ମହେନ୍ଦ୍ରଶିଖରେ ଚୈଵ ନିମେଷାନ୍ତରଚାରିଣୌ। ଜଗ୍ରାହ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵାନରାଵଭିତଶ୍ଚରୌ
ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଦୁଇଟି ବାନରକୁ ଧରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଏକ ତିମିର ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିଲେ।
ଇରାଵତ୍ଯାଂ ମହାଭୋଜୋ ଵହ୍ନିସୂର୍ଯସମୋ ବଲେ। ଗୋପତିସ୍ତାଲକେତୁଶ୍ଚ ନିହତୌ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନା
ଇରାବତୀ ନଦୀରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋପତି ଓ ତାଳକେତୁଙ୍କୁ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ବୀ ହତ କରିଥିଲେ।
ଅକ୍ଷପ୍ରପତ୍ତନେ ରାଜନ୍ନଵହେଲନତତ୍ପରୌ। ଉଭୌ ତାଵପି କୃଷ୍ଣେନ ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ ଵିନିପାତିତୌ
ଅକ୍ଷପ୍ରପତନ ନଗରରେ, ରାଜା, ଅବମାନନାରେ ଲିପ୍ତ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଏସ୍ବରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପତିତ କରିଥିଲେ।
ଦଗ୍ଧା ଵାରାଣସୀ ତାତ କେଶଵେନ ମହାତ୍ମନା। ପାଣ୍ଡ୍ଯଂ ପୌଣ୍ଡ୍ରଂ ଚ ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଚ କଲିଙ୍ଗଂ ଚ ଜନାର୍ଦନଃ
ବାରାଣସୀକୁ ମହାତ୍ମା କେଶବ ଦାହ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ପୌଣ୍ଡ୍ର, ମାତ୍ସ୍ୟ ଓ କଳିଙ୍ଗକୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ହତ କରିଥିଲେ।
ଜଘାନ ସହିତାନ୍ସର୍ଵାନଙ୍ଗରାଜଂ ଚ ମାଧଵଃ
ମାଧବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ହତ କରିଥିଲେ, ତଥା ଅଙ୍ଗରାଜକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଥିଲେ।
ଏଷ ଚୈଵ ଶତଂ ହତ୍ଵା ରଥେନ କ୍ଷତ୍ରପୁଙ୍ଗଵାନ୍। ଗାନ୍ଧାରୀମଵହତ୍କୃଷ୍ଣୋ ମହିଷୀଂ ଯାଦଵର୍ଷଭଃ
ଏହି ଯାଦବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଶତମାନ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରୀୟଙ୍କୁ ହତ କରି, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ଭାବେ ଆଣିଥିଲେ।
ଅଥ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵାନଂ କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ମଧୁସୂଦନଃ। ଜିଗାଯ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରମୁଖେ ଵିଭୁଃ
ତାପରେ ମଧୁସୂଦନ କ୍ରୀଡ଼ା ସ୍ୱରୂପ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କୁ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଜିତିଥିଲେ।
ଦ୍ରୌଣିଂ କୃପଂ ଚ କର୍ଣଂ ଚ ଭୀମସେନଂ ସୁଯୋଧନମ୍। ଯୁଦ୍ଧାଯ ସହିତାନ୍ତ୍ରାଜଞ୍ଜିଗାଯ ଭରତର୍ଷଭ
ଡ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ଭୀମସେନ ଓ ସୁୟୋଧନ — ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ, ହେ ଭାରତବୀର, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ଜିତିଥିଲେ।
ବଭ୍ରୋଶ୍ଚ ପ୍ରିଯମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ନେଷ ଚକ୍ରଗଦାଧରଃ। ଵେଣୁଦାରିଵୃତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ପ୍ରମମାଥ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ବଭ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ବେଣୁଦାରିଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଥିବା ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ପର୍ଯାପ୍ତାଂ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ସାଶ୍ଵାଂ ସରଥକୁଞ୍ଜରାମ୍। ଵେଣୁଦାରିଵଶେ ଯୁକ୍ତାଂ ଜିଗାଯ ମଧୁସୂଦନଃ
ମଧୁସୂଦନ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଏହାର ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ବେଣୁଦାରିଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆଣି ଜିତିଥିଲେ।
ଅଵାପ୍ଯ ତପସା ଵୀର୍ଯଂ ବଲମୋଜଶ୍ଚ ଭାରତ। ତ୍ରାସିତାଃ ସଗଣାଃ ସର୍ଵେ ବାଣେନ ଵିବୁଧାଧିପାଃ
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଓ ଉତ୍ସାହ ଲାଭ କରି, ହେ ଭାରତ, ବାଣଙ୍କ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ଵଜ୍ରାଶନିଗଦାବାମୈସ୍ତାଡଯଦ୍ଭିରନେକଶଃ। ତସ୍ଯ ନାସୀଦ୍ରଣେ ମୃତ୍ଯୁର୍ଦେଵୈରପି ସଵାସଵୈଃ
ବହୁବାର ଅସ୍ତ୍ର, ଗଦା ଓ ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମିଶି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସୋଽଭିଭୂତଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣେନ ନ ହତଶ୍ଚ ମଗାତ୍ମନା। ଛିତ୍ଵା ବାହୁସହସ୍ରଂ ତୁ ଗୋଵିନ୍ଦେନ ମହାତ୍ମନା
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଶୀଭୂତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କର ହଜାରଟି ବାହୁ କାଟିଦେଲେ।
ଏଷୋଽପୀଡନ୍ମହାବାହୁଃ କଂସଂ ଚ ମଧୁସୂଦନଃ। ଅଵାପ୍ତଂ ତପସା ଵୀର୍ଯଂ ବଲମୋଜଶ୍ଚ ଭାରତ। କୈଟଭଂ ଚାତିଲୋମାନି ନିଜଘାନ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏହି ମହାବାହୁ ମଧୁସୂଦନ କଂସକୁ ମାରିଥିଲେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଓ ଉତ୍ସାହ ଲାଭ କରି, ହେ ଭାରତ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କୈଟଭ ଓ ଅତିରକ୍ଷସକୁ ମାରିଥିଲେ।
ଜମ୍ବୁମୈରାଵତଂ ଚୈଵ ଵିରୂପଂ ଚ ମହାଯଶାଃ। ଘାନ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶମ୍ବରଂ ଚାରିମର୍ଦନମ୍
ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଜମ୍ବୁମୈରାବତ, ବିରୂପ ଓ ଶମ୍ବର, ଶତ୍ରୁମାରକୁ ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହତ କରିଥିଲେ।
ଏଷ ଭୋଗଵତୀଂ ଗତ୍ଵା ଵାସୁକିଂ ଭରତର୍ଷଭ। ନିର୍ଜିତ୍ଯ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ରୌକ୍ମିଣେଯମମୋଚଯତ୍
ଏହି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଭୋଗବତୀକୁ ଯାଇ, ହେ ଭାରତବୀର, ବାସୁକିଙ୍କୁ ଜିତି, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ବହୂନି କର୍ମାଣି ଶିଶୁରେଵ ଜନାର୍ଦନଃ। କୃତଵାନ୍ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ସଙ୍କର୍ଷଣସହାଯଵାନ୍
ଏଭଳି, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପଦ୍ମନୟନ, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଏଵମେଷୋଽସୁରାଣାଂ ଚସୁରାଣାମପି ସର୍ଵଶଃ। ଭଯାମଯକରଃ କୃଷ୍ଣଃ ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟର କାରଣ ହେଲେ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ।
ଏଵମେଵ ମହାବାହୁଃ ଶାସ୍ତା ସର୍ଵଦୁରାତ୍ମନାମ୍। କୃତ୍ଵା ଦେଵାର୍ଥମମିତଂ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତେ ପୁନଃ
ଏହିପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କ ଦମକାରୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସଂଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୁଣି ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବେ।
ଏଷ ଭୋଗଵତୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ରଵିକାନ୍ତିଂ ମହାଯଶାଃ। ଦ୍ଵାରକାମାତ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ସାଗରଂ ପ୍ଲାଵଯିଷ୍ଯତି
ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧି ଥିବା ସେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧନ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ନିଜ କରି, ସାଗରକୁ ତାହାକୁ ବୁଡ଼ାଇଦେବେ।
ସୁରାସୁରମନୁଷ୍ଯେଷୁ ନାଭୂନ୍ନ ଭଵିତା କ୍ଵଚିତ୍। ଯସ୍ତାମଧ୍ଯଵସଦ୍ରାଜା ନାନ୍ଯତ୍ର ମଧୁସୂଦନାତ୍
ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମଧୁସୂଦନ ବ୍ୟତୀତ, କେବେ ବା କୌଣସି ରାଜା ସେଠାରେ ବସିନଥିଲେ ନାହିଁ, ନ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବସିବେ।
ଭ୍ରାଜମାନାସ୍ତୁ ଵୈ ସର୍ଵେ ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକମହାରଥାଃ। ତେଜିଷ୍ଠଂ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ନାକପୃଷ୍ଟଂ ଗତାସଵଃ
ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ବଂଶର ସମସ୍ତ ମହାବୀରମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଜୀବନ ଶେଷ ହେଲେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
ଏଵମେଵ ଦଶାର୍ହାଣାଂ ଵିଧାଯ ଵିଧିନା ଵିଧିମ୍। ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାରାଯଣଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହିପରି, ଦଶାର୍ହମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ, ନାରାୟଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଯିବେ।
ଅପ୍ରମେଯୋଽନିଯୋଜ୍ଯଶ୍ଚ ଯତ୍ର କାମଗମୋ ଵଶୀ। ମୋଦତେ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରୀତୋ ଵାଲଃ କ୍ରୀଡାନକୈରିଵ
ସେ ଅପରିମିତ, କୌଣସି ନିୟମରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥାନ୍ତି, ନିଜକୁ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି; ଭଗବାନ ଖୁସି ହୋଇ, ଶିଶୁ ଖେଳନା ସହ ଯେପରି ଖେଳେ, ସେପରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ନୈଷ ଗର୍ଭତ୍ଵମାପେଦେ ନ ଯୋନ୍ଯାମାଵସତ୍ପ୍ରଭୁଃ। ଆତ୍ମନସ୍ତେଜସା କୃଷ୍ଣଃ ସର୍ଵେଷାଂ କୁରୁତେ ଗତିମ୍
ଏହି ପ୍ରଭୁ କେବେ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ନାରୀ ଦେହରେ ବସିନାହାନ୍ତି; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଗତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି।
ଯଥା ବୁଦ୍ବୁଦ ଉତ୍ଥାଯ ତତ୍ରୈଵ ପ୍ରଵିଲୀଯତେ। ଚରାଚରାଣି ଭୂତାନି ତଥା ନାରାଯଣେ ସଦା
ଯେପରି ବୁଲବୁଲା ଉଠି ଏକେଠାରେ ଲୟ ହୁଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି।
ନ ପ୍ରମାତୁଂ ମହାବାହୁଃ ଶକ୍ଯୋ ଭାରତ କେଶଵଃ। ପରଂ ହି ପରତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵିଶ୍ଵରୂପାନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ହେ ଭାରତ, ମହାବାହୁ କେଶବଙ୍କୁ ବୁଝିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଯାହାଙ୍କ ରୂପ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଭୀଷ୍ଣୋ ଵିରରାମ ମହାବଲଃ। ଵ୍ଯାଜହାରୋତ୍ତରଂ ତତ୍ର ସହଦେଵୋଽର୍ଥଵଦ୍ଵଚଃ
ଏପରି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତାପରେ ସହଦେବ ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ।
କେଶଵଂ କେଶିହନ୍ତାରମପ୍ରମେଯପରାକ୍ରମମ୍। ପୂଜ୍ଯମାନଂ ମଯା ଯୋ ଵଃ କୃଷ୍ଣଂ ନ ସହତେ ନୃପାଃ
ମଧ୍ୟରୁ କେହି ରାଜା ଯଦି କେଶୀଘାତୀ, ଅପରିମିତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୋର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି ସହିପାରିବେ ନାହିଁ—
ସର୍ଵେଷାଂ ବଲିନାଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ମଯେଦଂ ନିହିତଂ ପଦମ୍। ଏଵମୁକ୍ତେ ମଯା ସମ୍ଯଗୁତ୍ତରଂ ପ୍ରବ୍ରଵୀତୁ ସଃ
—ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମୁଁ ଏହି ପଦ ରଖିଛି; ଏଥିରେ କାହାର କିଛି ଉତ୍ତର ଥାଏ, ସେ କହୁନ୍ତୁ।