଲେ; ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଭୂମିକ ଓ ଦିବ୍ୟ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଲା।
ଔତ୍ପାତିକାନ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧେ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନି
ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧିତ ହେବା ସମୟରେ ଏପରି ଅପଶକୁନ ଦେଖାଗଲା।
ତତୋ ଵିଷ୍ଫାରଯନ୍ରାଜା ମହଚ୍ଚୈଦିପତିର୍ଧନୁଃ। ଅଭିଯାସ୍ଯନ୍ହୃଷୀକେଶମୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନମ୍
ତାପରେ ଚେଦିର ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏକସ୍ତ୍ଵମସି ମେ ଶତ୍ରୁସ୍ତତ୍ତ୍ଵାଂ ହତ୍ଵାଽଦ୍ଯ ମାଧଵ। ତତଃ ସାଗରପର୍ଯନ୍ତାଂ ପାଲଯିଷ୍ଯାମି ମେଦିନୀମ୍
ତୁମେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଶତ୍ରୁ; ଆଜି ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରି, ମୁଁ ସମୁଦ୍ର ସୀମାବଦ୍ଧ ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରିବି, ମାଧବ।
ଦ୍ଵୈରଥଂ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ଯଦ୍ଵୈ ତଦିଦଂ ପର୍ଯୁପସ୍ଥିତମ୍। ଚିରସ୍ଯ ଵତ ମେ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵାସୁଦେଵ ସହ ତ୍ଵଯା। ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ନିହନିଷ୍ଯାମି ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ସହ ପାଣ୍ଡଵୈଃ
ଏହି ଦୀର୍ଘଦିନର ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆଜି ଘଟିଛି; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ଆଜି ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛି, ବାସୁଦେବ। ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ହତ୍ୟା କରିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତଂ ବାଣୈର୍ନିଶିତୈରତ୍ତତେଜନୈଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ଯୁଧି ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରୈଶ୍ଚେଦିରାଡ୍ଯପୁଙ୍ଗଵମ୍?
ଏପରି କହି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଚେଦିରାଜ, ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ବାଣରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
କଙ୍କପତ୍ରଚ୍ଛଦା ବାଣାଶ୍ଚେଦିରାଜଧନୁଶ୍ଚ୍ଯୁତାଃ। ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ତଦା କୃଷ୍ଣଂ ଭୁଜଙ୍ଗା ଇଵ ପର୍ଵତମ୍?
ଚେଦିରାଜଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟରୁ ମୟୂରପିଛ ସଜ୍ଜିତ ବାଣଗୁଡ଼ିକ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପାହାଡ଼କୁ ସାପ ଯେମିତି ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେପରି ପ୍ରବେଶ କଲା।
ନାଦଦାନସ୍ଯ ଚୈଦ୍ଯସ୍ଯ ଶରାନତ୍ଯସ୍ଯତୋପି ଵା। ଦଧୃଶୁର୍ଵିଵରଂ କେଚିଦ୍ଗତିଂ ଵାଯୋରିଵାମ୍ବରେ?
ଚେଦିରାଜ ଅବିରତ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେହି ମଧ୍ୟ ତାହାରେ କୌଣସି ଖାଲି ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ରାସ୍ତା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଆକାଶରେ ବାତାସର ଗତି ଦେଖିହେବ ନାହିଁ।
ଚେଦିରାଜମହାମେଧଃ ଶରଜାଲାମ୍ବୁମାଂସ୍ତଦା। ଅଭ୍ଯଵର୍ଷଦ୍ଧୃଷୀକେଶଂ ପଯୋଦ ଇଵ ପର୍ଵତମ୍?
