ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣଂ ତଥା ଯାନ୍ତଂ ପ୍ରତପନ୍ତମିଵୌଜସା। ଯଥାର୍ହଂ କେଶଵେ ଵୃତ୍ତିମଵଶାଃ ପ୍ରତିପେଦିରେ
ଏପରି ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଅସହାୟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ତାନୁଵାଚ ମହାବାହୁର୍ମହାଽସୁରନିବର୍ହଣଃ। ଵୃଷ୍ଣିଵୀରସ୍ତଦା ରାଜନ୍ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ପରଵୀରହା
ତାପରେ, ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷ୍ଣିବୀର, ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଅପେତ ସବଲାଃ ସର୍ଵ ଆସ୍ଵସ୍ତା ମମ ଶାସନାତ୍। ମା ଦୃଷ୍ଟୋ ଦୂଷଯେତ୍ପାପ ଏଷ ଵଃ ସର୍ଵପାର୍ଥିପାଃ
ମୋ ଆଦେଶରେ, ସମସ୍ତେ ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତି ସହ ଅପସାରଣ କରି ଶାନ୍ତ ହେଉ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତୁମମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଦେଅନି, ହେ ରାଜାମାନେ।
ଏଷ ନଃ ଶତ୍ରୁରତ୍ଯନ୍ତମେଷ ଵୃଷ୍ଣିଵିମର୍ଦନଃ। ସାତ୍ଵତାଂ ସାତ୍ଵତୀପୁତ୍ରୋ ଵୈରଂ ଚରତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଏହି ଲୋକଟି ଆମର ଅତି ଶତ୍ରୁ, ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କୁ ଦମନ କରେ; ସାତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ବତମାନେ ସହ ସଦାକାଳ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁତା ରଖିଛି।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରଂ ଯାତାନସ୍ମାଞ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନୃଶଂସକୃତ୍। ଅଦହଦ୍ଦ୍ଵାରକାମେଷ ସ୍ଵସ୍ତ୍ରୀଯଃ ସନ୍ନରାଧିପାଃ
ଆମେ ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରକୁ ଯାଇଥିବା କଥା ଜାଣି, ଏହି କ୍ରୁର ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମ ସହ ବାହାଘର ନାତା ଥିଲା ଏବଂ ରାଜା ଥିଲେ, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଅଧିକାର କରିବା ଆଶାରେ ତାହାକୁ ଆଗୁନ ଲଗାଇଦେଲେ।
କ୍ରୀଡତୋ ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ଏଵ ରୈଵତକେ ଗିରୌ। ହତ୍ଵା ବଧ୍ଵା ଚ ତାନ୍ସାର୍ଵାନୁପାଯାତ୍ସ୍ଵପୁରଂ ପୁରା
ଭୋଜ ରାଜା ରୈବତକ ପାହାଡ଼ରେ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଚତୁର୍ତ୍ତ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିଲେ, କିଛିକୁ ବାନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ସେମାନେକୁ ଆଗରୁ ନିଜ ନଗରକୁ ନେଇଗଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧେ ହଯଂ ମେଧ୍ଯମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ରକ୍ଷିଭିର୍ଵୃତମ୍। ପିତୁର୍ମେ ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନାର୍ଥମହରତ୍ପାପନିଶ୍ଚଯଃ
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ, ମୋ ବାପାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ବାଧା ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଏହି ପାପ ଭାବନା ଥିବା ଲୋକ ରକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା ପବିତ୍ର ଘୋଡ଼ାକୁ ଚୁରି କଲେ।
ସୌଵୀରାନ୍ପ୍ରତିଯାତାଂ ଚ ବଭ୍ରୋରେଷ ତପସ୍ଵିନଃ। ଭାର୍ଯାମଭ୍ଯହରନ୍ମୋହାଦକାମାଂ ତାମିତୋ ଗତାମ୍
ସୌଭୀର ଦେଶକୁ ଯାଇଥିବା ବଭ୍ରୁ ନାମକ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଅଚାହିଁଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ, ଯିଏ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, ଏହି ମୂଢ଼ ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ଭ୍ରମରେ ଅପହରଣ କଲେ।
ଏଷ ମାଯାପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନଃ କାରୂଶାର୍ଥେ ତପସ୍ଵିନୀମ୍। ଜହାର ଭଦ୍ରାଂ ଵୈଶାଲୀଂ ମାତୁଲସ୍ଯ ନୃଶଂସକୃତ୍
ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଲୁଚାଇ, ଏହି କ୍ରୁର ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ କାରୂଶ ରାଜା ପାଇଁ ମୋ ମାମାଙ୍କର ଝିଅ, ବୈଶାଳୀର ଭଦ୍ରା ନାମକ ତପସ୍ବିନୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କଲେ।
ଵୃଷ୍ଣିଦାରାନ୍ଵିଲାପ୍ଯୈଵ ହତ୍ଵା ଚ କୁକୁରାନ୍ଧକାନ୍। ପାପାବୁଦ୍ଧିରୁପାତିଷ୍ଠତ୍ସ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସସମ୍ଭ୍ରମମ୍
