ସବାଲାଃ ସହଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଯେ ଜ୍ଞାତିକୁଲବାନ୍ଧଵାଃ। ଉପୋପଵିଵିଶୁଃ ପ୍ରୀତା ଵୃଷ୍ଣଯୋ ମଧୁସୂଦନମ୍
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାତି, ବନ୍ଧୁ, ଛୁଆଁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଖୁସିରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ସହ ବସିଲେ।
ପୂଜ୍ଯମାନୋ ମହାବାହୁଃ ପୌରାଣାଂ ରତିଵର୍ଧନଃ। ଵିଵେଶ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ସ୍ଵଵେଶ୍ମ ମଧୁସୂଦନଃ
ନାଗରିକମାନେ ଆଦର କରିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧୁସୂଦନ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ସହିତୋ ଦେଵ୍ଯା ପ୍ରମୁମୋଦ ସୁଖୀ ସୁଖମ୍। ଅନନ୍ତରଂ ଚ ସତ୍ଯାଯା ଜାମ୍ବଵତ୍ଯାଶ୍ଚ ଭାରତ
ଦେବୀ ରୁକ୍ମିଣୀ ସହିତ ସେ ଖୁସିରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ; ପରେ ସତ୍ୟଭାମା ଓ ଜାମ୍ବବତୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ।
ସର୍ଵାସାଂ ଚ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗେହେ ଗେହେ ଵିହାରଵାନ୍। ଜଗାମ ଚ ହୃଷୀକେଶୋ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଃ ସଦନଂ ପୁନଃ
ସମସ୍ତ ଘରେ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଯଦୁମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୃଷିକେଶ ଆନନ୍ଦ କଲେ, ଏବଂ ପୁଣି ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଏଷ ତାତ ମହାବାହୋ ଵିଜଯଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନଃ। ଏତଦର୍ଥଂ ଚ ଜନ୍ମାହୁର୍ମାନୁଷେଷୁ ମହାତ୍ମନଃ
ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ହେଉଛି ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀଙ୍କ ବିଜୟ; ଏହି କାରଣ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ତତଃ କୃଷ୍ଣଃ ସ୍ଵଦାରେଷୁ ଦିଵାନିଶମ୍। ସୁଖଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମହାରାଜ ପ୍ରମୁମୋଦ ମହାଯଶାଃ
ତାପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ କୃଷ୍ଣ ଦିନ ରାତି ନିଜ ପତ୍ନୀମାନେ ସହ ଖୁସିରେ ରହି, ମହାରାଜା, ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ପୌତ୍ରସ୍ଯ କାରଣାଚ୍ଚକ୍ରେ ଵିବୁଧାନାଂ ପ୍ରିଯଂ ତଦା। ସାଵସଵୈଃ ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଦୁଷ୍କରଂ ଭରତର୍ଷଭ
ନାତି ପାଇଁ ସେ ଦେବତାମାନେ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବା ଏକ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାମ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବାଣୋ ନାମାଽଭଵଦ୍ରାଜା ବଲେର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସୁତୋ ବଲୀ। ଵୀର୍ଯଵାନ୍ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ ଚ ବାହୁସହସ୍ରଵାନ୍
ବାଣ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ବଲିଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୂରବୀର, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ହଜାର ହାତ ଥିଲା।
ତତସ୍ତେପେ ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ସତ୍ଵେନ ମନସା ନୃପ। ରୁଦ୍ରମାରାଧଯାମାସ ସ ଚ ବାଣଃ ସମା ବହୁ
ସେ ଦୃଢ଼ ମନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ ଏବଂ ବର୍ଷରେ ବର୍ଷ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ହେ ରାଜା।
ତସ୍ମୈ ବହୁଵରା ଦତ୍ତାଃ ଶଙ୍କରେଣ ମହାତ୍ମନା। ତାଂଶ୍ଚ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରାନ୍ବାଣୋ ଦୁର୍ଲଭାନସୁରୈର୍ଭୁଵି
ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ବର ଦେଲେ; ବାଣ ସେହି ବରଗୁଡ଼ିକୁ ପାଇଲେ, ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ଦେବତାମାନେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସ ଶୋଣିତପୁରେ ରାଜ୍ଯଂ ଚକାରାପ୍ରତିମୋ ବଲୀ। ତ୍ରାସିତାଶ୍ଚ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ତେନ ବାଣେନ ପାଣ୍ଡଵ
ସେ ଶୋଣିତପୁରରେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ସେଇ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ଵିଜିତ୍ଯ ଵିବୁଧାନ୍ସେନ୍ଦ୍ରାନ୍ବାଣଃ ସଂଵତ୍ସରାନ୍ବହୂନ୍। ଅଶାସତ ମହଦ୍ରାଜ୍ଯଂ କୁବେର ଇଵ ଭାରତ
ବାଣ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜିତି, ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ, କୁବେର ପରି, ହେ ଭାରତ।
ତତୋ ରାଜନ୍ନୁଷା ନାମ ବାଣସ୍ଯ ଦୁହିତା ଯଥା। ଯେନୋପାଯେନ କୌନ୍ତେଯ ଅନିରୁଦ୍ଧୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ବାଣଙ୍କ ଝିଅ ଉଷା ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ; କିପରି ଉପାୟରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅନିରୁଦ୍ଧ—
ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିସ୍ତାମୁଷାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଃ ପ୍ରମୁମୋଦ ହ। ଅଥ ବାଣୋ ମହାତେଜାସ୍ତଦା ତତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଗୁପ୍ତଭାବରେ ଉଷାଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବାଣ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ—
ତଂ ଗୃହ୍ଯନିଲଯଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିଂ ସୁତଯା ତଦା। ଗୃହୀତ୍ଵା କାରଯାମାସ ଵସ୍ତୁଂ କାରାଗୃହେ ବଲାତ୍
ସେ ବୁଝିଲେ ଯେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ଘରେ ଝିଅ ସହିତ ଅଛନ୍ତି; ତେଣୁ ବାଣ ତାଙ୍କୁ ଧରି ଜୋରକରି କାରାଗାରରେ ରଖିଦେଲେ।
ସ କୁମାରଃ ସୁଖାର୍ହୋଽଥ ତଦା ଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ। ବାମେନ ଘାତିତୋ ରାଜନ୍ନନିରୁଦ୍ଧୋ ମୁମୋହ ଚ
ସେଇ ରାଜକୁମାର, ଯେଉଁଠି ସୁଖ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, ସେଠି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ବାଣଙ୍କ ହାତରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ନାରଦୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ। ଦ୍ଵାରକାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୌନ୍ତେଯ କୃଷ୍ଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି ସମୟରେ, ମହାମୁନି ନାରଦ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପହଞ୍ଚି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣ ମହାବାହୋ ଯଦୂନାଂ କୀର୍ତିଵର୍ଧନ। ପୌତ୍ରସ୍ତେ ବାଧ୍ଯମାନୋଽତ୍ର ବାଣେନାମିତତେଜସା
“କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ମହାବାହୁ, ଯଦୁବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇଥିବା, ତୁମର ନାତିକୁ ଏଠାରେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛନ୍ତି।”
କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ତୋଽନିରୁଦ୍ଧୋ ଵୈ ଶେତେ କାରାଗୃହେ ସଦା। ଏତଦୁକ୍ତ୍ଵା ସୁରର୍ଷିର୍ଵୈ ବାଣସ୍ଯାଥ ପୁରଂ ଯଯୌ
“ଅନିରୁଦ୍ଧ ବଡ଼ ସମସ୍ୟାରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି ଏବଂ ସଦା କାରାଗାରରେ ରହୁଛନ୍ତି।” ଏହି କଥା କହି, ଦେବମୁନି ବାଣଙ୍କ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ରାଜଞ୍ଜନାର୍ଦନଃ। ଜାହୂଯ ବଲଦେଵଂ ହି ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବଳଦେବ ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଆରୁରୋହ ଗରୁତ୍ମନ୍ତଂ ତାଭ୍ଯାଂ ସହ ଜନାର୍ଦନଃ। ତତଃ ସୁପର୍ଣମାରୁହ୍ଯ ଜଯାଯ ଭରତର୍ଷଭ
ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ; ଏଭଳି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ବିଜୟ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଜଗ୍ମୁଃ କ୍ରୁଧା ମହାଵୀର୍ଯା ବାଣସ୍ଯ ନଗରଂ ପ୍ରତି। ଅଥାସାଦ୍ଯ ମହାରାଜ ତତ୍ପୁରଂ ଦଦୃଶୁଶ୍ଚ ତେ
କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେଇ ଶୂରବୀରମାନେ ବାଣଙ୍କ ସହର ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ; ଏବଂ, ମହାରାଜା, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ସେହି ସହରକୁ ଦେଖିଲେ।
ତାମ୍ରପ୍ରାକାରସଙ୍ଗୁପ୍ତାଂ ହେମପ୍ରାସାଦସଙ୍କୁଲାମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁଦା ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୁଃ
ତାମ୍ର ପ୍ରାକାରରେ ରକ୍ଷିତ, ସୁନାର ମହଳରେ ଭରିଥିବା ସେହି ସହରକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଅତିଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତଥା ବାଣପୁରସ୍ଯାସନ୍ଦ୍ଵାରସ୍ଥା ଦେଵତାଃ ସଦା। ମହେଶ୍ଵରୋ ଗୁହଶ୍ଚୈଵ ଭଦ୍ରକାଲୀ ଵିନାଯକଃ
ଏଭଳି, ବାଣପୁରର ଦ୍ୱାରରେ ସଦା ଦେବତାମାନେ ରହୁଥିଲେ: ମହେଶ୍ୱର, ଗୁହ, ଭଦ୍ରକାଳୀ ଓ ବିନାୟକ।
ଅଥ କୃଷ୍ଣୋ ବଲାଜ୍ଜିତ୍ଵା ଦ୍ଵାରପାଲାନ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାତେଜାଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାସିଭୃତ୍
ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ବଳବାନ ହୋଇ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେକୁ ହରାଇଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ଖଡ଼ଗ ଧାରଣ କରି—
ଆସସାଦୋତ୍ତରଦ୍ଵାରଂ ଶଙ୍କରେଣାଭିରକ୍ଷିତମ୍। ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ମହାତେଜାଃ ଶୂଲପାଣିର୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରକୁ ଯାଇଲେ, ଯାହାକୁ ଶଙ୍କର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସେଠାରେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହେଶ୍ୱର ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ରହିଥିଲେ।
ପିନାକଂ ସଶରଂ ଗୃହ୍ଯ ବାଣସ୍ଯ ହିତକାମ୍ଯଯା। ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତମାଗତଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵ୍ଯାଦିତାସ୍ଯମିଵାନ୍ତକମ୍
ପିନାକ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି, ବାଣଙ୍କ ଭଲ ପାଇ, କୃଷ୍ଣ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ବଡ଼ ମୁହଁ କରି ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ରହିଲେ।
ତତସ୍ତୌ ଚକ୍ରତୁର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଵାସୁଦେଵମହେଶ୍ଵରୌ। ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଘୋରମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ତାପରେ, ବାସୁଦେବ ଓ ମହେଶ୍ୱର, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଥିଲା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ତୌ ତତକ୍ଷାତେ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଜଯକାଙ୍କ୍ଷିଣୌ। ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ତୌ ଦେଵୌ କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ମୁମୁଚତୁସ୍ତଦା
ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ହରାଇବା ଆଶାରେ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; କ୍ରୋଧରେ, ସେଇ ଦୁଇ ଦେବତା ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣୋ ରଣଂ କୃତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ଶୂଲପାଣିନା। ଵିଜିତ୍ଯ ତଂ ମହାଦେଵଂ ତତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ଶୂଲପାଣିନା। ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଜିତ୍ଵା ଦ୍ଵାରସ୍ଥାନ୍ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରୋତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ଅଳ୍ପ ସମୟ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଲେ; ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇ, ସେ ପ୍ରମୁଖ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।