ତାପରେ ଚେଦିରାଜ ଏକ ମେଘ ଯେପରି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ, ସେପରି ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଉପରେ ଶରର ଝଡ଼ ବର୍ଷାଇଲେ।
ତତଃ ଶାର୍ଙ୍ଗମମିତ୍ରଘ୍ନଃ କୃତ୍ଵା ସଶରମଚ୍ଯୁତଃ। ଆବଭାଷେ ମହବାହୁଃ ସୁନୀଥଂ ପରଵୀରହା
ତାପରେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଷ୍ୟକୁ ବାଣ ଲଗାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ପରଶତ୍ରୁଘାତୀ ସୁନୀଥଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଯଂ ତ୍ଵଂ ଭାମକସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଶ୍ଚେଦିରାଜ ମହାଶରଃ। ଭେତ୍ତୁମର୍ହତି ଵେଗେନ ମହାଶନିରିଵାଚଲମ୍
ହେ ଚେଦିରାଜ, ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବଡ଼ ବାଣ ଧାରଣ କରିଛ; ତୁମେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯେପରି ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ, ସେପରି ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ଗୋଵିନ୍ଦେ ତତଶ୍ଚେଦିପତିଃ ପୁନଃ। ମୁମୋଚ ନିଶିତାନନ୍ଯାନ୍କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରତି ଶରାନ୍ବହୂନ୍
ଗୋବିନ୍ଦ ଏପରି କହିଲେ ପରେ, ଚେଦିରାଜ ପୁନିଥରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଗୁଡ଼ିକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ଅଥ ବାଣାର୍ଦିତଃ କୃଷ୍ଣଃ ଶାର୍ଙ୍ଗମାଯମ୍ଯ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ମୋଚ ନିଶିତାନ୍ବାଣାଞ୍ଛତଶୋଥ ସହସ୍ରଶଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି, ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତାଞ୍ଛରାଂସ୍ତୁ ସ ଚିଚ୍ଛେଦ ଶରଵର୍ଷୈସ୍ତୁ ଚେଦିରାଟ୍। ଷଡ୍ଭିଶ୍ଚାନ୍ଯୈର୍ଜଘାନାଶୁ କେଶଵଂ ଚେଦିପୁଙ୍ଗଵଃ
ଚେଦିରାଜ ତାହା ସ୍ୱଂ ବାଣର ବର୍ଷାରେ କଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଅତି ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଅନ୍ୟ ଛଅଟି ବାଣରେ କେଶବଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ତତୋଽସ୍ରଂ ସହସା କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରମୁମୋଚ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ। ଅସ୍ତ୍ରେଣ ତନ୍ମହାବାହୁର୍ଵାରଯାମାସ ଚେଦିରାଟ୍
ତାପରେ ଜଗତର ଗୁରୁ କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ଚେଦିରାଜାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତତଃ ଶତସହସ୍ରେଣ ଶରାଣାଂ ନତପର୍ଵଣାମ୍। ସର୍ଵତଃ ସମଵାକୀର୍ଯ ଶୌରିଂ ଦାମୋଦରଂ ତଦା
ତାପରେ ଶତ ହଜାର ଟିଏ ବାଙ୍କିଆ ଟିପ୍ ପିଲା ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୌରି ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ଢାକିଦେଲେ।
ନନାଦ ବଲଵାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶିଶୁପାଲଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଇଦଂ ଚୋଵାଚ ସଂରବ୍ଧଃ କେଶଵଂ ପରଵୀରହା
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଶିଶୁପାଳ କ୍ରୋଧରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକିଲେ; ଏବଂ ରାଗରେ ଭରି ଶତ୍ରୁ ନାଶକ କେଶବଙ୍କୁ ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯାଙ୍ଗଂ ମାମକା ବାଣା ଭେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ତଵ ସଂଯୁଗେ। ହତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ସମୁତାମାତ୍ଯଂ ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚ ତରସ୍ଵିନଃ
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ତୀର ତୁମ ଦେହକୁ ଭେଦିଦେବ; ତୁମକୁ ମାରିଦେଇ, ପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଦେବି।
ଅନୃଣ୍ଯମଦ୍ଯଯ ଯାସ୍ଯାମି ଜରାସନ୍ଧସ୍ଯ ଧୀମତଃ। କଂସସ୍ଯ କେଶିନଶ୍ଚୈଵ ନରକସ୍ଯ ତଥୈଵ ହ
ଆଜି ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଜରାସନ୍ଧ, କଂସ, କେଶୀ ଓ ନରକଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଋଣ ଶେଷ କରି ଚାଲିଯିବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କ୍ରୋଧତାମ୍ରାକ୍ଷଃ ଶିଶୁପାଲୋ ଜନାର୍ଦନମ୍। ଅଦୃଶ୍ଯଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ସର୍ଵତଃ ସ ଚକାର ହ
ଏଭଳି କହି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକୁ ହୋଇଥିବା ଶିଶୁପାଳ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୀର ବର୍ଷା କରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ।
ତତୋଽସ୍ତ୍ରେଣୈଵ ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ନିକୃତ୍ଯ ଚ ଶରାନ୍ବହୂନ୍। ଶରଵର୍ଷୈସ୍ତଦା ଚୈଦ୍ଯମନ୍ତର୍ଧାତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ
ତାପରେ ଦୁଇଜଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରଙ୍କ ଅନେକ ତୀର କାଟିଦେଲେ; ଏବଂ ତୀର ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଚେଦି ଦୃଶ୍ୟ ରୁପରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅନ୍ତର୍ଧାନଗତୌ ଵୀରୌ ଶୁଶୁଭାତେ ମହାରଥୌ। ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵଭୂତାନି ସାଧୁସାଧ୍ଵିତ୍ଯପୂଜଯନ୍
ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶ ହେଉଥିବା ଦୁଇ ମହାରଥୀ ଯୋଦ୍ଧା ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ 'ଭଲ, ଭଲ' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵମସ୍ମାଭିର୍ଯୁଦ୍ଧମୀଦୃଶକଂ ପୁରା। ତତଃ କୃଷ୍ଣଂ ଜଘାନାଶୁ ଶୁଶୁପାଲସ୍ତ୍ରିଭିଃ ଶରୈଃ
ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ଆମେ ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଖିନଥିଲୁ; ତାପରେ ଶିଶୁପାଳ ତୁରନ୍ତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତିନିଟି ତୀର ଲାଗିଲେ।
କୃଷ୍ଣୋଽପି ବାଣୈର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ସୁନୀଥଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ଯୁଧି। ତତଃ ସୁନୀଥଂ ସପ୍ତତ୍ଯା ନାରାଚୈର୍ଦଯଦ୍ବଲୀ
କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁନୀଥକୁ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର ଲାଗିଲେ; ପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ସୁନୀଥକୁ ସତରିଟି ଲୋହା ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋଽତିଵିଦ୍ଧଃ କୃଷ୍ଣେନ ସୁନୀଥଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ଵାସୁଦେଵଂ ସ୍ତନାନ୍ତରେ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ତୀରରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆଘାତ ପାଇ ସୁନୀଥ କ୍ରୋଧରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବାସୁଦେବଙ୍କ ଛାତିକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପୁନଃ କୃଷ୍ଣଂ ତ୍ରିଭିର୍ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ନନାଦାଵସରେ ନୃପଃ। ତୋଽତିଦାରୁଣଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ସହସା ଚକ୍ରତୁସ୍ତଦା
ପୁନି ରାଜା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତିନିଟି ତୀର ଲାଗି ସଠିକ ସମୟରେ ଗର୍ଜନ କଲେ; ତାପରେ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଗଲେ।
ନୌ ନଖୈରିଵ ଶାର୍ଦୂଲୌ ଦନ୍ତୈରିଵ ମହାଗଜୌ। ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଭିରିଵ ପଞ୍ଚାସ୍ଯୌ ଚରଣୈରିଵ କୁକ୍କୁଟୌ
ଯେପରି ଦୁଇଟି ବାଘ ନଖରେ, ଦୁଇଟି ମହାହାତୀ ଦାନ୍ତରେ, ପାଞ୍ଚମୁଖୀ ସର୍ପ ଦାଂତରେ, ଦୁଇଟି କୁକୁଡ଼ା ପାଦରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ—
ଦାରଯେତାଂ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈରନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଯୁଧି ତାଵୁଭୌ। ତତୋ ମୁମୁଚତୁଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ଶରଵର୍ଷମନୁତ୍ତମମ୍
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ଭେଦିଦେଲେ; ତାପରେ ଦୁଇଜଣ କ୍ରୋଧରେ ଅପୂର୍ବ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ।
ଶରୈରେଵ ଶରାଞ୍ଛିତ୍ଵା ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷର୍ଷଭୌ। ଚକ୍ରାତେଽସ୍ତ୍ରମଯଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଘୋରଂ ତଦତିମାନୁଷମ୍
ଉଭୟ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତୀରକୁ କାଟିଦେଲେ; ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଭୟଙ୍କର, ମାନବ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ତିଆରି କଲେ।
ଆଗ୍ନେଯମସ୍ତ୍ରଂ ମୁମୁଚେ ଶିଶୁପାଲଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଵାରୁଣାସ୍ତ୍ରେଣ ତଚ୍ଛ୍ରୀଘ୍ରଂ ନାଶଯାମାସ କେଶଵଃ
ପ୍ରତାପୀ ଶିଶୁପାଳ ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; କେଶବ ତାହାକୁ ବରୁଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।