ତତଶ୍ଚେଦିପତେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଃ ସ କଟୁକଂ ଵଚଃ। ଉଵାଚେଦଂ ଵଚୋ ରାଜଂଶ୍ଚେଦିରାଜସ୍ଯ ଶୃଣ୍ଵତଃ
ଏପରି କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ଭୀଷ୍ମ ସେଇ ଚେଦିରାଜଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଇଚ୍ଛତାଂ କିଲ ନାମାହଂ ଜୀଵାମ୍ଯେଷାଂ ମହୀକ୍ଷିତାମ୍। ସୋଽହଂ ନ ଗଣଯାମ୍ଯେତାଂସ୍ତୃଣେନାପି ନରାଧିପାନ୍
ମୁଁ କହାଯାଏ ଯେ, ଏହି ରାଜାମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ବଞ୍ଚୁଛି; କିନ୍ତୁ ଏହି ନରପତିମାନେ ମୋ ପାଖରେ ଘାସ ଟୁକୁଡ଼ ଭଳି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଭୀଷ୍ମେଣ ତତଃ ସଞ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ନୃପାଃ। କେଚିଜ୍ଜହୃଷିରେ ତତ୍ର କେଚିଦ୍ଭୀଷ୍ମଂ ଜଗର୍ହିରେ
ଭୀଷ୍ମ ଏହିପରି କହିବା ପରେ, କିଛି ରାଜା ଚିତ୍କାର କଲେ, କିଛି ଖୁସି ହେଲେ, ଆଉ କିଛି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
କେଚିଦୂଚୁର୍ମହେଷ୍ଵାସାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଯଦ୍ଵଚଃ। ପାପୋଽଵଲିପ୍ତୋ ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ନାଯଂ ଭୀଷ୍ମୋଽର୍ହତି କ୍ଷମାମ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କିଛି ଶୂରବୀର କହିଲେ: 'ଏହି ଭୀଷ୍ମ ପାପୀ, ଅହଂକାରୀ ଓ ବୃଦ୍ଧ; ଏହିଠାରେ କ୍ଷମା ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।'
ହନ୍ଯତାଂ ଦୁର୍ମତିର୍ଭୀଷ୍ମଃ ପଶୁଵତ୍ସାଧ୍ଵଯଂ ନୃପାଃ। ସର୍ଵୈଃ ସମେତ୍ଯ ସଂରବ୍ଧୈର୍ଦହ୍ଯତାଂ ଵା କଟାଗ୍ନିନା
'ଏହି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପଶୁଭଳି ମାରିଦିଅ, ରାଜାମାନେ! କିମ୍ବା ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ରୋଷରେ ତାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଦିଅ।'
ଇତି ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତଃ କୁରୁପିତାମହଃ। ଉଵାଚ ମତିମାନ୍ଭୀଷ୍ମସ୍ତାନେଵ ଵସୁଧାଧିପାନ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୁରୁମହାପିତାମହ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭୀଷ୍ମ ସେଇ ରାଜାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଉକ୍ତସ୍ଯୋକ୍ତସ୍ଯ ନେହାନ୍ତମହଂ ସମୁପଲକ୍ଷଯେ। ଯତ୍ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵସୁଧାଧିପାଃ
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେତେ କଥା ହେଲା ଓ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା, ମୁଁ ଏଠାରେ କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷ ଦେଖୁନି। ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ, ମୋତେ ଯାହା କହିବାକୁ ଅଛି, ସେସବୁ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ।
ପଶୁଵଦ୍ଘାତନଂ ଵା ମେ ଦହନଂ ଵା କଟାଗ୍ନିନା। କ୍ରିଯତାଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵୋ ନ୍ଯସ୍ତଂ ମଯେଦଂ ସକଲଂ ପଦମ୍
ମୋତେ ପଶୁବଳି ଭଳି ହତ୍ୟା କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ—ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ମୁଁ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ନେଉଛି।
ଏଷ ତିଷ୍ଠତି ଗୋଵିନ୍ଦଃ ପୂଜିତୋଽସ୍ମାଭିରଚ୍ଯୁତଃ। ଯସ୍ଯ ଵସ୍ତ୍ଵରତେ ବୁଦ୍ଧିର୍ମରଣାଯ ସ ମାଧଵମ୍
ଏଠି ଗୋବିନ୍ଦ ଦଁଡାଇଛନ୍ତି, ଆମେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଛୁ, ସେ ଅଚ୍ୟୁତ। ଯେଉଁଠାରେ ମନ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଯାଏ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି।
କୃଷ୍ଣମାହ୍ଵଯତାମଦ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେ ଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍। ଯାଦଵସ୍ଯୈଵ ଦେଵସ୍ଯ ଦେହଂ ଵିଶତୁ ପାତିତଃ
ଆଜି ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଡାକେ—ସେ, ପଡ଼ିଗଲେ, ଏହି ଯାଦବ ଦେବତାଙ୍କ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁନ୍ତୁ।
ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଚେଦିରାଡୁରୁଵିକ୍ରମଃ। ଯୁଯୁତ୍ସୁର୍ଵାସୁଦେଵେନ ଵାସୁଦେଵମୁଵାଚ ହ
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚେଦିରାଜ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆହ୍ଵଯେ ତ୍ଵାଂ ରଣଂ ଗଚ୍ଛ ମଯା ସାର୍ଧଂ ଜନାର୍ଦନ। ଯାଵଦଦ୍ଯ ନିହନ୍ମି ତ୍ଵାଂ ସହିତଂ ସର୍ଵପାଣ୍ଡଵୈଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ଆସ, ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର; ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।
ସହ ତ୍ଵଯା ହି ମେ ଵଧ୍ଯାଃ ସର୍ଵଥା କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ନୃପତୀନ୍ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ଯୈରରାଜା ତ୍ଵମର୍ଚିତଃ
ତୁମ ସହିତ ଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା ହେବେ—ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ତୁମକୁ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି।
ଯେ ତ୍ଵାଂ ଦାସମରାଜାନଂ ବାଲ୍ଯାଦର୍ଚନ୍ତି ଦୁର୍ମତିମ୍। ଅନର୍ହମର୍ହଵତ୍କୃଷ୍ଣ ଵଧ୍ଯାସ୍ତ ଇତି ମେ ମତିଃ
ଯେମାନେ ଅବିବେକରେ, ତୁମକୁ ରାଜା କିମ୍ବା ଦାସ ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ତୁମେ ତାହା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ମୋର ମତ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରାଜଶାର୍ଦୂଲ `ଶାର୍ଦୂଲ ଇଵ ନାଦଯନ୍। ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଶିଶୁପାଲଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏପରି କହି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି, ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଶିଶୁପାଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ।
ସ ରଣାଯୈଵ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସନ୍ନଦ୍ଧଃ ସର୍ଵରାଜଭିଃ। ସୁନୀଥଃ ପ୍ରଯଯୌ କ୍ଷିପ୍ରଂ ପାର୍ଥଯଜ୍ଞଜିଘାଂସଯା
ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ରାଗିଥିବା, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସୁନୀଥ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରଗଦାପାଣିଃ କେଶଵଃ କେଶିହା ହରିଃ। ସଧ୍ଵଜଂ ରଥମାସ୍ଥାଯ ଦାରୁକେଣ ସୁସତ୍କୃତମ୍। ଭୀଷ୍ମେଣ ଦତ୍ତହସ୍ତୋଽସାଵାରୁହୋହ ରଥୋତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, କେଶୀ ନାଶକ, ହରି, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ କୃଷ୍ଣ, ଦାରୁକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ସଜାଯାଇଥିବା ଧ୍ୱଜାଉଠା ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ହାତ ଧରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
ତେନ ପାପସ୍ଵଭାଵେନ କୋପିତାନ୍ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାନ୍। ଆସସାଦ ରଣେ କୃଷ୍ଣଃ ସଜ୍ଜିତୈକରଥଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ରାଗାନ୍ୱିତ କଲେ; ଏପରିବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ଏକମାତ୍ର ରଥରେ ସଜ୍ଜ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ।
ତତଃ ପୁଷ୍କରପତ୍ରାକ୍ଷଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଧ୍ଵଜରଥେ ସ୍ଥିତମ୍। ଦିଵାକରମିଵୋଦ୍ଯନ୍ତଂ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଦେଖିଲେ—ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା କୃଷ୍ଣ, ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜାଉଠା ରଥରେ ଦଁଡାଇଛନ୍ତି, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ।
ଆରୋପଯନ୍ତଂ ଜ୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରତପନ୍ତମିଵୌଜସା। ସ୍ଥିତଂ ପୁଷ୍ପରଥେ ଦିଵ୍ଯେ ପୁଷ୍ପକେତୁମିଵାପରମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ—କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ତଣୁଛନ୍ତି, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପରଥରେ ଦଁଡାଇଛନ୍ତି, ଆଉ ଏକ ପୁଷ୍ପକ ଧ୍ୱଜାଉଠା ଭଳି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣଂ ତଥା ଯାନ୍ତଂ ପ୍ରତପନ୍ତମିଵୌଜସା। ଯଥାର୍ହଂ କେଶଵେ ଵୃତ୍ତିମଵଶାଃ ପ୍ରତିପେଦିରେ
ଏପରି ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଅସହାୟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ତାନୁଵାଚ ମହାବାହୁର୍ମହାଽସୁରନିବର୍ହଣଃ। ଵୃଷ୍ଣିଵୀରସ୍ତଦା ରାଜନ୍ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ପରଵୀରହା
ତାପରେ, ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷ୍ଣିବୀର, ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଅପେତ ସବଲାଃ ସର୍ଵ ଆସ୍ଵସ୍ତା ମମ ଶାସନାତ୍। ମା ଦୃଷ୍ଟୋ ଦୂଷଯେତ୍ପାପ ଏଷ ଵଃ ସର୍ଵପାର୍ଥିପାଃ
ମୋ ଆଦେଶରେ, ସମସ୍ତେ ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତି ସହ ଅପସାରଣ କରି ଶାନ୍ତ ହେଉ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତୁମମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଦେଅନି, ହେ ରାଜାମାନେ।
ଏଷ ନଃ ଶତ୍ରୁରତ୍ଯନ୍ତମେଷ ଵୃଷ୍ଣିଵିମର୍ଦନଃ। ସାତ୍ଵତାଂ ସାତ୍ଵତୀପୁତ୍ରୋ ଵୈରଂ ଚରତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଏହି ଲୋକଟି ଆମର ଅତି ଶତ୍ରୁ, ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କୁ ଦମନ କରେ; ସାତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ବତମାନେ ସହ ସଦାକାଳ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁତା ରଖିଛି।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପୁରଂ ଯାତାନସ୍ମାଞ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନୃଶଂସକୃତ୍। ଅଦହଦ୍ଦ୍ଵାରକାମେଷ ସ୍ଵସ୍ତ୍ରୀଯଃ ସନ୍ନରାଧିପାଃ
ଆମେ ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷପୁରକୁ ଯାଇଥିବା କଥା ଜାଣି, ଏହି କ୍ରୁର ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମ ସହ ବାହାଘର ନାତା ଥିଲା ଏବଂ ରାଜା ଥିଲେ, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଅଧିକାର କରିବା ଆଶାରେ ତାହାକୁ ଆଗୁନ ଲଗାଇଦେଲେ।
କ୍ରୀଡତୋ ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ଏଵ ରୈଵତକେ ଗିରୌ। ହତ୍ଵା ବଧ୍ଵା ଚ ତାନ୍ସାର୍ଵାନୁପାଯାତ୍ସ୍ଵପୁରଂ ପୁରା
ଭୋଜ ରାଜା ରୈବତକ ପାହାଡ଼ରେ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଚତୁର୍ତ୍ତ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିଲେ, କିଛିକୁ ବାନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ସେମାନେକୁ ଆଗରୁ ନିଜ ନଗରକୁ ନେଇଗଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧେ ହଯଂ ମେଧ୍ଯମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ରକ୍ଷିଭିର୍ଵୃତମ୍। ପିତୁର୍ମେ ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନାର୍ଥମହରତ୍ପାପନିଶ୍ଚଯଃ
ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ, ମୋ ବାପାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ବାଧା ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଏହି ପାପ ଭାବନା ଥିବା ଲୋକ ରକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା ପବିତ୍ର ଘୋଡ଼ାକୁ ଚୁରି କଲେ।
ସୌଵୀରାନ୍ପ୍ରତିଯାତାଂ ଚ ବଭ୍ରୋରେଷ ତପସ୍ଵିନଃ। ଭାର୍ଯାମଭ୍ଯହରନ୍ମୋହାଦକାମାଂ ତାମିତୋ ଗତାମ୍
ସୌଭୀର ଦେଶକୁ ଯାଇଥିବା ବଭ୍ରୁ ନାମକ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଅଚାହିଁଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ, ଯିଏ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, ଏହି ମୂଢ଼ ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ଭ୍ରମରେ ଅପହରଣ କଲେ।
ଏଷ ମାଯାପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନଃ କାରୂଶାର୍ଥେ ତପସ୍ଵିନୀମ୍। ଜହାର ଭଦ୍ରାଂ ଵୈଶାଲୀଂ ମାତୁଲସ୍ଯ ନୃଶଂସକୃତ୍
ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଲୁଚାଇ, ଏହି କ୍ରୁର ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ କାରୂଶ ରାଜା ପାଇଁ ମୋ ମାମାଙ୍କର ଝିଅ, ବୈଶାଳୀର ଭଦ୍ରା ନାମକ ତପସ୍ବିନୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କଲେ।
ଵୃଷ୍ଣିଦାରାନ୍ଵିଲାପ୍ଯୈଵ ହତ୍ଵା ଚ କୁକୁରାନ୍ଧକାନ୍। ପାପାବୁଦ୍ଧିରୁପାତିଷ୍ଠତ୍ସ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସସମ୍ଭ୍ରମମ୍
ବୃଷ୍ଣି ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ଦୁଷ୍ଟ ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ, ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ, କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକମାନେଙ୍କୁ ମାରି, ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।