ବୃଷ୍ଣି ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ଦୁଷ୍ଟ ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ, ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ, କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକମାନେଙ୍କୁ ମାରି, ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵିଶାଲରାଜ୍ଞୋ ଦୁହିତାଂ ମମ ପିତ୍ରା ଵୃତାଂ ସତୀମ୍। ଅନେନ କୃତ୍ଵା ସନ୍ଧାନଂ କରୂଶେନ ଜିଗୀଷଯା
ବିଶାଳ ରାଜାଙ୍କ ଧର୍ମପରାୟଣ ଝିଅ, ଯାହାକୁ ମୋ ବାପା ବିବାହ ପାଇଁ ଚୟନ କରିଥିଲେ, ସେ ଜିତିବା ଆଶାରେ କାରୂଶ ରାଜା ସହ ମିଳି ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
ଜରାସନ୍ଧଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କୃତଵାନ୍ଵିପ୍ରିଯାଣି ମେ। ତାନି ସର୍ଵାଣି ସଙ୍ଖ୍ଯାତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ନରାଧିପାଃ
ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରି, ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଅନେକ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛନ୍ତି; ହେ ରାଜାମାନେ, ସେସବୁ ଅପରାଧ ଗଣିପାରିବି ନାହିଁ।
ଏଵମେତଦପର୍ଯନ୍ତମେଷ ଵୃଷ୍ଣିଷୁ କିଲ୍ବିଷୀ। ଅସ୍ମାକମଯମାରମ୍ଭାଂଶ୍ଚକାର ପରଭାନୃଜୁଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାପୀ ଅନେକ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛନ୍ତି, ଆମ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ଭାବରେ ଅନେକ କୁକୃତ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।
ଶତଂ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯମସ୍ମାଭିର୍ଵଧାର୍ହାଣାଂ କିଲାଗସାମ୍। ବଦ୍ଧୋଽସ୍ମି ସମଯୈର୍ଘୋରୈର୍ମାତୁରସ୍ଯୈଵ ସଙ୍ଗରେ
ମାତୃକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଚୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ଏହି ଶତାଧିକ ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କରିଛି।
ତତ୍ତଥା ଶତମସ୍ମାକଂ କ୍ଷାନ୍ତଂ କ୍ଷଯକରଂ ମଯା। ଦ୍ଵୌ ତୁ ମେ ଵଧକାଲେଽସ୍ମିନ୍ନ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯୌ କଥଞ୍ଚନ
ଏଭଳି ଶତାଧିକ ନାଶକ ଅପରାଧକୁ ମୁଁ ଖ୍ଷମା କରିଛି; କିନ୍ତୁ ଏହି ବେଳେ ଦୁଇଟି ଅପରାଧ କେବେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଖ୍ଷମା କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନକରଂ ହନ୍ଯାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ଦୁର୍ହୃଦମ୍। ଇତି ମେ ଵର୍ତତେ ଭାଵସ୍ତମତୀଯାଂ କଥଂ ନ୍ଵହମ୍
ଯିଏ ଯଜ୍ଞ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ସେଠିକି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଛି; ଏହି ଭାବକୁ ମୁଁ କିପରି ଛାଡ଼ିପାରିବି?
ପିତୃଷ୍ଵସୁଃ କୃତେ ଦୁଃଖଂ ସୁମହନ୍ମର୍ଷଯାମ୍ଯହମ୍। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ହୀଦଂ ସର୍ଵରାଜ୍ଞାଂ ସନ୍ନିଧାଵଦ୍ଯ ଵର୍ତତେ
ମୋ ପିତୃସ୍ୱସା ପାଇଁ ମୁଁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ସହିଛି; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଏହି କଥା ଏବେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଛି।
ପଶ୍ଯନ୍ତି ହି ଭଵନ୍ତୋଽଦ୍ଯ ମଯ୍ଯତୀଵ ଵ୍ଯତିକ୍ରମମ୍। କୃତାନି ତୁ ପରୋକ୍ଷଂ ମେ ଯାନି ତାନି ନିବୋଧତ
ଆଜି ଆପଣମାନେ ମୋ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ଅନ୍ୟାୟକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମୋ ପ୍ରତି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଯାହା ହୋଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଇମଂ ତ୍ଵସ୍ଯ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି କ୍ଷନ୍ତୁମଦ୍ଯ ଵ୍ଯତିକ୍ରମମ୍। ଅଵଲେପାଦ୍ଵଧାର୍ହସ୍ଯ ସମଗ୍ରେ ରାଜମଣ୍ଡଲେ
କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଭିମାନରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦଣ୍ଡଯୋଗ୍ୟ ଅପରାଧକୁ ମୁଁ ଆଜି କେବେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ଷମା କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାମସ୍ଯ ମୂଢସ୍ଯ ପ୍ରାର୍ଥନାଽଽସୀନ୍ମୁମୂର୍ଷତଃ। ନ ଚ ତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ମୂଢଃ ଶୂଦ୍ରୋ ଵେଦଶ୍ରୁତୀମିଵ
ଏହି ମୂଢ଼ ଲୋକ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଯେପରି ଏକ ଶୂଦ୍ର ବେଦ ଶିକ୍ଷା ଚାହିଲେ ମିଳେନାହିଁ, ସେପରି ଏହି ମୂଢ଼ ତାଙ୍କୁ ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଏଵମାଦି ତତଃ ସର୍ଵେ ସହିତାସ୍ତେ ନରାଧିପାଃ। ଗର୍ହଣଂ ଶିଶୁପାଲସ୍ଯ ଵାସୁଦେଵେନ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଏକତ୍ରିତ ରାଜାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ବ୍ୟସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ନିନ୍ଦାକୁ ଶୁଣିଲେ।
ଵାସୁଦେଵଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚେଦିରାଜଂ ଵ୍ଯଗର୍ହଯନ୍। ରଥୋପସ୍ଥେ ଧନୁଷ୍ମନ୍ତଂ ଶରାନ୍ସନ୍ଦଧତଂ ରୁଷା
ବ୍ୟସୁଦେବଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଚେଦି ରାଜାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ, ଯିଏ ରଥରେ ବସି, ଧନୁଷ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ତୀର ତିଆରି କରୁଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽପି ଚ ଵିଲୋକ୍ଯାଶୁ ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାଃ। ଵିହାଯ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନାଶ୍ଚେଦିରାଜଂ ଚମୂମୁଖେ
ଏହା ଶୁଣି ଏବଂ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଚେଦିରାଜାଙ୍କୁ ସେନାର ମୁଣ୍ଡରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ତୁରନ୍ତ ପଳାଇଗଲେ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଶୁପାଲଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଜହାସ ସ୍ଵନଵଦ୍ଧାସଂ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ
ସେଇ କଥା ଶୁଣି ବଳଶାଳୀ ଶିଶୁପାଳ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ହସିଲେ ଏବଂ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ମତ୍ପୂର୍ଵାଂ ରୁକ୍ମିଣୀଂ କୃଷ୍ଣ ସଂସତ୍ସୁ ପରିକୀର୍ତଯନ୍। ଵିଶେଷତଃ ପାର୍ଥିଵେଷୁ ଵ୍ରୀଡାଂ ନ କୁରୁଷେ କଥମ୍
ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ମୋର ବୋଲି କହୁଛ, ଏମିତି କହିବାରେ ତୁମେ କିପରି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହାଁ?
ମନ୍ଯମାନୋ ହି କଃ ସତ୍ସୁ ପୁରୁଷଃ ପରିକୀର୍ତଯେତ୍। ଅନ୍ଯପୂର୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଜାତୁ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ମଧୂସୂଦନ
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଏଠି ଥିବା କେଉଁ ନର ନିଜକୁ ପୁରୁଷ ଭାବି ଅନ୍ୟର ପୂର୍ବ ଥିବା ଜଣେ ଜିଅକୁ ଏମିତି କହିପାରିବ, ତୁମେ ଛାଡ଼ି?
କ୍ଷମା ଵା ଯଦି ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମା ଵା କୃଷ୍ଣ ମମ କ୍ଷମ। କ୍ରୁଦ୍ଧାଦ୍ଵାପି ପ୍ରସନ୍ନାଦ୍ଵା କିଂ ମେ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତେ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ମୋତେ କ୍ଷମା କରିବ କି ନାହିଁ, ବା ବିଶ୍ୱାସ କରିବ କି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ରୁଷ୍ଟ ବା ଖୁସି ହେବ, ମୋ ପାଇଁ ତୁମଠାରୁ କଣ ମିଳିବ?
ସ ତାଂସ୍ତୁ ଵିଦ୍ରୁତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସାଶ୍ଵପତ୍ତିରଥଦ୍ଵିପାନ୍। କୃଷ୍ଣତେଜୋହତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଵସୁଧାଧିପାନ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆଘାତ ପାଇ ସମସ୍ତ ରାଜା, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି, ରଥ ଓ ହାତୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଯିବାକୁ ଦେଖି,
ଶିଶୁପାଲୋ ରଥେନୈକଃ ପ୍ରତ୍ଯୁପାଯାତ୍ସ କେଶଵମ୍। ରୁଷା ତାମ୍ରେକ୍ଷଣୋ ରାଜଞ୍ଛଲଭଃ ପାଵକଂ ଯଥା
ଶିଶୁପାଳ ରଥରେ ଏକାକି, ରାଗରେ ଲାଲ ଆଖି ହୋଇ, ରାଜନ୍, କେଶବଙ୍କ ଦିଗରେ ତୁଳସୀ ଗାଛରେ ଆଗି ଲାଗିଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲେ।
ତତୋ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଂନଦ୍ଧଂ ଚେଦିରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମତିମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ନାରଦଂ ସମୁଵାଚ ହ
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଜିଥିବା ଚେଦିରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ।